III SAB/Gd 35/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając wniosek za nieprecyzyjny i nie dotyczący informacji publicznej.
Stowarzyszenie W. wniosło skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej oceny sprawozdań z realizacji zadania z 2020 r. i kosztów z tym związanych. Sąd oddalił skargę, uznając wniosek za wewnętrznie sprzeczny i nieprecyzyjny, co uniemożliwiło organowi udzielenie odpowiedzi. Dodatkowo, sąd stwierdził, że przedmiot zapytania nie miał charakteru informacji publicznej, a dotyczył oceny sprawozdania w ramach stosunku wewnętrznego między zleceniodawcą a zleceniobiorcą.
Stowarzyszenie W. złożyło skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się udostępnienia regulaminu lub innego aktu prawnego oraz kryteriów oceny sprawozdań z realizacji zadania publicznego z 2020 r., kwestionując nieuznanie niektórych wydatków jako kwalifikowanych. Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że termin odpowiedzi został przedłużony z uwagi na kontrolę NIK, a następnie udzielono odpowiedzi wskazującej, że ocena sprawozdań z 2020 r. nastąpi w 2021 r. Organ argumentował również, że wniosek nie dotyczył informacji publicznej, a kwestii rozliczenia zadania w ramach ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a także podnosił, że wniosek był nieprecyzyjny i zawierał wewnętrzne sprzeczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że wniosek był niejednoznaczny i wewnętrznie sprzeczny, co uniemożliwiło organowi zajęcie stanowiska. Sąd podkreślił, że organ nie ma obowiązku prostowania wniosku ani domyślania się jego przedmiotu. Ponadto, sąd stwierdził, że przedmiot zapytania nie stanowił informacji publicznej, lecz dotyczył oceny sprawozdania z realizacji zadania publicznego w ramach stosunku prawnego między stronami, podlegającego przepisom ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Sąd zaznaczył, że w takich przypadkach organ nie jest zobowiązany do udzielania odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ wniosek był nieprecyzyjny i wewnętrznie sprzeczny, co uniemożliwiło jego jednoznaczne załatwienie, a ponadto przedmiot zapytania nie stanowił informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek był niejednoznaczny i wewnętrznie sprzeczny, co uniemożliwiło organowi udzielenie odpowiedzi. Dodatkowo, sąd stwierdził, że kwestia oceny sprawozdań i kosztów kwalifikowanych mieści się w ramach ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.p.p. art. 17
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.d.p.p. art. 18 § 1
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 13 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 18 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.p.p. art. 19
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
k.p.a. art. 64 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej był nieprecyzyjny i wewnętrznie sprzeczny, co uniemożliwiło organowi jego jednoznaczne załatwienie. Przedmiot zapytania nie stanowił informacji publicznej, lecz dotyczył oceny sprawozdania z realizacji zadania publicznego w ramach stosunku prawnego między stronami. Organ nie ma obowiązku prostowania ani doprecyzowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Organ naruszył przepisy Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Zakres przedmiotowy wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może stanowić dla organu sfery domniemania czy też prostowania zgłoszonego żądania. Postępowanie o udzielenie informacji publicznej jest w pewnym sensie postępowaniem autonomicznym. Ocena ta jest dokonywana w ramach stosunku wewnętrznego i stanowi ona niewątpliwie przedmiot kompetencji organu zlecającego realizację zadania publicznego.
Skład orzekający
Alina Dominiak
przewodniczący
Bartłomiej Adamczak
członek
Jolanta Sudoł
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Precyzyjne określenie wniosku o informację publiczną, zakres informacji publicznej, stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej vs. ustawa o działalności pożytku publicznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację publiczną związanego z rozliczeniem zadań publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i jego granic, co jest istotne dla prawników i obywateli. Pokazuje, jak precyzja wniosku wpływa na jego rozpatrzenie.
