III SAB/Gd 535/25

III SAB/Gd 535/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Janina Guść
Jolanta Sudoł /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 6, art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a, art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor sądowy WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wójta Gminy Mikołajki Pomorskie w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy Mikołajki Pomorskie dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Mikołajki Pomorskie, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Wójtowi Gminy Mikołajki Pomorskie grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Wójta Gminy Mikołajki Pomorskie na rzecz skarżącego J. M. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
J. M. (dalej zwany jako: "skarżący") wniósł w dniu 24 listopada 2025 r., za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy Mikołajki Pomorskie w zakresie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; powoływanej dalej jako: "u.d.i.p."), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.
W skardze zawarto wniosek o: zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej; uznanie bezczynności organu za rażące naruszenie prawa i wymierzenie grzywny w wysokości nie niższej niż 1% maksymalnego wymiary za każdy tydzień opóźnienia; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu 19 kwietnia 2025 r., za pomocą poczty elektronicznej, skarżący złożył do Urzędu Gminy w Mikołajkach Pomorskich wniosek dotyczący przesłania zwrotnym e-mailem: informacji na temat działań w zakresie organizacji ruchu na drodze [...] zrealizowanych oraz zaplanowanych od 22 października 2024 r.; elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych, w związku z tymi działaniami. 22 kwietnia 2025 r. otrzymał potwierdzenie odczytania jego wiadomości.
Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku (dostarczenia na serwer poczty elektronicznej organu), czyli 5 maja 2025 r. W tym terminie, jak i do dnia sporządzenia skargi, skarżący nie otrzymał od organu żadnej odpowiedzi.
Brak reakcji organu przez ponad pół roku na wniosek o informację świadczy o świadomym łamaniu prawa skarżącego do informacji, a tym samym zasługuje na odpowiednio wysoką karę.
Wójt Gminy Mikołajki Pomorskie, odpowiadając na skargę, wskazał, że w związku z udzieleniem skarżącemu w dniu 1 grudnia 2025 r. wnioskowanej informacji, skarga stała się bezprzedmiotowa.
W piśmie procesowym datowanym na dzień 22 lutego 2026 r. skarżący oświadczył, że w związku z uzyskaniem odpowiedzi na swoje żądanie modyfikuje wniosek podniesiony w petitum skargi w ten sposób, że w miejsce zobowiązania organu do udzielenia informacji wnosi o stwierdzenie bezczynności na dzień przesłania skargi. Jednocześnie oświadczył, że podtrzymuje wniosek o uznanie bezczynności organu za rażące naruszenie prawa i wymierzenie grzywny, wskazując, że 7 miesięcy braku reakcji na wniosek stanowi lekceważenie prawa człowieka do informacji i zasługuje na zdyscyplinowanie organu, aby na przyszłość prawidłowo realizował swoje obowiązki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że wniosek skarżącego został skierowany do podmiotu, na którym ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie może zatem budzić wątpliwości, że Wójt Gminy Mikołajki Pomorskie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej.
Nie jest sporne również to, że żądana przez skarżącego informacja, o której udostępnienie zwrócił się we wniosku 19 kwietnia 2025 r., stanowiła informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Odwołując się do tego przepisu i art. 6 u.d.i.p. należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów i informacji odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności. Jednakże w piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Na gruncie przepisów u.d.i.p., bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) bądź w przypadku, gdy organ nie jest w posiadaniu danej informacji, nie zawiadamia o tym wnioskodawcy.
Nie ulega wątpliwości, że w realiach niniejszej sprawie doszło do tak rozumianej bezczynności. Skarżący wniosek o udzielenie informacji publicznej złożył, za pośrednictwem poczty elektronicznej organu, w dniu 19 kwietnia 2025 r. Natomiast organ na ten wniosek zareagował odpowiednio dopiero po wniesieniu skargi (co miało miejsce w dniu 1 grudnia 2025 r.), zatem 14-dniowy termin do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie został zachowany.
Skoro w dacie wniesienia skargi, czyli w dniu 24 listopada 2025 r., organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 19 kwietnia
2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, Sąd stwierdził, że Wójt Gminy Mikołajki Pomorskie dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Sąd stwierdził przy tym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynności organu można przypisać charakter rażącego naruszenia prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać przy tym pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia.
W realiach rozpatrywanej sprawy taka sytuacja - w ocenie Sądu - miała miejsce, gdyż rozpoznanie wniosku skarżącego wielokrotnie przekroczyło zastrzeżony przepisami termin, a organ nie wskazał niezależnych od organu przyczyn takiego stanu rzeczy.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, wskazać należy, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Nie ulega wątpliwości, że grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Możliwość wymierzenia grzywny w określonym wyżej przedziale pozwala na miarkowanie jej wysokości, w szczególności z uwzględnieniem stopnia winy organu oraz celu w postaci zmobilizowania organu do podjęcia działania i rozpoznania wniosku.
Sąd, w okolicznościach rozstrzyganej sprawy, uznał grzywnę w wysokości 500 zł za adekwatną i wystarczającą do osiągnięcia założonych celów. Wymierzenie grzywny za bezczynność powinno stanowić dla podmiotu zobowiązanego wyraz napiętnowania jego niewłaściwego działania oraz zmobilizować go do terminowego realizowania wynikających z przepisów prawa obowiązków. Za wymierzeniem organowi grzywny przemawia nie tylko stwierdzone rażące naruszenie prawa po stronie organu, ale również stopień jego zawinienia w zakresie podejmowanych czynności. Jednocześnie Sąd w okolicznościach niniejszej sprawy nie znalazł uzasadnienia dla wymierzenia grzywny we wnioskowanej przez skarżącego wysokości.
Konkludując, Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 500 zł.
O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgonie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.