III SAB/Gd 5/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-08-10
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyprzewozy taksówkąbezczynność organulicencjacofnięcie licencjiKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiPrezydent Miasta

WSA w Gdańsku zobowiązał Prezydenta Miasta do załatwienia wniosku o pozbawienie licencji taksówkarza w terminie 14 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała rażącego charakteru.

Skarga T.K. dotyczyła bezczynności Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie pozbawienia licencji taksówkarza. Skarżący domagał się wszczęcia postępowania w tej sprawie, jednak organ uznał, że nie ma podstaw prawnych do cofnięcia licencji i nie jest stroną w postępowaniu. WSA w Gdańsku zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, ale stwierdził, że bezczynność organu nie miała rażącego naruszenia prawa, oddalając jednocześnie żądanie przyznania sumy pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę T.K. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie pozbawienia licencji na wykonywanie przewozów taksówką. Skarżący wniósł o wszczęcie postępowania w lutym 2022 r., wskazując na przerwanie kursu przez kierowcę. Prezydent Miasta Gdańska uznał, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania o cofnięcie licencji, ponieważ kierowca nie naruszył przepisów, a skarżący nie jest stroną w takim postępowaniu. Organ poinformował skarżącego o swoim stanowisku w kwietniu 2022 r. Skarżący złożył ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność. WSA w Gdańsku, uznając, że organ nie wydał stosownego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, zobowiązał Prezydenta Miasta do załatwienia wniosku w terminie 14 dni. Sąd stwierdził jednak, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę m.in. terminowe poinformowanie skarżącego o stanowisku organu i podjęcie działań wyjaśniających. Sąd oddalił również żądanie przyznania sumy pieniężnej, uznając, że skarżący nie wykazał zasadności takiego żądania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, mimo że uznał, iż skarżący nie jest stroną i nie ma podstaw do wszczęcia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ miał obowiązek wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., a nie jedynie poinformować skarżącego o swoim stanowisku. Brak takiego postanowienia świadczy o bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.t.d. art. 15 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 15 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 15 § ust. 2 pkt b

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

k.c. art. 774

Kodeks cywilny

k.c. art. 417(1) § § 3

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, co stanowiło bezczynność. Skarżący nie posiadał interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia licencji.

Odrzucone argumenty

Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił skarżącemu pisemnej odpowiedzi. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy się skarżącemu suma pieniężna z tytułu bezczynności organu.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie. Każdy ma prawo do procesu, w tym procesu administracyjnego. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Sama natomiast dezaprobata pozostawania przez organ w bezczynności nie przesądza automatycznie o powinności zastosowania tego środka.

Skład orzekający

Jolanta Sudoł

przewodniczący sprawozdawca

Janina Guść

sędzia

Wojciech Wycichowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście wniosków stron, które nie są stronami postępowania, oraz ocena rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy organ uznaje brak podstaw do jego wszczęcia z uwagi na brak interesu prawnego strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i bezczynności organu, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak ważne jest formalne zakończenie sprawy przez organ, nawet jeśli odmawia się wszczęcia postępowania.

Organ milczy? Sąd każe działać: kluczowa lekcja o bezczynności w administracji.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gd 5/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-08-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść
Jolanta Górska /Sędzia Zastępca/
Jolanta Sudoł /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, art. 151, art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 209, art. 119 pkt 4 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie pozbawienia licencji na wykonywanie przewozów 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Gdańska do załatwienia wniosku skarżącego T. K. z dnia 24 lutego 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta Miasta Gdańska na rzecz skarżącego T. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 4 stycznia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku wpłynęła datowana na dzień 8 grudnia 2022 r. skarga T. K. (zwanego dalej "wnioskodawcą" albo "skarżącym") na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska (zwanego także "organem") w sprawie pozbawienia licencji na wykonywanie przewozów.
W skardze skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie (także pod nieobecność stron lub ich pełnomocników); stwierdzenie bezczynności skarżonego organu z rażącym naruszeniem prawa (art. 35 § 1 k.p.a.); zobowiązanie skarżonego organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni; przyznania na swoją rzecz połowy kwoty, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz obciążenie kosztami skarżonego organu.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 24 lutego 2022 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Gdańska o pozbawienie wskazanego z numeru kierowcy licencji na wykonywanie przewozów pasażerskich taksówką z powodu przerwania przez niego kursu. Do dnia wniesienia przedmiotowej skargi organ nie wydał w sprawie decyzji, ani postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Tym samym organ
nie rozstrzygnął, ani nie zakończył sprawy w formie i terminie przewidzianym procedurą, co przesądza o bezczynności organu.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Gdańska wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wobec okoliczności opisanych w treści pisma skarżącego z dnia 24 lutego 2022 r. przeprowadził czynności wyjaśniające,
tj. wezwał do złożenia wyjaśnień kierowcę przedmiotowej taksówki. W następstwie złożonych wyjaśnień i dokumentów organ nie znalazł podstaw do skierowania ostrzeżenia do przedsiębiorcy, a które poprzedza wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia licencji na wykonywanie przewozów osób taksówką. W ocenie organu,
nie zostały naruszone przepisy porządkowe związane z przewozem taksówkami osób
i ich bagażu na terenie Gminy Miasta Gdańska, ustalone uchwałą nr LV/1609/18 Rady Miasta Gdańska z dnia 28 czerwca 2018 r., a organ miałby podstawę do ostrzeżenia przedsiębiorcy tylko w przeciwnej sytuacji. Zgodnie bowiem z brzmieniem § 4 ust. 2 załącznika do powołanej uchwały: "Kierowca taksówki może odmówić wykonania przewozu po drogach nie przystosowanych do ruchu pojazdów samochodowych,
w szczególności pozbawionych nawierzchni twardych lub utwardzonych i na drogach znajdujących się wewnątrz terenów budowlanych". W konsekwencji nie doszło
po stronie kierowcy taksówki (o numerze bocznym G. – [..]) do rażącego naruszenia warunków określonych w licencji lub innych warunków wykonywania działalności objętej licencją określonych przepisami prawa, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, które stanowiłoby w tym przypadku ewentualną podstawę
do innego działania organu. Nie zaistniała również żadna z przesłanek opisanych
w treści art. 15 ust. 1 i 3 ustawy, dająca organowi możliwość wszczęcia postępowania
w sprawie cofnięcia licencji.
Organ stanął więc na stanowisku, że załatwił sprawę skarżącego w terminie określonym w art. 237 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) poprzez udzielenie mu pisemnej odpowiedzi z dnia 14 kwietnia 2022 r., stanowiącej zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. W piśmie tym organ wyczerpująco poinformował wnioskodawcę
o czynnościach, jakie zostaną podjęte wobec przedsiębiorcy oraz o regulacjach prawnych, którymi organ jest związany w opisanej sprawie. Skarżący został również pouczony przez organ, że nie był stroną postępowania w sprawie udzielenia przedmiotowej licencji, zatem nie mógłby być też stroną postępowania w przypadku ewentualnego wszczęcia postępowania o jej cofnięcie.