“Czy nieprecyzyjny wniosek o informację publiczną może pogrzebać Twoje prawa? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gd 35/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Bartłomiej Adamczak
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1327
art. 17, art 18 ust. 1-5, art. 19
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 14 i art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi W. z siedzibą w W. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Stowarzyszenie W. z siedzibą w W. (dalej w skrócie również jako - "strona", "wnioskodawca" lub "skarżący") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 7 sierpnia
2020 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych strona zarzuciła Wojewodzie Pomorskiemu naruszenie przepisów:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej
w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona
w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w dniu 7 sierpnia 2020 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, na adres Wojewody Pomorskiego ujawniony
w systemie BIP, złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku,
"na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. nr 112, poz. 1198)" strona zwróciła się z uprzejmą prośbą
o spowodowanie udostępnienia treści regulaminu bądź innego aktu prawnego oraz kryteriów zastosowanych przy ocenie sprawozdań naszego stowarzyszenia z realizacji zadania pod nazwą "Wykonywanie zadań z zakresu ratownictwa wodnego oraz organizowanie i prowadzenie szkoleń ratowników wodnych w zakresie ratownictwa wodnego na obszarze województwa pomorskiego w 2020 r.", ogłoszonego w 2020 r. przez Wojewodę Pomorskiego, skutkujących nie uznaniem jako kosztów kwalifikowanych następujących wydatków: 1) 5.836,97 zł z faktury [...] z 6 sierpnia 2019 r.; 2) 2.490 zł z faktury [...] z 9 sierpnia 2019 r.; 3) 2.173,96 zł z faktury [...] z 30 września 2019 r.; 4) 1.456,98 zł z faktury [...]
z 30 września 2019 r.; 5) 1.978,25 zł z faktury [...] z 1 października
2019 r.; 6) 3.400 zł z faktury [...] z 22 listopada 2019 r.; 7) 4.500 zł z faktury [...] z 30 grudnia 2019 r.; 8) 3.600 zł z faktury [...] z 30 grudnia 2019 r.; 9) 6.460 zł z faktury [...] z 30 grudnia 2019 r.; 10) 8.000 zł z faktury [...] z 30 grudnia 2019 r. Dodatkowo strona wniosła o wyjaśnienie, z jakiego powodu koszt z pozycji 2 był uznany w sprawozdaniu końcowym, a nie uznany w sprawozdaniu częściowym; koszt z pozycji 6 nie był uznany, choć inne faktury na zakup odzieży roboczej przyjęto bez zastrzeżeń; koszty z pozycji 3, 4 i 5 nie były uznane, choć inne faktury na wyposażenie centrum dyżurów przyjęto bez zastrzeżeń; koszty z poz. 7, 8, 9 i 10 nie były uznane, choć wydatek na zakup drona był kwestionowany wyłącznie ze względu na pierwotne przekroczenie kosztów jego zakupu o ponad 10.000 zł.
Wszystkie skany powyższych faktur, prawidłowo opisane, przesłane zostały do Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. Strona wskazała, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo jego upływu organ nie udzielił wnioskowanej odpowiedzi, co czyni skargę zasadną i konieczną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi
w całości, względnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w reakcji na ww. wniosek wystosował w dniu 17 sierpnia 2020 r. pismo, w którym wskazał, iż z uwagi na prowadzoną przez Najwyższą Izbę Kontroli Delegatura w Gdańsku kontrolę oraz przekazanie do wglądu wszystkich dokumentów dotyczących postępowania konkursowego i umowy nr [...] z dnia 22 lipca 2019 r. termin odpowiedzi wydłużony do 6 października 2020 r., w oparciu o art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast w dniu 30 września 2020 r. doręczono wnioskodawcy odpowiedź na złożony wniosek, w której zostało wskazane, że nie oceniano sprawozdań z realizacji zadania pn.: "Wykonywanie zadań z zakresu ratownictwa wodnego oraz organizowanie i prowadzenie szkoleń ratowników wodnych w zakresie ratownictwa wodnego na obszarze Województwa Pomorskiego" w 2020 r. Zadanie to będzie rozliczane w 2021 r.
Odpowiadając na zarzuty skargi organ wskazał, że strona otrzymała
w ustawowym terminie odpowiedź na złożony wniosek, poprzedzoną informacją
o przedłużeniu terminu odpowiedzi na wniosek do 6 października 2020 r.
W wyznaczonym zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminie Wojewoda Pomorski udzielił odpowiedzi na złożony wniosek, uczynił więc zadość żądaniu skarżącemu. Organ w przesłanej odpowiedzi wskazał wprost,
że na dzień złożenia wniosku nie dokonano jeszcze oceny sprawozdań z wykonania przedmiotowego zadania. Jednocześnie organ wskazał, że wnioskodawca zapytywał
o sprawozdania z wykonania zadania za rok 2020, którego nie realizował. Wojewoda Pomorski nie miał tym samym innej możliwości załatwienia wniosku niż poprzez wskazanie, że nie posiada przedmiotowej informacji (art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
- w trybie której zlecono zadanie: "sprawozdanie z wykonania zadania publicznego określonego w umowie należy sporządzić w terminie 30 dni od dnia zakończenia realizacji zadania publicznego"; terminy wykonania zadania, realizowanego w roku
2020 przez inne podmioty niż strona skarżąca ustalono w zawartych z nimi umowach do dnia 31 grudnia 2020 r.).
Wojewoda Pomorski nie miał też możliwości, z uwagi na niestosowanie mechanizmu uzupełniania braków formalnych znanego z Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach objętych trybem ustawy o dostępie
do informacji publicznych, wezwania strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych. Nie zachodziła też uzasadniona wątpliwość, co do zaistnienia we wniosku oczywistej omyłki pisarskiej, jako że wnioskodawca dwukrotnie wskazał, że chodzi
o zadanie dotyczące roku 2020.
Następnie organ poddał pod wątpliwość, czy postawione we wniosku zapytanie
w ogóle mogło być procedowane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako że dotyczyło również zapytania kwestii ustalenia powodów nieuznania za kwalifikowane niektórych z kosztów poniesionych na wykonanie zadania w roku 2019 (dokumentowanych fakturami). Skoro wnioskodawca realizował zadanie w oparciu o konkurs ogłoszony na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, to można przyjąć pogląd, że w ogóle w takim stanie faktycznym i prawnym nie dochodzi do zastosowania ustawy o dostępie
do informacji publicznej. Przepis art. 1 ust. 2 tej ustawy stanowi bowiem, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepisy rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego z dnia 24 października 2018 r. w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań stanowią właśnie tego rodzaju lex specialis. Rozporządzenie to stanowi (w treści umów ramowych wykonania zadań zlecanych w trybie ustawy delegującej), że "akceptacja sprawozdania i rozliczenie dotacji polega na weryfikacji przez Zleceniodawcę założonych w ofercie rezultatów i działań Zleceniobiorcy". Kwestia spełnienia założonych w przedstawionej ofercie rezultatów i działań Zleceniobiorcy, w tym także racjonalności ponoszonych przez niego kosztów, odbywać się więc powinna poza trybem dostępu
do informacji publicznej. Wnioskodawca powinien kwestie swoich wątpliwości rozwiewać w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia, czy zawartej na podstawie tego rozporządzenia umowy, której rzeczywiście był stroną jednak za rok 2019, a nie za rok 2020. W takim przypadku w ogóle trudno mówić o zajściu stanu bezczynności, albowiem jak wynika z ww. rozporządzenia, sam fakt braku akceptacji kosztów jest działaniem wystarczającym przy procedurze oceny sprawozdań wykonania zadań publicznych. Prawodawca nie nałożył w tym zakresie żadnych dodatkowych obowiązków, w tym obowiązków ścisłego uzasadniania czynności akceptacji bądź odmowy tej akceptacji przy sprawozdaniach i załączonych do nich dokumentach. W przypadku kontestowania procedury akceptacji sprawozdania strona mogłaby ewentualnie poszukiwać ochrony w roszczeniach cywilnoprawnych (powództwo o ustalenie, roszczenie o zapłatę), czy skargach z art. 227 i następnych Kodeksu postępowania administracyjnego.
Niezależnie od wskazanych argumentów przedmiotowe zapytanie i sposób jego sformułowania wydają się dążyć do uzyskania wykładni przepisów prawa w zakresie dokonywanych przez organ subsumcji, co oczywiście nie stanowi informacji publicznej w ogóle. Wskazują na to fragmenty złożonego wniosku: "proszę o wyjaśnienie, z jakiego powodu" lub żądanie dokumentów "zastosowanych przy ocenie sprawozdań naszego stowarzyszenia", które to fragmenty oczywiście nie odnoszą się do pozyskania jakiejkolwiek informacji (prostej czy przetworzonej), a jedynie do żądania stanowiska organu, wyjaśnienia powodów zajścia jakiś zjawisk.
Organ wyjaśnił dodatkowo, że w zakresie wykonania przez stronę zadania, które powierzono do realizacji w 2019 r. aktualnie toczy się postępowanie przygotowawcze przed Prokuraturą Rejonową Gdańsk-Śródmieście w Gdańsku dotyczące nieprawidłowości finansowych. Wniesiona skarga sugeruje, że sprawa ze skargi na bezczynność ma stanowić pewnego rodzaju zabieg, czy podstawę argumentacji, którą strona będzie chciała wykorzystać przed organami ścigania,
być może chcąc wskazać, iż sprawa rozliczenia zadania z 2019 r. nie jest definitywnie zakończona. Ewentualnie skarga ta stanowi czynność podjętą w ramach swoistej proceduralnej wendety skierowanej przeciwko organowi, który zawiadomił organy ścigania o nieprawidłowościach.
W zakresie ewentualnego wniosku o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego organ wskazał, że zachodzi sytuacja, gdzie zarzucany stan bezczynności jest tak oczywiście nieistniejący (chociażby z uwagi na wystosowania odpowiedzi na wniosek o dostęp do informacji publicznej lub brak objęcia sprawy ustawą o dostępie do informacji publicznej, ewentualnie niemożność kwalifikowania zapytań jako żądania informacji publicznej w ogóle), że trudno mówić o tym, by strona skarżąca posiadała legitymację czynną do wniesienia skargi na taką (nieistniejącą) bezczynność.
W piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2023 r. złożonym w toku postępowania sądowo-administracyjnego strona przyznała, że przedmiotowy wniosek obarczony był błędem pisarskim. Wydatki ponoszone były w toku realizacji zadania w 2019, a nie w 2020 r., jednakże dokładny opis dokumentów księgowych jednoznacznie wskazywał, o jakie decyzje organu kwestionujące te wydatki chodzi. Ponadto, pismo organu wskazujące na przedłużenie terminu odpowiedzi na wniosek świadczy o tym, że organ uznał prawo do wniesienia wniosku w trybie dostępu do informacji publicznej, zrozumiał i potwierdził, iż wnioskodawcy chodzi o dokumenty dotyczące zadania z 2019 r., jednocześnie zaś bezpodstawnie stwierdził, że nie jest w stanie na złożony wniosek odpowiedzieć. Wbrew stanowisku organu, organ kontrolny nie otrzymał od Wojewody Pomorskiego kwestionowanych faktur bądź innych dokumentów, bez których nie byłby w stanie udzielić odpowiedzi.
Strona potwierdziła ponadto, że 30 września 2020 r. organ przekazał jej informację o ocenie sprawozdań z realizacji zadania z 2020 r., która będzie miała miejsce w 2021 r., określając pismo jako odpowiedź na wniosek, co nie ma z nią jednak nic wspólnego.
Organ w obszerny sposób uzasadnił swoje bezpodstawne pozostawanie
w bezczynności z jednej strony imputując brak doprecyzowania wniosku, z drugiej
zaś usiłując udowodnić prawidłowość swojego postępowania, a raczej jego braku.
Do tego samego sprowadza się teoretyzowanie na temat zasadności zarówno treści merytorycznej wniosku, jak i jego trybu. Wobec ewidentnego naruszenia przepisów dotyczących informacji publicznej i trwania przy tym naruszeniu, a więc bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa, skarżący wniósł dodatkowo o wymierzenie organowi kary grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a". w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje ona m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.
Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów
w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ
do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności
lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza,
czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 149
§ 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności jednakże w piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas,
gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub
też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Istotną kwestią z punktu widzenia bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na przedmiot sprawy określony żądaniem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej przez Wojewodę Pomorskiego, kwestie te zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p".
Przepisy tej ustawy stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób
i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje,
w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.
W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych
w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Ustawodawca wskazał też, że odmowa udostępnienia informacji publicznej
oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym
w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Z powołanych przepisów wynika zatem wprost, że organ do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie wniosku
o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie
w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź
gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok WSA w Olsztynie
z 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21).
W rozpoznawanej sprawie P., które jak wynika ze znajdującego się w aktach sądowych wydruku z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego od dnia 14 października 2022 r. funkcjonuje w obrocie prawnym pod nazwą W., wystąpiło w dniu 7 sierpnia 2020 r. do Wojewody Pomorskiego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Poza sporem było, że W. jest następcą prawnym P..
Nie może jednocześnie ujść uwadze, że skarga na bezczynność organu datowana na dzień 23 stycznia 2023 r. została skierowana do Sądu po upływie prawie dwóch lat i pięciu miesięcy od złożenia wniosku o udostępnienie informacji. Zarówno wniosek z dnia 7 sierpnia 2020 r., jak i skarga na bezczynność są sygnowane przez prezesa zarządu - A. B.
Analizując treść przedmiotowego wniosku Sąd w składzie rozpoznającym sprawę doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, i to z dwóch niezależnych występujących w sprawie przyczyn.
Po pierwsze, we wniosku z dnia 7 sierpnia 2020 r. skarżący niejednoznacznie określił treść żądanej informacji, a mianowicie jej zakres przedmiotowy. Z treści wniosku wynika bowiem, że informacja publiczna ma dotyczyć zadania pod nazwą: "Wykonywanie zadań z zakresu ratownictwa wodnego oraz organizowanie
i prowadzenie szkoleń ratowników wodnych w zakresie ratownictwa wodnego
na obszarze województwa pomorskiego w 2020 r.", "ogłoszonego przez Wojewodę Pomorskiego w 2020 r., skutkujących nie uznaniem jako kosztów kwalifikowanych n/w wydatków: ...". Dookreślenie wykonywanego przez skarżącego zadania poprzez precyzyjne wskazanie rocznika, to jest roku 2020, miało miejsce w treści tego pisma dwukrotnie. Jednak w dalszej części wniosku skarżący wymienił faktury z 2019 r., a nadto wniósł o wyjaśnienie przyczyn nie uznania kosztów z określonych pozycji i dokumentujących je faktur wydatkowanych w 2019 r., a więc nie wskazujących na powiązanie ich z zadaniem ogłoszonym w 2020 r. lecz z poprzednim rokiem. W treści tak zredagowanego wniosku występuje więc znaczna rozbieżność (wewnętrzna sprzeczność) gdyż nie jest wiadome jakiej dokładnie informacji zażądano. Obiektywnie rzecz biorąc nie można było jednoznacznie przyjąć, o które konkretnie zadanie stronie skarżącej chodziło. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, uniemożliwiło to Wojewodzie Pomorskiemu zajęcie stanowiska w sprawie poprzez udzielenie konkretnej, wynikającej z wniosku informacji.
