III SAB/Gd 238/24

III SAB/Gd 238/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-12-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący/
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 826/25 - Postanowienie NSA z 2026-01-14
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6, art. 13 ust. 1, art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2021 poz 195
art. 2, art. 5 pkt 1-3, art. 5 pkt 5
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Dz.U. 2022 poz 1657
art. 30 ust. 1, art. 17
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
M. L., przedstawicielka ustawowa małoletniego S. D. (zwana dalej: "wnioskodawczynią", "stroną" lub "skarżącą"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku (w skrócie również jako: "organ" lub "PPIS w Gdańsku") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wnioskiem z 6 sierpnia 2024 r., powołując się na przepis art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p." lub "ustawą"), strona wystąpiła do PPIS w Gdańsku o udostępnienie informacji publicznej:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej) Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
13. W świetle wyroku Trybunatu Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
Pismem z 13 sierpnia 2024 r. PPIS w Gdańsku zajął stanowisko w sprawie.
Na wstępie, odpowiadając na żądanie wniosku, organ przywołał wyrok WSA w Warszawie z 14 sierpnia 2012 r., II SAB/Wa 173/12: "wskazać tu należy na treść art. 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 686) określającego tzw. Charakterystykę Produktu Leczniczego (ChPL). To bardzo rozbudowany przepis określający obowiązek dokładnego podania nie tylko składu chemicznego pod względem ilościowym i jakościowym danego leku, ale także dane kliniczne, specjalne ostrzeżenia co do stosowania, interakcje z innymi produktami leczniczymi, właściwości farmakologiczne i wiele innych istotnych wiadomości dla stosowania w medycynie danego produktu leczniczego. Skoro szczepionka stanowi produkt leczniczy w rozumieniu art. 2 i art. 10 ust. 2 pkt 11 ustawy Prawo Farmaceutyczne, to informacja o jej składzie jest dostępna w prowadzonej dla tego produktu Charakterystyce Produktu Leczniczego i jest jawna".
Produkty lecznicze dopuszczane są do obrotu na podstawie ocenionych i wymaganych parametrów badań klinicznych, po akceptacji upoważnionych instytucji, tj. Europejskiej Agencji Leków czy Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. W związku z powyższym Państwowa Inspekcja Sanitarna nie jest właściwą instytucją do udzielania wyjaśnień dotyczących preparatów szczepionkowych - w tej sprawie należy zwrócić się do instytucji naukowo - badawczej jaką jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie lub do producentów szczepionek. Szczegółowe informacje medyczne z zakresu szczepień ochronnych udzielają konsultanci do spraw szczepień, a także lekarze kwalifikujący do szczepień, którzy posiadają niezbędną wiedzę z zakresu szczepień ochronnych. Wiarygodne źródła informacji oraz aktualne publikacje z zakresu szczepień ochronnych znajdują się m.in. na stronie internetowej: Szczepienia.info (portal prowadzony przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - PZH we współpracy z Polskim Towarzystwem Wakcynologii).
Decyzję o konieczności oraz rodzaju przeprowadzanych badań podejmuje zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lekarz podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarz specjalista. Jak wskazuje NSA w wyroku z 7 lutego 2018 r., sygn. II OSK 933/16 "(...) Powyższe w ocenie Sądu oznacza, że jedynie lekarz jest uprawniony do oceny możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych. Zauważyć jednak należy, że brak jest przepisu, który wyłączałby obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom tylko ze względu na możliwe hipotetyczne powikłania (...)".
Zgodnie z art. 17a ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 924), zwanej dalej: "u.z.z.z.ch.", w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego (...) u osoby u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego (...) - osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Od dnia 1 stycznia 2023 r. Fundusz Kompensacyjny poszerzył swój zakres. Od tej daty do Rzecznika Praw Pacjenta można składać wnioski o przyznanie świadczenia kompensacyjnego z tytułu poważnego działania niepożądanego, do którego doszło w wyniku każdego szczepienia obowiązkowego, ze wskazaniem, że rozszerzony zakres Funduszu dotyczy szczepień wykonanych od wskazanej daty.
Następnie, organ udzielił odpowiedzi na poszczególne pytania wniosku:
Ad. pkt 1
PPIS w Gdańsku nie dysponuje danymi na temat utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób zaszczepionych na terenie miasta Gdańska. Szczegółowych informacji medycznych z zakresu szczepień ochronnych udzielają konsultanci do spraw szczepień, a także lekarze kwalifikujący do szczepień, którzy posiadają niezbędną wiedzę z zakresu szczepień ochronnych.
Ad. pkt 2
PPIS w Gdańsku nie prowadzi rejestru osób dorosłych uchylających się od szczepień. Brak jest podstaw prawnych dla prowadzenia ww. rejestru. Obowiązujący w Polsce wykaz szczepień obowiązkowych osób dorosłych szczególnie narażonych na zakażenie obejmuje szczepienia zapobiegające, dlatego wprowadzone zostało pojęcie osób z grup ryzyka, którym zaleca się odpowiednie szczepienia ze względu na kryteria medyczne, epidemiologiczne i związane z typem aktywności zawodowej lub osobistej. Szczepienia obejmujące osoby dorosłe nie są obarczone przymusem administracyjnym.
Ad. pkt 3
PPIS w Gdańsku nie jest w posiadaniu danych ilości zaszczepionych migrantów na terenie miasta Gdańska, prowadzi statystykę w zakresie szczepień przeciwko odrze wśród dzieci młodzieży do lat 19 zaoptowanych do gdańskich przychodni, bez podziału na narodowość.
Ad. pkt 4
PPIS w Gdańsku nie posiada danych o ilości szczepień odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na nadzorowanym terenie. Organ nie ma obowiązku prowadzenia statystyki dotyczącej odroczonych szczepień przez lekarzy na terenie działania tutejszego organu. Wykaz przeciwwskazań do szczepień jest ustalany przez producenta szczepionki i znajduje się w Charakterystyce Produktu Leczniczego każdego preparatu szczepionkowego. Odpowiedzialność za ustalenie tych przeciwwskazań ponosi producent szczepionki.
Ad. pkt 5
W ciągu ostatnich 5 lat nie było przypadków dotyczących niezgłaszania przez lekarzy z terenu miasta Gdańska niepożądanego odczynu poszczepiennego, zatem wobec lekarzy nie zastosowano sankcji karnej w postaci grzywny o której mowa w art. 52 pkt 3 u.z.z.z.ch.
Ad. pkt 6
W ciągu ostatnich 5 lat nie odnotował przypadków śmiertelnych w wyniku zaszczepienia wśród dzieci i dorosłych do 19 roku życia, zaoptowanych do gdańskich przychodni.
Ad. pkt 7
Wśród szczepionych dzieci z terenu miasta Gdańska, w 2019 r. wystąpił 1 odczyn ciężki w postaci encefalopatii, drgawek, utraty przytomności i gorączki. W roku 2020 r. nie odnotowano ciężkich przypadków odczynów poszczepiennych w obszarze nadzorowanym. W 2021 r. wystąpiło 8 ciężkich odczynów poszczepiennych, a w 2022 r. 1 ciężki odczyn, wszystkie u osób dorosłych, po szczepieniu przeciwko wirusowi SARS-CoV-2. Odczyny miały postać gorączki powyżej 38°C trwającej 5 dni, wysypki na ciele, rzutu stwardnienia rozsianego, utraty przytomności z bezdechem i zapaści, udaru niedokrwiennego pnia mózgu, zatorowości płucnej, niedowładu twarzowo-ramieniowego, zaburzenia czucia w obrębie pasa, pośladków i kończyn dolnych, drgawek nie gorączkowych, napadów padaczkowych, bólu głowy, okresowej niepamięci, braku koordynacji ruchowej, bełkotliwej mowy, ostrego zaburzenia chodu i zwieraczy pęcherza moczowego. W 2023 r. wystąpiły 2 ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne u dziecka w postaci zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, posocznicy, wstrząsu septycznego oraz u osoby dorosłej w postaci poprzecznego zapalenia rdzenia kręgowego, tetraparezy, zaburzenia zwieraczy.
Ad. pkt 8
PPIS w Gdańsku nie jest w posiadaniu informacji o wypłaconych odszkodowaniach z tytułu wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych. Dane takie posiada Rzecznik Praw Pacjenta, który od czasu utworzenia Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych wydał 370 decyzji, w tym 108 pozytywnych - szczegółowe informacje na rządowej stronie internetowej rpp.gov.pl
Ad. pkt 9
Zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych (w tym zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Realizacja zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych oraz innych chorób o charakterze społecznym jest możliwa dzięki racjonalnym działaniom w obszarze zdrowia publicznego podejmowanym przez organy i instytucje państwa. Działania te skupiają się na właściwej regulacji prawnej szczepień ochronnych, działalności oświatowo-zdrowotnej, egzekwowaniu obowiązku poddawania się szczepieniom w odniesieniu do tych szczepień ochronnych, które są szczepieniami obowiązkowymi, zapewnieniu bezpieczeństwa szczepień ochronnych. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w demokratycznym państwie prawa konstytucyjne wolności i prawa mogą być ograniczane w drodze ustawy, m.in. gdy jest to niezbędne dla ochrony zdrowia. Zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych jest też jednym z ważniejszych celów programów polityki zdrowotnej.
Zgodnie z wyrokiem NSA z 19 stycznia 2001 r., sygn. akt I OSK 8/11, wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może służyć dokonywaniu przez organ wykładni prawa. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku nie ma kompetencji do oceny zgodności przepisów w konstytucji.
Ad. pkt 10
W przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego, koszty świadczeń zdrowotnych, zgodnie z art. 21 ust. 6 u.z.z.z.ch. są finansowane na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej, ze środków publicznych.
Zgodnie z art. 17a u.z.z.z.ch., w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego (...) u osoby u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego (...) - osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych.
Ad. pkt 11
Decyzję o konieczności oraz rodzaju przeprowadzenia badań podejmuje zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa lekarz podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarz specjalista. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku nie posiada informacji o konkretnych badaniach, które mogłyby wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. Udzielanie informacji z zakresu składników szczepionki nie jest kompetencją inspekcji sanitarnej.
Ad. pkt 12
Pytanie dotyczy działania innego podmiotu - Światowej Organizacji Zdrowia i nie stanowi informacji, którą udostępnić powinien Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku. Organ ma obowiązek udzielić informację publiczną, wynikającą z posiadanych przez niego dokumentacji. Wnioskodawca nie może skutecznie domagać się udostępnienia informacji publicznej, której organ nie posiada, w szczególności nie może on żądać od organu oceny działania innych podmiotów (wyrok WSA w Gdańsku z 27 października 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 150/22). Informacje można uzyskać bezpośrednio w Światowej Organizacji Zdrowia.
Ad. pkt 13
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nr 81/19 w sprawie ogłaszania Programu Szczepień Ochronnych nie likwiduje samego obowiązku poddawania się szczepieniom. Ponadto, 1 października 2023 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077 ze zm.). Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych, znajduje się w ww. rozporządzeniu oraz w Programie Szczepień Ochronnych ogłaszanym w drodze Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność organu, skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy, wnosząc o:
1. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącej z 6 sierpnia 2024 r. i udzielenia informacji publicznej,
2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że pismem z 13 sierpnia 2024 r. organ udzielił odpowiedzi "w nikłym stopniu", odsyłając wnioskodawcę do publikacji. Do dnia złożenia skargi nie udostępniono innych informacji, poza zawartymi w ww. piśmie Przesłane przez organ odpowiedzi są "niewystarczające", podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. W dalszej części uzasadnienia skargi powołano się na orzecznictwo odnoszące się do zagadnienia niepełnej lub niejasnej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz podkreślono znaczenie prawa do informacji.
W ocenie skarżącej, w sprawie organ powinien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, stosownie ją uzasadniając.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości oraz obciążenie skarżącej kosztami postępowania sądowego.
W uzasadnieniu, powołując się na pismo z 13 sierpnia 2024 r., organ wyjaśnił, że udostępnił skarżącej żądane, pełne i wyczerpujące informacje w ustawowym terminie. Wniosek o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej jest bezprzedmiotowy, albowiem informację tę skarżąca otrzymała. Organ wskazał również na znaczny zakres i stopień skomplikowania żądanych informacji. Dlatego rozstrzygnięcia przez Sąd wymaga kwestia, czy żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy czy jedynie polemikę z organem. Organ zaznaczył, że celem skargi na bezczynność jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Zdaniem organu, brak jest również w okolicznościach sprawy podstaw do orzeczenia, że miała miejsce bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny - wyrok WSA we Wrocławiu z 12 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wr 358/17. Ponadto organ podkreślił, że udostępnił żądane przez skarżącą informacje we właściwej formie i w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W realiach rozpatrywanej sprawy, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ww. ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2 u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.;
dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie
art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa
(§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec
o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego
i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność
w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona przez skarżącą skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Gdańsku bezczynność w udzieleniu informacji publicznej na jej wniosek z 6 sierpnia 2024 r.
Jak wynika z treści skargi, skarżąca nie kwestionuje, że otrzymała zwrotne pismo organu na złożony przez nią wniosek (pismo organu z 13 sierpnia 2024 r.). Wskazuje jednak, że poprzez wskazane pismo organ faktycznie nie udzielił odpowiedzi na 13 zadanych pytań, a tym samym przyjmuje, iż nie udzielono jej informacji publicznej. Bezczynności skarżąca upatruje tym samym w uzyskaniu odpowiedzi od organu, którą uznaje za "udzieloną w nikłym stopniu" oraz za "niewystarczającą", a także "odsyłającą do publikacji". Jednocześnie skarżąca nie precyzuje tak sformułowanych zarzutów skargi wobec organu, mimo że jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca stoi przy tym na stanowisku, że w przypadku złożenia przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji publicznej stan bezczynności organu powinien zasadniczo zakończyć się udzieleniem informacji publicznej albo wydaniem decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej.
Uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy Sąd uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe w przedstawionych powyżej kwestiach.
Jak zostanie wykazane, organ udzielił bowiem skarżącej informacji publicznej
w adekwatnym zakresie do tego, w jakim zadane przez skarżącą pytania zawarte
we wniosku dotyczyły informacji publicznej, którą dysponował. W pozostałym zakresie organ był zaś, w ocenie Sądu, uprawniony do poinformowania skarżącej, że żądane informacje nie mogą zostać udzielone, ponieważ albo w ogóle nie stanowią one informacji publicznej, gdyż nie odnoszą się do sfery faktów lub też nie stanowią informacji publicznej, którą mógłby dysponować organ, pozostając bez związku z posiadanymi przez ten organ kompetencjami w zakresie wykonywanych zadań publicznych, w tym również o nieposiadaniu żądanych informacji.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym
w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie
o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie,
ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Istotne jest przy tym wskazanie, że na gruncie przepisów u.d.i.p. o bezczynności organu można mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej,
a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje
w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia
w formie i w terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje więc zarówno w przypadku braku jakiejkolwiek reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego przepisami u.d.i.p.,
jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie u.d.i.p. Także udzielenie przez organ informacji niepełnej (niejasnej) może wyczerpywać znamiona bezczynności.
Jednocześnie przy rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej katalog możliwych i mających podstawy prawne reakcji organu
nie wyczerpuje się jedynie w możliwości udzielenia informacji albo wydania decyzji
o odmowie udzielania informacji publicznej. Sąd w składzie orzekającym
w przedmiotowej sprawie podziela w tym zakresie ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że organ może także poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o braku możliwości udzielania mu żądanej informacji, gdy organ nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p. do udzielenia informacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
Reasumując, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, którą mógłby dysponować organ, załatwienie sprawy nie wiąże się z koniecznością wydania decyzji
o odmowie udostępniania informacji publicznej. Tego rodzaju władcze działanie organu jest bowiem zarezerwowane wyłącznie dla sytuacji, gdy żądana informacja
ma charakter publiczny, lecz uwzględniając ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa, w tym przede wszystkim z ustawy u.d.i.p. (m.in. dotyczące informacji niejawnych), nie może zostać udzielona wnioskodawcy.
W sytuacji, która zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdzie skarżąca podnosi, że pismo organu o braku możliwości udzielenia żądnej informacji, jak też że udzielona przez organ informacja jest "niewystarczająca" i "nikła" wypełnia przesłanki bezczynności organu, Sąd miał zatem za zadanie zbadać, czy organ prawidłowo ocenił, że żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej oraz czy z przypisanych danemu organowi na podstawie obowiązujących przepisów prawa kompetencji wynika, iż tego rodzaju informacją nie może on dysponować (np. z tego powodu, że łączy się ona z działalnością innego rodzaju podmiotów, niż ten do którego skierowano żądanie) lub jest niepełna.
Rozważając powyższe zagadnienia konieczne jest zatem dokonanie analizy przepisów u.d.i.p. oraz kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej i skonfrontowanie ich z treścią żądań zawartych we wniosku skarżącej z 6 sierpnia 2024 r.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja
o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej; podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania
i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach
i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów
do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych); danych publicznych (treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego,
sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej
i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego;
treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych); majątku publicznym. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odnosi się w pierwszym rzędzie
do informacji publicznej dotyczącej sfery faktów. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego
go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów
(zob. w tej materii m.in.: wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; oraz wyrok NSA z 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.
Oznacza to, że nie wszystko to, o co wnioskodawcy zwracają się do organów władzy publicznej stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Informacji publicznej nie będzie więc dotyczyło m.in. zapytanie o opinię, czy stanowisko organu co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacją publiczną nie będą także kierowane do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej pytania z zakresu wiedzy medycznej.
W realiach przedmiotowej sprawy w szczególności podkreślenia wymaga też, że wniosek o udzielnie informacji publicznej nie może być wykorzystywany jako narzędzie, poprzez które w ocenie skarżącej powinna być jej przekazywana wszelka wiedza, w jakikolwiek sposób łącząca się z tematem szczepień, w celu rozstrzygnięcia wątpliwości co do zasadności przymusowych szczepień na określone choroby zakaźne. Zadaniem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest bowiem przekonywanie
o zasadności wykonywanie szczepień ochronnych. W ich kompetencjach nie leży też modyfikacja i kwestionowanie przepisów obowiązujących w zakresu obowiązku szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym, ani też udzielanie informacji
o polityce i działaniach innych podmiotów publicznych i organizacji międzynarodowych dotyczących szczepień, w tym dokonywanie ich ocen. Organy inspekcji sanitarnej jako organy administracji publicznej są obowiązane działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
W sprawie najistotniejsze zatem pozostaje, że większość skierowanych
do organu we wniosku pytań wykraczało poza zakres jego kompetencji, w tym zostały sformułowane w sposób, wskazujący na oczekiwanie przez skarżącą, że w udzielonej odpowiedzi organ ustosunkuje się do subiektywnych ocen i wątpliwości co do zasadności szczepień ochronnych, bezpieczeństwa i etyczności szczepionek, a także udzieli skarżącej różnorodnych porad w zakresie wiedzy prawnej i medycznej.
Tego rodzaju oczekiwania skarżącej nie mogły być zrealizowane jako wykraczające poza instytucję mającą służyć dostępowi społeczeństwa do informacji publicznej.
Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone zostały
w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
(tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.p.i.s.".
Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje
m.in. państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s.). Skarżony organ, jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznej na podstawie
art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jak zatem wskazano, jeżeli żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub też organ tego rodzaju informacji nie posiada
i poinformuje o tym wnioskodawcę w terminie właściwym dla rozpoznania otrzymanego od strony wniosku, organowi nie można skutecznie przypisać pozostawania
w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W judykaturze ustalono, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2
w zw. z art. 5 pkt 1-3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego,
w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych
oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17 oraz wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że informację publiczną stanowią informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.z.z.ch.z." oraz § 8 i następnych rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2010 r., nr 254, poz. 1711), zwanej dalej w skrócie: "r.n.o.p.". Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).
Ponadto, zgodnie z art. 30 ust.1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów
z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej
z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.).
Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1,
art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.
Brak wywiązania się z obowiązku zgłoszenia przez wskazane podmioty niepożądanego odczynu poszczepiennego, zakażenia, zachorowania na chorobę zakaźną lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej albo ich podejrzenia lub wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które wywołują zakażenie lub chorobę zakaźną, stosownie do art. 52 u.z.z.ch.z., podlega karze grzywny. Z uwagi na to, że uprawnienie do orzeczenia grzywny w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, mają one również wiedzę o ilości nałożonych przez nie kar, która to informacja ma zatem walor informacji publicznej jako związanej z działalnością wskazanych organów.
W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, że jak wynika z art. art. 17 u.z.z.ch.z., organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia
z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.
Jak wynika zaś ze wzorów tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach
nr 4 i 5 wskazanego rozporządzenia, jedynie zbiorczo wskazują one liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale (to jest bez przekazywania organom inspekcji sanitarnej szczegółowych personaliów i danych dotyczących osób zaszczepionych) oraz zbiorczą liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale
od obowiązku szczepień. W tym zakresie wzór wskazuje na konieczność dołączania
do sprawozdania imiennego wykazu osób uchylających się od obowiązku szczepień,
a więc z pominięciem innego rodzaju danych dotyczących tej grupy osób.
Żądając informacji publicznej w zakresie nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z., właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Podsumowując powyższe rozważania w odniesieniu do treści pytań zadanych organowi przez skarżącą, w ocenie Sądu, pytania z zakresu informacji publicznej, co do której Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku mógł dysponować wiedzą w oparciu o posiadane kompetencje w zakresie realizowanych zadań publicznych, odnoszą się tylko do pytania z punktu 5 (ilość grzywien nałożonych na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego), pytania z punktu 6 (ilość niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu) i pytania z punktu 7 (ilość i rodzaj zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych). W tym też zakresie informacja publiczna została przez organ skarżącej udzielona.
W zakresie pytania nr 5 udzielono informacji publicznej, że w ciągu ostatnich 5 lat nie było przypadków dotyczących niezgłaszania przez lekarzy niepożądanego odczynu poszczepiennego, zatem nie stosowano sankcji w postaci grzywny, w zakresie pytania nr 6 - że na terenie swojego działania w ciągu ostatnich 5 lat nie odnotował zgonu wśród dzieci i dorosłych do 19 roku życia, zaoptowanych do gdańskich przychodni. Natomiast w zakresie pytania nr 7 udzielono dokładnej i szczegółowej odpowiedzi, wskazując na ilość i przebieg (rodzaj) przypadków ciężkich odczynów poszczepiennych (vide: przywołana powyżej w uzasadnieniu odpowiedź organu z 13 sierpnia 2024 r. na pytanie nr 7).
W pozostałym zakresie, a więc dotyczącym pytań: 1, 2, 3, 4, 8, 9, 10, 11, 12 i 13, w ocenie Sądu, organ nie był zaś obowiązany w oparciu o przepisy ustawy u.d.i.p.
do udzielenia żądanych przez skarżącą informacji. Jednocześnie wystarczające
było w tym zakresie poinformowanie skarżącej, z pominięciem formy decyzji administracyjnej, że organ nie posiada wskazanej informacji, zarówno z tego powodu,
iż dane pytanie nie dotyczyło informacji publicznej lub też stanowi domenę działalności innego rodzaju podmiotów, w tym także podmiotów nie mających statusu podmiotów publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Wymienione we wniosku o udzielenie informacji publicznej pozostałe pytania dotyczyły bowiem stanowiska organizacji międzynarodowej w kwestii szczepień ochronnych (pytanie nr 12), prawa krajowego, gdzie skarżąca wystąpiła o dokonanie przez organ wykładni prawa (pytanie nr 9 i nr 13), udzielenia skarżącej porady prawnej (pytanie nr 10), kwestii medycznych (pytanie nr 1 i nr 11) i wyjaśnienia zasad ochrony zdrowia w Polsce w zakresie szczepień (pytanie nr 4). Zagadnienia te nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej.
Wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz zapisów prawa krajowego wykracza, co oczywiste,
poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Ponadto z przepisów u.d.i.p.
nie wynika, że w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność, czy celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Innymi słowy,
na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się do dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej.
Jednocześnie, jak wskazano wyżej, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień
i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyroki WSA w Poznaniu z 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17 oraz z 13 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 132/19). Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia.
W zakresie pytania nr 8 (odszkodowania za niepożądane odczyny poszczepienne) skarżąca domagała się z kolei udzielenia informacji publicznej,
co do której organ nie ma wiedzy, ponieważ w zakresie jego kompetencji nie leży przyznawanie tego rodzaju odszkodowań, a organem właściwym w tym zakresie pozostaje wyłącznie Rzecznik Praw Pacjenta (o czym organ poinformował skarżącą). Natomiast w zakresie pytań nr 2 (liczba osób dorosłych uchylających się od szczepień) i nr 3 (liczba osób zaszczepionych z rozbiciem na wskazane przez skarżącą konkretne narodowości), skarżąca domagała się udzielenia przez organ informacji, których organ nie posiada, ponieważ tego rodzaju statystyk nie obejmują ani prowadzone przez niego rejestry, ani też przekazywane mu przez podmioty prowadzące szczepienia informacje zawarte w kwartalnych sprawozdaniach. Organ prawidłowo poinformował zatem skarżącą, że nie posiada informacji w żądanym zakresie. Mając na uwadze dokonaną wyżej analizę kompetencji organów inspekcji sanitarnej Sąd ocenił udzieloną w tym zakresie przez organ odpowiedź jako wystarczającą.
Należy również dodatkowo dostrzec, że organ udzielił skarżącej w odpowiedzi informacji i wyjaśnień, których zakres wykracza poza wykonanie obowiązku udzielenia informacji publicznej. Na tej podstawie nie można również sformułować po uzyskaniu tego rodzaju dodatkowych odpowiedzi zarzutu pozostawania w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielnie informacji publicznej. Zauważyć przy tym należy, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżąca nie zgłaszała organowi zastrzeżeń, co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której przywołano fragmenty z orzeczeń NSA, iż niepełna lub niejasna odpowiedź wyczerpuje znamiona bezczynności. Jak już wcześniej zaznaczono w rozważaniach, na etapie postępowania sądowo-administracyjnego (w skardze) nie wskazano na czym polega niepełność lub niejasność udzielonej odpowiedzi, w tym zwłaszcza, które z wypowiedzi organu są dla niej niewystarczające.
Reasumując przedstawione zapatrywania Sąd uznał, że organ w terminie wynikającym z przepisów u.d.i.p. rozpoznał w całości wniosek skarżącej.
Forma i treść odpowiedzi są w pełni zgodne z przepisami u.d.i.p. W tej sytuacji,
wobec braku bezczynności organu w rozpoznaniu złożonego wniosku, Sąd oddalił skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.
Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".