III SAB/Gd 185/26Bezczynność wojewody zezwolenie pobyt czasowy 15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący A. K., obywatel Białorusi, wniósł skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, wskazując na upływ 11 miesięcy od złożenia wniosku bez wydania decyzji. Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę powołał się na przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń pobytowych do dnia 4 marca 2026 r. Organ argumentował, że bezczynność nie miała charakteru rażącego, a opóźnienia wynikały z dużej liczby wniosków i braków kadrowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, analizując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że przepisy art. 100d ustawy o pomocy, w brzmieniu przedłużającym okres zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r., są sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i nie powinny być stosowane. Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego, złożony w marcu 2025 r., powinien być procedowany zgodnie z terminem 60 dni określonym w ustawie o cudzoziemcach (art. 112a), który upłynął w dniu 16 maja 2025 r. Bezczynność organu trwała nadal, a organ błędnie przyjmował, że termin jeszcze nie rozpoczął biegu. Sąd uznał, że bezczynność Wojewody Pomorskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długotrwały brak działania organu, brak informacji dla strony o przesunięciu terminu oraz fakt, że sprawa dotyczyła kolejnego wniosku skarżącego, który od lat legalnie przebywał i pracował w Polsce. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania prawa krajowego w kontekście przepisów unijnych i konstytucyjnych, interpretacja zasady prawa do sądu w kontekście specustawy ukraińskiej, ocena rażącej bezczynności organu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej kolejnymi nowelizacjami. Interpretacja zasady prawa do sądu może być stosowana analogicznie w innych przypadkach ograniczeń dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100d) zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń pobytowych mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. bez naruszenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w brzmieniu przedłużającym okres zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r., są sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinny być stosowane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dalsze przedłużanie okresu zawieszenia terminów na załatwianie spraw pobytowych po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i zasadę proporcjonalności, zwłaszcza po upływie ponad dwóch lat od wybuchu konfliktu na Ukrainie. Brak możliwości skutecznej ochrony sądowej przed bezczynnością organu w takiej sytuacji jest nie do pogodzenia z konstytucyjnymi gwarancjami.
Czy Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożonego przez obywatela Białorusi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Wniosek skarżącego złożony w marcu 2025 r. powinien być procedowany zgodnie z 60-dniowym terminem z ustawy o cudzoziemcach, który upłynął w maju 2025 r. Organ błędnie przyjmował, że termin jeszcze nie rozpoczął biegu, powołując się na przepisy specustawy ukraińskiej, które sąd uznał za niestosowalne. Bezczynność organu trwała nadal w momencie orzekania.
Czy stwierdzona bezczynność Wojewody Pomorskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Długotrwały, uporczywy brak działania organu (ponad 14 miesięcy bez czynności), brak informacji dla strony o przesunięciu terminu, a także błędne stosowanie przepisów prawa, które sąd uznał za sprzeczne z Konstytucją, uzasadniają kwalifikację bezczynności jako rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje bezczynność organu i możliwość wniesienia ponaglenia.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądów administracyjnych w sprawach skarg na bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
u.c. art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Pomocnicze
u.p.o.u. art. 100d § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Sąd uznał, że przepis ten w brzmieniu przedłużającym okres zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. jest sprzeczny z Konstytucją RP i nie powinien być stosowany.
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy możliwości przedłużenia terminu załatwienia sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy ograniczeń praw i wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100d) zawieszające bieg terminów nie mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. z uwagi na sprzeczność z Konstytucją RP i zasadą prawa do sądu. • Wniosek skarżącego powinien być rozpoznany w terminie 60 dni zgodnie z ustawą o cudzoziemcach. • Bezczynność organu trwała od maja 2025 r. do dnia orzekania.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody Pomorskiego o zawieszeniu biegu terminów na podstawie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. • Argument Wojewody Pomorskiego, że bezczynność nie miała charakteru rażącego z uwagi na dużą liczbę wniosków i braki kadrowe.
Godne uwagi sformułowania
przepisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. (...) stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości • Okres zawieszenia i nierozpoczęcia w ogóle biegu terminu do załatwienia sprawy wynikający z art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej powinien być jednakowo uwzględniany przez sąd administracyjny przy ustalaniu okresu bezczynności, jak i przy ocenie stanu przewlekłości. • przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu • przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. (...) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 15 maja 2024 r. (...) w świetle którego cudzoziemiec przez jeszcze kolejne okresy, nie mógłby skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. […]
Skład orzekający
Alina Dominiak
przewodniczący
Jolanta Sudoł
członek
Maja Pietrasik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania prawa krajowego w kontekście przepisów unijnych i konstytucyjnych, interpretacja zasady prawa do sądu w kontekście specustawy ukraińskiej, ocena rażącej bezczynności organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej kolejnymi nowelizacjami. Interpretacja zasady prawa do sądu może być stosowana analogicznie w innych przypadkach ograniczeń dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu - w kontekście przepisów specustawy ukraińskiej, które miały blokować dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują i stosują Konstytucję w praktyce.
“Sąd: Specustawa ukraińska nie może blokować prawa do sądu!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.