Jednak - co istotne w sprawie - wadliwość wystosowanego przez skarżącego do Wojewody Pomorskiego wniosku z dnia 7 sierpnia 2020 r. nie jest sporna.
Okoliczność tę przyznaje sam skarżący w piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2023 r. (vide: karta 76 akt sądowych), wprost wskazując na obarczenie błędem pisarskim złożonego przez siebie wniosku o udzielnie informacji. Mając zatem na uwadze wewnętrzną sprzeczność wniosku, a także co niemniej ważne niedopuszczalność stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego na tym etapie postępowania (o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia) nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja skarżącego, że dokładny opis dokumentów księgowych jednoznacznie wskazywał, o jakie zadanie chodziło. Zakres przedmiotowy wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może stanowić dla organu sfery domniemania czy też prostowania zgłoszonego żądania.
Wyjaśnienia w tym kontekście wymaga, że w postępowaniu prowadzonym
z wniosku o udzielenie informacji publicznej rolą organu nie jest ustalanie zakresu wystosowanego przez wnioskodawcę żądania. Informacja, której ujawnienia domaga się strona powinna zostać określona we wniosku na tyle precyzyjnie, w niebudzący żadnych wątpliwości interpretacyjnych sposób, aby organ miał pewność czego wniosek dotyczy. Obarczony wynikającymi z ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązkami organ musi dysponować wiedzą, jakiej informacji strona żąda.
Jego rola ogranicza się bowiem w istocie do udzielenia posiadanej informacji
na postawione przez wnioskodawcę zapytanie.
Organ, co ważne, jest związany treścią wniosku i dlatego treść żądania powinna być przede wszystkim jednoznaczna oraz nie powinna nasuwać wątpliwości.
Zaprezentowane powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym i jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych. Dla przykładu, w wyroku z dnia 9 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 2947/21 Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, że wniosek o udostępnienie informacji musi zawierać co najmniej takie dane i być na tyle precyzyjny, aby możliwe było jego załatwienie zgodnie
z prawem zwłaszcza, jeżeli chodzi o konkretne dokumenty urzędowe. Wniosek
o udzielenie informacji publicznej może mieć zatem dowolną postać, o ile zaś wynika
z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. W wyroku z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Gl 480/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał natomiast, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wskazania, jakich dokumentów żąda. Z kolei na organie spoczywa obowiązek udzielenia odpowiedzi zgodnie z wnioskiem. W wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Ke 81/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyjął zaś, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. (...) Wobec braku jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść.
Istota zaprezentowanego stanowiska wynika z kolei z tego, że zobowiązany do udzielenia informacji publicznej organ nie dysponuje w postępowaniu wywołanym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej narzędziem pozwalającym na ustalanie rzeczywistego przedmiotu zapytania, czy też doprecyzowania woli wnioskodawcy. Postępowanie o udzielenie informacji publicznej jest w pewnym sensie postępowaniem autonomicznym. Postępowanie to, co do zasady, nie podlega bowiem regułom wynikającym z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775, zwanej dalej w skrócie: "k.p.a."). Przepis art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje wprost, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji, o których mowa
w ust. 1, to jest decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji. Samo procedowanie wniosku nie podlega zatem regulacjom kodeksowym. Skoro więc przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mogą być stosowane wyłącznie w przypadkach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, która natomiast nie daje możliwości zastosowania w tego typu sprawach np. art. 64 § 2 k.p.a., to jest przepisu nakładającego na organy obowiązek wezwania wnoszącego wniosek do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, to Wojewoda Pomorski nie miał podstaw do stosowania trybu uzupełniania podania poprzez jego sprecyzowanie (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2889/12).
Natomiast uniemożliwiająca udostępnienie informacji publicznej wewnętrznie sprzeczna treść wniosku skutkuje w konsekwencji tym, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie można skutecznie zarzucić Wojewodzie Pomorskiemu bezczynności.
Wpływu na dokonaną ocenę nie ma zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, okoliczność, że pismem z dnia 17 sierpnia 2020 r., organ poinformował wnioskodawcę o wydłużeniu terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek, a następnie w dniu 30 września 2020 r., podniósł iż zadanie realizowane przez podmioty ratownictwa wodnego
w 2020 r. będzie rozliczane w 2021 r. Podjęte przez Wojewodę Pomorskiego działania nie zmieniają bowiem tego, że przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie był na tyle jednoznaczny oraz dokładny aby bez doprecyzowania jego treści mógłby zostać uwzględniony.
Przy czym, w zaistniałej sytuacji niezrozumiałe jest zachowanie się skarżącego, który po otrzymaniu odpowiedzi organu z dnia 30 września 2020 r. nie podjął żadnych dalszych czynności w sprawie, polegających chociażby na zanegowaniu stanowiska Wojewody Pomorskiego, że złożony przez niego wniosek nie dotyczy zadania realizowanego w roku 2020 czy też na podjęciu działań zmierzających do doprecyzowania wniosku w tym zakresie. Skarżący zachował się biernie aż do momentu złożenia skargi na bezczynność.
Drugi natomiast powód, dla którego zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, skarga nie mogła zasługiwać na uwzględnienie stanowi okoliczność, że przedmiot zawartego we wniosku z dnia 7 sierpnia 2020 r. zapytania nie ma w istocie charakteru informacji publicznej.
Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, i co nie było w niniejszej sprawie kwestionowane, że skarżący będący stowarzyszeniem brał udział w realizacji zadania ogłaszanego przez Wojewodę Pomorskiego na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 571, powoływanej dalej jako - "ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie") odnoszącego się do zadań ratownictwa wodnego oraz organizowania i prowadzenia szkoleń ratowników wodnych w zakresie ratownictwa wodnego na obszarze województwa pomorskiego. Skarżący realizował zadanie publiczne w oparciu o ogłoszony konkurs oraz umowę (okoliczności poza sporem).
Jest też oczywiste, że informacje, których dotyczy złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej odnoszą się do oceny prawidłowości sporządzonego przez skarżącego sprawozdania z realizacji zadania, w tym zwłaszcza zasadności poniesionych wydatków udokumentowanych ww. fakturami.
Ocena ta jest dokonywana w ramach stosunku wewnętrznego i stanowi ona niewątpliwie przedmiot kompetencji organu zlecającego realizację zadania publicznego, w realiach rozpoznawanej sprawy przez - Wojewodę Pomorskiego. Organ ten na podstawie art. 17 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest bowiem upoważniony do przeprowadzenia kontroli lub do oceny realizacji zadania.
Przywołany przepis stanowi, że organ administracji publicznej zlecający realizację zadania publicznego może dokonywać kontroli i oceny realizacji zadania, w szczególności:
1) stopnia realizacji zadania;
2) efektywności, rzetelności i jakości realizacji zadania;
3) prawidłowości wykorzystania środków publicznych otrzymanych na realizację zadania;
4) prowadzenia dokumentacji związanej z realizowanym zadaniem.
Natomiast zgodnie z art 18 ust. 1 tej ustawy, sprawozdanie z wykonania zadania publicznego określonego w umowie należy sporządzić w terminie 30 dni od dnia zakończenia realizacji zadania publicznego.
Okresem sprawozdawczym jest rok budżetowy (ust. 2).
Organ administracji publicznej może wezwać do złożenia w roku budżetowym częściowych sprawozdań z wykonania zadania publicznego, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 3). Przepisy ust. 4 i 5 tego artykułu określają natomiast co zawiera sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1 i 3.
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 19 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie zostało wydane rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu do spraw pożytku publicznego z dnia 24 października 2018 r. w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań (Dz. U. z 2018 r., poz. 2057, w skrócie także jako - "rozporządzenie Przewodniczącego").
