III SAB/Gd 262/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej pokrewieństwa między pracownikami nadzoru budowlanego, uznając, że nie jest to informacja publiczna.
Skarżąca I. K. wniosła o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej pokrewieństwa między dwoma pracownikami nadzoru budowlanego, argumentując, że jest to istotne dla oceny bezstronności postępowań. Organ odmówił udzielenia informacji, uznając ją za prywatną. Skarżąca zarzuciła organowi bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że relacje rodzinne pracowników administracji nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Sprawa dotyczyła skargi I. K. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca pytała o pokrewieństwo między J. M. z PINB w G. a T. A. z WINB w G., twierdząc, że jest to istotne dla oceny potencjalnych naruszeń przepisów o wyłączeniu pracowników od postępowań. Organ dwukrotnie odmówił udzielenia informacji, uznając stan cywilny za niebędący informacją publiczną. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, powołując się na orzecznictwo NSA, uznał, że informacje o relacjach osobisto-rodzinnych pracowników organów administracji publicznej nie stanowią informacji publicznej, a należą do sfery prywatnej. Sąd podkreślił, że transparentność działania organów dotyczy wyłącznie działalności realizowanej w oparciu o ustawowe kompetencje. W związku z tym, że żądana informacja nie była informacją publiczną, organ nie dopuścił się bezczynności, a jedynie udzielił pisemnej odpowiedzi. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, relacje rodzinne między pracownikami organów administracji publicznej nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ należą do sfery prywatnej i nie są związane z wykonywaniem zadań publicznych.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym informacja publiczna dotyczy spraw publicznych, czyli związanych z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej i wykonywaniem zadań publicznych. Prywatność osoby fizycznej, w tym jej relacje rodzinne, nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, chyba że istnieje szczególny, ustawowo określony wyjątek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej.
u.d.i.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do uzyskiwania informacji publicznej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o organizacji i przedmiocie działalności i kompetencjach władz publicznych.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o zasadach funkcjonowania władz publicznych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Relacje rodzinne pracowników administracji publicznej nie stanowią informacji publicznej. Organ nie dopuszcza się bezczynności, odmawiając udostępnienia informacji, która nie jest informacją publiczną, poprzez pisemną odpowiedź.
Odrzucone argumenty
Informacja o pokrewieństwie między pracownikami nadzoru budowlanego jest informacją publiczną, istotną dla oceny bezstronności postępowań. Organ dopuścił się bezczynności, nie wydając decyzji odmownej w ustawowym terminie.
Godne uwagi sformułowania
Informacja taka dotyczy relacji osobisto-rodzinnych pracowników tych organów administracji publicznej, która jako taka należy do sfery prywatnej pracowników tych organów, a nie do sfery publicznej związanej z wykonywaniem przez te organy zadań publicznych. Transparentność działania organów może bowiem dotyczyć wyłącznie działalności realizowanej przez organy w oparciu o ustawowe kompetencje.
Skład orzekający
Alina Dominiak
przewodniczący
Bartłomiej Adamczak
sprawozdawca
Jolanta Sudoł
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji o charakterze prywatnym pracowników administracji publicznej oraz brak bezczynności organu w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw związanych z dostępem do informacji publicznej i relacjami prywatnymi pracowników administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji publicznej, ponieważ precyzuje granice między informacją publiczną a prywatnością pracowników administracji.
“Czy prywatne relacje pracowników urzędów to informacja publiczna? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gd 262/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-02-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak /przewodniczący/ Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/ Jolanta Sudoł Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 1624/24 - Wyrok NSA z 2024-11-14 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6, Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 119 pkt 4, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi I. K. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2023 r. I. K. (dalej zwana także "skarżącą", "wnioskodawczynią", "stroną") wystąpiła do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzielenie informacji publicznej w zakresie: "Czy J. M. [...] w G., pozostaje lub pozostawała wcześniej w stosunku małżeństwa lub pokrewieństwa z T.A. [...] w G.?". Pismem z dnia 18 września 2023 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że nie ma podstaw do rozpatrzenia ww. wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia 1 października 2023 r. (data wpływu do organu – 6 października 2023 r.) wnioskodawczyni ponownie wystąpiła do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej wskazując, że pracownicy administracji państwowej są funkcjonariuszami publicznymi i informacja czy byli lub są w stosunku małżeńskim, prowadząc i kontrolując wzajemnie decyzje administracyjne w tych organach (odpowiednio PINB w G. i WINB w G.) nie jest pytaniem o ich stan cywilny ale o istotną informację czy organy złamały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które obligują je do wyłączenia pracowników z postępowań. W związku z powyższym, jak wyjaśniła wnioskodawczyni powołując art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej zwanej "u.d.i.p."), wystąpiła o udostępnienie następującej informacji publicznej: "Czy J. M. zajmująca stanowisko [...] w PINB w G. pozostaje lub pozostawała wcześniej w stosunku małżeństwa lub pokrewieństwa z T. A. zajmującym stanowisko [...] w WINB w G.?". Jednocześnie zaznaczyła, że wnosi o wydanie decyzji administracyjnej, gdyż pismo organu z dnia 18 września 2023 r. nie spełniało tych wymogów. W odpowiedzi na powyższe organ pismem z dnia 20 października 2023 r. wyjaśnił, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 18 września 2023 r. Ponadto wskazał, że stan cywilny inspektorów nadzoru budowlanego nie jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 u.d.i.p., jak również nie jest wyszczególniony w art. 6 u.d.i.p., natomiast art. 10 u.d.i.p. dotyczy udostępniania tylko informacji publicznych (którą, stan cywilny nie jest). Organ wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W ocenie jednak organu informacje o które wystąpiła wnioskodawczyni nie stanowią informacji publicznej, zatem brak było podstaw prawnych do wydania decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. I. K. w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze z dnia 30 listopada 2023 r. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wniosła o: 1/ stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 2/ zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz 3/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. We wniesionej skardze zarzuciła organowi naruszenie: 1/ art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieudostępnieniem informacji publicznej na wniosek lub wydaniem decyzji administracyjnej odmownej, a tym samym pozbawienie obywatela możliwości prawidłowej realizacji prawa do informacji; 2/ art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez brak rozpatrzenia wniosku i udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; 3/ art. 16 ust. 1 w zw. z art. 13 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało brakiem wydania decyzji administracyjnej zawierającej odmowę udostępnienia informacji publicznej, w zakreślonym ustawowo terminie. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b/ oraz pkt 3 lit. a/ u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o organizacji i przedmiocie działalności i kompetencjach władz publicznych oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. W ocenie skarżącej informacje, o których udostępnienie się zwróciła, stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, których zakres mieści się w dyspozycji ww. przepisu. Dodatkowo wskazała, że osoby, których dotyczy wniosek sprawują funkcje publiczne, w związku z czym prawo do informacji dotyczące tych osób nie podlega ograniczeniu ze względu na ich prywatność. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, za osoby pełniące funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy uznać pracowników (również na stanowiskach urzędniczych), którzy w ramach swoich obowiązków wykonują zadania mające wpływ na podejmowanie decyzji o charakterze władczym. Należy również podkreślić, że przedmiot wniosku ma związek z pełnieniem tych funkcji, ponieważ powodem złożenia wniosku była wątpliwość co do prawidłowości i bezstronności wydawanych aktów administracyjnych, które są rozpatrywane w dwóch instancjach przez osoby, które pozostając w stosunku podległości służbowej są również spokrewnione bądź spowinowacone. Zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 4 października 2017 r (sygn. akt II SAB/Sz 88/17) stopień podległości służbowej ma znaczenie przy ocenie jawności pozostawania funkcjonariuszy w stosunku małżeństwa lub powinowactwa. Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 września 2021 r. (sygn. akt IV SA/Po 522/21) informacje dotyczące faktu zatrudnienia osób spokrewnionych z osobami pełniącymi funkcje publiczne również podlegają udostępnieniu. Skarżąca wskazała, że organ pozostaje w bezczynności, gdyż nieudostępnienie pełnej treści żądanej informacji przy jednoczesnym niewydaniu decyzji odmownej stanowi o bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ na wstępie wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. decyzją z dnia 12 maja 2023 r. (nr [...]) orzekł o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane w sprawie realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w G., dz. nr [...] obręb [...] C. oraz zagospodarowania działki i zgodności z pozwoleniem na budowę udzielonym decyzją Prezydenta Miasta z dnia 8 czerwca 2017 r. (nr [...]) oraz sprawdzenia zgodności realizacji inwestycji z przepisami. Odwołanie od ww. decyzji wniósł J. K. Następnie decyzją z dnia 3 listopada 2023 r. (nr [...]) Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Ustawodawca połączył pojęcie "prywatności" z prawną kategorią osoby fizycznej. "Prywatność osoby fizycznej", jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I OSK 2499/13), jest zatem pewną sytuacją prawną konkretnego człowieka. Jest to pewna korzystna sytuacja prawna podlegająca ochronie chociażby przez to, że informacje mieszczące się w zakresie pojęcia prywatności nie mogą być co do zasady udostępniane (poza wyjątkami ustawowo określonymi) nawet w ramach realizacji publicznego prawa podmiotowego innego podmiotu do uzyskania informacji publicznej. Tego rodzaju korzystna sytuacja prawna może być rozważana w kontekście pewnego rodzaju "interesu prywatnego" rozumianego jako specjalna kategoria interesu indywidualnego wyodrębniana w oparciu o kryterium przedmiotowe. Interes prywatny należałoby zatem rozumieć jako interes nawiązujący do pojęcia prywatności czy dobra prywatnego jako dobra własnego, oderwanego od bezpośredniej relacji pomiędzy jednostką a wspólnotą publicznoprawną, w której ona żyje i w tym sensie "nieinstytucjonalny", a dotyczący spraw osobistych. W orzecznictwie podkreśla się, że "interes prywatny" mieści się w zakresie pojęcia "prawa do prywatności" (zob. postanowienie NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt l OSK 765/11), a zatem ma charakter dobra osobistego (zob. wyrok SA w Białymstoku z dnia 25 stycznia 2001 r., sygn. akt I ACa 4/01, LEX nr 48370). Organ wskazał, że w niniejszej sprawie trzeba mieć jednak na uwadze fakt, że przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. swoją regulacją nie obejmuje sytuacji, w której żądana informacja nie jest informacją publiczną, co ma miejsce w niniejszej sprawie. W takim wypadku stanowisko organu odmawiające jej udzielenia powinno być wyrażone w formie pisemnej odpowiedzi, zawierającej argumentację w przedmiotowym zakresie. W orzecznictwie wskazuje się, że odpowiedź organu wskazująca, że żądana informacja nie ma cech informacji publicznej, stanowi czynność materialno-techniczną. W takiej sytuacji niedopuszczalna jest forma decyzji odmawiającej udzielenia informacji. Jeżeli zatem ustawa nie znajduje zastosowania w konkretnej sprawie, to nie można wykonać dyspozycji jej art. 16, nakazującego wydanie decyzji administracyjnej w razie odmowy udzielenia informacji (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 103/12; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 846/12; wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej. Istotną jednakże dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p."). Skarżąca zarzuciła bowiem Pomorskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego bezczynność w udzieleniu, na jej wniosek, informacji w trybie przewidzianym przepisami tej ustawy. Wyjaśnienia w tym kontekście wymaga zatem, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, iż informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał też, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z powołanych przepisów wynika zatem wprost, że organ do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku (udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej) albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub w ten sam sposób umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych natomiast przypadkach, tj. gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną odmowa realizacji żądania wniosku o udostępnienie informacji publicznej następuje w formie zwykłego pisma (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ulegało wątpliwości, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, będąc organem administracji publicznej wykonującym zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Natomiast zasadniczą kwestię dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy stanowiła ocena, czy wnioskowane przez skarżącą informacje stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W wyroku z dnia 22 czerwca 2018 r. (sygn. akt I OSK 277/18) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy. W przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną - określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi. Skoro ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to przyjąć należy, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513). Powyższe rozumienie istoty sprawy publicznej, a w konsekwencji i informacji publicznej - odkodowywane z treści art. 61 Konstytucji RP i unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej - przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacją taką jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa). Wskazuje się zatem, że informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, eksponując powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (wyroki: NSA z dnia 31 maja 2004 r., OSK 205/04, WSA w Warszawie: z dnia 28 stycznia 2009 r., II SA/Wa 1542/08, z dnia 12 października 2010 r., II SA/Wa 933/10, z dnia 10 listopada 2010 r., II SAB/Wa 117/09). Mając na uwadze powyższe uwagi należy zatem przyjąć, że wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wniosek, który jednocześnie dotyczy: 1) informacji rozumianej jako powiadomienie, zakomunikowanie czegoś, wiadomość, pouczenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Tom A-J, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 1212) czyli oświadczenia wiedzy, które - na co wskazuje analiza art. 6 cyt. ustawy - dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania; 2) informacji istniejącej i znajdującej się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia; 3) informacji w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. A contrario, jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, to nie będąc informacją publiczną nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w posiadaniu organu". Dalej w uzasadnieniu Sąd Naczelny wskazał, że "skarżący (...) wyprowadził zatem błędne wnioski z istoty informacji publicznej, usiłując wykazać, że dane o związkach osobistych i rodzinnych funkcjonariuszy stanowią dane o sposobie funkcjonowania podmiotu. Wskazanie informacji o związkach małżeńskich i powinowactwie funkcjonariuszy nie zobrazuje bowiem w jakikolwiek sposób wiedzy o działalności podmiotu ani o sposobie jego funkcjonowania. Informacja o powiązaniach rodzinnych funkcjonariuszy pozostaje poza sferą wyznaczonej przepisami informacji publicznej, a dotyczy ściśle sfery prywatnej funkcjonariuszy. Jako taka nie jest informacją mogącą podlegać udostępnieniu w oparciu i na zasadach określonych przepisami u.d.i.p. Nie ma zatem racji skarżący (...) powołując się na transparentność funkcjonowania organów władzy jako uzasadnienie dostępu do danych o sferze prywatnej. Transparentność działania organów może bowiem dotyczyć wyłącznie działalności realizowanej przez organy w oparciu o ustawowe kompetencje". Aprobując w pełni powyższe rozważania i przenosząc je na grunt rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, że kwestie dotyczące pokrewieństwa czy powinowactwa osób noszących to samo nazwisko, będących pracownikami organów administracji publicznej pozostających w relacji organu wyższego stopnia jeden w stosunku do drugiego, nie stanowi informacji o sprawach publicznych. Wbrew twierdzeniom skarżącej informacja dotycząca relacji pokrewieństwa czy też pozostawania (aktualnie czy w przeszłości) w związku małżeńskim pomiędzy T. A. ([...] w WINB w G.) a J. M. ([...] w PINB w G.) nie obrazuje wiedzy o organizacji oraz zasadach funkcjonowania, w tym o trybie działania władz publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b/ oraz pkt 3 lit. a/ u.d.i.p.), jakimi są organy nadzoru budowlanego, tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. czy Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, a tym samym nie stanowi informacji publicznej. Informacja taka dotyczy relacji osobisto-rodzinnych pracowników obu organów administracji publicznej, która jako taka należy do sfery prywatnej pracowników tych organów, a nie do sfery publicznej związanej z wykonywaniem przez te organy – w tym przez pracowników tych organów – zadań publicznych. Mając zatem powyższe na uwadze należało przyjąć, że w sprawie nie została spełniona przesłanka przedmiotowa dostępu do informacji publicznej, co wynika z przyjęcia, iż żądanie I. K. z dnia 31 sierpnia 2023 r., ponowione wnioskiem z dnia 1 października 2023 r., nie dotyczyło informacji publicznej. Ponieważ Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie odpowiedział pismem z dnia 20 października 2023 r. na złożony wniosek, przeto nie było podstaw do stwierdzenia, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI