III SAB/GD 337/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-10-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejustawa o dostępie do informacji publicznejbezczynność organuniepożądane odczyny poszczepienneszczepieniainspekcja sanitarnaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

WSA w Gdańsku zobowiązał Inspektora Sanitarnego do uzupełnienia odpowiedzi na wniosek o informację publiczną dotyczącą rodzaju ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych, oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Skarżąca zarzuciła Inspektorowi Sanitarnemu bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej szczepień. Sąd uznał, że organ udzielił odpowiedzi na większość pytań, jednakże w części dotyczącej rodzaju ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych odpowiedź była niepełna. W związku z tym, WSA zobowiązał organ do uzupełnienia informacji w tym zakresie, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie, a organowi zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi J. C. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wystąpiła z obszernym wnioskiem zawierającym 12 pytań dotyczących m.in. odporności po szczepieniach, podstaw prawnych tworzenia list osób uchylających się od szczepień, statystyk szczepień według narodowości, przeciwwskazań, grzywien dla lekarzy, zgonów po szczepieniach, niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP), odszkodowań, stanowiska WHO oraz badań w kierunku nadwrażliwości. Organ udzielił odpowiedzi na większość pytań, wskazując, że niektóre z nich nie stanowią informacji publicznej lub nie mieszczą się w jego kompetencjach (np. pytania o charakterze medycznym, prawnym, opinie, porady, stanowisko WHO, dane dotyczące odszkodowań czy statystyki narodowościowe). Sąd uznał, że organ prawidłowo zakwalifikował większość pytań jako niebędące informacją publiczną lub informacje, których organ nie posiada. Jednakże, w zakresie pytania nr 7, dotyczącego rodzaju ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych, organ udzielił odpowiedzi niepełnej. W związku z tym, Sąd zobowiązał Inspektora Sanitarnego do uzupełnienia odpowiedzi w tym konkretnym zakresie w terminie 14 dni. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, stwierdzając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a wniosek o wymierzenie grzywny uznał za niezasadny. Zasądzono od organu na rzecz skarżącej 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Bezczynność organu może zachodzić, gdy udzielona informacja jest niepełna lub nieadekwatna do żądania. W tym przypadku organ został zobowiązany do uzupełnienia odpowiedzi w zakresie rodzaju ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych.

Uzasadnienie

Sąd analizuje przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej i kompetencje organu, stwierdzając, że organ prawidłowo zakwalifikował większość pytań, ale w jednym punkcie odpowiedź była niepełna, co uzasadnia zobowiązanie do jej uzupełnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (23)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej to m.in. władze publiczne.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce, podmiotach, zasadach funkcjonowania, danych publicznych.

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Udostępnianie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni.

u.d.i.p. art. 13 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

W przypadku opóźnienia, podmiot obowiązany powiadamia o powodach i terminie udostępnienia, nie dłuższym niż 2 miesiące.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej.

u.d.i.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Umorzenie postępowania o udostępnienie informacji następuje w drodze decyzji administracyjnej.

u.p.i.s. art. 10 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Państwowy powiatowy inspektor sanitarny jest organem administracji zespolonej w powiecie.

u.z.z.ch.z. art. 17 § ust. 8 i 9b

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Dotyczy prowadzenia dokumentacji medycznej i raportowania o obowiązkowych szczepieniach.

u.z.z.ch.z. art. 21 § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Państwowi inspektorzy sanitarni prowadzą rejestry zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych.

u.z.z.ch.z. art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Państwowi inspektorzy sanitarni prowadzą rejestr zakażeń i zachorowań na choroby zakaźne.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa dotycząca bezczynności może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 15

u.z.z.ch.z. art. 17d § ust. 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Postępowanie w sprawie przyznania świadczenia kompensacyjnego prowadzi Rzecznik Praw Pacjenta.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. 17 § § 17

r.n.o.p. art. 5 § § 5

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

r.n.o.p. art. 8

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

Argumenty

Skuteczne argumenty

Część informacji żądanych przez skarżącą stanowiła informację publiczną, a organ udzielił na nie odpowiedzi niepełnej (dotyczącej rodzaju ciężkich NOP).

