III SAB/Gd 458/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę R. B. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący, obywatel Ukrainy, złożył wniosek w maju 2024 r. i po dwukrotnym ponagleniu wniósł skargę na brak reakcji organu. Wojewoda Pomorski argumentował, że na podstawie przepisów specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d) biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt zostały zawieszone dla wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa czy powodu przybycia do Polski. Powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które miało potwierdzać taką interpretację. Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska organu. Podkreślił, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma charakter szczególny i jej przepisy, w tym dotyczące zawieszenia terminów, powinny być interpretowane wąsko, ograniczając ich zastosowanie do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym. Rozszerzenie tych przepisów na wszystkich cudzoziemców, w tym na skarżącego, który przebywa w Polsce od 2015 r., uznał za niezgodne z Konstytucją RP, naruszające prawo do sądu i zasadę państwa prawnego. Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących zawieszenia terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców oraz zgodność tych przepisów z Konstytucją RP.
Dotyczy głównie interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście prawa do sądu i zasady państwa prawnego. Może mieć znaczenie dla innych spraw dotyczących bezczynności organów w sprawach cudzoziemców.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium RP w związku z agresją rosyjską z dnia 24 lutego 2022 r., a nie wszystkich cudzoziemców.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma charakter szczególny i jej przepisy, w tym dotyczące zawieszenia terminów, powinny być interpretowane wąsko, ograniczając ich zastosowanie do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem. Rozszerzenie tych przepisów na wszystkich cudzoziemców, w tym na skarżącego, który przebywa w Polsce od 2015 r., uznał za niezgodne z Konstytucją RP, naruszające prawo do sądu i zasadę państwa prawnego.
Czy bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, spowodowana długotrwałym oczekiwaniem, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu w sytuacji, gdy organ wielokrotnie przekroczył zastrzeżony przepisami termin załatwienia sprawy, a braki kadrowe nie stanowią usprawiedliwienia dla bierności organu, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ znacznie przekroczył termin załatwienia sprawy, a brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających zwłokę, w tym długoletnie problemy kadrowe organu, prowadzą do wniosku o rażącym naruszeniu prawa. Długie oczekiwanie strony na rozstrzygnięcie jest nie do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zobowiązanie organu do dokonania czynności w określonym terminie.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
u.o.c. art. 112a § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin załatwiania spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności.
ustawa pomocowa art. 100c § ust. 1, ust. 3 i ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zawieszenie biegu terminów i wyłączenie stosowania przepisów o bezczynności dla wszystkich cudzoziemców (interpretacja organu, odrzucona przez sąd).
ustawa pomocowa art. 100d § ust. 1, ust. 3 i ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przedłużenie okresu zawieszenia biegu terminów (interpretacja organu, odrzucona przez sąd).
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw i wolności.
Konstytucja RP art. 37 § ust. 1 i ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawa i wolności cudzoziemców.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakaz zamykania drogi sądowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania do wszystkich cudzoziemców, a jedynie do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z wojną. • Rozszerzenie przepisów specustawy ukraińskiej na wszystkich cudzoziemców narusza Konstytucję RP, w szczególności prawo do sądu i zasadę państwa prawnego. • Bezczynność organu w sytuacji braku obiektywnych usprawiedliwień i długotrwałego oczekiwania strony stanowi rażące naruszenie prawa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody Pomorskiego o zawieszeniu biegu terminów dla wszystkich cudzoziemców na podstawie specustawy ukraińskiej. • Argumentacja organu o trudnościach organizacyjnych i kadrowych jako usprawiedliwieniu bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie podziela powyższego stanowiska. • Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę z powyższą argumentacją się nie zgadza. • Nie sposób uznać tego rodzaju regulacji za zgodne z zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawnego, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. • Zaakceptowanie takiego sposobu "rozwiązywania" problemów poszczególnych organów administracji borykających się z narastającą ilością spraw może prowadzić do utrwalania się ich niewydolności, skoro prostym i najtańszym wyjściem z ich trudnej sytuacji okazuje się być czasowe [...] pozbawianie osób uprawnionych przysługującego im dotychczas środka ochrony w postaci skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i przewlekłość prowadzonego przez ten organ postępowania.
Skład orzekający
Janina Guść
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Sudoł
sędzia
Adam Osik
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących zawieszenia terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców oraz zgodność tych przepisów z Konstytucją RP."
Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście prawa do sądu i zasady państwa prawnego. Może mieć znaczenie dla innych spraw dotyczących bezczynności organów w sprawach cudzoziemców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z kryzysem uchodźczym i ich zgodności z Konstytucją, co ma znaczenie nie tylko dla prawników, ale i dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych prawami cudzoziemców i funkcjonowaniem państwa.
“Sąd: Specustawa ukraińska nie dla wszystkich cudzoziemców. Wojewoda przegrywa z R. B. w walce o termin.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.