W § 1 rozporządzenia Przewodniczącego wskazano, że określa ono wzory ofert realizacji zadania publicznego oraz ofert wspólnej realizacji zadania publicznego, ramowe wzory umowy o realizacje zadania publicznego oraz ofert wspólnej realizacji zadania publicznego, a także wzory sprawozdań z wykonania zadania publicznego. I tak, załącznik nr 3 i nr 4 do rozporządzenia Przewodniczącego zawiera wzory umów ramowych. Wzorcowe unormowania umowne przewidziane w § 9 ust. 1 stanowią, że akceptacja sprawozdania i rozliczenie dotacji polega na weryfikacji przez zleceniodawcę założonych w ofercie rezultatów i działań zleceniobiorcy.
Tym samym przywołane regulacje nakładają na organ będący zleceniodawcą obowiązek akceptacji i rozliczenia dotacji. Przy czym określają one również na czym ma polegać weryfikacja. Informacja na temat powodów zakwestionowania bądź akceptacji poszczególnych wydatków powinna zatem zostać uzewnętrzniona (udzielona), co należy podkreślić - będącemu zleceniobiorcą - skarżącemu w oparciu o rozwiązania przewidziane w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz przepisach wykonawczych, nie zaś w formie dostępu do informacji publicznej. Wojewoda Pomorski nie był tym samym zobowiązany do udzielenia stronie wnioskowanych informacji w trybie dostępu do informacji publicznej. Nie budzi też wątpliwości, że skarżący we wniosku z dnia 7 sierpnia 2020 r., powoływał się na swoje sprawozdania ("naszego stowarzyszenia") z realizacji zadania pod nazwą wykonywanie zadań z zakresu z zakresu ratownictwa wodnego oraz organizowania i prowadzenia szkoleń ratowników wodnych w zakresie ratownictwa wodnego na obszarze województwa pomorskiego, ogłoszonego przez Wojewodę Pomorskiego. Zatem jak już zaznaczono, przedmiotowe sprawozdanie podlegało akceptacji i rozliczeniu przez organ (zleceniobiorcę) w ramach wewnętrznego stosunku łączącego go ze zleceniobiorcą.
Trzeba dodać, że organ w takim przypadku jest również uprawniony do żądania przedstawienia w wyznaczonym terminie dodatkowych informacji, wyjaśnień oraz dowodów do złożonego sprawozdania (§ 9 ust. 6 ww. załącznika do rozporządzenia Przewodniczącego). Nie można przy tym podzielić stanowiska Wojewody Pomorskiego, że skarżący domagał się w ramach wniosku także wykładni przepisów. Skarżący w przedmiotowym wniosku żądał od organu wyjaśnienia przyczyn nie uznania części wydatków jako kosztów kwalifikowanych, ale przede wszystkim podania kryteriów jakimi organ się kierował przy ocenie sprawozdania, co wiązał z udostępnieniem treści regulaminu lub innego aktu prawnego. Wynika to jednoznacznie z treści wniosku z dnia 7 sierpnia 2020 r. Innymi słowy, skarżący nie zgadzał się z oceną organu złożonego sprawozdania i chciał poznać przyczyny zaistniałego stanu rzeczy. W swoim też wniosku nawiązywał do stanowiska organu dotyczącego sprawozdania częściowego i końcowego.
Konstatując, w świetle poczynionych rozważań skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niezasadna, jednak wbrew stanowisku organu reprezentowanemu w odpowiedzi na skargę brak było podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że zwrot normatywny: stało się bezprzedmiotowe, użyty w tym przepisie oznacza wystąpienie w jego trakcie zdarzeń, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowo-administracyjna, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
Wobec braku bezczynności organu w rozpoznaniu złożonego przez stronę skarżącą wniosku Sąd oddalił skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku
na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność
lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych po internetowym adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI