III SAB/Gd 374/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-01-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuzezwolenie na pobyt czasowycudzoziemcyterminy postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o cudzoziemcachskarga administracyjnaWojewoda Pomorskiterminowośćprzewlekłość postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę obywatela Turcji na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, uznając, że skarga została wniesiona przedwcześnie.

Skarżący, obywatel Turcji, złożył skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając naruszenie terminów postępowania. Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że została ona wniesiona przedwcześnie, ponieważ termin 60 dni na wydanie decyzji rozpoczął bieg dopiero po dostarczeniu przez skarżącego informacji starosty. Sąd, mimo że nie podzielił argumentacji organu dotyczącej przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, oddalił skargę, uznając, że w momencie jej wniesienia termin na rozpoznanie wniosku przez organ jeszcze nie upłynął.

Skarga została wniesiona przez obywatela Turcji na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Wniósł o zobowiązanie organu do wydania aktu, przyznanie sumy pieniężnej lub wymierzenie grzywny, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadnienie skargi wskazywało na długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie, brak zawiadomienia o zwłoce oraz potencjalne problemy z podjęciem lepiej płatnej pracy i wyjazdem do kraju pochodzenia. Wojewoda Pomorski wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że została ona wniesiona przedwcześnie, ponieważ termin 60 dni na wydanie decyzji, zgodnie z art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, rozpoczął bieg dopiero od dnia dostarczenia informacji starosty o możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych, co nastąpiło 22 sierpnia 2024 r. Skarga została wniesiona 4 października 2024 r., a zatem przed upływem terminu. Sąd, rozpoznając sprawę, uznał, że skarga jest dopuszczalna, jednakże oddalił ją, stwierdzając, że w momencie jej wniesienia termin na wydanie decyzji przez organ jeszcze nie upłynął. Sąd nie podzielił argumentacji organu dotyczącej stosowania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, ale uznał, że zarzut bezczynności nie był zasadny, ponieważ organ nie pozostawał w bezczynności w momencie wniesienia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu nie jest dopuszczalna, jeśli została wniesiona przed upływem ustawowego terminu do załatwienia sprawy, ponieważ organ nie pozostawał w bezczynności w momencie jej wniesienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy rozpoczął bieg dopiero od dnia dostarczenia przez skarżącego informacji starosty. W związku z tym, w momencie wniesienia skargi, termin ten jeszcze nie upłynął, co oznacza, że organ nie pozostawał w bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (68)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c. art. 112a

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.c. art. 125

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 106 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 114 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 106 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 125

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 1a-2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 3

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

ustawa pomocowa art. 100c § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa pomocowa art. 100c § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa pomocowa art. 100c § ust. 4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa pomocowa art. 100d § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa pomocowa art. 100d § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa pomocowa art. 100d § ust. 4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.c. art. 112a § ust. 1 i ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.c. art. 112a § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 106 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 114 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.o.c. art. 125

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 3

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

ustawa pomocowa art. 100c

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa pomocowa art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.c. art. 112a

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.c. art. 112a § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 112a § ust. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 106 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 114 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.o.c. art. 125

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 3

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.c. art. 112a

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 149

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c. art. 112a § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 112a § ust. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 106 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 114 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.o.c. art. 125

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.r.p. art. 88c § ust. 3

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została wniesiona przedwcześnie, ponieważ termin 60 dni na wydanie decyzji rozpoczął bieg dopiero od dnia dostarczenia informacji starosty.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca bezczynności organu w związku z naruszeniem terminów postępowania. Argumentacja skarżącego dotycząca stosowania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I OSK 1524/21), w którym wskazano, że 'art. 53 § 2b p.p.s.a. przewiduje jedynie konieczność poprzedzenia takiej skargi złożeniem ponaglenia i nie uzależnia prawidłowości wniesienia skargi od zasadności ponaglenia'.

