III SAB/GD 239/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-01-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuprokuraturazawiadomienie o przestępstwiedokument urzędowyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał Prokuratora Rejonowego w Człuchowie do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, uznając je za informację publiczną.

Skarżący G. K. złożył skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Człuchowie w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w szczególności zawiadomień o popełnieniu przestępstwa złożonych przez Dyrektora Zakładu Karnego. Sąd uznał, że zawiadomienia te stanowią informację publiczną, mimo stanowiska prokuratury, że nie są dokumentami urzędowymi. W konsekwencji Sąd zobowiązał prokuratora do rozpatrzenia wniosku w tym zakresie, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a skargę w pozostałej części oddalił.

Sprawa dotyczyła skargi G. K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Człuchowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował m.in. o udostępnienie zawiadomień o popełnieniu przestępstwa złożonych przez Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w 2023 r. Prokurator Rejonowy w Człuchowie udostępnił część informacji, jednak odmówił udostępnienia zawiadomień, uznając je za niebędące informacją publiczną, ponieważ nie zawierają one oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał jednak, że zawiadomienia te, jako wytworzone i skierowane do organów publicznych w ramach ich zadań, stanowią informację publiczną. Sąd podkreślił, że do udostępnienia informacji publicznej zobowiązany jest podmiot, który faktycznie ją posiada, niezależnie od tego, czy ją wytworzył. W związku z tym Sąd zobowiązał Prokuratora Rejonowego do rozpatrzenia punktu 1 wniosku skarżącego w terminie 14 dni. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a skargę w pozostałej części oddalił, nie znajdując podstaw do wymierzenia grzywny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zawiadomienia te stanowią informację publiczną.

Uzasadnienie

Zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, złożone przez Dyrektora Zakładu Karnego do Prokuratury, są informacją wytworzoną i odnoszoną do organów publicznych w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej to ten, który faktycznie ją posiada, niezależnie od tego, czy ją wytworzył.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do dokonania czynności w określonym terminie.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określa rodzaje spraw, których mogą dotyczyć informacje publiczne.

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Do udostępnienia informacji publicznej są zobowiązane podmioty, które są faktycznie w jej posiadaniu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę w przypadku braku podstaw do jej uwzględnienia.

u.S.W. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej

Określa zadania Służby Więziennej.

k.k.w.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy

p.o.p.

Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze

Reguluje kwestie wynagrodzeń prokuratorów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożone przez Dyrektora Zakładu Karnego do Prokuratury stanowią informację publiczną. Do udostępnienia informacji publicznej zobowiązany jest podmiot, który faktycznie ją posiada.

Odrzucone argumenty

Zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa nie są dokumentami urzędowymi i nie stanowią informacji publicznej, ponieważ nie zawierają oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego.

Godne uwagi sformułowania

nie zawierają bowiem oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego będącego prokuratorem każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną do udostępnienia informacji publicznej są zobowiązane podmioty, które są faktycznie w jej posiadaniu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem

Skład orzekający

Jolanta Sudoł

przewodniczący sprawozdawca

Alina Dominiak

sędzia

Adam Osik

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście dokumentów wytworzonych przez inne organy, ale posiadanych przez wnioskowany organ. Określenie kryteriów rażącego naruszenia prawa w przypadku bezczynności organu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zawiadomień o przestępstwach składanych przez Dyrektora ZK do Prokuratury. Interpretacja pojęcia 'posiadania' informacji publicznej może być szersza niż tylko wytworzenie jej przez dany organ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego do informacji publicznej i pokazuje, jak sądy interpretują granice tego prawa w praktyce, zwłaszcza w kontekście dokumentów posiadanych przez organy, ale nie przez nie wytworzonych.

Czy prokuratura musi udostępnić dokumenty, których sama nie stworzyła? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gd 239/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Alina Dominiak
Jolanta Sudoł /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, art. 151, art. 119 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1, art. 4 ust. 3, art. 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Człuchowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prokuratora Rejonowego w Człuchowie do rozpatrzenia punktu 1 wniosku skarżącego G. K. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 18 września 2023 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 października 2023 r. G. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Człuchowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika, że wnioskiem z dnia
18 września 2023 r. G. K. wystąpił do Prokuratury Rejonowej w Człuchowie o udostępnienie informacji publicznej. W odręcznie sporządzonym wniosku (pisownia zbliżona do oryginalnej) skarżący napisał:
1. Zwracam się z wnioskiem do tutejszej Prokuratury i wnoszę na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, które wpłynęły do Prokuratury,
które złożył Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem w roku 2023, gdzie było ich 25 z informacji uzyskanych od Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem.
2. Jakie postępowania umorzono z zawiadomień złożonych przez Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w roku 2023; wnoszę o udostępnienie
mi postanowień w tych sprawach.
3. Ile pracowników jest zatrudnionych w Prokuraturze, należy podać stanowisko pracy, stopień służbowy, imię i nazwisko tych pracowników oraz ich dokładne wynagrodzenie za pracę z dokładnym wyszczególnieniem.
4. Ile postępowań karnych prowadziła Prokuratura o przestępstwa z art. 197,
art. 198, art. 199, art. 200, art. 200a, art. 201, art. 202 i art. 203 k.k. wraz
z podaniem sygnatur akt tych postępowań oraz ile tych postępowań umorzono, chodzi o dane z roku 2023.
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek G. K., w piśmie z dnia 2 października 2023 r., Prokurator Rejonowy w Człuchowie udostępnił żądane informacje i wskazał odpowiednio, że:
- w odniesieniu do punktu 1 - zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożone przez Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem nie stanowią informacji publicznej, albowiem nie są dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy
o dostępie do informacji publicznej - nie zawierają bowiem oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego będącego prokuratorem,
- w odniesieniu do punktu 2 - w 2023 roku umorzono 16 postępowań toczących się
z zawiadomienia Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem - dotyczyły one czynów
z art. 155 k.k., art. 234 k.k. oraz art. 190 § 1 k.k. - w załączeniu przesyłam kopie zanonimizowanych postanowień o umorzeniu postępowań,
- w odniesieniu do punktu 3 - w tutejszej Prokuraturze zatrudnionych jest
4 prokuratorów (T. K., J. K., N. Ż., M. R.) oraz jeden asesor prokuratury (D. B.), a nadto 5 urzędników i kierowca. Stanowiska urzędników - sekretarka, młodszy referent, referent i referendarz. Wynagrodzenia urzędników mieszczą się w przedziale od 3600 złotych brutto do 6579 złotych brutto. Wynagrodzenia prokuratorów i asesorów prokuratury są jawne i regulowane są przepisami ustrojowymi prokuratury, w tym ustawą z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze - dostęp do aktów prawnych regulujących tę kwestię możliwy jest między innymi za pośrednictwem oficjalnej strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Prokuratury Krajowej. Imiona i nazwiska urzędników prokuratury jako osób nie pełniących funkcji publicznej nie stanowią informacji publicznej.
- w odniesieniu do punktu 4 - w tutejszej Prokuraturze w 2023 roku prowadzono
19 postępowań o czyny z art. 197 i 200 k.k. ([...]) - dziewięć postępowań umorzono.
W osobiście sporządzonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku G. K. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że informacje, o które wnioskował w punkcie 1 wniosku nie stanowią informacji publicznej. W jego ocenie, żądane informacje stanowiły w całości informacje publiczne, gdyż dotyczyły działalności Prokuratury.
G. K. wniósł w związku z tym o stwierdzenie, że informacje o których mowa w punkcie 1 wniosku stanowią informacje publiczne, zobowiązanie Prokuratury do udostępnienia ww. informacji publicznych, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych oraz zasądzenie i wymierzenie organowi grzywny w kwocie 1.000 zł za nieudostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w Człuchowie wniósł
o oddalenie skargi.
Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 2 października 2023 r. w terminie ustawowym 14 dni od dnia otrzymania wniosku udzielono G. K. odpowiedzi w trybie art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udzielając mu informacji publicznej w zakresie, w jakim żądane przez niego informacje takową stanowiły, zaś w odniesieniu do wniosku zawartego w punkcie 1 żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. W świetle art. 6 ust. 1 pkt 4a oraz ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowią dokumentu urzędowego składane w postępowaniu przygotowawczym zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, albowiem dokumenty te, stanowiące w istocie materiał dowodowy podlegający ocenie organu procesowego, nie zawierają oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego będącego prokuratorem, lecz zawiadamiającego/świadka/pokrzywdzonego. Dopiero rezultat oceny tych dokumentów, a ściślej treści w nich zawartych, przybierający postać określonych rozstrzygnięć procesowych prokuratora, stanowi przejaw jego woli i wiedzy i staje się dokumentem urzędowym, a dalej informacją publiczną, do której udzielenia byłby zobowiązany adresat żądania - prokurator.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W realiach rozpatrywanej sprawy, z uwagi na przedmiot zaskarżenia,
należy mieć na uwadze przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.",
która kształtuje prawo do informacji publicznej, określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2 u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.),
zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa
(§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec
o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego
i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu
na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność
w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona przez G. K. skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności działalności Prokuratora Rejonowego w Człuchowie wykazała bowiem, że w stosunku do punktu 1 wniosku skarżącego z dnia 18 września 2023 r. organ niewątpliwie pozostaje w bezczynności. W pozostałym zaś zakresie organ wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej, czego skarżący we wniesionej skardze nie kwestionował (okoliczność poza sporem).
Zatem istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy udzielenia odpowiedzi na pytanie czy żądane informacje, których domagał się skarżący w punkcie 1 wniosku z dnia 18 września 2023 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów powyższej ustawy. Na tak postawione pytanie, w ocenie Sądu, należy udzielić pozytywnej odpowiedzi.
Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem wniosku skarżącego ujętego w punkcie 1 wniosku skierowanego do organu były zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożone w 2023 r. przez Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem. Zdaniem organu, dokumenty zawiadomień nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem nie zawierają oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego będącego prokuratorem. Tym samym nie mogą zostać one skarżącemu udostępnione. Stanowisko tego nie można jednak podzielić.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Doprecyzowanie przywołanego przepisu stanowi art. 6 ust. 1 u.d.i.p.,
który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym, nie tworząc jednak zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się w związku z tym,
że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej
i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Z tym zastrzeżeniem, że informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów. Inaczej rzecz ujmując, informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku oraz odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności
już dokonanych.
Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia
25 marca 2003 r. (sygn. akt II SA 4059/02), bliższa analiza art. 6 u.d.i.p. wskazuje,
że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty,
o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Podobnie wypowiedział się tutejszy Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 czerwca 2023 r., III SAB/Gd 80/23 wskazując, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Żądana od organu informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego stanu rzeczy, do czynności
już przez organ dokonanych i tylko w takiej sytuacji może być ona udostępniona. Wniosek nie może służyć wytworzeniu nowej informacji, wniosek zawierający pytania
o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej.
W tym kontekście podkreślić należy, że zawiadomienia o popełnieniu przestępstw, o które wnioskował skarżący zostały nie tylko sporządzone i wystosowane przez organ administracji publicznej, ale również do takiego organu skierowane. Co istotne, zawiadomienia dotyczyły przy tym realizacji obowiązków Dyrektora Zakładu Karnego, który jako organ służby więziennej, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 1683), realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, z 2022 r. poz. 2600 oraz z 2023 r. poz. 818) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Okoliczność
ta przesądza o tym, że żądane informacje mieszczą się w zakresie informacji mających walor informacji publicznych. Jak już zaznaczono, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Skierowane do właściwej Prokuratury zawiadomienia wskazującego na wolę zainicjowania postępowania karnego w związku z podejrzeniem popełnienia przez osadzonego czynu zabronionego dotyczy więc niewątpliwie zakresu obowiązków Dyrektora Zakładu Karnego, a więc stanowi informację publiczną. Poza tym przedmiotowe dokumenty skierowane zostały do Prokuratury, tj. organu również realizującego zadania publicznej. Zawiadomienia stanowią przy tym jedną z podstaw podjęcia przez Prokuraturę uregulowanych przepisami czynności należących do zakresu obowiązków tego organu. Stanowią tym samym informację publiczną na temat szeroko rozumianej działalności tego organu.
Odnosząc się zaś do argumentacji Prokuratora Rejonowego w Człuchowie, wskazującej na okoliczność, że to nie organ do którego skierowano wniosek
o udostępnienie informacji publicznej informacje te wytworzył, odpowiedzieć należy,
iż przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprowadza zasadę, zgodnie z którą do udostępnienia informacji publicznej są zobowiązane podmioty, które są faktycznie w jej posiadaniu. Przepis ten jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości natury interpretacyjnych.
W wyroku z dnia 22 czerwca 2010 r., I OSK 441/10 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że racjonalne jest przyjęcie interpretacji, zgodnie z którą zobowiązany jest każdy podmiot, który posiada informację (niezależnie od tego,
czy wiąże się ona z jego zakresem kompetencji) lub powinien ją posiadać (z uwagi
na zakres kompetencji). Wprowadzenie obowiązku udzielania wszelkiej posiadanej przez podmiot informacji publicznej, o ile zwróci się o nią wnioskodawca, pozostaje
w zgodzie z postulatem efektywności.
Posiadana informacja w rozumieniu art. 4 ust. 3 u.d.i.p. to zatem nie tylko ta, którą organ wytworzył, ale wszelka informacja publiczna, która znajduje się w jego posiadaniu, bez względu na fakt, w jakim trybie znalazła się w posiadaniu urzędu.
Sam więc fakt dysponowania informacją publiczną skutkuje powinnością jej udostępnienia.
O właściwości podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej decyduje więc wyłącznie fakt posiadania określonej informacji, a nie ustrojowa pozycja w systemie administracji, czy też przypisany zakres kompetencji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., I OSK 2937/12).
Mając na uwadze, że Prokurator Rejonowy w Człuchowie niezasadnie odmówił skarżącemu udostępnienia kopii zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożonych przez Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem, czym doprowadził do wystąpienia stanu bezczynności, Sąd na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Prokuratora Rejonowego w Człuchowie do rozpoznania punktu 1 wniosku G. K. z dnia 18 września 2023 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku.
Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił z kolei, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne
i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r.,
sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17).
Rażącym naruszeniem prawa będzie zatem stan, w którym bez wątpliwości i wahań,
bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania
pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony.
Kierując się przedstawionymi kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał,
że w rozpoznawanej sprawie bezczynność podmiotu wykonującego funkcje publiczne nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak już zaznaczono, rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy.
Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała. Wprawdzie wbrew treści przepisu art. 4 ust. 3 u.d.i.p. organ odmówił udzielenia wnioskowanej w punkcie 1 wniosku skarżącego informacji publicznej, to jednak stanowisko organu wynikało wyłącznie z odmiennej wykładni i zastosowania przepisów. W kontekście podjętych w sprawie działań, tj. terminowego udzielenia odpowiedzi w pozostałym zakresie nie można zarzucić organowi złej woli, czy też innych zasługujących na potępienie pobudek.
Stwierdzając zatem, że Prokurator Rejonowy w Człuchowie dopuścił się bezczynności Sąd stwierdził jednocześnie, iż bezczynność ta nie miała miejsca
z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.
w punkcie 2 sentencji wyroku.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku i sprowadzają się do konieczności rozpoznania wniosku skarżącego na podstawie u.d.i.p.
Podkreślić należy, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może określić, w jaki sposób adresat wniosku powinien załatwić sprawę.
Przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p. oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi w stosunku do punktu 1 wniosku skarżącego polegało zatem na zobowiązaniu organu do załatwienia tej części wniosku w sposób zgodny z przepisami ustawy.
Sąd nie znalazł z kolei podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Zaniechanie przez organ udostępnienia informacji publicznej w omawianej części - co należało przyjąć na podstawie przekazanych do Sądu akt sprawy - nie było nacechowane
złą wolą. Organ rozpoznał wniosek skarżącego co do punktów 2-4 mieszcząc się
w zastrzeżonym ustawą terminie (okoliczności poza sporem).
W konsekwencji Sąd, uznając za bezzasadne żądanie wymierzenia organowi grzywny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie, o czym orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł o kosztach postępowania sądowego zgodnie z żądaniem skargi, albowiem skarżący w tym postępowaniu żadnych kosztów nie poniósł. Skarżący pozostaje w sprawie zwolniony od kosztów sądowych, co wynika z prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 listopada 2023 r. w sprawie o sygn. III SPP/Gd 155/23 przyznającego prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność
lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI