III SAB/Gd 281/25

III SAB/Gd 281/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący/
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi S. J. na bezczynność L. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje L. Spółkę Akcyjną z siedzibą w G. do rozpoznania wniosku skarżącego S. J. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że L. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. dopuściła się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od L. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na rzecz skarżącego S. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
S. J. (dalej także jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność L. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. (dalej również jako: "Spółka" lub "L.") w zakresie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
1. art. 10 ust. 1 i z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902; powoływanej dalej jako: "u.d.i.p."), poprzez brak realizacji obowiązku udostępnienia informacji publicznej;
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie prawa do informacji o działalności podmiotów gospodarujących środkami publicznymi;
3. art. 10 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez naruszenie prawa do otrzymania informacji bez ingerencji władz publicznych;
4. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, poprzez ograniczenie prawa do poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu 20 kwietnia 2025 r. złożył do L. S.A. wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący umowy nr [...] zawartej z Gminą Miasta Gdańska. Wniosek obejmował żądanie udostępnienia kopii umowy, aneksów, załączników, raportów, faktur i dokumentów związanych z realizacją umowy. Do dnia złożenia skargi nie otrzymał odpowiedzi, nie poinformowano go również o przedłużeniu terminu lub odmowie.
Zdaniem skarżącego, wnioskowane informacje mają charakter informacji publicznej, ponieważ dotyczą wydatkowania środków publicznych. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok o sygn. akt I OSK 896/10), dokumenty związane z realizacją zadań publicznych przez podmiot prywatny na zlecenie jednostki samorządu terytorialnego stanowią informację publiczną. Skarżący stoi na stanowisku, że brak odpowiedzi uniemożliwia mu, jako dziennikarzowi wykonanie prawa do informacji i ogranicza możliwość prowadzenia rzetelnej debaty publicznej. Niezrealizowanie wniosku stanowi również naruszenie postanowień Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych.
Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że L. S.A. dopuściła się bezczynności; zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od uprawomocnienia wyroku; zasądzenie kosztów postępowania.
L. S.A. odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie. Spółka ustosunkowując się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności wskazała, że S. J., dziennikarz A., w dniu 30 kwietnia 2025 r. przesłał na skrzynkę e-mail Spółki wniosek o udzielenie informacji dotyczący umowy nr [...] zawartej z Gminą Miasta Gdańska. Wniosek obejmował żądanie udostępnienia kopii umowy - aneksów, załączników, raportów, faktur i dokumentów związanych z realizacją umowy. L. nie udzieliła odpowiedzi na wniosek skarżącego. Następnie Spółka w dniu 16 czerwca 2025 r. odebrała skargę na bezczynność z dnia 3 czerwca 2025 r. wraz z pismem przewodnim.
Następnie L. S.A. podniosła, że jest spółką akcyjną o w pełni prywatnej strukturze właścicielskiej, która prowadzi działalność komercyjną w zakresie sportu zawodowego, tj. piłki nożnej. Nie realizuje żadnych zadań publicznych na zlecenie lub w imieniu organów publicznych, nie posiada statusu jednostki sektora finansów publicznych ani nie dysponuje majątkiem publicznym w rozumieniu ustawy. W związku z tym, nie mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej, o których mowa w art. 4 u.d.i.p.
Sam fakt zawarcia umowy cywilnoprawnej (np. sponsoringowej) z jednostką samorządu terytorialnego, nawet jeśli wiąże się z przekazaniem środków publicznych, nie powoduje automatycznie nałożenia obowiązku udzielania informacji w trybie u.d.i.p., o ile spółka nie spełnia przesłanek podmiotu zobowiązanego. Umowa, której dotyczy wniosek skarżącego, nie ma charakteru darowizny ani innego świadczenia jednostronnego. Jest to umowa sponsoringowa o charakterze dwustronnym i odpłatnym. Klub, jako sponsorowany, zobowiązuje się do wykonania szeregu działań promocyjnych i marketingowych na rzecz sponsora Miasta Gdańsk w zamian za przekazane środki finansowe. Umowa ma charakter ekwiwalentny i została zawarta na zasadach komercyjnych, typowych dla rynku sportowego. Nie sposób zatem kwalifikować jej jako formy dysponowania środkami publicznymi w ramach zadań publicznych tym bardziej, że Klub nie został zobowiązany do realizacji żadnych zadań publicznych w ramach tej umowy.
Spółka odnotowała, że żądane przez skarżącego informacje dotyczące umowy sponsoringowej mogą być uzyskane bezpośrednio od Gminy Miasta Gdańsk, która jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej zgodnie przepisami u.d.i.p. Miasto Gdańsk, jako strona umowy oraz dysponent środków publicznych, posiada nie tylko dostęp do treści umowy, ale również obowiązek informacyjny w zakresie sposobu wydatkowania środków publicznych. Co więcej, Prezydent Miasta Gdańska udzieliła już publicznych wypowiedzi dotyczących tej umowy, co potwierdza istnienie jawności w tym zakresie. Skarżący, kierując swój wniosek do Miasta, z dużym prawdopodobieństwem uzyskałby interesujące go informacje w pełnym zakres.
Niezależnie od powyższego, Spółka podniosła, że skarżący, powołuje się na działanie w imieniu podmiotu trzeciego (A. S.A.), nie załączył do skargi żadnego dokumentu potwierdzającego umocowanie do udzielenia upoważnienia przez Redaktora Naczelnego. Z ogólnodostępnych informacji w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki A. S.A. jest inna osoba, jako członek zarządu. Tym samym nie zostało wykazane, że Redaktor Naczelny był uprawniony do udzielenia upoważnienia w imieniu A. S.A. Dokument przedstawiony przez skarżącego jako "upoważnienie do działania w imieniu prasy" nie może zostać uznany za wystarczający dowód należytego umocowania do reprezentowania interesów Spółki A. S.A. Przede wszystkim dokument ten został przedłożony jedynie w formie kserokopii bez oryginalnego podpisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że przedmiotowa skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.
W niniejszej sprawie skarżący zarzuca L. S.A. z siedzibą w G. bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej.
Bezsporne było, że skarżący zwrócił się do L. w dniu 20 kwietnia 2025 r. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie: kopii umowy nr [...] zawartej z Gminą Miasta Gdańska, a także aneksów, załączników, raportów i dokumentów związanych z jej realizacją. Fakt otrzymania wniosku skarżącego nie był przez L. kwestionowany. W odpowiedzi na skargę przyznano, że wniosek został przesłany w dniu 30 kwietnia 2025 r. na jej skrzynkę e-mailową, nadto wyjaśniono, że nie udzielono na niego jakiejkolwiek odpowiedzi ani nie udostępniono wnioskowanych dokumentów.
Dopiero na etapie postępowania sądowo-administracyjnego, po wniesieniu skargi L. podniosła, że nie jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej. Jednak zdaniem skarżącego, L. jest zobowiązana do jej udzielenia, gdyż wnioskowane informacje mają charakter informacji publicznej, dotyczą bowiem wydatkowania środków publicznych
Istotę sporu w niniejszej sprawie zasadniczo stanowiło udzielenie odpowiedzi na pytanie czy adresat wniosku o udzielenie informacji publicznej - L., będąca klubem sportowy i spółką prawa handlowego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej ? Innymi słowy, czy należy do kręgu podmiotów objętych przez ustawodawcę dyspozycją art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ?
Na tak postawione pytania, zdaniem Sądu orzekającego, należy udzielić pozytywnej odpowiedzi.
Przedmiotowa ustawa reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Na wstępie trzeba zaznaczyć, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei rodzaje informacji, które ustawa w ramach katalogu otwartego uznaje w szczególności za informację publiczną, określone zostały w art. 6 u.d.i.p. Udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o ich organizacji oraz o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach czy majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. f u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi również informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m.in. o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (pkt 3 lit. a) oraz dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 lit. a). Podobnie informacją taką są dane o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów czy mienia, którym dysponują.
Nie było kwestionowane w sprawie, że zakres żądanych przez skarżącego informacji dotyczył mienia publicznego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. (odpłatna umowa sponsoringowa zawarta z Gminą Miasta Gdańska i dokumenty związane z jej wykonaniem). Tym samym odnosił się do gospodarowania mieniem gminnym (komunalnym). Oznacza to, że wnioskowane informacje posiadają walor informacji publicznej.
Przechodząc do dalszych rozważań, to zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.
I tak, przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Stosownie więc do treści powyższego przepisu, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W dalszej części tego przepisu użyto zwrotu "w szczególności", a po nim dokonano wyliczenia pięciu grup podmiotów. Tym samym ustawodawca obowiązkiem udostępniania informacji publicznej objął dwie zasadnicze grupy: władze publiczne oraz
podmioty wykonujące zadania publiczne, niebędące władzami publicznymi. Jednak dalsze wyliczenie dokonane w punktach 1-5 ust. 1 art. 4 u.d.i.p. tworzy katalog otwarty podmiotów zobowiązanych, jest on, co należy podkreślić wyliczeniem przykładowym i niewyczerpującym.
Jak podniósł NSA w wyroku z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1487/18 - "każde ustalenie, czy adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia, musi dokonywać się poprzez ustalenie, czy zawiera się on w zakresie pojęcia władzy publicznej, a w przypadku odpowiedzi negatywnej, czy wykonuje zadania publiczne. Włącznie taka interpretacja art. 4 ust. 1 u.d.i.p. pozostaje w zgodzie z normą konstytucyjną zawartą w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Tymczasem (...) należy zauważyć, że w zacytowanym wyżej art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca wyodrębnił aż trzy grupy podmiotów zobowiązanych. Są to: 1) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne, 2) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które dysponują majątkiem publicznym, 3) osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Spełnienie choćby jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek pozwala przyjąć, że dany podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3288/15).
Istota art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. sprowadza się do objęcia obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej również podmiotów prywatnych realizujących zadania publiczne, lub dysponujących majątkiem publicznym.
Jest to konieczne i niezbędne do realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej w dobie decentralizacji administracji publicznej i prywatyzacji wykonywania zadań publicznych. Jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, to właśnie przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. stanowi podstawę obowiązku udostępniania informacji publicznych m.in. przez niepubliczne szkoły wyższe, niepubliczne jednostki systemu oświaty (przedszkola, szkoły), stowarzyszenia realizujące zadania publiczne, spółki wykonujące publiczny transport zbiorowy, Polski Związek Działkowców czy Polski Związek Łowiecki, bowiem wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym".
W judykaturze zaznacza się, że wykonywanie zadań publicznych (wykonywanie władzy publicznej) przez określony podmiot powinno pozostawać w związku i wynikać z określonych unormowań ustawowych lub rozstrzygnięć opartych o unormowania ustawowe, które powierzają (zlecają) określone zadania publiczne określonym podmiotom. Nie można jednak z góry wykluczyć, jak podniósł NSA, wykonywania zadań władzy publicznej przez określone podmioty na skutek działań organów władzy publicznej, które nie mają wyraźnego umocowania w przepisach prawa. W każdym przypadku konieczna jest więc wnikliwa ocena stanu prawnego i samej działalności określonego podmiotu w celu poczynienia ustaleń (zob. uchwała z dnia 14 kwietnia 2005 r., I OPS 1/05 podjęta w składzie 7 sędziów NSA).
W tym też aspekcie, należy zauważyć, że z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 2048) wynika, iż tworzenie warunków, w tym organizacyjnych, sprzyjających rozwojowi sportu stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego.
Na podstawie art. 27 ust. 2 cyt. ustawy, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może określić, w drodze uchwały, warunki i tryb finansowania zadania własnego, o którym mowa w ust. 1, wskazując w uchwale cel publiczny z zakresu sportu, który jednostka ta zamierza osiągnąć. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, działalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego, który działa jako osoba prawna. Jednostki samorządu terytorialnego mogą zatem przyznawać klubom sportowym dotacje na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 1 i ust. 2 i art. 3 ust. 2 ustawy o sporcie, która ma służyć realizacji celów publicznych z zakresu sportu, przy czym tworzenie warunków, w tym organizacyjnych, sprzyjających rozwojowi sportu stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego.
Ponadto, na podstawie art. 5 ust. 1, 2 i 4 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 17 i art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 571), organy administracji publicznej, prowadząc działalność w sferze zadań publicznych (w tym wspierania i upowszechniania kultury fizycznej), zlecają organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 (m.in. spółkom akcyjnym i spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością oraz klubom sportowym będącym spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy o sporcie) realizację zadań publicznych na zasadach określonych w ustawie, m.in. poprzez udzielenie dotacji na finansowanie lub dofinansowanie ich realizacji. W tych przypadkach mamy do czynienia ze zleceniem zadania publicznego i jego finansowaniem. Zgodnie z ogólną zasadą finansów publicznych, środki publiczne mogą zostać zaangażowane wyłącznie na realizację zadań publicznych.
Z kolei z art. 4a i art. 4b pkt 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wynika, że organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 tej ustawy, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym - udostępniają informację publiczną na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie z tym, że informacji publicznych na wniosek udzielają na zasadach, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Przenosząc powyższe w realia rozpoznawanej sprawy, to bezsporne było że L. (klub sportowy) jest spółką prawa handlowego "o w pełni prywatnej strukturze właścicielskiej, która prowadzi działalność w zakresie sportu zawodowego tj. piłki nożnej". Poza sporem było również, że Spółka zawarła umowę sponsoringową nr [...] z Gminą Miasta Gdańska, która jest umową dwustronną, i co istotne dla niniejszej sprawy, ma charakter odpłatny. W jej ramach, jak wyjaśniono w odpowiedzi na skargę, L., zobowiązała się do wykonania szeregu działań promocyjnych i marketingowych na rzecz sponsora Miasta Gdańska w zamian za przekazane środki finansowe.
Powyższe zdaniem Sądu jednoznacznie oznacza, że Spółka dysponuje majątkiem publicznym (komunalnym). Jest więc podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a tym samym podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu. Tego faktu nie zmienia, i nie może zmienić okoliczność, że adresat wniosku dostępowego działa w formie spółki handlowej, jak też brak realizacji zadań publicznych. Z przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika bowiem jednoznacznie, że obowiązek informacyjny przewidziany w omawianej ustawie spoczywa nie tylko na władzy publicznej, lecz na każdym podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub - co ma w sprawie zasadnicze i rozstrzygające znaczenie - dysponuje majątkiem publicznym.
W konsekwencji L., jest podmiotem obowiązanym do udostępniania żądanej przez skarżącego informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Oznacza to, że nie odnosząc się do wniosku, w którym skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej, L. dopuściła się bezczynności. Można dodać, że skoro Miasto Gdańsk wydatkuje w ramach umowy sponsoringu określone środki publiczne, to trudno jest również przyjąć, że Spółka nie dysponuje majątkiem publicznym. Nie mogą zatem odnieść skutku zarzuty sformułowane w odpowiedzi na skargę (prywatna struktura właścicielska, funkcjonowanie na zasadach rynkowych czy realizacja własnych komercyjnych celów).
Kontynuując, w stosunku do informacji, która ze względu na swój charakter jest informacją publiczną i może być udostępniona, stan bezczynności ustaje zasadniczo w sytuacji, gdy organ udostępni żądaną informację w zakresie i w formie określonej we wniosku przez podmiot zainteresowany jej uzyskaniem. Tym samym skarżący kierując wniosek do tego podmiotu, co do zasady, powinien się spodziewać uzyskania stosownej odpowiedzi lub właściwych wyjaśnień, od tego podmiotu. Zatem na dzień wniesienia niniejszej skargi, jak i na moment orzekania przez Sąd, Spółka pozostawała w bezczynności.
Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z ze zm., dalej - "k.p.a.") przez wskazanie, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.).
Tryb udostępniania informacji, jak już zaznaczono, w całości reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, normuje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. W postępowaniu toczącym się na podstawie u.d.i.p. nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., wobec czego przed wniesieniem skargi nie ma obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., a zatem nie zachodziła konieczność wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 4 marca 2020 r., I OSK 1917/18 i 21 listopada 2019 r., I OSK 4287/18).
Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza w praktyce niepodjęcie stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji lub też, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę L. podniosła również, że niewątpliwie "dysponentem" żądanych przez skarżącego informacji dotyczących umowy sponsoringowej jest Gmina Miasta Gdańsk i mogą mu zostać skutecznie bezpośrednio przez ten podmiot udostępnione. Miasto Gdańsk jest bowiem nie tylko podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, ale "jako strona umowy oraz dysponent środków publicznych posiada dostęp do treści umowy, ale również obowiązek informacyjny w zakresie wydatkowania środków publicznych". Przedmiotowa okoliczność, w ocenie Sądu, nie zwalnia Spółki z obowiązku udostępniania informacji publicznej pozostającej w zakresie kompetencji określonego podmiotu, jakim w niniejszej sprawie jest L. Posiadanie wiedzy o innym faktycznym lub innych faktycznych dysponentach żądanych informacji, nie może zwolnić podmiotu posiadającego wnioskowane informacje z obowiązku ich udostępnienia. Rozstrzygające znaczenie ma bowiem fakt posiadania informacji. Nie może również w świetle poczynionych rozważań prowadzić do "wyłączenia bezczynności" podmiotu, do którego żądanie jest kierowane. Takie odsyłanie (od podmiotu do podmiotu) niewątpliwie utrudniałoby realizację prawa do uzyskania informacji publicznej. Ponadto, pozostawałoby też w sprzeczności z gwarancjami realnej i powszechnej możliwość kontroli w tym zakresie, jak z konstytucyjnym prawem dostępu do informacji publicznej.
W konsekwencji powyższych rozważań, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, zobowiązując L. do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Wbrew stanowisku zajętemu w odpowiedzi na skargę, nie budzi wątpliwości Sądu, że podmiotem domagającym się udzielenia informacji publicznej jest S. J. (dziennikarz A. S.A.). Z treści bowiem wniesionej skargi nie wynika, aby domagał się on udzielenia informacji publicznej w imieniu innego podmiotu. Przedłożone przez niego wraz ze skargą upoważnienie potwierdza, że skarżący posiada status dziennikarza. Wbrew sugestii Spółki, skarżący nie powoływał się na działanie w imieniu podmiotu trzeciego.
Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w punkcie drugim sentencji wyroku Sąd orzekł, że L. dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, stwierdzając jednocześnie że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14).
Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2015 r.; sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Tak więc, kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zachowanie się L. wynikało z przekonania, iż nie jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle unormowań omawianej ustawy i wiązało się z niewłaściwą interpretacją jej obowiązków. Trudno też mówić w okolicznościach rozpoznawanej sprawy o zaniechaniu lub o złej woli podmiotu zobowiązanego.
Skoro ustawodawca określił szczegółowo tryb, formę oraz zasady udostępniania informacji publicznej to tylko w tych ramach może nastąpić skuteczna realizacja tego obowiązku przez zobowiązany podmiot. Trzeba pamiętać, że wskazana regulacja zawarta w ustawie o dostępie do informacji publicznej ma zagwarantować realną i powszechną możliwość kontroli działalności publicznej w zakresie nie tylko wykonywanych przez dane podmioty zadań publicznych ale także dysponowania mieniem publicznym. Zgodnie zatem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od L. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).