Skład orzekający

Bartłomiej Adamczak

przewodniczący sprawozdawca

Alina Dominiak

sędzia

Maja Pietrasik

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu do rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, a w konsekwencji dopuszczalności skargi na bezczynność organu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę oraz interpretacją przepisów dotyczących terminów postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z terminowością działań organów administracji publicznej w sprawach cudzoziemców, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych prawem imigracyjnym.

Skarga na bezczynność organu odrzucona: czy termin na złożenie wniosku o pobyt był kluczowy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gd 374/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151, art. 119 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 519
art. 112a, art. 125
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 12 listopada 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła wniesiona przez M. G. - obywatela Turcji (dalej zwanego także: "skarżącym", "wnioskodawcą" lub "stroną") skarga na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
W złożonej skardze skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie jako: "k.p.a.") przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, wnosząc o: 1/ zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2/ przyznanie skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 3/ wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4/ zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 18 kwietnia 2024 r., a w dniu 1 lipca 2024 r. wniósł ponaglenie do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców za pośrednictwem organu I instancji, lecz do dnia wniesienia niniejszej skargi organ nie rozpoznał wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
W art. 12 k.p.a. wskazano, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1), zaś sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). To na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
Zgodnie z art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 519 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "u.o.c."), decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
Skarżący zaznaczył przy tym, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Według art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Wskazując na powyższe należy zatem zauważyć, że na gruncie art. 149 p.p.s.a. z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie, natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. np. wyroki NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18 oraz z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 2931/18, a także: J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 6 wyd., Warszawa 2019, s. 91).
W tym stanie rzeczy skarga jest uzasadniona stosownie do wykładni prawa dokonywanej przez sądy administracyjne, z której wynika, że o bezczynności organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. możemy mówić, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 321/12).
Skarżący zwrócił uwagę, że w toku postępowania organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Zaistniała więc bezczynność organu administracji publicznej, gdyż mimo istnienia ustawowego obowiązku - w ustawowym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Skarżący wskazał też, że organ nie ma podstaw do rozciągania stosowania przepisów ustawy z 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa na wszystkie postępowania o wydanie zezwoleń pobytowych, gdyż przepisy te odnoszą się wyłącznie do spraw, których przedmiotowo i podmiotowo ta ustawa dotyczy (por. wyrok WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 25/23), a w związku z tym przepisy art. 100c oraz art. 100d ustawy z 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy mogą co do zasady znajdować zastosowanie jedynie do ściśle określonego kręgu postępowania, tj. z wniosków obcokrajowców, obywateli Ukrainy, którzy przyjechali do Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa (por. wyrok WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 39/23). Ustawa pomocowa udziela bowiem ex lege szczególnych uprawnień dotyczących m.in. legalnego pobytu oraz prawa do wykonywania pracy cudzoziemcom określonym w art. 1 (zasadniczo obywatelom Ukrainy), wyłączając tym samym konieczność wydawania w ich sprawach powołanych wyżej zezwoleń. Natomiast stosowanie uregulowanej w art. 100c ust. 1 ustawy pomocowej instytucji wstrzymania biegu terminów do spraw zezwoleń dotyczących wszystkich innych