Ponadto, organ nadmienił, że w dniu 13 czerwca 2022 r. skarżący złożył pismo zatytułowane: "zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie", które zostało następnie przesłane według właściwości wraz z aktami sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Gdańsku. W wydanym w dniu 24 sierpnia 2022 r. postanowieniu nr SKO/Gd 3526/22 organ wskazał, że Prezydent Miasta Gdańska nie pozostaje w bezczynności oraz że nie prowadził postępowania w sprawie pozbawienia licencji na wykonywanie przewozów taksówką w sposób przewlekły. Zdaniem SKO, nawet zgłoszenie przez osobę trzecią, określonych uchybień nie skutkuje niejako automatycznie tym, że przedsiębiorcy posiadającemu licencję do wykonywania przewozów taksówką zostanie udzielone ostrzeżenie, a tym bardziej, że niejako automatycznie i z pominięciem ww. etapu zostanie wobec niego wszczęte postępowanie, a licencja na wykonywanie przewozów zostanie cofnięta. Postępowanie w sprawie cofnięcia licencji może być wszczęte z przyczyn oczekiwanych przez skarżącego wyłącznie z urzędu dopiero w sytuacji, gdyby właściwy organ uznał je za zasadne, wystosował ostrzeżenie, a przedsiębiorca nie usunąłby uchybień wskazanych w ostrzeżeniu, tj. ponownie się ich dopuścił. Tylko przedsiębiorca, a nie skarżący byłby stroną w takim postępowaniu. W niniejszej sprawie do wystosowania ostrzeżenia w ogóle nie doszło, albowiem organ uznał, że nie doszło do uchybień uzasadniających jego zastosowanie. Jego stanowisko w tym przedmiocie jest niezaskarżalne, ponieważ
nie następuje w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Skarżący zgłosił określone zastrzeżenia, lecz organ ich nie podzielił i dlatego na ich podstawie nie udzielił przedsiębiorcy ostrzeżenia, a tym samym brak było podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia licencji.
Z tych względów nie sposób uznać, że organ pozostaje w jakiejkolwiek bezczynności, tym bardziej w zakresie postępowania w sprawie cofnięcia licencji
na wykonywanie przewozów taksówką, a zatem skarga jako całkowite bezzasadna,
powinna zostać oddalona w całości. Stan bezczynności powstaje bowiem przy bierności (braku działania) organu w udzieleniu informacji, a nie przy braku usatysfakcjonowania skarżącego treścią otrzymanej odpowiedzi.
W piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2023 r. skarżący ustosunkował się
do wyrażonego w odpowiedzi na skargę stanowiska organu, podkreślając
w szczególności, że jego pismo z dnia 24 lutego 2022 r. stanowiło wniosek o wszczęcie postępowania, a nie skargę.
Ponadto, skarżący podważał tezę organu odnośnie nielegitymowania się przez niego interesem prawnym wyjaśniając, że wsiadając do taksówki i zamawiając kurs zawarł z kierowcą umowę o przewóz osobowy. Jeżeli potem, bez powodu lub bez uzasadnionego powodu, kierowca odmawia kontynuowania kursu, to tym samym rażąco narusza obowiązek z art. 774 k.c. w związku z art. 15 ust. 2 pkt b ustawy o transporcie drogowym, co przesądza o posiadaniu przez skarżącego interesu prawnego.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia 27 marca 2023 r., odnosząc się do podjętej przez Radę Miasta Gdańska uchwały nr LIV/1376/22 z dnia 29 września
2022 r. w sprawie rozpatrzenia skargi Pana T. K. na Prezydenta Miasta Gdańska, skarżący wyraził stanowisko, że: "teza jakoby skarżony nie był bezczynny w sprawie mojego wniosku (...) ma walor i rangę prawa miejscowego. (...) Skarżę więc przede wszystkim ww. uchwałę i wnoszę o jej uchylenie". W pozostałym zakresie skarżący podtrzymał skargę i stanowisko wyrażone w poprzednich pismach procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r.,
poz. 1634), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca
2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r.,
poz. 2492), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje ona m.in. orzekanie przez sądy administracyjne
w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.,
ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień
lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie
(akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów
w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ
do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności
lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza,
czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności, jednakże w piśmiennictwie przyjmuje się, że stan taki zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej
nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył
go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął
w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk,
M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 775), zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.", organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości postępowania ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35 i następnymi przepisami k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. W art. 35 k.p.a. zostały z kolei określone terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.).
Ponadto, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.), ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Samo informowanie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. Z bezczynnością, wprost zdefiniowaną w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. (czyli bazowym terminie ustawowym) lub przepisach szczególnych, ani w terminie przedłużonym wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
W związku z tym sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność organu powinien rozważyć wszelkie okoliczności związane z pozostawaniem przez organ w zwłoce z załatwieniem sprawy w terminach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem zainicjowane zostało wnioskiem z dnia 24 lutego 2022 r., w którym skarżący domagał się pozbawienia wskazanego w jego treści kierowcy licencji na wykonywanie przewozów pasażerskich taksówką z powodu przerwania przez niego kursu. Istotną kwestią z punktu widzenia bezczynności jest zatem ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez Prezydenta Miasta Gdańska działania w zakresie zgłoszonego żądania.
Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego, w tym udzielania
i cofania udzielonych już licencji, regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2201). Z zapisów wskazanej ustawy - jak słusznie zauważył organ, do którego wpłynął wniosek skarżącego - wynika, że inicjatywa do wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia licencji spoczywa wyłącznie na organie administracji publicznej. Analiza regulacji ustawowych wskazuje bowiem, że postępowanie to, obligatoryjnie lub fakultatywnie, wszczyna się z urzędu w sytuacji stwierdzenia wystąpienia którejkolwiek kazuistycznie wymienionych w art. 15 ust. 1 i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym przesłanek uzasadniających cofnięcie licencji. Co więcej, stroną postępowania w tym przedmiocie może być jedynie podmiot będący posiadaczem licencji, który posiada interes prawny uprawniający do udziału w postępowaniu. To do niego adresowane są bowiem przepisy regulujące przyznawanie i cofanie licencji na przewóz, na nim wszakże spoczywają określone ustawą obowiązki i powinności. Skarżący, jako klient będącego przewoźnikiem przedsiębiorcy, takiego przymiotu niewątpliwie nie posiada, albowiem nie jest on adresatem przepisów regulujących zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego. W zaistniałej sytuacji nie można również wywodzić interesu prawnego z przywołanych w treści pisma procesowego skarżącego z dnia 16 stycznia 2023 r. przepisów Kodeksu cywilnego, dotyczących umowy przewozu. Ewentualne naruszenie przez przewoźnika przepisów regulujących wspomniany stosunek cywilnoprawny może stanowić co najwyżej podstawę do dochodzenia praw na zasadach ogólnych, nie oddziałuje zaś na sferę postępowania w przedmiocie cofnięcia licencji jej posiadaczowi.
Jeśli w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, Prezydent Miasta Gdańska
nie dysponował podstawą prawną do wszczęcia z wniosku skarżącego,
a następnie prowadzenia z jego udziałem, postępowania administracyjnego
w przedmiocie pozbawienia kierowcy licencji na wykonywanie przewozów, to nie oznacza, że w związku z tym na organie administracji nie ciążyły żadne obowiązki proceduralne. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu, pomimo braku podstaw do wszczęcia postępowania na wniosek strony, Prezydent Miasta Gdańska obowiązany był podjąć przewidziane prawem działania, zwłaszcza gdy uznał, że skarżący nie może być stroną.
A mianowicie, powinien rozważyć możliwość zastosowania przepisu art. 61a § 1 k.p.a., który przewiduje, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. W wyroku z dnia z 24 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 12/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu słusznie zauważył, że każdy ma prawo do procesu, w tym procesu administracyjnego. Jeśli więc osoba posiadająca zdolność prawną żąda od organu administracji publicznej rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej z zakresu administracji publicznej, to rozpatrzenie tego żądania nastąpić powinno w trybie właściwym dla postępowania administracyjnego (tj. działu I i II k.p.a.), (...). Rozpatrzenie takiego żądania zasadniczo następuje w formie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do istoty (art. 104 k.p.a.). W przypadku jednak ustalenia przez organ, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z przyczyn podmiotowych (np. brak interesu prawnego) lub przedmiotowych (np. brak podstawy materialnoprawnej, dopuszczalność wszczęcia postępowania wyłącznie z urzędu) organ powinien odmówić wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.), zaś postępowanie wcześniej wszczęte - umorzyć (art. 105 § 1 k.p.a.).
W realiach rozpoznawanej sprawy do wydania stosownego postanowienia do dnia orzekania przez Sąd nie doszło. W dniu 14 kwietnia 2022 r., tj. w wynikającym z art. 35 k.p.a. terminie, organ ograniczył się jedynie do wydania pisma informującego skarżącego o sposobie załatwienia skargi, albowiem za takie pismo niezasadnie przedmiotowy wniosek został uznany. Również wystosowane przez wnioskodawcę ponaglenie, doręczone organowi 13 czerwca 2022 r., nie wpłynęło na przyjętą przez organ postawę.
W okolicznościach sprawy Sąd zważył więc, że jakkolwiek Prezydent Miasta Gdańska skierował do skarżącego pismo wyjaśniające, informując iż nie jest on stroną w sprawie, jak i wskazujące, że nie ma podstaw prawnych do podjęcia względem przewoźnika żądanych kroków prawnych, to jednak na żadnym etapie sprawy nie zostało wydane adekwatne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, w oparciu o wymienione przepisy kodeksowe. Także analiza treści tego pisma nie pozwala na uznanie aby do doszło nim do załatwienia wniosku skarżącego w przewidzianej przez prawo formie (postanowienie). Nie sposób zatem w takich uwarunkowaniach uznać, że żądanie skarżącego zostało rozpatrzone.
Mając to na uwadze, na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta Gdańska do rozpoznania wniosku T. K. z dnia 24 lutego 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.
Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił z kolei, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne
i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r.,
sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17).
Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań,
bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania
pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony.
Kierując się przedstawionymi kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał,
że w rozpoznawanej sprawie bezczynność podmiotu wykonującego funkcje publiczne nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza jak wskazano wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce
w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, ewidentnego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Taka szczególna sytuacja w sprawie jednak nie zaistniała. W tym zakresie uwzględniono przede wszystkim, że wniosek z dnia 24 lutego 2022 r. wpłynął do organu dopiero w dniu 6 kwietnia 2022 r. (wniosek został nadany 4 kwietnia 2022 r.),
przy czym w terminie z art. 35 k.p.a. organ powiadomił skarżącego o zajętym w sprawie stanowisku (pismo z dnia 14 kwietnia 2022 r.). Równolegle organ podjął też działania mające na celu wyjaśnienie wskazanych we wniosku skarżącego okoliczności bezpośrednio u kierowcy, który dokonywał przewozu. Terminowe było też zachowanie organu dotyczące przekazania właściwemu organowi ponaglenia skarżącego.
Co istotne, na stan bezczynności w sprawie wpłynęło więc jedynie dokonanie przez organ błędnej oceny co do formy zakończenia postępowania. Pomimo zatem,
że od doręczenia organowi wniosku strony do dnia wyrokowania upłynęło prawie szesnaście miesięcy, Sąd nie dopatrzył się po stronie organu intencjonalnego działania, mającego na celu nierozpoznanie wniosku.
Stwierdzając zatem, że Prezydent Miasta Gdańska dopuścił się bezczynności Sąd uznał jednocześnie, iż bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie 2. sentencji wyroku.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku.
Odnosząc się natomiast do żądania skargi dotyczącego przyznania skarżącemu sumy pieniężnej (do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.) Sąd wskazuje, że suma pieniężna przyznawana stronie skarżącej to forma rekompensaty za doznane niedogodności w związku z bezczynnością organu. Niewątpliwie przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Nadto, suma pieniężna stanowi formę rekompensaty dla strony skarżącej za zwłokę w załatwieniu sprawy. Jednakże suma pieniężna, pomimo posiadania kompensacyjnego charakteru, nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę przewidziana została bowiem w art. 417(1) § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia z 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.). Wyklucza to traktowanie sumy pieniężnej jako odszkodowania. Otrzymana kwota ma jedynie zrekompensować stronie m.in. niedogodności doznane na skutek bezczynności organu administracji. Jest to także swoista sankcja dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Podkreślenia wymaga również, że przyznanie stronie sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.), to jest zastosowanie omawianej instytucji zostało pozostawione rozwadze Sądu.
W tym stanie Sąd zważył, że skarżący nie uzasadnił należycie zasadności przyznania w sprawie sumy pieniężnej. Uzasadnienie skargi nie wskazuje żadnych konkretnych okoliczności, jakie wystąpiły w związku z bezczynnością organu w sprawie. Zwłaszcza mając na uwadze rolę, jaką pełni instytucja sumy pieniężnej należy podnieść, że strona nie podała wymagających zrekompensowania okoliczności, ani nie wykazała wymiernych strat, które są wynikiem zachowania się organu. Sama natomiast dezaprobata pozostawania przez organ w bezczynności nie przesądza automatycznie
o powinności zastosowania tego środka. Na dokonaną ocenę wpływa też okoliczność, że postępowanie, w ramach którego organ dopuścił się bezczynności, nie powinno zostać w ogóle wszczęte.
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a, Sąd w punkcie trzecim sentencji wyroku oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Osobnego wskazania wymaga, że przedmiot zaskarżenia inicjującej postępowanie przed Sądem skargi stanowiła bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 24 lutego 2022 r. Sąd nie mógł tym samym objąć kontrolą również wskazanej w piśmie procesowym z dnia 27 marca 2023 r. uchwały Rady Miasta Gdańska nr LIV/1376/22 z dnia 29 września 2022 r.
pod względem zgodności z prawem.
O kosztach postępowania Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 209 p.p.s.a., a rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania obejmuje uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Pomimo wniosku strony skarżącej, uznając stan sprawy za dostatecznie wyjaśniony, Sąd wydał wyrok w sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., bowiem przedmiotem zaskarżenia była bezczynność organu.
Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI