III SAB/GD 311/25

III SAB/Gd 311/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust.2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi B. N. na bezczynność Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 30 maja 2025 r. B. N., powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902) powoływanej dalej w skrócie jako "u.d.i.p.", wystąpił do Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni o udzielenie informacji na temat urządzeń do gier i automatów znajdujących się w magazynach depozytowych Pomorskiego UCS w Gdyni na dzień złożenia wniosku:
- nazwy towarów,
- ich numer identyfikacyjny,
- nazwy podmiotów uprawnionych do odbioru depozytu (jeśli depozyt może być już odebrany) w sposób, który będzie umożliwiał powiązanie danego towaru z jego numerem identyfikacyjnym i podmiotem uprawnionym.
Pismem z dnia 5 czerwca 2025 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni powołując się na literaturę przedmiotu oraz orzeczenia sądów administracyjnych poinformował stronę, że wnioskowane informacje, nie są informacją publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Organ wskazał, że znajdujące się w gestii Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego dane dotyczące urządzeń do gier i automatów są wytworzone tylko i wyłącznie na potrzeby Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni i związane są z jego działalnością i wypełnianiem zadań. Stanowią informacje wewnętrzne, mają charakter porządkowy i służą usprawnieniu pracy urzędu, tym samym nie podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej.
B. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, wnosząc o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Strona skarżąca zarzuciła organowi:
1. Błędne zastosowanie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że wniosek dotyczy dokumentów wewnętrznych podczas, gdy dotyczy on informacji w jakiejkolwiek formie, które stanowią informację publiczną,
2. Niezastosowanie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie, podczas gdy organ był do tego zobowiązany,
3. Niezastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.f u.d.i.p. i uznanie, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną podczas, gdy enumeratywnie wymieniona jest w katalogu ustawowym.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w złożonym wniosku określony jest katalog informacji, nie zaś konkretne dokumenty, które w ocenie organu są dokumentami wewnętrznymi. Przedmiotem zainteresowania wnioskodawcy nie był żaden konkretny dokument, a informacja, która może znajdować się w różnych dokumentach wytworzonych przez organ. Zdaniem skarżącego jeśli sama informacja stanowi informację publiczną, bez znaczenia pozostaje, czy poza dokumentami urzędowymi znajduje się ona również w dokumentach wewnętrznych.
Skarżący podkreślił, że przedmiotem wniosku jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje zagadnienie dostępu do informacji publicznej. Określa zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zakres podmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej określa jej art. 4, zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne będące w posiadaniu takich informacji. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni w świetle art. 4 ust. 1 ustawy, mieści się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy.
Dalej skarżący wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Pojęcie informacji publicznej doprecyzowuje art. 6 ustawy zawierający katalog otwarty spraw uznanych za informację publiczną. Prowadzone rejestry i ewidencje są ponadto wprost wymienione w katalogu informacji publicznych określonym w tym przepisie. Ponadto znajdują się tam również informacje o stanie przyjmowanych spraw, którymi są m.in. sprawy likwidacji niepodjętych depozytów czy ciężarach publicznych, a na nie składają się m.in. koszty przechowywania depozytów.
Końcowo skarżący zaznaczył, że nieuprawnione jest również powoływanie się przez organ na wyrok NSA z dnia 4 lutego 2025 r. sygn. akt III OSK 3061/23, ponieważ stan faktyczny tej sprawy jest diametralnie różny od tego opisanego w orzeczeniu. Wnioskowane informacje nie zostały wytworzone tylko na potrzeby podmiotu, który je wytworzył. Są wykorzystywane na zewnątrz i zostają bezpośrednio wykorzystywane w procesie decyzyjnym. Sposób ich wykorzystania określa szczegółowo ustawa z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów. Art. 6 ust. 5 tej ustawy nakazuje przechowującemu depozyt w przypadku braku możliwości doręczenia wezwania bezpośrednio do dokonania wezwania podmiotu poprzez jego wywieszenie na tablicy informacyjnej w swojej siedzibie na okres 6 miesięcy. Jeżeli szacunkowa wartość depozytu przekracza kwotę 5.000 zł, przechowujący depozyt musi również umieścić ogłoszenie w dzienniku poczytnym w danej miejscowości lub w Biuletynie Informacji Publicznej. W takim wezwaniu występują wszystkie rodzaje danych, o które wnioskował skarżący, a nawet więcej. Na dzień pisania skargi w Biuletynie Informacji Publicznej Pomorskiego UCS w Gdyni opublikowane jest 5 takich wezwań zawierających numer sprawy, nazwę podmiotu, nazwę towaru, numery seryjne. Skoro więc ustawodawca dopuścił wprost publiczne udostępnienie takich informacji, nie wydaje się słusznym twierdzenie, że nie stanowią one informacji publicznej, tym bardziej, że w części mogły i tak zostać już udostępnione w BIP Pomorskiego UCS w Gdyni, jednakże po ustawowym okresie ich publikacji zostały już zdjęte ze strony internetowej.
W ocenie skarżącego, wnioskowane informacje stanowią informację publiczną a ustawodawca wprost dopuszcza, a nawet nakazuje w pewnych przypadkach ich udostępnianie w Biuletynie Informacji Publicznej.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Żądane przez skarżącego informacje nie stanowią informacji publicznej. Prowadzone na użytek wewnętrzny, ze względów organizacyjno-porządkowych spisy magazynowe towarów zatrzymanych nie stanowią ani dokumentów urzędowych (nie zawierając władczego rozstrzygnięcia w żadnej materii) ani de facto informacji o sposobie działania organu.
Ponadto organ podkreślił, że dokumenty wytworzone przez organ, a wykorzystywane "na zewnątrz" m.in. w wezwaniach do odbioru zatrzymanych automatów są niejako kolejnym krokiem na osi czasu i powstają na etapie późniejszym niż ich zatrzymanie, przewiezienie i przechowywanie w magazynie (a tych dotyczył wniosek skarżącego). Po uregulowaniu sytuacji prawnej zatrzymanych automatów do urządzania gier na drodze postępowania sądowego bywa, że podlegają one zwrotowi i wówczas wytwarza się dokumenty temu celowi służące, które w zależności od sytuacji albo kierowane są bezpośrednio do właściciela bądź ogłaszane publicznie (najczęściej w przypadkach gdy uprawniony jest nieznany). W ocenie organu dopiero w tym momencie zyskują one walor informacji publicznej. Przytoczenie przez skarżącego regulacji art. 6 ust 5 u.d.i.p. jest co najmniej niefortunne. Skoro organ nie zna osoby uprawnionej do odbioru automatu i poszukuje jej w drodze publicznego obwieszczenia, to trudno uznać, że pokrywa się to z żądaniem skarżącego danych obejmujących nazwy podmiotów uprawnionych z ich powiązaniem. Przepis ten stosowany jest najczęściej w sytuacji braku wiedzy o osobie uprawnionej do odbioru automatu - dlaczego ten obowiązek miałby statuować prawo do pozyskania wiedzy o podmiocie uprawnionym pozostaje niewiadomym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W sprawie nie jest kwestionowane, że adresat wniosku - Naczelnik Urzędu Celno- Skarbowego w Gdyni jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Sporne jest czy, że wnioskowana informacja, jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
W ocenie skarżącego, organ pozostaje w bezczynności, gdyż w ustawowym terminie nie udostępnił żądanej informacji publicznej i nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia tej informacji.
Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia. Bezczynność zaistnienie także, gdy organ zobowiązany udziela informacji niepełnej lub niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, niewiarygodnej, a także gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej dla tej czynności formie, bądź nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.
Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, to zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź że postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Kwestie depozytu urzędu celno-skarbowego reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie depozytu urzędu celno-skarbowego (Dz.U. z 2017 r. poz. 373). Zostało ono wydane na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1373). Art. 73 ust. 1 tej ustawy stanowi, że postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9 i 10.
Zarówno zatem w sprawach celnych jak i podatkowych zastosowanie znajduje przepis art. 178 o.p., zgodnie z którym
§ 1. Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.
§ 2. Czynności określone w § 1 dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu.
§ 3. Strona może żądać wydania jej kopii akt sprawy lub uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy.
§ 4. Organ podatkowy może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po identyfikacji strony w sposób, o którym mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Ustawodawca stworzył normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów u.d.i.p. w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres.
Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji - podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takich okolicznościach podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w u.d.i.p. Przepisy prawa przewidują w tym zakresie odrębny tryb udostępnia informacji. Z taką sytuacji mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przepisy prawa przewidują odrębny tryb udostępniania informacji oraz ograniczają ją do określonego kręgu osób, podobnie jak przepisy regulujące dostęp do akt postępowania karnego.
Jeżeli zatem żądana informacja miałaby charakter informacji publicznej nie podlegałaby ona udostępnieniu w trybie u.d.i.p., a organ winien powiadomić o braku podstaw do udostępnienia informacji w formie pisemnej.
Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że Sąd podziela argumentację organu, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i z tego powodu nie podlegała udostępnieniu.
Nie można uznać za informację publiczną, która powinna podlegać udostępnieniu, wszystkich informacji posiadanych przez organ administracji. Dostęp do informacji publicznej nie obejmuje wszelkich posiadanych przez organ danych. Dostęp ten ma umożliwić uzyskanie informacji o działaniu organu. Nie dotyczy natomiast zindywidualizowania znajdujących się w sferze działania organu przedmiotów i oznaczenia ich właścicieli. Wiedza o przedmiotach znajdujących się w depozycie organu w żaden sposób nie odnosi się do prawidłowości i sposobu działania organu administracji.
Skoro organ poinformował skarżącego o braku podstaw do udostępnienia informacji w ustawowym terminie to zarzut bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie jest uzasadniony.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.