III SAB/GD 49/23

III SAB/Gd 49/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący/
Janina Guść /sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1a, art. 149 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdyni w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Gdyni do rozpatrzenia wniosku skarżącego M. K. z dnia 30 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Gdyni miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Prezydenta Miasta Gdyni na rzecz skarżącego M. K. sumę pieniężną w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych, 4. oddala skargę w pozostałej części, 5. zasądza od Gminy Miasta Gdyni rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 30 września 2022 r. M. K. wystąpił do Zarządu Dróg i Zielni w Gdyni o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie zatwierdzonego projektu ruchu, w oparciu o który wykonano fragment drogi dla rowerów (odcinek drogi przy ul. [...] w G. - od ul. [...] do ul. [...]). Wnioskodawca wskazał, że wedle jego wiedzy wskazany fragment drogi posiada zatwierdzony projekt stałej organizacji ruchu. Zaznaczył, że wcześniej występował już do organu o udzielenie mu informacji publicznej w tym przedmiocie, otrzymana od organu odpowiedź nie realizuje jednak złożonego w tym zakresie wniosku, co spowodowało złożenie aktualnego wniosku.
Ponadto, w związku z informacją, że ma być sporządzony zamienny projekt organizacji ruchu, M. K. w piśmie z dnia 30 września 2022 r. wniósł o udostępnienie informacji publicznej również poprzez odpowiedź na pytania:
1) Jakie zmiany zostaną wprowadzone w zamiennym projekcie organizacji ruchu, w porównaniu do zatwierdzonego projektu organizacji ruchu, w oparciu o który wykonano fragment drogi dla rowerów?
2) Z jakiej przyczyny zlecono wykonanie zamiennego projektu organizacji ruchu?
3) Kto (proszę wskazać imię nazwisko i stanowisko) podjął decyzję, aby nie realizować drogi rowerowej na ul. [...] zgodnie z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu, pomimo wykonania fragmentu tej drogi rowerowej przed garażami na ul. [...] i podjął decyzję o wykonaniu zamiennego projektu organizacji ruchu?
W dniu 23 stycznia 2023 r. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Gdyni w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wskazując, że wniosek skarżącego z dnia 30 września 2022 r. nie został przez organ rozpatrzony.
Skarżący zaznaczył, że bezczynność miała w tym wypadku charakter rażący, ponieważ Prezydent Miasta Gdyni realizujący swe zadania za pomocą jednostki budżetowej Zarządu Dróg i Zieleni, nie przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku ponaglenia, które skarżący złożył w dniu 21 października 2021 r. Ponadto, w ocenie skarżącego, w sprawie powinno być wzięte pod uwagę, że pismem z dnia 4 listopada 2022 r. skarżący wystąpił ze skargą na działalność Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni w Gdyni w związku z nierozpatrzeniem jego wniosku z dnia 30 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz nieprzekazaniem ponaglenia. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Gdyni uchwałą nr XLVIII/1497/22 z dnia 21 grudnia 2022 r. uznała skargę za zasadną. Pomimo tego skarżący do dnia złożenia skargi do Sądu nie otrzymał odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie pomimo aktywności po stronie wnioskodawcy (złożenia ponaglenia oraz skargi do Rady Miasta Gdyni) organ wykazał się biernością. Skarżący wskazał, że złożony przez niego wniosek ma niski charakter skomplikowania i nie wymaga przeprowadzania dogłębnych analiz.
Uzasadniając wysokość sumy pieniężnej, o zasądzenie której wystąpił skarżący, wskazał on, że kwota 10 000 zł jest adekwatna do naruszeń organu, które skutkowały jego bezczynnością. Organ nie tylko nie zrealizował wniosku, ale, w ocenie strony, rozmyślnie zaniechał realizacji wniosku, nawet gdy skarżący usiłował dochodzić swoich praw w drodze ponaglenia do SKO i skargi do Rady Miasta. W wyniku działań i bezczynności organu, wnioskodawca został całkowicie pozbawiony swoich konstytucyjnych uprawnień do otrzymania informacji publicznej. Skarżący podkreślił, że przyznanie żądanej kwoty będzie miało więc przede wszystkim charakter prewencyjny i może wpłynąć na to, że kolejne kierowane do organu będzie on realizował w wynikającym w ustawy terminie. Skarżący zadeklarował, że przyznaną mu przez Sąd od organu sumę pieniężną w całości przekaże na rzecz Stowarzyszenia R. którego jest członkiem.
Wobec powyższego, skarżący wystąpił do Sądu o:
1) zobowiązanie Prezydenta Miasta Gdyni do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 7 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności,
2) stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,
3) zasądzenie od organu sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł,
4/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazano, że w dniu 4 listopada 2022 r. skarżącemu został udostępniony projekt nowej organizacji ruchu dla ul. [...] w G. oraz informacja, że do 4 listopada 2022 r. Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni czekał na zatwierdzenie przygotowywanego przez Wydział Inwestycji Urzędu Miasta projektu nowej organizacji ruchu dla ul. [...] w związku z budową w tym miejscu drogi dla rowerów, a opóźnienie w przesłaniu odpowiedzi było związane z chęcią udzielania najbardziej aktualnej informacji odnoście organizacji ruchu w tym miejscu. Uwzględnienie skargi doprowadziłoby zatem do powtórzenia czynności przez Prezydenta Miasta Gdyni polegającej na udzieleniu informacji publicznej wcześniej już udostępnionej skarżącemu. Pozostałe informacje, o które wnosił skarżący zdaniem organu nie stanowią informacji publicznej. W ocenie organu zapytania takie jak to: "kiedy nastąpi zmiana organizacji ruchu, jakie zmiany zostaną wprowadzone w zamiennym projekcie organizacji ruchu, z jakich przyczyn zlecono wykonanie zamiennego projektu organizacji ruchu", nie mogą być uznane za informację publiczną, gdyż dotyczącą czynności, zdarzeń jeszcze niedokonanych, które były dopiero planowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.:Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga podlega uwzględnieniu.
W niniejszej sprawie skarżący zarzucił bezczynność Prezydentowi Miasta Gdyni w udzieleniu na jego wniosek informacji publicznej.
Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., przez wskazanie, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.).
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust.1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
Okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie jest to, że Prezydent Miasta Gdyni jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie jest również kwestionowane, że podstawowa informacja, o którą wystąpił skarżący, w postaci zatwierdzonego projektu ruchu, w oparciu o który wykonano fragment drogi dla rowerów, stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p.
Na gruncie przepisów u.d.i.p., bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), lub też w przypadkach które orzecznictwo uznaje za wystarczające dla wydania pisemnego zawiadomienia (a więc m.in., gdy informacja nie stanowi informacji publicznej lub organ nie dysponuje wnioskowaną informacją) takie zawiadomienie nie zostaje wystosowane przez organ do wnioskodawcy.
W odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek organ przesłał w dniu 4 listopada 2022 r. zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu z dnia 28 października 2022 r., zaznaczając jednocześnie, że brak wcześniejszej odpowiedzi wynikał z oczekiwania przez Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni na zatwierdzenie przygotowanego przez Wydział Inwestycji Urzędu Miasta projektu.
Skarżący zarzucał, że przesłanie tego projektu nie stanowiło zrealizowania złożonego przez niego wniosku z dnia 30 września 2022 r. Zarzut ten jest uzasadniony.
Organ w dniu 4 listopada 2022 r. udzielił informacji publicznej poprzez przesłanie wnioskodawcy zatwierdzonego projektu nowej organizacji ruchu.
Wniosek z dnia 30 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej nie był pierwszym złożonym przez skarżącego wnioskiem. Pierwotnie skarżący wystąpił o udostępnienie informacji publicznej pismem z dnia 25 sierpnia 2022 r. We wniosku tym skarżący wskazał, że pół roku temu wykonano prace budowlane na ul. [...] w G. między ul. [...] a [...] polegające na realizacji fragmentu drogi rowerowej. Skarżący wniósł o przesłanie projektu stałej organizacji ruchu, która zakłada wykorzystanie wykonanego odcinka drogi rowerowej oraz przekazanie informacji kiedy nastąpi zmiana organizacji ruchu, zgodnie z tym projektem i kiedy mieszkańcy będą mogli korzystać z odcinka drogi rowerowej. Pismem z dnia 29 września 2022 r., organ poinformował skarżącego, że zamienny projekt organizacji ruchu zostanie sporządzony i zatwierdzony do końca października bieżącego roku, po tym terminie organizacja ruchu zostanie wprowadzona w terenie o ile pozwolą na to warunki pogodowe i możliwości finansowe miasta.
We wniosku z dnia 30 września 2022 r. skarżący wskazał, że udzielona informacja nie stanowi realizacji jego wniosku. Według jego wiedzy odcinek u. [...] posiada zatwierdzony projekt stałej organizacji ruchu, w oparciu o który wykonano fragment drogi rowerowej. Skarżący wniósł o przesłanie mu zatwierdzonego projektu organizacji ruchu, w oparciu o który wykonano fragment drogi dla rowerów, zgodnie ze złożonym w dniu 25 sierpnia 2022 r. wnioskiem.
Skarżący w związku z informacją, że ma być sporządzony zamienny projekt organizacji ruchu, zwrócił się nadto o udostępnienie informacji publicznej również poprzez odpowiedź na następujące pytania:
1) Jakie zmiany zostaną wprowadzone w zamiennym projekcie organizacji ruchu, w porównaniu do zatwierdzonego projektu organizacji ruchu, w oparciu o który wykonano fragment drogi dla rowerów?
2) Z jakiej przyczyny zlecono wykonanie zamiennego projektu organizacji ruchu?
3) Kto (proszę wskazać imię nazwisko i stanowisko) podjął decyzję, aby nie realizować drogi rowerowej na ul. [...] zgodnie z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu pomimo wykonania fragmentu tej drogi rowerowej przed garażami na ul. [...] i podjął decyzję o wykonaniu zamiennego projektu organizacji ruchu?
Ze złożonego pisma w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że skarżący ma świadomość, że organ podjął czynności w celu zatwierdzenia nowego projektu organizacji ruchu. Żądanie skarżącego udostępnienia projektu nie dotyczyło jednak nowego projektu, który dopiero ma być sporządzony, lecz dotyczyło udostępnienia tego projektu, który jest obecnie w posiadaniu organu.
Z notatki służbowej z dnia 13 kwietnia 2023 r. wynika, że przed projektem organizacji ruchu zatwierdzonym w dniu 28 października 2022 r. istniał projekt docelowej organizacji ruchu z grudnia 2020 r. dotyczący wyznaczenia drogi rowerowej na ul. [...] w G.
Organ nie udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie dotyczącym tego projektu organizacji ruchu, istniejącego w dacie złożenia wniosku w sierpniu jak i we wrześniu 2022 r. ani nie wyjaśnił powodów, dlaczego informacja ta nie może być skarżącemu udostępniona. Organ nie dokonał także żadnej czynności w zakresie dotyczącym zadanych przez skarżącego w piśmie z dnia 30 września 2022 r. pytań. Dopiero w odpowiedzi na skargę wskazano, że w ocenie organu zapytania skarżącego takie jak to kiedy nastąpi zmiana organizacji ruchu, jakie zmiany zostaną wprowadzone w zamiennym projekcie organizacji ruchu, z jakich przyczyn zlecono wykonanie zamiennego projektu organizacji ruchu, nie mogą być uznane za informację publiczną, "gdyż dotyczącą czynności, zdarzeń jeszcze niedokonanych, które były dopiero planowane".
Okoliczność, że zapytanie dotyczyło planowanych zdarzeń i czynności, nie wyklucza co do zasady udostępnienia informacji. Organ nie jest obowiązany do udostępnienia informacji jeżeli pytanie nie dotyczy informacji publicznej, jak również w sytuacji, gdyby w celu udostępnienia żądanej informacji musiał dokonywać ocen lub analiz, którymi nie dysponuje. Jeżeli organ planuje dokonanie zmian w sprawie o zakresie publicznym oraz posiada dokumentację po dotyczącą wskazanego zagadnienia, winien udostępnić skarżącemu żądaną informację. Obowiązku takiego organ nie posiada jeżeli nie dysponuje dokumentacją zawierającą odpowiedzi na zadanie pytania. Jeżeli organ takimi dokumentami nie dysponował i odpowiedź na pytania skarżącego wymagałaby od organu formułowania nowych ocen, organ winien poinformować o tym wnioskodawcę w formie pisemnego zawiadomienia. Natomiast w sytuacji gdy organ dysponował dokumentami dotyczącymi wskazanych przez wnioskodawcę zagadnień, takich jak to, kiedy planowane zmiany zostaną wdrożone oraz dotyczące powodów przygotowywania zamiennego projektu organizacji ruchu, winien je udostępnić w zakreślonym ustawą terminie. Zagadnienia te dotyczą bowiem spraw publicznych.
Jednocześnie, ustosunkowując się do zarzutów skarżącego dotyczących ponaglenia, wskazać należy, że w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej, wniesienie skargi nie musi być poprzedzone wniesieniem ponaglenia. Pogląd ten wynika między innymi z celu, jaki realizuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym w odformalizowanym postępowaniu winno dojść do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku. To przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej jako ustawy szczególnej, regulują w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), dalej jako k.p.a., znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Odsyła ona do przepisów tego kodeksu jedynie w art. 16 ust. 2 u.d.i.p, a więc nie są one stosowane w fazach poprzedzających wydanie decyzji. Tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej przepis art. 37 k.p.a. co do zasady nie ma zastosowania. Środków zaskarżenia w razie bezczynności nie przewiduje też omawiana ustawa. Oznacza to, że w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przepisy art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 53 § 2b p.p.s.a. nie mogą być stosowane. Pogląd ten wynika z przedstawionej analizy wskazanych przepisów, nadto ma uzasadnienie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt I OSK 1917/18 i z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 4287/18).
Z powyższych względów, Sąd w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Prezydenta Miasta Gdyni do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 30 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w wynikającym z u.d.i.p. terminie 14 dni.
W sytuacji gdy organ dysponował wcześniejszym projektem zmiany organizacji ruchu z grudnia 2020 r., organ winien rozpoznać wniosek o udostępnienie tego dokumentu. Organ winien ustalić czy dysponuje dokumentacją umożliwiającą udzielenie odpowiedzi na pytania zadane w piśmie z dnia 30 września 2022 r., jeżeli tak, organ winien udzielić odpowiedzi w tym zakresie, jeżeli nie, organ winien pisemnie poinformować skarżącego, że nie posiada takich informacji.
Sąd stwierdził jednocześnie w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SAB/Bk 38/17, WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony.
Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie uwzględniono przede wszystkim, że organ nie rozpoznał złożonego przez skarżącego wniosku od 30 września 2022 r. do dnia orzekania przez Sąd, a więc łącznie przez 6 i pół miesiąca, podczas gdy u.d.i.p. przewiduje 14-dniowy termin rozpoznania wniosku.
Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1 000 zł. Sąd oddalił jednocześnie skargę w pozostałej części, stwierdzając, że żądanie skarżącego przyznania mu sumy pieniężnej w kwocie 10000 ma w okolicznościach przedmiotowej sprawy charakter wygórowany. Uprawnienie Sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą organ pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której sprawa z uwagi na bezczynność organu nie została załatwiona w terminie, co może powodować niekorzystne dla strony konsekwencje. Orzekając w tym przedmiocie, Sąd nie jest związany wnioskiem ani zakresem żądania strony, zaś oceniając przesłanki do przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. bierze pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy zarówno leżące po stronie organu, jak i samej strony, takie jak np. okres bezczynności czy przewlekłości postępowania, jej okoliczności indywidualne i dolegliwości, jakich w związku z tym mogła doświadczyć strona. W zakresie w jakim suma pieniężna ma zatem spełniać poza funkcją dyscyplinującą organ, także funkcję kompensacyjną w stosunku do uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji, okoliczności te powinny zostać wyraźnie wyartykułowane i uzasadnione przez skarżącego w treści wnoszonej przez niego skargi. Tego rodzaju uzasadnienia nie zawarto jednak w skardze złożonej w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie wykazał jakiego rodzaju okoliczności uzasadniają przyznanie mu sumy pieniężnej w żądanej kwocie 10 000 zł. Uwzględniając długi czas oczekiwania skarżącego na rozpoznanie jego wniosku i jego aktywną postawę w toku sprawy, Sąd stwierdził, że zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1 000 zł jest adekwatne do okoliczności przedmiotowej sprawy. Wyjaśnić przy tym należy, że suma pieniężna stanowi formę rekompensaty dla skarżącego za zwłokę w załatwieniu sprawy, suma ta, chociaż ma częściowo charakter kompensacyjny, nie ma jednak na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę przewidzianą w art. 4171 § 3 kodeksu cywilnego wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania. Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje także zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Otrzymana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie, z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji, nie stanowi jednak odszkodowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 maja 2020 r. sygn. akt III SAB/Wr 1224/19).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).