Odrzucone argumenty

Większość pytań skarżącej nie stanowiła informacji publicznej lub organ nie posiadał danych. Bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o wymierzenie grzywny był niezasadny.

Godne uwagi sformułowania

Informacji publicznej nie będą także kierowane do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej pytania z zakresu wiedzy medycznej. Informacji publicznej nie będzie więc dotyczyło m.in. zapytanie o opinię, czy stanowisko organu co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o podanie treści określonych przepisów lub o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Udzielenie przez organ informacji niepełnej (niejasnej) może wyczerpywać znamiona bezczynności. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem.

Skład orzekający

Bartłomiej Adamczak

przewodniczący

Jolanta Sudoł

sprawozdawca

Maja Pietrasik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście wniosków dotyczących szczepień i działalności Inspekcji Sanitarnej; zasady oceny bezczynności organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego zakresu pytań kierowanych do Inspekcji Sanitarnej; ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście szczepień, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze. Pokazuje granice prawa do informacji i kompetencje organów.

Czy Inspekcja Sanitarna musi odpowiedzieć na każde pytanie o szczepienia? Sąd wyjaśnia granice dostępu do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gd 337/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4, art. 6 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 338
art. 10 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 924
art. 4, art. 17, art. 174a, art. 21 ust. 3 pkt 2, art. 30 ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku do rozpoznania wniosku skarżącej J. C. z dnia 20 czerwca 2025 r. zakresie pytania wniosku sformułowanego w puncie 7 - w części dotyczącej informacji żądanej w zdaniu 2 - w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku na rzecz skarżącej J. C. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2025 r. (data wpływu do organu 25 czerwca
2025 r.), oznaczonym sygnaturą PE.966.91.2025.RCz.1, J. C. (dalej także jako: "strona", "skarżąca"), powołując się na art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako "u.d.i.p."), wystąpiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku (dalej również jako: "PPIS w Pucku") o udzielenie informacji publicznej, formując następujące pytania:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych?
3. Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień ? Jeśli tak, to w jakiej formie?
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku pismem z dnia 8 lipca
2025 r. (nr PE.1331.5.2025.RCz.1) zajął stanowisko w sprawie i udzielił stronie następujących odpowiedzi:
Ad.1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku nie posiada danych nt. długości utrzymywania się odporności u osób po podaniu im szczepionek przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi. Odpowiedź na pytanie o długość maksymalnie utrzymującej się odporności po podaniu szczepionek można odnaleźć na portalu szczepienia.info oraz w literaturze medycznej. Szczegółowe dane dotyczące konkretnego produktu ujęte są w ulotce preparatu.
Ad.2. Na podstawie art. 17 ust. 8 i 9b ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń oraz chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.) osoby przeprowadzające szczepienia ochronne prowadzą dokumentację medyczną dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych, w tym przechowują karty uodpornienia oraz dokonują wpisów potwierdzających wykonanie szczepienia. Sporządzają również sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz sprawozdania ze stanu zaszczepienia osób objętych profilaktyczną opieką zdrowotną, które przekazują państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu. Lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad osobą małoletnią przekazuje państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, właściwemu dla miejsca udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, imienny wykaz osób małoletnich objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, które nie były poddane lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu albo u których nie zostały przeprowadzone obowiązkowe szczepienia ochronne, mimo niestwierdzenia u nich przeciwwskazań do szczepienia oraz osób sprawujących prawną pieczę nad osobą małoletnią o ile jest to możliwe do ustalenia. Zgodnie z § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782) raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych jest sporządzany i przekazywany przez osoby przeprowadzające obowiązkowe szczepienia ochronne państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, w terminie 30 dni od zakończenia kwartału.
Ad.3. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku nie prowadzi statystyki szczepień z podziałem na narodowość, nie posiada więc danych dotyczących szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej.
Ad.4. Istnienie przeciwskazań do zaszczepienia dziecka stwierdza każdorazowo lekarz po przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego. Ponadto informacje producenta o przeciwwskazaniach do podania preparatu szczepionkowego można znaleźć w Charakterystyce Produktu Leczniczego w części 4.3 "Przeciwwskazania".
Ad.5. W okresie ostatnich 5 lat na nadzorowanym terenie nie stwierdzono naruszeń obowiązku zgłaszania niepożądanych odczynów poszczepiennych.
Ad.6. W ciągu ostatnich 5 lat do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku nie wpłynęło zgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego zakończonego zgonem.
Ad 7. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku odnotował na przestrzeni ostatnich 5-ciu lat 1 ciężki niepożądany odczyn poszczepienny w związku z obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi oraz 3 ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne po zalecanych szczepieniach przeciw Covid-19.
Ad.8. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku nie posiada danych na temat liczby wypłaconych odszkodowań z tytułu wystąpienia odczynów poszczepiennych. Zgodnie z art. 17d ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.) postępowanie w sprawie przyznania świadczenia kompensacyjnego jest prowadzone przez Rzecznika Praw Pacjenta.
Ad.9. Zadane we wniosku pytanie nr 9 nie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych informacji publicznej nie dotyczą skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej (wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 czerwca 2024 r. sygn. II SAB/Lu 61/24).
Ad.10. Jak wskazano wyżej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku nie jest organem właściwym w sprawie odszkodowań z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych. Zgodnie z art. 17d ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi postępowanie w sprawie przyznania świadczenia kompensacyjnego jest prowadzone przez Rzecznika Praw Pacjenta.
Ad.11. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku informuje, że zadane we wniosku pytanie nr 11 dotyczy informacji, które nie są w posiadaniu organu. Ponadto organ informuje, że zadane we wniosku pytanie nie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Informacji publicznej nie dotyczą bowiem pytania z zakresu wiedzy medycznej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2023 r. sygn. VIII SAB/Wa 34/23).
Ad.12. Pytanie nr 12 dotyczy stanowiska organizacji międzynarodowej. Wiedza o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych nie leży w gestii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, datowanej na dzień 28 lipca 2025 r., J. C. zarzuciła organowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem, tj. zgodnie z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 20 czerwca 2025 r.
Skarżąca wniosła o:
1. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,
2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
3. stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,
4. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."),
5. zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przesłane przez organ odpowiedzi są "ogólnikowe, lakoniczne", a na niektóre pytania organ wcale nie odpowiedział. Takie działanie nie spełnia ustawowych wymogów wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej i w konsekwencji świadczy o uchylaniu się organu od realizacji ciążącego na nim obowiązku ustawowego.
Zdaniem skarżącej, działania organu noszą cechy rażącego naruszenia prawa, albowiem organ zignorował zarówno treść złożonego wniosku, jak i ciążący na nim obowiązek ustawowy. Pomimo upływu przewidzianego przepisami terminu organ nie wydał decyzji odmownej, nie poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, ani nie rozpatrzył wniosku merytorycznie. Samo udzielenie informacji w sposób pozorny, niepełny lub nieadekwatny do żądania stanowi przejaw bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku wniósł o jej oddalenie podkreślając, że skierował do skarżącej odpowiedź na wniosek z zachowaniem terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udzielając informacji będących w jego kompetencji i posiadaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem skarżącej o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Regulacja ta kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.
Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Przechodząc do istoty tej sprawy wskazać należy, że skarżąca przedmiotem skargi uczyniła bezczynność PPIS w Pucku w sprawie udzielenia odpowiedzi na wniosek o informację publiczną oznaczony numerem PE.966.91.2025.RCz.1, z którym skarżąca wystąpiła w dniu 20 czerwca 2025 r., a który wpłynął do organu w dniu 25 czerwca
2025 r.),
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym
w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie
o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Zaznaczyć trzeba, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie,
ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Istotne jest przy tym wskazanie, że na gruncie przepisów u.d.i.p. o bezczynności organu można mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej,
a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje
w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia
w formie i w terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje więc zarówno w przypadku braku jakiejkolwiek reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Także udzielenie przez organ informacji niepełnej (niejasnej) może wyczerpywać znamiona bezczynności.
Jednocześnie przy rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej katalog możliwych i mających podstawy prawne reakcji organu nie wyczerpuje się jedynie w możliwości udzielenia informacji albo wydania decyzji o odmowie udzielania informacji publicznej. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela w tym zakresie ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że organ może także poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o braku możliwości udzielania mu żądanej informacji, gdy organ nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p. do udzielenia informacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
Dla oceny, czy w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność w załatwieniu wniosku skarżącej, konieczne jest więc ustalenie w pierwszym rzędzie tego, czy PPIS w Pucku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a następnie, czy żądanie skarżącej dotyczy informacji publicznej.
Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Należy podkreślić, że zakwalifikowanie PPIS w Pucku, jako podmiotu objętego dyspozycją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. oraz przypisanie żądanym informacjom charakteru informacji publicznej - nawet przy braku podjęcia przez ten organ na skutek wniosku skarżącej czynności wymienionych na wstępie - również nie przesądza ostatecznie o bezczynności w załatwieniu tego wniosku. Z obowiązków tych podmiot objęty regulacją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. zwolniony jest bowiem także wówczas, gdy nie posiada żądanej informacji publicznej.
Organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej tylko wtedy, gdy taką informację publiczną rzeczywiście sam posiada. Oczywistym jest zatem, że gdy dany organ nie posiada informacji publicznej, bo nie jest ona związana z jego kompetencjami, a tym bardziej wtedy, gdy nie została ona w ogóle wytworzona, nie ma obowiązku udzielić wnioskodawcy żądanej przez niego informacji. Powyższe znajduje umocowanie w ustawie, to jest w art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowiącym, że podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu. Zasadą zatem pozostaje, ze organy władzy publicznej obowiązane są do udostępnienia informacji, mających charakter informacji publicznych, ale tylko wtedy gdy są to informacje, które posiadają. W sytuacji zatem, gdy dany organ, do którego skierowany został wniosek nie dysponuje żądanymi informacjami publicznymi, nie wydaje decyzji, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych, ale zobowiązany jest do wyjaśnienia wnioskodawcy, że z uwagi na ich brak nie ma możliwości ich udostępnienia, o czym może poinformować wnioskodawcę zwykłym pismem informacyjnym (tak jak w przypadku pytań o informację niemającą charakteru informacji publicznej).
Reasumując, gdy żądana informacja nie jest w ogóle informacją publiczną lub nie jest informacją publiczną, którą mógłby dysponować organ, załatwienie sprawy nie wiąże się z koniecznością wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Tego rodzaju władcze działanie organu jest bowiem zarezerwowane wyłącznie dla sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter publiczny i jest w jego posiadaniu, lecz uwzględniając ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa, w tym przede wszystkim z ustawy o dostępie do informacji publicznej (m.in. dotyczące informacji niejawnych), nie może zostać udzielona wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie nie stanowi sporu pomiędzy stronami i potwierdzają to akta sprawy, że korespondencja zawierająca odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej (pismo z dnia 8 lipca 2025 r.) dotarła do skarżącej przed wniesieniem skargi (skarga z dnia 28 lipca 2025 r.)
W sytuacji, która zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdzie skarżąca podnosi, że pismo organu o braku możliwości udzielenia żądnej informacji, jak też że udzielona przez organ informacja jest "ogólnikowa, lakoniczna", wypełnia przesłanki bezczynności organu, Sąd miał za zadanie zbadać, czy organ prawidłowo ocenił, że żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej oraz czy z przypisanych danemu organowi, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, kompetencji wynika, iż tego rodzaju informacją nie może on dysponować (np. z tego powodu, że łączy się ona z działalnością innego rodzaju podmiotów, niż ten do którego skierowano żądanie) lub jest niepełna.
Rozważając powyższe zagadnienia konieczne jest zatem dokonanie analizy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej i skonfrontowanie ich z treścią żądań zawartych we wniosku skarżącej z dnia 20 czerwca 2025 r.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja
o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej; podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania
i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach
i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów
do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych); danych publicznych (treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego,
sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej
i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego;
treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych); majątku publicznym. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odnosi się w pierwszym rzędzie
do informacji publicznej dotyczącej sfery faktów. Co istotne, poza tym, że informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów, to dla jej udzielenia konieczne jest aby istniała w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2023 r. sygn. akt III SAB/Gd 137/23). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego
go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów
(zob. w tej materii m.in.: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II SAB/Gd 13/16 oraz wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.
Oznacza to, że nie wszystko to, o co wnioskodawcy zwracają się do organów władzy publicznej stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacji publicznej nie będzie więc dotyczyło m.in. zapytanie o opinię, czy stanowisko organu co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o podanie treści określonych przepisów lub o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacją publiczną nie będą także kierowane do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej pytania z zakresu wiedzy medycznej.
W szczególności podkreślenia wymaga, w realiach przedmiotowej sprawy, że wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może być wykorzystywany jako narzędzie, poprzez które powinna być przekazywana wszelka wiedza, w jakikolwiek sposób łącząca się z tematem szczepień, w celu rozstrzygnięcia wątpliwości co do zasadności przymusowych szczepień na określone choroby zakaźne. Zadaniem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest bowiem przekonywanie o zasadności wykonywanie szczepień ochronnych. W ich kompetencjach nie leży też modyfikacja i kwestionowanie przepisów obowiązujących z zakresu obowiązku szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym, ani też udzielanie informacji o polityce i działaniach innych podmiotów publicznych i organizacji międzynarodowych dotyczących szczepień, w tym dokonywanie ich ocen. Organy inspekcji sanitarnej jako organy administracji publicznej są obowiązane działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
W sprawie najistotniejsze zatem pozostaje, że część skierowanych
do organu we wniosku pytań wykraczało poza zakres jego kompetencji, w tym zostały sformułowane w sposób wskazujący na oczekiwanie skarżącej, że w udzielonej odpowiedzi organ ustosunkuje się do subiektywnych ocen i wątpliwości co do zasadności i bezpieczeństwa szczepień ochronnych, a także udzieli skarżącej różnorodnych porad w zakresie wiedzy prawnej i medycznej.
Tego rodzaju oczekiwania skarżącej nie mogły być zrealizowane jako wykraczające poza instytucję mającą służyć dostępowi społeczeństwa do informacji publicznej.
Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone zostały
w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
(t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 416, zwanej dalej w skrócie: "u.p.i.s.").
Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje
m.in. państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s.). Zaskarżony organ, jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jak zatem wskazano, jeżeli żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub też organ tego rodzaju informacji nie posiada
i poinformuje o tym wnioskodawcę w terminie właściwym dla rozpoznania otrzymanego od strony wniosku, organowi nie można skutecznie przypisać pozostawania
w bezczynności.
W judykaturze ustalono, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2
w zw. z art. 5 u.p.i.s. w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, wydawania decyzji i zarządzeń, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Sz 119/18).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że informację publiczną stanowią informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.; zwanej dalej w skrócie: "u.z.z.ch.z.") oraz § 8 i następnych rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2010 r. poz. 1711, powoływanego dalej w skrócie: "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).
Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.
Brak wywiązania się z obowiązku zgłoszenia przez wskazane podmioty niepożądanego odczynu poszczepiennego, zakażenia, zachorowania na chorobę zakaźną lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej albo ich podejrzenia lub wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które wywołują zakażenie lub chorobę zakaźną, stosownie do art. 52 u.z.z.ch.z., podlega karze grzywny. Z uwagi na to, że uprawnienie do orzeczenia grzywny w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, mają one również wiedzę o ilości nałożonych przez nie kar, która to informacja ma zatem walor informacji publicznej jako związanej z działalnością wskazanych organów.
W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, że jak wynika z art. 17 u.z.z.ch.z., organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane przez osoby prowadzące szczepienia sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych, sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.). Obecnie sprawozdanie tego rodzaju wskazuje jedynie konieczność wpisania nazw szczepionek jakie były podane w kwartale wraz ze wskazaniem liczby podanych dawek.
Jednocześnie zgodnie z art. 17 ust. 9b u.z.z.ch.z. lekarze przekazują państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu także raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, który stanowi imienny wykaz osób małoletnich objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, które nie były poddane lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu albo u których nie zostały przeprowadzone obowiązkowe szczepienia ochronne, mimo niestwierdzenia u nich przeciwwskazań do szczepienia oraz wykaz osób sprawujących pieczę prawną nad tymi małoletnim. Raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane i informacje dotyczące osoby małoletniej w tym rodzaj i liczbę niewykonanych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz enumeratywnie wymienione dane dotyczące ich opiekunów. Powyższe dane zawarte w raportach i sprawozdaniach również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań i raportów.
Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z., właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej.
Podsumowując powyższe rozważania w odniesieniu do treści pytań zadanych organowi przez skarżącą, w ocenie Sądu, pytania z zakresu informacji publicznej, co do której Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku mógł dysponować wiedzą w oparciu o posiadane kompetencje w zakresie realizowanych zadań publicznych, odnoszą się tylko do pytania z punktu 2 (podstawa prawna tworzenia listy osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych), pytania z punktu 5 (ilość grzywien nałożonych na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego), pytania z punktu 6 (ilość zgonów związanych ze szczepieniem, a więc które można kwalifikować jako niepożądane odczyny poszczepienne w postaci zgonu) i pytania z punktu 7 (ilość i rodzaj zgłoszonych ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych). W tym też zakresie informacja publiczna została przez organ skarżącemu udzielona, jednak w jednym przypadku była to informacja niepełna.
W zakresie pytania nr 2 organ wskazał skarżącej podstawę prawną tworzenia listy osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych, odpowiedzi tej skarżąca nie kwestionowała. W zakresie pytania nr 5 organ poinformował skarżącą, że w ciągu ostatnich 5 lat nie stwierdzono nieprawidłowości w postaci niezgłoszenia przez lekarza NOP. Jeżeli zatem takiej nieprawidłowości nie stwierdzono, to oczywiste jest że nie doszło do nałożenia żadnej grzywny. W zakresie pytania nr 6 organ poinformował skarżącą, że w ciągu ostatnich 5 lat nie wpłynęło zgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego zakończonego zgonem.
Natomiast w zakresie pytania 7 organ wskazał jedynie, że odnotował na przestrzeni ostatnich 5-ciu lat 1 ciężki niepożądany odczyn poszczepienny w związku z obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi oraz 3 ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne po zalecanych szczepieniach przeciw Covid-19. Organ nie udostępnił informacji o rodzaju niepożądanych odczynów poszczepiennych. Nie ulega wątpliwości, co akcentowano powyżej, że informację publiczną stanowią informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych.
W pozostałym zakresie, a więc dotyczącym pytań: 1, 3, 4, 8, 9, 10, 11, 12, w ocenie Sądu, organ nie był zaś obowiązany, w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia żądanych przez skarżącą informacji. Wystarczające było w tym zakresie poinformowanie skarżącej, z pominięciem formy decyzji administracyjnej, że organ nie posiada wskazanej informacji, zarówno z tego powodu, iż dane pytanie nie dotyczyło informacji publicznej (było prośbą o opinię, a więc informację nieodnoszącą się do sfery faktów, czy też prośbą o poradę prawną lub udzielenie informacji o charakterze medycznym) lub stanowi domenę działalności innego rodzaju podmiotów, w tym także podmiotów nie mających statusu podmiotów publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Wymienione we wniosku pozostałe pytania, które w ocenie Sądu niewątpliwie nie dotyczyły informacji publicznej odnosiły się bowiem do: kwestii medycznych (pytanie nr 1, pytanie nr 4, pytanie nr 11), prawa krajowego, gdzie skarżąca wystąpiła o dokonanie przez organ wykładni przepisów, co do ich konstytucyjności i zażądała wyrażenia przez organ opinii na ten temat (pytanie nr 9), udzielenia skarżącej porady prawnej, w zakresie tego jak może ubiegać się o odszkodowanie (pytanie nr 10), stanowiska organizacji międzynarodowej w kwestii szczepień ochronnych (pytanie nr 12).
Wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz zapisów prawa krajowego wykracza, co oczywiste,
poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Ponadto z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wynika, że w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność, czy celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się do dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej.
Jednocześnie, jak wskazano wyżej, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień
i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 99/17 oraz z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt II SAB/Po 132/19). Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia.
Sąd podkreśla, że dokonując analizy pytań zadanych organowi przez skarżącą, zawartych w punkcie nr 1, 4, 9, 10, 11, 12, stwierdził, że nie dotyczą one informacji publicznej, wobec czego organ nie miał wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązku udzielania na nie odpowiedzi. Pytania te dotyczą bowiem kwestii medycznych, prawnych, które są przedmiotem zainteresowania skarżącej oraz poprzez które skarżąca domaga się sformułowania przez organ, w odpowiedzi na jej wniosek, określonych opinii w odniesieniu do tych zagadnień, w tym też bezpośrednio prosząc o opinię i porady w zakresie jej sytuacji związanej z kwestią obowiązku szczepień dziecka.
W zakresie pytania nr 8 (odszkodowania za niepożądane odczyny poszczepienne) skarżąca domagała się z kolei udzielenia informacji publicznej,
co do której organ nie ma wiedzy, ponieważ w zakresie jego kompetencji nie leży przyznawanie tego rodzaju odszkodowań, a organem właściwym w tym zakresie pozostaje wyłącznie Rzecznik Praw Pacjenta. Natomiast w zakresie pytania nr 3 (liczba osób zaszczepionych narodowości ukraińskiej) skarżąca domagała się udzielenia przez organ informacji, których organ nie posiada, ponieważ tego rodzaju statystyk nie obejmują ani prowadzone przez niego rejestry, ani też przekazywane mu przez podmioty prowadzące szczepienia informacje zawarte w kwartalnych sprawozdaniach. Organ prawidłowo poinformował zatem skarżącą, że nie posiada informacji w żądanym zakresie. Sąd stanął na stanowisku, mając na uwadze dokonaną wyżej analizę kompetencji organów inspekcji sanitarnej, że udzieloną przez organ w tym zakresie odpowiedź należy uznać jako wystarczającą.
Reasumując, Sąd na podstawie 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania złożonego wniosku, w zakresie w punktu 7 wniosku, w części dotyczącej informacji żądanej w zdaniu 2 tego punktu (pytanie w zakresie rodzaju ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych) w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu w tym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest więc naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, to naruszenie niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15).
W niniejszej sprawie organ niewątpliwe nie zlekceważył złożonego przez skarżącą wniosku. Wniosek wpłynął do organu w dniu 25 czerwca 2025 r. Odpowiedzi na obszerny, formułujący wiele pytań, wniosek udzielono w dniu 8 lipca 2025 r. Organ rozpoznał zatem co do zasady złożony wniosek w przewidzianym przepisami prawa terminie 14 dni. Udzielenie przez organ odpowiedzi niepełnej w nieznacznym zakresie nie świadczy o rażącym naruszeniu przez organ prawa.
Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na konieczność wymierzenia organowi grzywny. Mając na uwadze, że bezczynność organu nie była rażąca, Sąd ocenił jako niezasadny także wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny.
Zatem, w pozostałym zakresie Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako niezasadną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI