III SAB/Gd 431/25

III SAB/Gd 431/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Sudoł
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art.13 ust.1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par.1 pkt 3, art. 149 par.1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi V. B. na bezczynność Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej V. B. z dnia 8 września 2025r. o udostępnienie informacji publicznej, przy czym bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 września 2025 r. V. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej (dalej: "organ"), zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p") oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem.
Skarżąca wniosła o:
1. zobowiązanie Prezesa do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
2. orzeczenie, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa;
3. wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w wysokości 11000 złotych;
4. zasądzenie kosztów postępowania;
5. przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 8 września 2025 r. wniosła o udostępnienie informacji publicznej odnośnie systemu monitorowania zakłóceń sygnałów GNSS (SMZSG) i przekazanie ostatniego najnowszego raportu/sprawozdania z przeprowadzonego monitoringu zakłóceń. Do dnia sporządzenia skargi nie otrzymała żadnej odpowiedzi, a więc organ pozostaje w rażącej bezczynności, gdyż ignoruje podanie, a tym samym nie zachowuje przepisów prawa, określających termin rozpoznania wniosku.
Mając na uwadze normę zawartą w art. 10 ust.2 u.d.i.p., strona skarżąca wskazała, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej, bez pisemnego wniosku. Regulacja ta ma na celu zminimalizowanie procedur biurokratycznych, stanowiących niejednokrotnie dla obywatela duże utrudnienie. Ponieważ jednak ustawodawca nie wskazał kryteriów oceny informacji, które mogą być udostępnione niezwłocznie, to pozostawił ocenę w tym zakresie uznaniu organu udostępniającego informację. Organ taki może ocenić, że informacja nie może zostać udostępniona niezwłocznie i zastosować termin podstawy z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skarżąca podkreśliła, że wnioskowane materiały niezaprzeczalnie stanowią informację publiczną. Raporty Polskiej Agencji Kosmicznej stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą działalności instytucji wykonującej zadania publiczne i gospodarującej środkami publicznymi.
Końcowo skarżąca dodała, że jeśli wnioskowane informacje zostaną przekazane w terminie 14 dni, to wycofuje skargę w zakresie orzeczenia, czy wystąpiło rażące naruszenie prawa (pkt 2) oraz wymierzenia grzywny organowi (pkt 3).
W odpowiedzi na skargę Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej wniosła o umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca wystąpiła w dniu 8 września 2025 r. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej odnośnie systemu monitorowania zakłóceń sygnałów GNSS (SMZSG) i przekazanie ostatniego najnowszego raportu/sprawozdania z przeprowadzonego monitoringu zakłóceń. Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej pismem znak BO.014.11.2025 z dnia 11 września 2025 r. udzieliła odpowiedzi, że nie dysponuje wnioskowanymi informacjami, ponieważ system pozostaje w trakcie budowy, a termin zakończenia prac i uruchomienie systemu przewidziano na koniec roku 2025. Pismo zostało nadane za pośrednictwem ePUAP w dniu 11 września 2025 r., nie doszło jednak do faktycznej wysyłki w tym dniu z uwagi na problem ze złożeniem podpisu przez pracownika, zastępującego pracownika sekretariatu. Informacja o statusie doręczenia została błędnie zinterpretowana przez pracownika dokonującego wysyłki jako brak uzyskania urzędowego poświadczenia doręczenia, a nie jako brak wysyłki. O fakcie niedostarczenia odpowiedzi organ powziął wiadomość z chwilą wpływu skargi i natychmiast podjęto działania związane z doręczeniem odpowiedzi z dnia 11 września 2025 r., co nastąpiło w dniu 26 września 2025 r.
Zdaniem organu co do wniosku wskazanego w pkt 1 skargi, dotyczącego zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji publicznej, to postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na odpowiedź przekazaną w dniu 26 września 2025 r.
W piśmie procesowym z dnia 28 października 2025 r. skarżąca potwierdziła, że w dniu 26 września 2025 r. otrzymała odpowiedź na wniosek. Skarżąca zaznaczyła, że pismo przewodnie zostało podpisane dopiero w dniu 26 września 2025 r. Zatem w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności. Skarżąca oświadczyła, że wycofuje wniosek o wymierzenie grzywny oraz o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszaniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.
W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b P.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej. Dla stwierdzenia bezczynności konieczne jest ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.
Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jego adresat może: 1. udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem a jednocześnie gdy nie zachodzą przesłanki wyłączające jej udostępnienie określone w art. 5 u.d.i.p. – w takim przypadku podmiot obowiązany dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 u.d.i.p.); 2. poinformować wnioskodawcę o tym, że: jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej; podmiot zobowiązany nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też że w sprawie obowiązuje odrębny tryb udzielenia informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) – w takim przypadku podmiot obowiązany dokonuje tego w formie pisma; 3. odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 u.d.i.p. (bądź umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) stosownie do treści art. 16 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.; bądź odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – w takim przypadku podmiot zobowiązany dokonuje rozpoznania wniosku w formie decyzji administracyjnej.
Co istotne, organ lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej winien podjąć ww. działania w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Brak podjęcia przez podmiot zobowiązany któregokolwiek z powyższych działań uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej a żądana przez niego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Nie było sporne, że organ, do którego zostało skierowane żądanie, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Bezsporne było także i to, że żądana przez skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej.
W realiach niniejszej sprawy doszło do bezczynności organu. Skarżąca za pośrednictwem poczty elektronicznej organu (ePUAP) złożyła w dniu 8 września 2025 r. wniosek o udzielenie informacji publicznej. Natomiast organ na ten wniosek zareagował udzieleniem odpowiedzi w dniu 26 września 2025 r. W piśmie tym wskazano, że organ nie dysponuje wnioskowanymi informacjami, ponieważ system pozostaje w trakcie budowy, a termin zakończenia prac i uruchomienie systemu przewidziano na koniec roku 2025.
Stwierdzić zatem należy, że 14-dniowy termin do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie został zachowany. Dopiero po wniesieniu skargi organ poinformował skarżącą, że nie posiada wnioskowanej informacji, jednak nastąpiło to z opóźnieniem.
Udzielenie przez organ odpowiedzi na wniosek dostępowy w toku postępowania sądowego nie zwalniało Sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie stwierdzenia bezczynności oraz tego, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a.).
Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, albowiem nie udzielił skarżącej informacji o brak możliwości realizacji żądania w zakreślonym ustawą 14-dniowym terminie. Zaniedbanie pracownika organu w realizacji wysyłki informacji stronie skarżącej nie zwalnia organu od odpowiedzialności związanej z opóźnieniem w realizacji obowiązków ustawowych wynikających z u.d.i.p. Uchybienie przez organ terminu 14 – dniowego jest ewidentne.
Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji będącej faktycznie informacją publiczną, informacji istniejącej i będącej w posiadaniu organu. Jeżeli podmiot, do którego zwrócono się o udzielenie informacji publicznej, nie posiada wnioskowanej informacji, zobowiązany jest zgodnie z przepisami u.d.i.p. powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W ocenie Sądu ze względu na niewielkie (4 – dniowe) opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi stwierdzona bezczynność organu nie może być zakwalifikowana jako rażąca. Strona skarżąca cofnęła zresztą żądanie stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
Prezes Polskiej Agencji Kosmiczna ostatecznie po 18 dniach od wpłynięcia wniosku dostępowego poinformowała skarżącą, że nie dysponuje wnioskowaną informacją.
W tym stanie rzeczy, skoro organ uczynił zadość wynikającemu z u.d.i.p. obowiązkowi po upływie terminu ustawowego i po wniesieniu skargi nie zachodziła konieczność zobowiązania organu do wydania aktu w określonym czasie. Wyjaśnić należy, że art. 149 § 1 i § 2 P.p.s.a. jednoznacznie określa obligatoryjne elementy orzeczenia sądowego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu. Przepis ten nie przewiduje umorzenia postępowania w zaistniałej sytuacji, jak domagał się organ. Skoro zatem w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej, stwierdzić należało, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi (pkt 2 sentencji wyroku).