cudzoziemców, stałoby w sprzeczności z wymaganiami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Nie zostali oni bowiem zwolnieni z obowiązku uzyskania zezwolenia na pobyt stały ani czasowy, tak więc nie sposób stwierdzić jakie ratio legis miałoby w tym przypadku przemawiać za zwolnieniem organów z obowiązku terminowego rozpatrywania ich wniosków (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 1411/22). Podobnie ustawa z 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa jest regulacją szczególną i z tego względu jej zapisy nie powinny być interpretowane rozszerzająco - exceptiones non sunt extendendae (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt III SAB/Wr 1140/22). Co prawda z literalnego brzmienia art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wynika, że dotyczy on biegu terminów wszystkich wymienionych w nim enumeratywnie spraw prowadzonych przez wojewodę i nie ogranicza się do spraw zainicjowanych wnioskami obywateli Ukrainy, których dotyczy ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy, jednak analiza stanu prawnego, wykładnia systemowa i celowościowa oraz zasada racjonalnego ustawodawcy prowadzą do wniosku, że norma art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wbrew jej literalnemu brzmieniu, nie powinna znajdować zastosowania do spraw innych cudzoziemców niż obywatele Ukrainy, którzy przybyli na terenie Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy.
Także wprowadzona do tej ustawy zmiana nie powinna być traktowana jako zmiana przepisów postępowania w sprawach wszystkich cudzoziemców. Postępowanie to jest bowiem unormowane w innej ustawie, tj. ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r., poz. 519 ze zm.). Podkreślić przy tym należy, że w ustawie zmieniającej w art. od 1 do 21 wprowadzono zmiany do szeregu różnych ustaw, w tym w art. 17 ustawy zmieniającej ustawodawca wprowadził zmiany do ustawy o cudzoziemcach. Gdyby wolą ustawodawcy była zmiana ustawy o cudzoziemcach w sposób przewidziany w art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wprowadziłby taką zmianę nie do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, lecz do zmienianej tym samym aktem prawnym ustawy o cudzoziemcach. Skoro zmiana ustawy o cudzoziemcach nie została ustawą zmieniającą dokonana w sposób przewidziany w art. 1 pkt 44 ustawy zmieniającej, który zmienił ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy przez dodanie art. 100c, to brak jest podstaw do rozciągania mocy obowiązującej tego przepisu na inne postępowania w sprawach cudzoziemców, których stronami nie są obywatele Ukrainy. Zgodnie z zasadą racjonalnego ustawodawcy, ustawodawca zamierzając objąć tą zmianą wszystkie postępowania w sprawach cudzoziemców wprowadziłby zmianę do ustawy o cudzoziemcach, którą zmieniał przecież tym samym aktem prawnym, a nie do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Analogiczne stanowisko w tym zakresie zostało już wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 14 września 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 401/22, z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Wr 887/22, z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt I SAB/Wr 3139/21, z dnia 22 września 2022 r. sygn. akt I SAB/Wr 218/22).
Analogicznie uwagi należy poczynić w tym zakresie do wprowadzonego następnie art. 100d ustawy o ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Wprowadzająca ten przepis ustawa zmieniająca z dnia 13 stycznia 2023r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 185) również dotyczyła bowiem zmian w wielu różnych ustawach - w tym zarówno w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy, jak i odrębnie w ustawie o cudzoziemcach.
Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że regulacji kolejno wprowadzonych art. 100c ust. 3 i 4 oraz z art. 100d ust. 3 i 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zgodnie z którymi zawieszenie biegu terminów "organowi prowadzącemu postępowanie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa" oraz "zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki" nie można interpretować i stosować z naruszeniem art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt. IV SAB/Po 86/22). Ograniczenie prawa do sądu, nawet o charakterze czasowym stoi w sprzeczności z art. 45 ust. 1 Konstytucji, gwarantującym każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Mimo że korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw nie ma charakteru absolutnego (art. 31 ust. 3 Konstytucji), trudno jest znaleźć uzasadnienie tak daleko idących ograniczeń. Wprowadzenie takich norm oznaczałoby, że wnioskodawca zostałby pozbawiony narzędzi prawnych pozwalających na uzyskanie zezwolenia pobytowego w terminach określonych w przepisach ustawy o cudzoziemcach, gdyż zgodnie z wprowadzoną regulacją, terminy te nie rozpoczynają biegu, a rozpoczęte ulegają zawieszeniu. Jak wskazano w doktrynie, trudno znaleźć racjonalne uzasadnienie omawianej regulacji, gdyż rozwiązania wprowadzone przepisami komentowanej ustawy w chwili obecnej nie nakładają na wojewodów dodatkowych zadań w zakresie legalizacji pobytu obywateli Ukrainy, a wzrostu liczby składanych wniosków pobytowych można się spodziewać dopiero kiedy obywatele Ukrainy, których pobyt uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, będą mogli skutecznie składać wnioski pobytowe w trybie art. 38 tej ustawy. Rozwiązanie takie uznać należy zatem za wątpliwe z punktu widzenia zasady demokratycznego państwa prawnego, o której mowa w art. 2 Konstytucji RP (zob. W. A. Klaus (red.), Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, WPK 2020, System Informacji Prawnej LEX).
Skarżący wskazał, że biorąc pod uwagę, iż przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz, że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony i uwzględniając, również uchybienia organu, to należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie zarówno stopień zaniedbań ze strony organu, naruszenie terminów przez organ, sposób zachowania strony, jak i okoliczności materialnoprawne przemawiają za uznaniem, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Wskazano, że sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie. organu administracji publicznej (wydanie przez ten organ decyzji zezwalającej na pobyt czasowy), nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność (co czyni od dłuższego już czasu) powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Skarżący z powodu bezczynności organu ma problemy z zmianą pracy na lepiej płatną, jak również nie może wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych. Przyznanie sumy pieniężnej jest swoistym zadośćuczynieniem za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się trafnie, że zastosowanie środka w postaci przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego, a podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sąd powinien brać pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy dotyczące stanu bezczynności. W nawiązaniu do konstytucyjnej zasady proporcjonalności działania władzy publicznej z uwzględnieniem okoliczności, na które powołuje się od kilku lat organ w różnych sprawach dotyczących wydania zezwoleń na pracę (podnosząc trudności kadrowe w codziennym funkcjonowaniu tego organu i dużą ilość spraw do rozpatrzenia) wymierzona kara powinna uzmysłowić organowi I instancji powinność odpowiedniego organizowania czasu pracy i ustalania priorytetów działania w czasie w taki sposób, aby strony nie czekały kilkanaście miesięcy na wydanie nie będąc przy tym zawiadomione o przyczynach ewentualnej zwłoki w terminowym rozpatrzeniu sprawy. Takie działanie narusza zasadę pogłębiania zaufania do administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej: 1/ odrzucenie na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a., albowiem złożone przez stronę w dniu 1 lipca 2024 r. ponaglenie zostało złożone przed upływem terminu określonego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.o.c., tj. przed upływem 60 dni od dnia wszczęcia postępowania, ewentualnie o: 2/ oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 100c ust. 1 pkt 1a oraz ust. 3 i 4 art. 100d ust. 1 pkt 1a, ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 103 - zwanej dalej "ustawą pomocową", "ustawą specjalną"), zgodnie z którymi zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę wnioskodawca złożył osobiście w dniu 18 kwietnia 2024 r., załączając do wniosku załącznik nr 1, sporządzony przez B. sp. z o.o. w W., z którego wynika, że spółka zamierza powierzyć cudzoziemcowi pracę na stanowisku magazyniera w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 1 kwietnia 2029 r. Ponadto do wniosku załączono pełnomocnictwo dla ustanowionego w sprawie pełnomocnika, który w dniu 1 lipca 2024 r. złożył ponaglenie w sprawie.
Następnie, w dniu 22 sierpnia 2024 r. wpłynął wniosek pełnomocnika strony, do którego załączono informację starosty sporządzoną przez Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku w dniu 21 sierpnia 2024 r. na wniosek strony złożony w dniu 7 sierpnia 2024 r. W związku z uzupełnieniem wniosku cudzoziemca o informację starosty i wszczęciem postępowania, sprawie nadano dalszy bieg.
W dniu 1 października 2024 r., zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 109 ust. 1 u.o.c. Wojewoda Pomorski zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku oraz Naczelnika Wydziału IX Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Gdańsku z prośbą o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa publicznego. Wymienione organy nie udzieliły odpowiedzi w terminie 30 dni, co stosownie do art. 109 ust. 4 u.o.c. uznaje się za potwierdzenie, że wymóg uzyskania informacji został spełniony.
W dniu 4 października 2024 r. wpłynęła przedmiotowa skarga.
Organ wskazał, że na mocy art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1/ nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2/ postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., jest art. 112a ust. 1 i 2 pkt 3 u.o.c. Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, a termin, o którym mowa w ust. 1 – stosownie do ust. 2 - biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Stosownie do art. 106 ust. 2 pkt 2 u.o.c., składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec przedstawia ważny dokument podróży i dołącza do wniosku dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (adekwatnie do zadeklarowanego celu pobytu).
Wymogi określono w przepisach szczególnych regulujących właściwy rodzaj zezwolenia. W przypadku zezwolenia na pobyt i pracę wymogi te przewiduje art. 114 u.o.c., zgodnie z którym cudzoziemiec może otrzymać zezwolenie na pracę, gdy podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy. Istota tego rozwiązania polega na uzyskaniu oficjalnego potwierdzenia pod postacią informacji, o której mowa w art. 125 ust. 1 u.o.c. W oparciu o cytowane przepisy zważyć należy, że w niniejszej sprawie ostatnie ze wskazanych zdarzeń, tj. przedłożenie przez stronę informacji starosty na temat możliwości powierzenia pracy wnioskodawcy na stanowisku magazyniera przedłożono dopiero w dniu 22 sierpnia 2024 r. i od tego dnia zaczął biec termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie. W związku z tym ponaglenie, na które powołuje się skarżący oraz sama skarga zostały złożone przedwcześnie. Warunkiem bowiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Spełnienie zawartego w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogu wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi uzależnione jest od skuteczności ponaglenia. Oznacza to, że wymóg ten uznaje się za spełniony wówczas, gdy ponaglenie jest złożone w czasie, gdy organowi można postawić zarzut bezczynności. Z tego zatem powodu skarga powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn wystąpi, m.in. gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia albo bez uprzedniego wezwania na piśmie do usunięcia naruszeń prawa, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi.
W przypadku jednak nie uwzględnienia ww. stanowiska organu, Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. W tym kontekście rozpoznając niniejszą sprawę organ wskazał, iż należy mieć na względzie jej przedmiot i związane z tym szczególne okoliczności, w tym przede wszystkim mające zastosowanie przepisy oraz zmiany stanu prawnego, które weszły w życie w 2021 i 2022 roku i które obowiązywały w okresie wpływu wniosku i jego procedowania.
Organ wskazał, że skarżący pomija, iż z dniem 29 stycznia 2022 r. wszedł w życie art. 112a u.o.c., dodany na mocy art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 91), zgodnie z którym decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (ust. 1) od dnia osobistego stawiennictwa cudzoziemca w organie (ust. 2 pkt 1). Co więcej, w dniu 28 stycznia 2023 r. wszedł w życie przepis, zgodnie z którymi zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 4 marca 2024 r., nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Mowa tu o art. 100d ustawy pomocowej, dodanym mocy art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 185). Przepis ten zawiera rozwiązanie analogiczne do wprowadzonego z dniem 15 kwietnia 2022 r. do ustawy pomocowej art. 100c, przedłużając termin stosowania regulacji do dnia 4 marca 2024 r. Zgodnie z powołanym przepisem art. 100c ust. 1 w okresie do dnia 31 grudnia 2022 roku bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (pkt 1 lit. a) w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Stosownie do jego ust. 3 w okresie, o którym mowa w ust. 1, przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie stosuje się. Natomiast art. 100c ust. 3 pkt 2 ww. ustawy określił, że organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Stosownie do art. 100c ust. 4 ww. ustawy, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Z kolei przepis art. 100d ustawy pomocowej wyznaczył nowy okres spoczywania terminów do dnia 24 sierpnia 2023 r., przy czym przepis ten wszedł w życie z dniem 28 stycznia 2023 r. z mocą obowiązywania od dnia 1 stycznia 2023 r. Tym samym zauważyć należy, że okres spoczywania biegu ww. terminów - a więc również terminu na załatwienie sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy - jest nieprzerwany od momentu wprowadzenia art. 100c ustawy specjalnej do końca okresu wyznaczonego przez art. 100d ustawy specjalnej, tj. 24 sierpnia 2023 r. Kolejne jego nowelizacje przedłużyły ten okres do dnia 30 czerwca 2024 r.
O wejściu w życie ww. przepisów i zawieszeniu biegu terminów w sprawach wyszczególnionych w art. 100c ustawy pomocowej oficjalny komunikat zamieścił na swojej stronie internetowej Szef Urzędu ds. Cudzoziemców pod adresem https://www.gov.pl/web/udsc/zawieszenie-biegu-termino-zalatwiania-spraw-przez-wojewodow-nie-oznacza-wstrzymania-prowadzenia-postepowan. W informacji tej wskazano m.in., że: "Zawieszenie biegu terminów wprowadzono w związku ze znaczącym dodatkowym obciążeniem urzędów wojewódzkich w kontekście obecnego masowego napływu cudzoziemców z terytorium Ukrainy i zjawisk temu towarzyszących. Celem regulacji jest umożliwienie dostosowania procedur i funkcjonowania administracji do zaistniałej wyjątkowej sytuacji migracyjnej. Postępowania w urzędach wojewódzkich będą dalej prowadzone w sposób możliwie najbardziej sprawny. Przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminów wprowadziła ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Ustawa wprowadza podstawę prawną (art. 100c) dla zawieszenia w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022 r. biegu terminów załatwiania następujących spraw administracyjnych w postępowaniach prowadzonych przez urzędy wojewódzkie: udzielenia oraz cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy; zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oraz zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokości kwalifikacji; udzielenia oraz cofnięcia zezwolenia na pobyt stały; udzielenia oraz cofnięcia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Zgodnie z powyższym przepisem, Wojewoda nie ma obowiązku informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, a także nie będzie przekazywał do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponagleń składanych na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowań w ww. sprawach przez organy pierwszej instancji. Wprowadzone rozwiązanie dotyczy wszystkich cudzoziemców, niezależnie od posiadanego obywatelstwa".
Organ zwrócił też uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2024 r. (sygn. akt II OSK 2362/23) uznał, że "przepisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tzw. specustawy ukraińskiej) stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. i tej ustawy", jak również, że "okres zawieszenia i nierozpoczęcia w ogóle biegu terminu do załatwienia sprawy wynikający z art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej powinien być jednakowo uwzględniany przez sąd administracyjny przy ustalaniu okresu bezczynności, jak i przy ocenie stanu przewlekłości. Skoro bowiem, zgodnie z art. 100c ust. 1 i identycznie art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej, czasowo termin na załatwienie sprawy był (jest) zawieszony lub nie rozpoczął biegu, to do przekroczenia tego terminu nie dochodzi, a więc oczywistym jest brak podstaw do stwierdzenia bezczynności organu. Podobnie brak jest podstaw do stwierdzenia przewlekłości postępowania, ponieważ zawieszenie, jak i nierozpoczęcie w ogóle biegu terminu ustawowego do załatwienia sprawy pozbawia sąd punktu odniesienia przy ocenie, czy organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (w szczególności wobec dopuszczenia przez ustawodawcę "rozciągnięcia" czasu trwania postępowania, do którego dochodzić może wskutek zaprzestania czynności organu lub dokonywania ich z opóźnieniem - w aktualnym stanie prawnym bez wskazania momentu końcowego utrzymywania się tego stanu). Innymi słowy, stronie należy zapewnić możliwość wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, jednakże ewentualne uznanie, że w sprawie, z uwagi na datę złożenia wniosku, znajdują zastosowanie przepisy art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej, powoduje, że skarga nie może przynieść oczekiwanego rezultatu w postaci stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania".
Wojewoda wskazał, że powyższym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymał swoją jednolitą linię orzeczniczą dotyczącą zakresu podmiotowego zastosowania art. 100c i art. 100d specustawy prezentowaną w sprawach, w których przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłość postępowania.
Analogiczne stanowisko zajęli autorzy komentarza (M. Jaźwińska, P. Mickiewicz, K. Słubik [w:] Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, red. W. A. Klaus, Warszawa 2022, art. 100(c)), którzy wskazują, że "czynności dokonane w okresie, w którym bieg terminu załatwienia przez wojewodę przedmiotowych spraw nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, są skuteczne, co pozwala organowi na prowadzenie postępowań administracyjnych i wydawanie orzeczeń bez uszczerbku dla innych, niż zasada szybkości postępowania, zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ podkreślił, że art. 100c specustawy dotyczy biegu terminów wszystkich wymienionych w nim enumeratywnie spraw prowadzonych przez wojewodę, nie tylko spraw dotyczących obywateli Ukrainy. Wprowadzenie omawianej regulacji oznacza w praktyce, że strona postępowania pozbawiona została jakichkolwiek narzędzi prawnych pozwalających na uzyskanie zezwolenia pobytowego w terminach określonych w przepisach ustawy o cudzoziemcach, gdyż terminy te nie rozpoczynają biegu, a rozpoczęte ulegają zawieszeniu" (W. A. Klaus (red.) Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, WKP 2022 oraz Lex).
Odnosząc się do kwestii dochodzonej przez skarżącego sumy pieniężnej organ wskazał, że nie przedstawiono dowodów na poparcie podniesionych argumentów i orzeczenia jej we wskazanej wysokości. Mimo wskazania, iż w ocenie skarżącego powstały utrudnienia związane z długim okresem oczekiwania na rozstrzygnięcie, to do wniosku nie załączono żadnych dowodów utraconej zaliczki na wyjazd czy odmowy udzielenia kredytu 2% i jej przyczyn.
W ocenie organu suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. "poza rolą dyscyplinująco-represyjną, powinna pełnić przede wszystkim również funkcję kompensacyjną, będąc swoistym zadośćuczynieniem dla strony za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma właśnie szczególne znaczenie. Strona, uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, powinna nawiązać do krzywdy wywołanej przewlekłością, bądź bezczynnością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/GI 102/22). W wyroku z dnia 11 stycznia 2024 r. (sygn. akt III SAB/Gd 206/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że jeśli chodzi o przyznanie sumy pieniężnej skarżącemu, to "niewątpliwie środek ten powinien mieć zastosowanie w tych wszystkich przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa".
W ocenie organu sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. W wyroku z dnia 5 grudnia 2023 r. (sygn. akt II OSK 242/23), odnoszącym się do konsekwencji wprowadzenia art. 100c specustawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "przepisów o bezczynności i przewlekłości organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w art. 100c ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się, jeżeli organy w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022 r. dopuściły się bezczynności bądź przewlekłości oraz były zobowiązane do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie. W konsekwencji, tylko w przypadku stanów zaniechania obejmujących ten okres organowi nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 100c ust. 3). Taką wykładnię art. 100c ust. 3 potwierdza ust. 4 tego artykułu. Otóż ustawodawca przyjął, że organ nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji z tytułu opóźnień powstałych w okresie między 15 kwietnia 2022 r. a 31 grudnia 2022 r. z powodu masowego napływu do Polski obywateli Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym rozpoczętym 24 lutego 2022 r.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu.
W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Skarżący wniósł bowiem do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody Pomorskiego ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. datowane na dzień 1 lipca 2024 r. Skarga jest zatem dopuszczalna.
W tym miejscu, odnosząc się do wniosku organu zawartego w odpowiedzi na skargę o odrzucenie przedmiotowej skargi z uwagi na to, że ponaglenie w niniejszej sprawie zostało przez skarżącego złożone przed upływem terminu określonego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.o.c., przewidzianego przez ustawodawcę na załatwienie sprawy, Sąd pragnie wskazać, że podnoszona przez organ okoliczność nie czyni wniesionej skargi niedopuszczalną, a w konsekwencji nie stanowi podstawy do jej odrzucenia. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I OSK 1524/21), w którym wskazano, że "art. 53 § 2b p.p.s.a. przewiduje jedynie konieczność poprzedzenia takiej skargi złożeniem ponaglenia i nie uzależnia prawidłowości wniesienia skargi od zasadności ponaglenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 189/20). Oznacza to, że ponaglenie wniesione w okresie biegu terminu załatwienia sprawy nie daje podstaw do odrzucenia skargi i zobowiązuje sąd do jej merytorycznego rozpoznania".
Przystępując do rozważań podnieść należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W sprawach objętych skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Natomiast stosownie do regulacji art. 112a u.o.c. decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
W obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, albo w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie nie ma znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (zob.m.in. wyroki NSA: z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2567/15 czy z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16). Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa - art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021).
Jak zostało wskazane już wcześniej, w sprawach dotyczących rozpoznania wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, organ zasadniczo dysponuje terminem 60 dni na jej załatwienie (art. 112a ust. 1 u.o.c.), przy czym, co istotne, termin ten - w myśl art. 112a ust. 2 u.o.c. - biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:
1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub
2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub
3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.
Stosownie natomiast do art. 106 ust. 2 pkt 2 u.o.c. składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec przedstawia ważny dokument podróży i dołącza do wniosku dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Skoro – jak wynika z treści złożonego w Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim w Gdańsku w dniu 18 kwietnia 2024 r. wniosku – skarżący jako cel swojego pobytu wskazał "wykonywanie pracy", zaś do wniosku załączył Załącznik nr 1 składany w przypadku ubiegania się przez cudzoziemca na udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, to w pełni należy zgodzić się ze stanowiskiem organu przedstawionym w odpowiedzi na skargę, że bieg 60-dniowego terminu, o którym mowa w art. 112a ust. 1 u.o.c., może w takim przypadku rozpocząć się od dnia, w którym zostają złożone dokumenty niezbędne do wydania tego rodzaju zezwolenia. Zgodnie natomiast z art. 114 ust. 1 u.o.c. jednym z warunków udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę jest ustalenie, że podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy (pkt 3).
Stosownie do art. 125 u.o.c. do ustalenia, czy podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy, stosuje się przepisy art. 88c ust. 1 pkt 2 i ust. 1a-2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (ust. 1); o udzielenie informacji, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, występuje podmiot powierzający wykonywanie pracy (ust. 2); zaś informację, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, cudzoziemiec dołącza w postępowaniu w sprawie o udzielenie lub zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (ust. 3).
Z akt sprawy wynika, że skarżący, ww. informację starosty na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi wydaną przez Gdański Urząd Pracy w dniu 21 sierpnia 2024 r. (tj. powierzenia mu pracy na stanowisku magazyniera w firmie B. Sp. z o.o.), dostarczył do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku w dniu 22 sierpnia 2024 r., a zatem dopiero od tego dnia mógł zacząć biec termin 60 dni na wydanie przez Wojewodę Pomorskiego decyzji w sprawie.
Złożona przez skarżącego skarga wpłynęła do organu w dniu 4 października 2024 r., a zatem jeszcze w trakcie biegu terminu zakreślonego przez ustawodawcę na rozpoznanie przedmiotowego wniosku (który kończył się z dniem 21 października 2024 r.). W zaistniałej zatem sytuacji, skoro w chwili złożenia skargi nie upłynął jeszcze termin na wydanie przez Wojewodę Pomorskiego decyzji w sprawie udzielenia skarżącemu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, to nie można zarzucić organowi bezczynności, a skoro organ nie pozostawał w bezczynności, to skarga podlega oddaleniu (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6338/21).
Mając powyższe na uwadze – nie podzielając argumentacji organu uzasadniającej oddalenie niniejszej skargi a odnoszącej się do uregulowań ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI