III SAB/GD 2/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-03-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznabezczynność organuprawo administracyjnewniosekterminyWSAGdańskWójt Gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał Wójta Gminy Kosakowo do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w części, stwierdził bezczynność organu w pozostałej części i wymierzył grzywnę.

Skarżący Ł. M. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy Kosakowo w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Wójt Gminy Kosakowo nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, tłumacząc się przeoczeniem wniosku, który trafił do folderu SPAM. Sąd stwierdził bezczynność organu w części dotyczącej udostępnienia niektórych dokumentów, zobowiązał do ich rozpoznania i wymierzył grzywnę, jednocześnie oddalając skargę w części, w której organ już udzielił informacji.

Skarżący Ł. M. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy Kosakowo w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej inwestycji drogowej. Wniosek z dnia 28 listopada 2022 r. nie został rozpoznany w terminie 14 dni. Wójt Gminy Kosakowo wyjaśnił, że wniosek został automatycznie zaszeregowany jako spam i nie został odnotowany. Po otrzymaniu skargi, organ udostępnił część żądanych dokumentów, jednak nie wszystkie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę, stwierdził bezczynność organu w części dotyczącej nieudostępnionych dokumentów, zobowiązał Wójta Gminy do ich rozpoznania w terminie 14 dni oraz wymierzył grzywnę w wysokości 500 zł. Sąd uznał, że bezczynność organu w tej części miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałej części, gdzie organ już udzielił informacji, skargę oddalono. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zasądziło od Gminy Kosakowo na rzecz skarżącego kwotę 100 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności w części dotyczącej nieudostępnionych dokumentów.

Uzasadnienie

Organ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie 14 dni, a późniejsze udostępnienie części informacji nie zwalniało go z obowiązku powiadomienia o opóźnieniu i podania nowego terminu. Błąd w obsłudze poczty elektronicznej nie może obciążać wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 5 lit. b

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 15 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie 14 dni. Brak reakcji organu na wniosek wysłany pocztą elektroniczną nie może obciążać wnioskodawcy. Organ nie powiadomił wnioskodawcy o opóźnieniu i nowym terminie w sposób zgodny z prawem. Bezczynność organu w części dotyczącej nieudostępnionych dokumentów miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że wniosek został zaszeregowany jako spam i nie został odnotowany. Organ twierdził, że udostępnił część informacji po wniesieniu skargi, co powinno zwalniać go z odpowiedzialności za wcześniejszą bezczynność.

Godne uwagi sformułowania

Nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może bowiem obciążać wnioskodawcy. Podanie do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej przez organ należy, zdaniem Sądu, traktować bowiem jako wiążące zobowiązanie, że wiadomości wysłane na wskazany adres będą odbierane. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem.

Skład orzekający

Alina Dominiak

sprawozdawca

Janina Guść

przewodniczący

Jolanta Sudoł

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu w przypadku wniosków o informację publiczną wysyłanych drogą elektroniczną, a także ocena rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu w obsłudze poczty elektronicznej przez organ administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z komunikacją elektroniczną między obywatelami a urzędami oraz konsekwencje błędów w obsłudze systemów informatycznych przez organy administracji.

Czy błąd w spamie urzędu zwalnia go z obowiązku udzielenia informacji publicznej?

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gd 2/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Janina Guść /przewodniczący/
Jolanta Sudoł
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 35, art. 36, art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 1, art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. b, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi Ł. M. na bezczynność Wójta Gminy Kosakowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Kosakowo do rozpoznania wniosku skarżącego Ł. M. z dnia 28 listopada 2022 r. w części dotyczącej punktu 5. w zakresie obejmującym wnioski skierowane do zaopiniowania organom w zakresie środowiskowych uwarunkowań oraz punktów 8., 9., 10. i 11., w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wójt Gminy Kosakowo dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego Ł. M. w części dotyczącej punktu 5. w zakresie obejmującym kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz punktów 1., 2., 3., 4., 6. i 7; 3. stwierdza, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego Ł. M. w części dotyczącej punktu 5. w zakresie obejmującym kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz punktów 1., 2., 3., 4., 6. i 7. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w części dotyczącej punktu 5. w zakresie obejmującym wnioski skierowane do zaopiniowania organom w zakresie środowiskowych uwarunkowań oraz punktów 8., 9., 10. i 11. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Wójtowi Gminy Kosakowo grzywnę w wysokości 500 ( pięćset) złotych; 5. oddala skargę w pozostałej części; 6. zasądza od Gminy Kosakowo na rzecz skarżącego Ł. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Ł. M. (dalej także jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy Kosakowo w rozpatrzeniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 28 listopada 2022 r. skarżący, za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniósł do Wójta Gminy Kosakowo o udostępnienie poprzez przesłanie pocztą elektroniczną informacji publicznej w postaci niżej wymienionych materiałów, w których posiadaniu jest zamawiający jako inwestor zadania inwestycyjnego pn. "Opracowanie i złożenie w imieniu Wójta Gminy wniosku wraz z załącznikami o wydanie decyzji ZRiD dla budowy i przebudowy ulicy K. w M. wraz z uzyskaniem ostatecznej decyzji ZRiD":
1. Podpisana Umowa na "Opracowanie i złożenie w imieniu Wójta Gminy wniosku wraz z załącznikami o wydanie decyzji ZRiD dla budowy i przebudowy ulicy K. w M. wraz z uzyskaniem ostatecznej decyzji ZRID" wraz z załącznikami oraz wszelkimi aneksami do tejże Umowy;
2. Szczegółowa inwentaryzacja nawierzchni, dojazdów, zieleni itd. - zgodnie z pozycją nr 3 zakresu określonego w projekcie Umowy;
3. Koncepcja projektowa - zgodnie z pozycją nr 4 zakresu określonego w projekcie Umowy;
4. Operat wodno-prawny i pozwolenie wodno-prawne - zgodnie z pozycją nr 7 zakresu określonego w projekcie Umowy;
5. Karta Informacyjna Przedsięwzięcia oraz wnioski jakie skierowano do zaopiniowania organom w zakresie środowiskowych uwarunkowań - zgodnie z pozycją nr 8 zakresu określonego w projekcie Umowy;
6. Podanie Wartości Kosztorysowej Inwestycji zgodnie z pozycją nr 10 zakresu określonego w projekcie Umowy;
7. Kosztorys inwestorski - zgodnie z pozycją nr 16 zakresu określonego w projekcie Umowy;
8. Kopie pisemnych uwag kierowanych przez Zamawiającego do Projektanta w zakresie koncepcji oraz dokumentacji projektowej oraz odpowiedzi Projektanta;
9. Kopie protokołów ze spotkań z Projektantem (narad technicznych projektowych i wykonawczych);
10. Protokół odbioru dokumentacji projektowej;
11. Kopie zatwierdzenia koncepcji drogowej od Zarządcy Drogi.
W dniu 15 grudnia 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy Kosakowo w rozpatrzeniu powyższego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie: art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) - zwanej dalej "k.p.a." i wnosząc o stwierdzenie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ z rażącym naruszeniem prawa, orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 1000 zł, nakazanie udostępnienia kompletu dokumentów, o których mowa we wniosku skarżącego z dnia 28 listopada 2022 r., zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Skarżący wskazał, że dnia 28 listopada 2022 r., działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniósł o udostepnienie dokumentów, w których posiadaniu jest organ jako inwestor opisanego na wstępie zadania inwestycyjnego. Zgodnie z art. 13 ww. ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W tym wypadku 14-dniowy termin upłynął dnia 12 grudnia 2022 r. i w terminie tym organ nie podjął żadnych czynności, tj. nie udostępnił skarżącemu wnioskowanych informacji, jak również nie wydał decyzji odmownej w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Kosakowo wniósł o oddalenie skargi.
Organ wyjaśnił, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został automatycznie zaszeregowany jako spam, a wpływ wniosku nie został odnotowany. Organ dowiedział się o wpływie wniosku ze skargi, po czym bezzwłocznie udostępnił część materiałów, a pozostała część będzie w przyszłości niezwłocznie udostępniona.
W piśmie z dnia 14 lutego 2023 r. skarżący przyznał, że w dniu 28 grudnia 2022 r. organ udostępnił część żądanych przez skarżącego dokumentów wskazując jednocześnie, że pozostałe punkty wymagają sięgnięcia do zasobów informacji, dlatego zostaną przesłane w nieprzekraczalnym terminie do 14 lutego 2023 r. Skarżący potwierdził organowi otrzymanie części dokumentów, o które wnioskował (punkty 1-7 wniosku), wskazując jednocześnie, że w zakresie punktu 5 (KIP) brakuje wniosków, jakie skierowano do zaopiniowania organom w zakresie środowiskowych uwarunkowań. Skarżący nie otrzymał pozostałych wnioskowanych dokumentów, nie uzupełniono punktu 5., jak również nie wydano decyzji odmownej. Tym samym – zdaniem skarżącego - organ pozostaje nadal w bezczynności w załatwieniu wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej jako: "p.p.s.a.") w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje ona m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności wskazać należy, że choć skarżący w skardze wskazał, że wnosi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Kosakowo, jego skarga dotyczy w istocie bezczynności organu i tak też została rozpoznana przez Sąd. Skarżący w skardze eksponował bowiem, że organ ani nie udostępnił mu - na skutek złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej - żądanych informacji , ani nie wydał stosownej decyzji, a te okoliczności świadczą o postawieniu organowi przez skarżącego zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku.
Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wskazanie, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.).
Realizacja prawa do informacji publicznej jest uzależniona od kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek, tj.: przedmiotem żądania udostępnienia informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), zwana dalej u.d.i.p.; adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy winien być podmiot obowiązany do jej udostępnienia; obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu tejże informacji.
Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Wniosek został skierowany do Wójta Gminy Kosakowo, który jest organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest gmina. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że Wójt Gminy, czyli organ władzy publicznej, do którego skarżący skierował swój wniosek, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów.
Udostępnieniu podlega w szczególności informacja o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że pytania zawarte we wniosku z dnia 28 listopada 2022 r., jako dotyczące działań inwestycyjnych gminy o charakterze publicznym, związanych z realizacją inwestycji drogowych w miejscowości M., finansowanych ze środków publicznych, stanowią informację publiczną. Okoliczności tej organ nie kwestionował.
W konsekwencji powyższego organ, do którego ten wniosek został skierowany, zobowiązany był do podjęcia przewidzianych prawem działań mających na celu jego załatwienie, tj. udostępnienie żądanych informacji, jeżeli jest w ich posiadaniu bądź też wydanie decyzji o odmowie ich udostępnienia ze wskazaniem podstawy takiego rozstrzygnięcia. Przy czym w tym zakresie organ związany był terminem 14 dni, jaki ustawodawca nakłada na niego przepisem art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Ewentualnie, jeżeli informacja nie mogła być udostępniona w tym czasie, adresat wniosku zobowiązany był do powiadomienia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Co istotne, zgodnie z wolą ustawodawcy taka informacja również powinna zostać wystosowana w terminie 14 dni od otrzymania wniosku, na co jasno wskazuje zwrot "powiadamia w tym terminie". Oznacza to, że wprawdzie dopuszczalne jest wydłużenie 14-dniowego terminu w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej, jednakże pod warunkiem, że wnioskodawca zostanie o tym poinformowany przed upływem tych 14 dni wraz z podaniem przyczyn opóźnienia oraz nowym terminem udostępnienia informacji (por. wyrok WSA w Olsztynie z 4 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 107/20, dostępny w CBOSA). Jednocześnie przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej.
Jak wynika z akt administracyjnych , a także z odpowiedzi na skargę i pisma skarżącego z dnia 14 lutego 2023 r., organ, po otrzymaniu skargi (15 grudnia 2022 r.), udzielił skarżącemu w dniu 28 grudnia 2022 r. żądanych informacji w zakresie punktów 1., 2., 3., 4., 6., i 7. wniosku oraz punktu 5. wniosku w części – w zakresie obejmującym kartę informacyjną przedsięwzięcia. Organ wyjaśnił, że brak wcześniejszej odpowiedzi wynikał jedynie z przeoczenia wniosku.
Mając jednak na uwadze treść art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wskazać należy, że udzielenie w dniu 28 grudnia 2022 r. części żądanej informacji nastąpiło z opóźnieniem, gdyż nie nastąpiło bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni po otrzymaniu wniosku.
Za datę otrzymania wniosku przez organ należy uznać bowiem dzień 28 listopada 2022 r. Nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może bowiem obciążać wnioskodawcy. Należy zauważyć, że podanie przesłane na adres poczty elektronicznej urzędu spełnia wszystkie wymagania pozwalające zakwalifikować je jako wniosek o udostępnienie informacji w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powołanej ustawy wynika bowiem, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest co do zasady wszczynane na wniosek pisemny, w którym to pojęciu mieści się zarówno pisemny wniosek przesłany pocztą tradycyjną, złożony za pomocą systemu ePUAP, czy też złożony za pomocą poczty elektronicznej, to jest również wtedy, gdy do autoryzacji pisma nie jest używany kwalifikowany podpis elektroniczny. Wniosek o udzielenie informacji może mieć w tym zakresie zatem w zasadzie dowolną postać, o ile wynika z niego w sposób jasny co jest jego przedmiotem (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 11/14).
Tego rodzaju elementy niewątpliwie zostały zawarte w wiadomości elektronicznej wysłanej przez skarżącego w dniu 28 listopada 2022 r. na adres elektronicznej skrzynki pocztowej Urzędu Gminy Kosakowo. Do obowiązków organu administracji publicznej i podległych mu jednostek organizacyjnych należy zaś taka konfiguracja poczty elektronicznej tych podmiotów (w tym filtrów antyspamowych, czy automatycznego usuwania wiadomości itp.) oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej tych podmiotów (obsługa poczty przez pracowników) aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przysłanych na oficjalny adres e-mail podań, właśnie wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia ich także drogą elektroniczną (por. postanowienia NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15, z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1940/15).
Skutki błędów, trudności czy nieprawidłowości w zakresie obsługiwania przez organy administracji publicznej systemów służących do oficjalnej komunikacji z tymi organami (w tym tak systemu poczty elektronicznej, jak i odrębnie systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów wnioskodawców (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., poz. I OZ 1414/15).
Już zatem skuteczne wysłanie wiadomości e-mail przez skarżącego pozwalało domniemywać, że wniosek trafił do urzędu. Fakt otrzymania wiadomości e-mail został zresztą jednoznacznie przyznany przez organ, który wyjaśnił, że brak odpowiedzi w terminie wynikał jedynie z przeoczenia, ponieważ e-mail trafił do folderu SPAM. Jak jednak wskazano wyżej okoliczność, że organ nie odczytał prawidłowo skierowanej do niego widomości, nie może w takim wypadku obciążać wnioskodawcy i uzasadnia przyjęcie, że organ dopuścił się bezczynności w terminowym rozpoznaniu wniosku strony. Podanie do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej przez organ należy, zdaniem Sądu, traktować bowiem jako wiążące zobowiązanie, że wiadomości wysłane na wskazany adres będą odbierane.
Skoro zatem wniosek o udzielenie informacji jest datowany w przedmiotowej sprawie na dzień 28 listopada 2022 r., a udzielenie części informacji publicznej nastąpiło w dniu 28 grudnia 2022 r., to Wójt Gminy Kosakowo dopuścił się bezczynności. Wniosek nie został bowiem rozpoznany w terminie 14 dni (13 ust. 1 u.d.i.p.), ani też w stosownym czasie nie powiadomiono wnioskodawcy o adekwatnych powodach opóźnienia i nowym terminie udzielenia informacji publicznej (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
Podkreślić przy tym należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana.
Skoro zatem po wniesieniu skargi (15 grudnia 2022 r.) Wójt Gminy Kosakowo udzielił informacji publicznej w opisanym wyżej zakresie, tym samym Sąd nie był uprawniony do zobowiązywania organu do rozpoznania wniosku z dnia 28 listopada 2022 r. w tej części, czego domagał się skarżący wnosząc o nakazanie udostępnienia kompletu dokumentów objętych wnioskiem.
Skarżący potwierdził przy tym, po udzieleniu mu części informacji, że stanowi ona odpowiedź na wniosek w części dotyczącej punktu 5. wniosku w zakresie obejmującym kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz punktów 1., 2., 3., 4., 6., i 7. wniosku. W dacie rozpoznawania sprawy przez tutejszy Sąd nie można już mówić o bezczynności organu w powyższym zakresie, ponieważ stan bezczynności ustał wraz z udzieleniem skarżącemu ww. informacji.
Przepis art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. jednoznacznie określa obligatoryjne elementy orzeczenia sądowego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu. W świetle tej regulacji Sąd nie jest uprawniony do zawarcia w wydawanym orzeczeniu innych, nieprzewidzianych przez ustawodawcę rozstrzygnięć. Ustalenie, że organ dopuścił się bezczynności, która ustała po wniesieniu skargi skutkuje stwierdzeniem dopuszczenia się bezczynności przez organ ( art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) , któremu nie towarzyszy jednak rozstrzygnięcie zobowiązujące organ do dokonania czynności, która wszakże została już przez organ dokonana.
W pozostałej części wniosku, a mianowicie w części dotyczącej punktu 5. w zakresie obejmującym wnioski skierowane do zaopiniowania organom w zakresie środowiskowych uwarunkowań oraz punktów 8., 9., 10. i 11. wniosku organ na dzień orzekania przez Sąd pozostawał nadal w stanie bezczynności.
Zauważyć należy, że w znajdującym się w aktach administracyjnych e-mailu z dnia 28 grudnia 2022 r. organ, informując o przesłaniu wyżej opisanych informacji poinformował także skarżącego, że pozostałe punkty wymagają sięgnięcia do zasobów informacji, dlatego zostaną przesłane w nieprzekraczalnym terminie do 14 lutego 2023 r.
Jak wynika z art. 13 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Skoro wniosek o udzielenie informacji został złożony w dniu 28 listopada 2022 r., organ, o ile zachodziły przeszkody w udostępnieniu pozostałych żądanych informacji, powinien udostępnić je skarżącemu najpóźniej dwa miesiące od powyższego dnia, tj. do 28 stycznia 2023 r., nie zaś do 14 lutego 2023 r. Podkreślić przy tym należy, że organ nie dotrzymał także terminu przez siebie wskazanego, niezależnie od tego , że termin ten nie spełniał wymogów z art. 13 ust.2 u.d.i.p.
W tym stanie rzeczy bezczynność organu w powyższym zakresie na dzień orzekania przez Sąd nie ustała. Wójt Gminy Kosakowo dopuścił się zatem bezczynności. Wniosek w niezałatwionym dotąd zakresie nie został bowiem rozpoznany w terminie 14 dni (13 ust.1 u.d.i.p.), ani też w stosownym czasie nie powiadomiono wnioskodawcy o adekwatnych powodach opóźnienia i nowym terminie udzielenia informacji publicznej (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził w konsekwencji, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Mając na uwadze jedynie częściowe załatwienie wniosku Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 1. wyroku zobowiązał Wójta Gminy Kosakowo do rozpoznania wniosku skarżącego w części dotyczącej punktu 5. w zakresie obejmującym wnioski skierowane do zaopiniowania organom w zakresie środowiskowych uwarunkowań oraz punktów 8., 9., 10. i 11., zaś w punkcie 2. sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Wójt Gminy Kosakowo dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego w części dotyczącej punktu 5. wniosku w zakresie obejmującym kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz punktów 1., 2., 3., 4., 6., i 7.
Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony.
Tak więc, kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego w części dotyczącej punktu 5. wniosku w zakresie obejmującym kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz punktów 1., 2., 3., 4., 6., i 7. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie uwzględniono przede wszystkim, że brak terminowego załatwienia wniosku nie wynikał z celowego działania organu, a jedynie z przeoczenia i niezarejestrowania tego wniosku. Po stronie organu, w powyższym zakresie, nie można dopatrzyć się złej woli ani przyjąć, że bezczynność organu była powodowana lekceważeniem podmiotu wnioskującego, gdyż po wniesieniu skargi na bezczynność organ po 13 dniach udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej w opisanej części.
Mimo upływu ponad 3 miesięcy od wpłynięcia wniosku organ nie załatwił natomiast sprawy w części dotyczącej punktu 5. wniosku w zakresie obejmującym wnioski skierowane do zaopiniowania organom w zakresie środowiskowych uwarunkowań oraz punktów 8., 9., 10. i 11 wniosku. Nowy termin udzielenia części żądanej informacji publicznej został nie tylko wyznaczony z naruszeniem art. 13 ust. 2 u.d.i.p., ale też nie został przez organ dotrzymany.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, bezczynność organu w omawianej części miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Powyższe okoliczności uzasadniały, oparte na art. 149 § 1a p.p.s.a., orzeczenie zawarte w punkcie 3. sentencji wyroku.
Jednocześnie okoliczności opisane powyżej uzasadniały wymierzenie organowi grzywny, o co wnosił skarżący, wskazując kwotę 1000 zł. Celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ, ale również represyjne, bowiem grzywna ma także stanowić karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Zdaniem Sądu z taką szczególnie naganną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, jak wyżej wskazano, usprawiedliwienie dla długotrwałego zaniechania organu. Nawet wyartykułowana przez organ w piśmie z dnia 28 grudnia 2022 r. konieczność "sięgnięcia do zasobów informacji" w celu zrealizowania wniosku skarżącego w pozostałych punktach nie mogła prowadzić do tak znacznego wydłużenia czasu załatwienia wniosku. Jak już wyżej wskazano, nawet podany przez organ termin udzielenia brakujących informacji, tj. dzień 14 lutego 2023 r., nie został dochowany. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 500 zł będzie jednak wystarczająca i spełni swój cel tak represyjny, jak i mobilizujący organ w przyszłości.
W tej sytuacji Sąd orzekł , na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 4. sentencji wyroku.
W pozostałym zakresie Sąd uznał skargę za bezzasadną, albowiem brak było podstaw, z przyczyn już powyżej wykazanych, aby bezczynność organu w części dotyczącej punktu 5. w zakresie obejmującym kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz punktów 1., 2., 3., 4., 6., i 7. wniosku skarżącego oceniać jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w konsekwencji uwzględnić żądanie skarżącego wymierzenia organowi grzywny w pełnym wymiarze określonym w skardze. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., w punkcie 5. sentencji wyroku skargę w pozostałej części oddalił.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie 6. wyroku, obejmujące zasądzone na rzecz skarżącego koszty poniesionego przez niego wpisu od skargi w kwocie 100 zł , wynikało z treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Przywołane powyżej orzeczenia dostępne są w Internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI