III SAB/Gd 372/25

III SAB/Gd 372/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Paweł Mierzejewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2021 poz 679
art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej - t.j.
Dz.U. 2025 poz 733
art. 3 ust. 1, art. 6k ust. 1 pkt 1, art. 6k ust. 2 pkt 3, art. 6r ust. 2 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 1 i ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. B. na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Zakład Gospodarki Komunalnej w J. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. do rozpoznania wniosku T. B. o udostępnienie informacji publicznej sformułowanego w punktach 1, 2 i 3 pisma z dnia 20 lipca 2025 r., w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na rzecz T. B. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 lipca 2025 r. T. B., powołując się na art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 902) powoływanej dalej w skrócie jako "u.d.i.p.", wystąpił do Zakładu Gospodarki Komunalnej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. o uzupełnienie odpowiedzi udzielonej na jego wnioski z dnia 3 lipca i 7 lipca 2025 r. poprzez udzielenie informacji w zakresie:
1. jaki jest koszt przejechania 1 kilometra przez pojazd do odbioru odpadów komunalnych (pytanie 3 z pisma z 7.07.2025 r.),
2. jaka jest średnia liczba kilometrów przejeżdżanych przez pojazdy do odbioru odpadów miesięcznie w 2024 r. (pytanie 4 z pisma z 7.07.2025 r.),
3. jakie są koszty administracji (pytanie 3 z wniosku z 3.07.2025 r.)., wskazując, że w odpowiedzi nie odniesiono się do pytania o szczegółowy wykaz kosztów administracyjnych w ramach systemu gospodarowania odpadami, wniósł o wskazanie, jakie pozycje składają się na tę kategorię, lub ewentualnie podanie przyczyny odmowy wraz z podstawą prawną,
4. jakie są koszty funkcjonowania PSZOK w 2024 r. z możliwym podziałem na kategorie odpadów (np. wielkogabarytowe, sprzęt RTV/AGD, bioodpady itd.). (pytanie 4 z wniosku z 3.07.2025 r.),
5. jakie są koszty leasingu pojazdów do odbioru odpadów (pytanie 6 z wniosku z 7.07.2025 r.), czy koszty te zostały ujęte w opłatach ponoszonych przez Gminę R. za odbiór odpadów komunalnych.
T. B. wniósł o udzielenie odpowiedzi na zadane pytania lub wskazanie podstawy prawnej odmowy udostępnienia informacji - zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. lub formalne wydanie decyzji odmownej.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2025 r., w odpowiedzi na poszczególne punkty wniosku skarżącego, Spółka wyjaśniła, że :
1. koszt przejechania 1 kilometra przez pojazd do odbioru odpadów (śmieciarka, auto dostawcze) nie stanowi informacji publicznej. Spółka nie odmówiła udostępnienia informacji publicznej, tylko udzieliła odpowiedzi, że żądana informacja nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie jej przepisów. Koszt przejechania 1 kilometra przez pojazd do odbioru odpadów stanowi tylko i wyłącznie obliczeniowy i przetworzony element kalkulacyjno-księgowy, który ma jedynie pochodny i wtórny charakter w stosunku do ponoszonych wydatków ze środków publicznych;
2. średnia liczba kilometrów przejeżdżanych przez pojazdy do odbioru odpadów miesięcznie w 2024 r. nie stanowi informacji publicznej. Spółka nie odmówiła udostępnienia informacji publicznej, tylko udzieliła odpowiedzi, że żądana informacja nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie jej przepisów. Średnia liczba kilometrów przejeżdżanych przez pojazdy do odbioru odpadów, która stanowi jedynie wynik matematycznego działania (iloraz) - łączna liczba przejechanych kilometrów w miesiącu podzielona przez łączną liczbę pojazdów, nie jest informacją dotycząca majątku publicznego, w tym wydatkowania środków publicznych;
3. szczegółowy wykaz kosztów zaliczanych do kategorii "administracja" w systemie gospodarowania odpadami - z podaniem pozycji składowych, nie stanowi informacji publicznej. Spółka nie odmówiła udostępnienia informacji publicznej, tylko udzieliła odpowiedzi, że żądana informacja nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie jej przepisów. Przedmiotowy wykaz szczegółowych kosztów w kategorii "administracja" nie jest informacją dotyczącą majątku publicznego, w tym wydatkowania środków publicznych;
4. Spółka nie prowadzi ewidencji kosztów zagospodarowania odpadów pochodzących z PSZOK w podziale na poszczególne frakcje odpadów;
5. zgodnie z zasadami rachunkowości wynikającymi z ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości, koszty i wydatki ponoszone przez Spółkę w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, muszą mieć swoje pokrycie w źródłach przychodów pochodzących z tego samego rodzaju działalności. Stąd też wszelkie koszty związane z usługą odbioru odpadów komunalnych, w tym koszty leasingu pojazdów do odbioru odpadów, są pokrywane z przychodów pochodzących z tytułu odbioru odpadów komunalnych, w tym pochodzących od Gminy R.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 3 sierpnia 2025 r. skarżący wniósł o wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2025 r. Spółka wskazała, że zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w drodze decyzji następuje odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Natomiast Spółka nie odmówiła stronie udostępnienia informacji publicznej, tylko w formie czynności materialno-technicznej, udzieliła pisemnej odpowiedzi, że wnioskowane przez stronę informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. W związku z tym nie jest możliwa i wymagana forma decyzji, jest to czynność materialno-techniczna.
T. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej Spółki z o.o. z siedzibą w A., wnosząc o:
1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z 20 lipca 2025 r. oraz wniosku z 3 sierpnia 2025 r. o wydanie decyzji administracyjnej,
2. zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 16 ust. u.d.i.p.,
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając wniesioną skargę skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy podnosząc, że Prezes Zarządu ZGK [...]Spółki z o.o. z siedzibą w A. nie wydał w sprawie decyzji administracyjnej, lecz poprzestał na piśmie informacyjnym z dnia 13 sierpnia 2025 r. w którym wskazał, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej. Zdaniem skarżącego, tego rodzaju praktyka stanowi przypadek bezczynności, organ winien bowiem w takiej sytuacji wydać w sprawie decyzję, co potwierdza treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 2670/24, zgodnie z którym, nawet w przypadku gdy organ uznaje, że wniosek o udostępnienie informacji stanowi nadużycie prawa, odmowa udostępnienia informacji musi nastąpić decyzją.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu ZGK w A. Spółki z o.o. z siedzibą w A. wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 20 lipca 2025 r. skarżący złożył do Spółki wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie uzupełnienia uprzednio składanych wniosków, dotyczących szczegółowych informacji o charakterze statystycznym, obliczeniowym, zestawieniowym itp., związanych z gospodarką odpadami, ponieważ Spółka tylko w części udostępniła skarżącemu informacje żądane wcześniejszym wnioskiem, a co do pozostałej części wyjaśniła, że nie są one objęte zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Spółki, informacja o koszcie przejechania 1 kilometra przez pojazd do odbioru odpadów (śmieciarka, auto dostawcze), nie stanowi informacji publicznej, a tylko i wyłącznie obliczeniowy i przetworzony element kalkulacyjno-księgowy, który ma jedynie pochodny i wtórny charakter w stosunku do ponoszonych wydatków ze środków publicznych. Podobnie informacja o średniej liczbie kilometrów przejeżdżanych przez pojazdy do odbioru odpadów miesięcznie w 2024 r. również nie stanowi informacji publicznej, ponieważ stanowi ona jedynie wynik matematycznego działania (iloraz) - łączna liczba przejechanych kilometrów w miesiącu podzielona przez łączną liczbą pojazdów. Również szczegółowy wykaz kosztów zaliczanych do kategorii "administracja" w systemie gospodarowania odpadami - z podaniem pozycji składowych, nie stanowi informacji publicznej, ponieważ nie dotyczy majątku publicznego, w tym wydatkowania środków publicznych.
Odnosząc się do zarzutu bezczynności w zakresie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej Spółka wskazała, że nie odmówiła skarżącemu udostępnienia informacji publicznej, tylko udzieliła odpowiedzi wyjaśniając, że żądane informacje nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów. Spółka wskazała, że w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że w sytuacji gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, organ może poprzestać na udzieleniu pisemnego zawiadomienia lub wyjaśnienia, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Pismem z dnia 30 września 2025 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze, podnosząc, że koszt przejechania kilometra pojazdu odbierającego odpady, liczba przejechanych kilometrów czy wysokość kosztów administracyjnych systemu gospodarki odpadami są elementami kształtującymi wydatki spółki komunalnej, finansowanymi ze środków publicznych. Mają więc one charakter informacji publicznej i podlegają udostępnieniu. Ponadto skarżący wskazał, że jawność obejmuje również dane cząstkowe, które pozwalają obywatelom weryfikować prawidłowość gospodarowania środkami publicznymi. Koszty te są elementem kalkulacji opłaty śmieciowej ponoszonej przez mieszkańców, a więc bezpośrednio wpływają na wysokość obciążeń publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sąd rozważył, że treść wniesionej skargi na bezczynność organu nie dotyczy całości wniosku z dnia 20 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wnioskujący o udostępnienie informacji publicznej może złożyć skargę na bezczynność organu w zakresie wszystkich żądań wniosku lub części tych żądań. Skarga została wniesiona jedynie co do części żądania wniosku – w tym zakresie, w jakim organ odmówił skarżącemu udostępnienia informacji, powołując się na fakt, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej, a więc w zakresie żądań sformułowanych w punktach 1, 2 i 3 wniosku z dnia 20 lipca 2025 r.
W niniejszej sprawie, ze względu na przedmiot zaskarżenia, kluczowe znaczenie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
Bezczynność organu na gruncie u.d.i.p. polega na tym, że organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, że nie posiada żądanej informacji lub, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Jeżeli zatem określony podmiot wykonuje funkcje (zadania) publiczne czy to w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym, czy też w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb ludności i gospodaruje mieniem komunalnym jest on zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
Zakład Gospodarki Komunalnej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. jest spółką gminą. Z odpisu KRS wynika, że jedynym wspólnikiem tej Spółki jest Gmina R. Zakład Gospodarki Komunalnej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. jest więc jednostką, która dysponuje majątkiem publicznym.
Spółka wykonuje zadania publiczne. W myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tj.: Dz. U. z 2021 r. poz. 679), gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.
Zakład Gospodarki Komunalnej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. jest jednostką, która dysponuje majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Spółka jest zatem podmiotem zobligowanym do udostępnienia informacji publicznej.
Spór sprowadzał się do oceny, czy żądanie wniosku dotyczyło udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej oraz czy organ winien wydać w sprawie decyzję, stwierdzając, że żądana informacja informacji publicznej nie stanowi.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji, obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne, o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Ograniczenie tego prawa, zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
W myśl art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Bliższe sprecyzowanie tego pojęcia obejmuje art. 6 ust. 1 ustawy, który w formie przykładowego katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega w szczególności informacja publiczna o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit.a u.d.i.p.).
Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do szeroko rozumianych władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne - w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej bądź gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Skarga podlegała uwzględnieniu bowiem dokonana przez organ ocena charakteru wnioskowanej informacji, jako niemającej charakteru informacji publicznej, nie jest prawidłowa.
Kwestie dotyczące kosztu przejechania 1 kilometra przez pojazd do odbioru odpadów komunalnych, średniej liczby kilometrów przejeżdżanych przez pojazdy do odbioru odpadów miesięcznie w 2024 r., kosztów administracji ze szczegółowym wykazem kosztów w ramach systemu gospodarowania odpadami, ze wskazaniem, jakie pozycje składają się na tę kategorię, dotyczą gospodarowania przez spółkę gminną mieniem gminnym w tym ponoszonych kosztów, co przekłada się na wysokość mającej charakter publiczny opłaty za odbiór odpadów.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2025 r. poz. 733, zwanej dalej ustawą), utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Gmina w związku z organizacją odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości ustala opłatę za odbiór odpadów. Zgodnie z art. 6k ust. 1 pkt 1 tej ustawy, rada gminy, w drodze uchwały dokonuje wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustala stawkę takiej opłaty. Zgodnie z art. 6k ust. 2 pkt 3 ustawy, rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę m.in. koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d, a więc koszty, które obejmują m.in. koszty odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz obsługi administracyjnej tego systemu (art. 6r ust. 2 pkt 1 i 3). Ustalona opłata za odbiór śmieci ma charakter publicznoprawny.
Informacje dotyczące kosztów ponoszonych w związku z odbiorem śmieci mają w związku z powyższym charakter informacji publicznej. Nadto, informacje te dotyczą gospodarowania mieniem publicznym, co także potwierdza publiczny charakter informacji.
Wskazać należy, że prawo do informacji stanowi prawo konstytucyjne i ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1774/10).
Wobec tego, udzielenie odpowiedzi na wniosek w formie pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie stanowiło prawidłowego sposobu wykonania obowiązków nałożonych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyrażone w tym piśmie stanowisko było błędne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w zakresie wskazanym w skardze, w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd był zobowiązany do oceny, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, lekceważenia wniosku, braku woli załatwienia sprawy, niestosowania wynikających z przepisów prawa terminów. Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. jest stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Przyjmuje się także, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Przyjmuje się także, że kryterium, które pozwala na zakwalifikowanie bezczynności organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego naruszenia (tak w wyroku NSA z dnia 12 września 2024 r. sygn. akt I OSK 661/24, wyroku NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12)
Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Spółka nie pozostawiła wniosku skarżącego bez rozpoznania, wysyłała bowiem odpowiedź na wniosek bez przekroczenia terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Dokonała jednak błędnej oceny charakteru żądanych informacji, jako informacji nie podlegających udostępnieniu z uwagi na brak waloru informacji publicznej.
Wskazać należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność, Sąd nie nakazuje organowi konkretnego rozstrzygnięcia sprawy, jest ono poddawane ocenie Sądu w sytuacji wniesienia skargi na dany akt lub bezczynność organu. Dokonana ocena dotyczyła wyłącznie podniesionej przez organ kwestii statusu żądanej informacji jako informacji publicznej i bezczynności organu, organ nie mógł bowiem zakończyć postępowania pismem kwestionującym publiczny charakter żądanej informacji.
Stanowisko skarżącego, że stwierdzenie przez organ braku waloru informacji publicznej wnioskowanej informacji winno skutkować wydaniem decyzji, nie jest słuszne.
Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony:
1. przez udzielenie żądanych informacji w formie czynności materialno-technicznej, bez zbędnej zwłoki, co do zasady, nie później niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.),
2. przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.,
3. przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, bądź
4. przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 u.d.i.p., gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek.
Przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie jedynie w dwóch przypadkach, tj. wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania oraz spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Zatem wydanie decyzji odmownej następuje w ściśle wskazanych w ustawie u.d.i.p. przypadkach, to jest gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej, organ nią dysponuje, lecz z uwagi na ochronę danych osobowych, tajemnicę przedsiębiorcy lub niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego dla uzyskania informacji przetworzonej, jej udostępnienie jest wyłączone przez ustawodawcę. Niedopuszczalne jest zaś wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu komentowanej ustawy. Jej przepisy nie znajdują bowiem wówczas zastosowania (por. wyroki NSA z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt I OSK 916/12 oraz z dnia 14 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 872/15, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 października 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 320/25). Jeżeli zatem wnioskodawca żąda informacji publicznych, które nie mają charakteru informacji publicznych, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016 r., str. 314 - 315).
W sytuacji gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, organ ogranicza się zatem do pisemnego poinformowania wnioskodawcy o tym fakcie. Przywołane przez skarżącego orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczy wydania decyzji w sytuacji odmowy udostępnienia posiadanej informacji publicznej z uwagi na stwierdzenie złożenia wniosku z nadużyciem prawa, w sytuacji gdy publiczny charakter informacji nie był kwestionowany. Nie znajduje ono zatem zastosowania w niniejszej sprawie.
O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym orzeczenia.nsa.gov.pl.