III SAB/Gd 484/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę O. B., obywatelki Kolumbii, na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów KPA i ustawy o cudzoziemcach, wskazując na niemal czteroletni okres oczekiwania na decyzję pomimo złożenia kompletnego wniosku w 2021 r. i bieżącego uzupełniania dokumentacji. Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, powołując się na wyrok NSA II OSK 2362/23. Sąd administracyjny nie podzielił tego stanowiska, uznając, że przepisy te mają zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy przybyłych do Polski w związku z konfliktem zbrojnym. WSA podkreślił, że wykładnia językowa i systemowa specustawy ukraińskiej wskazuje na jej ograniczony krąg podmiotowy. Sąd uznał, że przepisy te nie mogą być stosowane do obywatelki Kolumbii, a ich wielokrotne przedłużanie narusza konstytucyjne prawo do sądu. W związku z tym, Sąd stwierdził, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Mimo wydania decyzji przez organ po wniesieniu skargi, Sąd ocenił, że bezczynność miała miejsce i była rażąca. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 3 000 zł tytułem zadośćuczynienia za okres bezczynności, uznając ją za adekwatną do kilkuletniego okresu oczekiwania. Skargę w pozostałym zakresie oddalono, a Wojewodzie Pomorskiemu zasądzono zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście prawa do sądu dla obywateli państw trzecich oraz ocena rażącego naruszenia prawa przez organ administracji w przypadku bezczynności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie i ich zastosowaniem do innych cudzoziemców. Interpretacja przepisów konstytucyjnych przez NSA może być różna w zależności od składu orzekającego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów w postępowaniach administracyjnych, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, a nie do wszystkich cudzoziemców.
Uzasadnienie
Wykładnia językowa i systemowa specustawy ukraińskiej, a także analiza procesu legislacyjnego wskazują, że jej przepisy, w tym te dotyczące zawieszenia terminów, dotyczą tylko obywateli Ukrainy przybyłych w związku z wojną. Rozciąganie tych przepisów na innych cudzoziemców byłoby niezgodne z Konstytucją RP, naruszałoby prawo do sądu i nie rozwiązywałoby systemowo problemu niewydolności organów administracji.
Czy bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, trwająca niemal 4 lata, stanowi rażące naruszenie prawa, nawet jeśli organ wydał decyzję po wniesieniu skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu trwająca niemal 4 lata, mimo wydania decyzji po wniesieniu skargi, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ustanie stanu bezczynności po wniesieniu skargi nie zwalnia sądu z oceny, czy bezczynność miała miejsce i czy była rażąca. Długotrwałe przekroczenie terminów, brak uzasadnienia dla zwłoki i brak zawiadomienia strony o przyczynach opóźnienia świadczą o rażącym naruszeniu prawa, nawet jeśli sprawa została ostatecznie załatwiona.
Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu ustawy, który jest niezgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu ustawy w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności, jeśli przepis ten jest w sposób oczywisty sprzeczny z normą konstytucyjną.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo NSA i zasady praworządności, wskazując, że w sytuacjach oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z Konstytucją RP, sąd administracyjny ma obowiązek odmówić jego zastosowania, aby zapewnić zgodność z prawem i ochronę praw obywatelskich.
Przepisy (19)
Główne
u.o.c. art. 112a § ust. 1-2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Decyzja w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy powinna być wydana w terminie 60 dni od ostatniego z określonych zdarzeń.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § § 1-3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie poprzez zawinione po stronie organu doprowadzenie do powstania zwłoki w rozpatrzeniu sprawy, niepodejmowanie adekwatnych działań oraz brak informowania o przyczynach opóźnienia i nowym terminie rozpatrzenia sprawy.
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie poprzez brak informowania o przyczynach opóźnienia i nowym terminie rozpatrzenia sprawy.
u.o.c. art. 210 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Naruszenie poprzez nierozpatrzenie sprawy najpóźniej w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
u.o.c. art. 233
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Naruszenie poprzez nierozpatrzenie sprawy najpóźniej w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
ustawa pomocowa art. 100c § ust. 1 pkt 1 lit.a
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zawieszenie biegu terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę.
ustawa pomocowa art. 100c § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Niestosowanie przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku powiadamiania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie.
ustawa pomocowa art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przedłużenie okresu spoczywania terminów do dnia 4 marca 2026 r. (stan na dzień wydania wyroku).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi w pozostałym zakresie.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany wskazanymi przez stronę zarzutami i wnioskami.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunek dopuszczalności skargi - wyczerpanie środków zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100c, 100d) nie mają zastosowania do obywateli państw trzecich, w tym obywatelki Kolumbii. • Długotrwała bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy stanowi rażące naruszenie prawa. • Sąd administracyjny ma prawo odmówić zastosowania przepisu ustawy sprzecznego z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody Pomorskiego o zawieszeniu biegu terminów na mocy specustawy ukraińskiej.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia językowa i systemowa przepisów zawartych w art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej prowadzi do stwierdzenia, że nie są przedmiotem tych regulacji uprawnienia i obowiązki innych cudzoziemców niż obywatele Ukrainy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. • Wprowadzenie czasowego ograniczenia prawa do sądu w zakresie bezczynności organów w sprawach cudzoziemców wymaga oceny, czy zostało ono dokonane zgodnie z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. • Nie sposób uznać tego rodzaju regulacji za zgodne z zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawnego, wynikające z art. 2 Konstytucji RP. • Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne.
Skład orzekający
Janina Guść
sprawozdawca
Jolanta Sudoł
przewodniczący
Maja Pietrasik
sędzia zastępca
Paweł Mierzejewski
sędzia zastępca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście prawa do sądu dla obywateli państw trzecich oraz ocena rażącego naruszenia prawa przez organ administracji w przypadku bezczynności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie i ich zastosowaniem do innych cudzoziemców. Interpretacja przepisów konstytucyjnych przez NSA może być różna w zależności od składu orzekającego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z interpretacją przepisów specustawy ukraińskiej i ich wpływem na prawa cudzoziemców spoza Ukrainy, a także kwestii konstytucyjności przepisów ograniczających prawo do sądu. Pokazuje to, jak przepisy wprowadzane w sytuacjach kryzysowych mogą mieć nieoczekiwane konsekwencje.
“Specustawa ukraińska nie dla wszystkich? WSA w Gdańsku o prawach cudzoziemców i konstytucyjności przepisów.”
Dane finansowe
WPS: 3000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.