III SAB/Gd 186/24

III SAB/Gd 186/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Alina Dominiak
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 4, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 706
art. 110a § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2024 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
G. K. (dalej także zwany "skarżącym", "wnioskodawcą" lub "stroną") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem (zwanego dalej także "organem") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 20 maja 2024 r. G. K. wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem o udzielenie informacji publicznej w zakresie:
1/ jakie nagrody oraz podstawy ich przyznania otrzymała pani kierownik oddziału terapeutycznego w roku?
2/ ile lat przepracowanych ma pani kierownik oddziału terapeutycznego w Służbie Więziennej?
3/ jakie zajęcia terapeutyczne prowadzi na tutejszym oddziale pani kierownik tutejszego oddziału?
4/ jakie środki finansowe zostały przeznaczone na terapie zajęciowe oraz inne programy dla tutejszego oddziału terapeutycznego w kwietniu 2024 r.?
5/ kiedy oraz w jakich dniach odbywają się zajęcia terapeutyczne na tutejszym oddziale o jakiej tematyce, chodzi też o programy resocjalizacyjne dla skazanych na tutejszym oddziale terapeutycznym, gdzie na te wszystkie rzeczy zostały przeznaczone środki finansowe - chodzi o dane z maja 2024 r.?
6/ dlaczego skazanym nie wydaje się materiałów biurowych na cele mieszkalne, gdzie na te materiały zostały przeznaczone środki finansowe na ten cel od Skarbu Państwa i dlaczego z tych materiałów może korzystać skazany tylko i wyłącznie na zajęciach terapeutycznych?
7/ co jaki czas lub okres powinna się zmieniać kadra terapeutyczna w tutejszym oddziale terapeutycznym?
Pismem z dnia 3 czerwca 2024 r. (nr [...]) Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem - działając na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej jako: "u.d.i.p.") - powiadomił wnioskodawcę, w odniesieniu do punktów 1 i 2 ww. wniosku, że zgodnie z art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów.
Ponadto, w kontekście wnioskowanych informacji, organ zaznaczył, że zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/we (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) - "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą").
Następnie odnosząc się do wnioskowanych w punkcie 3 informacji organ wyjaśnił, że kierownik oddziału terapeutycznego dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo prowadzi ze skazanym z oddziału zajęcia z zakresu treningu zastępowania agresji, treningu umiejętności społecznych oraz treningu radzenia sobie z emocjami.
W odpowiedzi na pytanie z punktu 4 organ poinformował (na podstawie pisma Dyrektora Okręgowego SW w Koszalinie z dnia 28.03.2024 r.), że oddział terapeutyczny w ramach środków na działalność penitencjarną w roku 2024 otrzymał 10.500 zł. Ww. środki przeznaczone są na zakup materiałów wykorzystywanych podczas zajęć terapii zajęciowej.
Odnosząc się do zapytania w punkcie 5 wyjaśniono, że zajęcia terapeutyczne w oddziale terapeutycznym odbywają się codziennie. Każdy skazany posiada indywidualny program terapeutyczny. Zajęcia odbywają się w formie grupowej lub indywidualnej. Oprócz terapii zajęciowej odbywają się: trening zastępowania agresji, trening umiejętności społecznych oraz trening radzenia sobie z emocjami, program "Żyć bez uzależnień" oraz trening relaksacji i uważności.
W odpowiedzi na pytanie z punktu 6 organ poinformował, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w myśl u.d.i.p.
Odnosząc się do pytania z punktu 7 organ poinformował, że nie ma reguł/wytycznych odnośnie czasu czy okresu pełnienia służby członków zespołu terapeutycznego, a zgodnie z ustawą o Służbie Więziennej zakładem karnym i aresztem śledczym kieruje dyrektor jednostki. Ponadto art. 13 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy stanowi o zakresie działania dyrektora zakładu karnego i dyrektora aresztu śledczego, do których należy w szczególności zapewnienie odpowiedniego do potrzeb doboru i wykorzystania kadry, stałego podnoszenia jej kwalifikacji, właściwego wykonywania obowiązków i dyscypliny.
G. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2024 r. wniósł o: 1/ udostępnienie mu wnioskowanej informacji publicznej zawartej w punktach 1, 2 i 6 w terminie 7 dni; 2/ stwierdzenie, że nastąpiła bezczynność w załatwieniu jego wniosku, 3/ zasądzenie na jego rzecz oraz wymierzenie organowi grzywny w kwocie 500 zł.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wnioskowane przez niego informacje w punktach 1, 2, i 6 stanowią informację publiczną, gdyż dotyczą działalności Zakładu Karnego w Czarnem i jego pracowników oraz ogółu działalności służby więziennej, powołując się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2021 r. (sygn. akt II SAB/Po 98/21).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem wniósł o jej oddalenie. Ponadto organ wskazał, że skarżący składa bardzo dużą ilość wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a każdy z nich zawiera po kilka czy kilkanaście punktów. W ocenie organu ich treść i liczba również świadczy o próbie wykorzystania prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia innego celu niż troska o dobro publiczne.
Pismem z dnia 14 września 2024 r., ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, podtrzymał w całości wniesioną skargę, w tym wnioski i twierdzenia w niej zawarte. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że bezzasadna była odmowa organu udzielenia skarżącemu informacji publicznej na pytanie nr 1 i nr 2 wniosku, gdyż zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przedmiotowe ograniczenie nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, informacji mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym informacji o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego bezzasadna była również odmowa organu udzielenia skarżącemu informacji publicznej na pytanie nr 6, ponieważ jest to sprzeczne z dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b/ u.d.i.p. dotyczącego wykonywania zadań publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a.w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W kontekście rozpoznawanej sprawy wyjaśnić należy, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, a w konsekwencji skarga w niniejszej sprawie jest niezasadna.
G. K. przedmiotem niniejszej skargi uczynił bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w zakresie udostępnieniu mu informacji wnioskowanej w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w punkcie 1, 2 i 6 wniosku z dnia 20 maja 2024 r.
Wyjaśnić należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Co istotne, podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej; 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania; 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu i jest uprawniony do jej udostępnienia. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "u.s.w."), Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 1 i art. 2 u.s.w.), zaś dyrektor zakładu karnego jest jej organem (art. 7 pkt 3 u.s.w.).
W związku z powyższym istota sprawy sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy żądanie udzielenia informacji objętej wskazanymi powyżej punktami wniosku skarżącego z dnia 20 maja 2024 r., stanowiło informację publiczną oraz czy można uznać, że Dyrektor ZK w Czarnem w świetle treści odpowiedzi udzielonej skarżącemu w piśmie z dnia 3 czerwca 2024 r. (nr D/P.0143.37.2024.NP) pozostaje w bezczynności.
W tym miejscu – w odniesieniu do żądań zawartych w punkcie 1 i 2 omawianego wniosku – wyjaśnienia wymaga, że zasadniczo wszelkie informacje związane z działalnością (funkcjonowaniem) organu władzy publicznej jakim jest Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem, tak w znaczeniu przedmiotowym, odnoszącym się do wykonywania w podległej Dyrektorowi jednostce zadań Służby Więziennej, jak też w znaczeniu podmiotowym, związanym z informacjami odnoszącymi się do osób pełniących funkcje publiczne i ich kompetencjami, stanowią informację publiczną. Przy czym jednak – o czym należy pamiętać i co należy podkreślić - prawo do udostępnienia informacji nie ma charakteru bezwzględnego i może podlegać w określonych przypadkach ograniczeniom, czy to wskazanym w samej ustawie o dostępie do informacji publicznej (zob. art. 5), czy też wynikającym z przepisów szczególnych.
Przenosząc powyższe w realia rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem - odpowiadając pismem z dnia 3 czerwca 2024 r. na złożony przez skarżącego (osadzonego) w dniu 20 maja 2024 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pytania 1 i 2, tj. udostępnienia informacji o otrzymanych w roku (jak przyjęto 2024) przez Kierownika Oddziału Terapeutycznego nagród oraz podstawy ich przyznania oraz liczby przepracowanych przez Kierownika Oddziału Terapeutycznego lat w Służbie Więziennej - odmówił udostępnienia żądanej informacji. Organ powołał się w tym zakresie na art. 24b ust. 3 u.s.w., który stanowi, że informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów, a jednocześnie wyjaśnił, że "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"), odwołując się w tym zakresie do art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
W ocenie Sądu, mając na uwadze udzielenie skarżącemu przez organ wskazanej odpowiedzi w ww. piśmie z dnia 3 czerwca 2024 r., przyjąć należało, że Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem – wbrew stanowisku strony skarżącej - nie dopuścił się bezczynności w zakresie punktu 1 i 2 omawianego wniosku.
W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1), przy czym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W przedmiotowej sprawie skarżący złożył swój wniosek do organu w dniu 20 maja 2024 r., zaś w pismem z dnia 3 czerwca 2024 r. - a więc w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – została mu udzielona odpowiedź organu w zakresie wnioskowanych w punkcie 1 i 2 ww. wniosku informacji.
Jednocześnie Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem stwierdzając że odmawia udostępnienia żądanej przez skarżącego w punkcie 1 i 2 wniosku z dnia 20 maja 2024 r. informacji publicznej, wskazał podstawę prawną oraz wyjaśnił zasadnicze motywy takiego działania (rozstrzygnięcia). Co prawda, stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, to jednak – w ocenie Sądu – pismo Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 3 czerwca 2024 r. należy uznać za "ułomną decyzję administracyjną". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 1981 r. (sygn. akt SA 1163/81), pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Zatem istnienie niektórych składników wymienionych w art. 107 k.p.a. jest koniecznym, a zarazem wystarczającym warunkiem stwierdzenia bytu decyzji. Pismo Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 3 czerwca 2024 r. wszystkie powyżej wymienione i konieczne dla stwierdzenia bytu decyzji administracyjnej cechy spełnia. Pismem tym organ administracji publicznej (dyrektor zakładu karnego) w sposób jednostronny i władczy ukształtował sytuację prawną konkretnego adresata (skarżącego) poprzez odmowę udostępnienia mu żądanej informacji publicznej z uwagi na obowiązujące szczególne uregulowanie, tj. art. 24b ust. 3 u.s.w., podpisując to pismo ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego. Dyrektor wprawdzie nie nadał swojemu działaniu expressis verbis formy decyzji, błędnie przyjmując, że w niniejszej sprawie nie ma obowiązku wydawania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji. Jednakże cechy jakie wskazanemu pismu nadał, zawarta w nim treść, jak też ukształtowanie prawa strony - adresata, pozwalają na stwierdzenie, że stanowi ono wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję, od której przysługuje odwołanie do organu II instancji.
Wyjaśnić jednak należy, że z uwagi na to, że w treści pisma (decyzji) Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 3 czerwca 2024 r. nie zostało zawarte pouczenie co do prawa odwołania, to skarżący może - stosownie do art. 111 § 1 w zw. z art. 58 k.p.a. - wystąpić do organu z wnioskiem o uzupełnienie decyzji z dnia 3 czerwca 2024 r. (nr [...]) co do prawa odwołania, składając jednocześnie do organu żądanie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji. Takie stanowisko zostało wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyroki WSA: w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 103/23; z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 133/23 oraz III SAB/Gd 153/23; w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Sz 8/23; z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Sz 11/23), a Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni je podziela.
W odniesieniu natomiast do żądania zawartego w punkcie 6 omawianego wniosku, tj. udzielenia informacji na pytanie: "Dlaczego skazanym nie wydaje się materiałów biurowych na cele mieszkalne, gdzie na te materiały zostały przeznaczone środki finansowe na ten cel od Skarbu Państwa i dlaczego z tych materiałów może korzystać skazany tylko i wyłącznie na zajęciach terapeutycznych?" – w ocenie Sądu – organ prawidłowo skonstatował, iż odpowiedź na to pytanie nie stanowi informacji publicznej. W ocenie skarżącego odpowiedź na ww. pytanie stanowi natomiast informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b/ u.d.i.p., gdyż wydawanie przez organ materiałów biurowych związane jest z zapewnieniem realizacji praw skarżącego wynikających z art. 102 pkt 5, pkt 10 i pkt 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 706 – dalej w skrócie "k.k.w."). Z taką argumentacją nie sposób się jednak zgodzić.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Z tym zastrzeżeniem, że informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów. Inaczej rzecz ujmując informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku oraz odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2003 r. (sygn. akt II SA 4059/02) bliższa analiza art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się także, że domaganie się informacji o obowiązującym prawie nie nosi znamion informacji publicznej i nie znajduje do niej zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (por. np. wyroki NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1380/12 oraz z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1963/12). Także wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania nie stanowią informacji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11).
W literaturze wskazuje się analogicznie, że w kategorii informacji publicznej nie mieści się ubieganie się o poradę prawną, wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych, domaganie się instruktażu (wykładni), jak należy rozumieć i stosować w praktyce określone przepisy prawa (zob. komentarz do art. 6 u.d.i.p. [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydanie 3, Warszawa 2016, WK 2016).
Mając na uwadze powyższe zapatrywania należy zgodzić się z organem, że informacje, których żądał skarżący w punkcie 6 wniosku z dnia 20 maja 2024 r. nie mogą być zakwalifikowane jako dotyczące informacji publicznej, wiążą się one bowiem z zastosowaniem przepisów prawa regulujących zasady posiadania określonych przedmiotów przez skazanego osadzonego w celi mieszkalnej, a więc kwestii uregulowanych w przepisach ustawy – Kodeks karny wykonawczy.
Stosownie do art. 110a § 1 k.k.w. skazany odbywający karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym ma prawo posiadać w celi dokumenty związane z postępowaniem, którego jest uczestnikiem, artykuły żywnościowe o ciężarze nieprzekraczającym 6 kg, wyroby tytoniowe, środki higieny osobistej, przedmioty osobistego użytku, zegarek, listy oraz fotografie członków rodziny i innych osób bliskich, przedmioty kultu religijnego, materiały piśmienne, notatki osobiste, książki, prasę i gry świetlicowe. Zgodnie zaś z § 2 tegoż artykułu dyrektor zakładu karnego może zezwolić: 1) na posiadanie w celi sprzętu elektronicznego lub elektrycznego, 2) skazanemu na posiadanie w celi innych przedmiotów, w tym także podnoszących estetykę pomieszczenia lub będących wyrazem kulturalnych zainteresowań skazanego - jeżeli posiadanie tych przedmiotów nie narusza zasad porządku i bezpieczeństwa obowiązujących w zakładzie karnym.
Skarżący nie pytał zatem o fakty, lecz domagał się w istocie wykładni przepisów prawnych dotyczących regulacji wyznaczających przedmioty dozwolone do posiadania w celi mieszkalnej.
W sytuacji natomiast uznania, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępnie do informacji publicznej wystarczającym po stronie organu jest poinformowanie wnioskującego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, a więc nie dotyczy informacji publicznej.
W tak zakreślonych ramach prawnych i faktycznych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji - stosownie do art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.
Wyrok w sprawie został wydany na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.
Przywołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).