III SAB/Gd 452/24

III SAB/Gd 452/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Bartłomiej Adamczak
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 4, art. 149 § 1, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Komendant Powiatowy Policji w Bytowie dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. zasądza od Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie na rzecz M. K. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 17 listopada 2024 r. M. K. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie o udzielenie informacji publicznej w zakresie odbicia pieczęci "nagłówkowej" oraz odbicia pieczęci okrągłej KPP w Bytowie.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze z dnia 3 grudnia 2024 r. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej M. K. wniósł o stwierdzenie przez Sąd bezczynności organu oraz zobowiązanie organu do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem w terminie 14 dni.
Uzasadniając swoje zarzuty skarżący wskazał, że w dniu 17 listopada 2024 r. zwrócił się z wnioskiem do Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie i do dnia wniesienia skargi do tutejszego Sądu nie otrzymał odpowiedzi na powyższy wniosek. Wobec powyższego, w ocenie skarżącego, organ pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że na skutek błędu organizacyjnego, w tym problemów zdrowotnych i rodzinnych osoby odpowiedzialnej za realizację wniosku, odniósł się do złożonego przez skarżącego wniosku po terminie, organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia 17 listopada 2024 r. pismami z dnia 5 i 6 grudnia 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a., orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasady i tryb udostępnienia informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej w skrócie "u.d.i.p.".
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie.
Stosownie zaś do treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w formie decyzji, a jej wydanie wymaga przeprowadzenia postępowania w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, do którego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zatem wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016).
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art.149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że Komendant Powiatowy Policji w Bytowie jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a żądana we wniosku M. K. z dnia 17 listopada 2024 r. informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Z akt sprawy wynika, że skierowany do Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie wniosek skarżącego, który wpłynął w dniu 17 listopada 2024 r. za pośrednictwem ePUAP, nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie.
Organ nie kwestionował powyższych okoliczności. Uzasadniając powstałe opóźnienie podkreślił, że sytuacja ta wynikała z obiektywnych trudności organizacyjnych oraz błędu ludzkiego, który nie miał na celu lekceważenia obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Organ otrzymał wniosek skarżącego w dniu 17 listopada 2024 r. powinien go zatem rozpoznać do dnia 1 grudnia 2024 r. Organ w dniu wniesienia skargi – 3 grudnia 2024 r. pozostawał zatem bezczynny. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek po wniesieniu skargi w dniach 5 i 6 grudnia 2024 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że Komendant Powiatowy policji w Bytowie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, przy czym bezczynność ta niewątpliwie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest więc naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, to naruszenie niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15, wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SAB/Bk 38/17, WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 13/17, WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
Biorąc pod uwagę czasową skalę przekroczenia przez organ terminu załatwienia sprawy, w granicach kiku dni, Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego.
O kosztach postępowania - kosztach uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł - Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).