III SAB/GD 164/24

III SAB/Gd 164/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Jacek Hyla /przewodniczący/
Maja Pietrasik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania
Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 3 art. 149 § 1a art. 200 i 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi W. J. na bezczynność Prezydenta Miasta Wejherowa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezydent Miasta Wejherowa dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta Miasta Wejherowa na rzecz skarżącego W. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 23 lipca 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga W. J. na bezczynność Prezydenta Miasta Wejherowa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika, że pismem z dnia 8 marca 2024 r. W. J. wystąpił do Prezydenta Miasta Wejherowa z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W treści wniosku, powołując się na przepis art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (dalej w skrócie: "u.d.i.p.") wnioskodawca wniósł o udzielenie odpowiedzi w zakresie:
1) Kto i jakie amfiteatry wizytował w 2022 r., o czym mówił Wiceprezydent Arkadiusz Kraszkiewicz na stronie UM (https://www.wejherowo.pl/artykuly/ miasto-zmodernizuje-amfiteatr-w-parku-a9939.html)?
2) Proszę podać daty wyjazdów oraz dokumenty potwierdzające wyjazdy.
3) Ile kosztowało wizytowanie amfiteatrów?
4) Czy po wizytacji amfiteatrów powstał jakiś raport, czy inna dokumentacja (np. fotograficzna)? Jeśli tak, to proszę o skany tej dokumentacji.
Wniosek wpłynął do urzędu obsługującego organ w dniu 8 marca 2024 r.
Pismem z dnia 20 marca 2024 r. organ poinformował wnioskodawcę, że zakres zapytania obejmuje obowiązek przetworzenia informacji. Organ wezwał stronę do wykazania, w terminie 7 dni, szczególnej istotności dla interesu publicznego. Wyjaśnił, że w razie braku odpowiedzi we wskazanym terminie samodzielnie dokona oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego. Ponadto organ wyznaczył nowy termin na rozpatrzenie wniosku, tj. do 30 kwietnia 2024 r.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek.
W wydanym piśmie organ wyjaśnił, że w 2022 r. delegacja składająca się z pracowników Urzędu Miejskiego w Wejherowie oraz Wejherowskiego Centrum Kultury dokonała wizytacji amfiteatrów położonych w Koszalinie, Gorzowie Wielkopolskim, Wiśle oraz Ustroniu. W skład delegacji wchodzili: Arkadiusz Kraszkiewicz (Z-ca Prezydenta Miasta Wejherowa), Beata Rutkiewicz (Z-ca Prezydenta Miasta Wejherowa, Kierownik Wydziału Inwestycji Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Wejherowie) oraz Jolanta Rożyńska (Dyrektor Wejherowskiego Centrum Kultury) (Ad 1). Wizytacja amfiteatrów odbyła się w dniach 11-12 lipca 2022 r. Dokumentami potwierdzającymi wyjazdy pracowników Urzędu Miejskiego w Wejherowie były polecenia wyjazdu służbowego nr 151/2022, 152/2022 i 153/2022 z dnia 7 lipca 2022 r. (Ad 2). Koszt wizytacji amfiteatrów poniesiony przez Urząd Miejski w Wejherowie wyniósł 2.512,86 zł (Ad 3), z kolei dokumenty wewnętrzne urzędu nie stanowią informacji publicznej (Ad 4).
W skardze na bezczynność W. J. zarzucił organowi naruszenie polegające na nierozpoznaniu punktu 4 wniosku z dnia 8 marca 2024 r.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do realizacji wniosku z dnia 8 marca 2024 r. w zakresie pkt 4 bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, orzeczenie na podstawie art. 149 § 1b p.p.s.a. o istnieniu w sprawie obowiązku udostępnienia informacji przez organ, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że prawdo dostępu do informacji jest prawem o randze konstytucyjnej, jak również jednym z podstawowych praw człowieka. Wszelkie zaś ograniczenia tego prawa powinny być traktowane maksymalnie wąsko, prawo to ma bowiem służyć jak najszerszemu obywatelskiemu dostępowi do danych i dokumentów, co jest konieczne do świadomego i odpowiedzialnego udziału obywateli w życiu publicznym i racjonalnego rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.
Brak udostępnienia określonych informacji z uwagi na to, że rzekomo nie dotyczą one spraw o znaczeniu publicznym, a mają charakter wewnętrzny, prowadzi do sytuacji, w której prawo to zostaje w nieuzasadniony sposób ograniczone. Ponadto do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji dochodzi nie w ramach właściwej w tym zakresie procedury wydania decyzji administracyjnej, a poprzez "nieformalną" czynność materialno-techniczną, co pozbawia wnioskodawcę możliwości zaskarżenia decyzji i w konsekwencji przedłuża postępowanie w sprawie. Wnioskodawca musi bowiem w pierwszej kolejności zaskarżyć bezczynność organu, aby dopiero w następnej kolejności wdać się w ewentualny spór merytoryczny z organem – w zależności od ostatecznego sposobu jego działania. Tym sposobem cel legislacyjny ustawy polegający na szybkości postępowania i możliwie niezwłocznym udostępnieniu wnioskowanej informacji nie zostaje osiągnięty.
Skarżący wskazał, że "dokument wewnętrzny" nie stanowi pojęcia uregulowanego w sposób ustawowy. W związku z tym ustalenie tego, co miałoby się pod tym pojęciem mieścić zależy w istocie od dyskrecjonalnej decyzji organu rozpatrującego sprawę. Skarżący dostrzegł, że w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd pogląd aprobujący możliwość ograniczenia dostępu do informacji z uwagi na uznanie określonej informacji za dokument wewnętrzny. W ocenie skarżącego pogląd ten nie powinien stanowić podstawy do ograniczenia prawa o randze konstytucyjnej, które zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP może zostać ograniczony jedynie w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenie dostępu do informacji z uwagi na to, że rzekomo stanowi ona dokument wewnętrzny ma charakter nieuzasadniony.
Skarżący wskazał, że kwalifikacja objętej wnioskiem informacji jako informacji o charakterze wewnętrznym była nieuzasadniona. Zaznaczył, że informacja w zakresie posiadana przez organ dokumentacja związana z przeprowadzoną wizytacją amfiteatrów jest niezbędna do oceny tego, czy wizytacja została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a także, jakie koncepcje remontu amfiteatru w Wejherowie można na jej podstawie opracować. Taka informacja nie powinna być kwalifikowana jako informacja o charakterze wewnętrznym, a jako informacja o istotnym znaczeniu z punktu widzenia całej lokalnej społeczności.
Po przytoczeniu treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p., powołując się na orzecznictwo, skarżący wyjaśnił, że bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej zachodzi, gdy podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14- dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, nie powiadamia wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w sprawie, nie informuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie, ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji.
Zdaniem skarżącego organ dopuścił się bezczynności z uwagi na brak pełnej realizacji wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku objętej nim informacji, przy jednoczesnym braku wydania w sprawie decyzji o odmowie jej udostępnienia i nie podjęciu innych wskazanych czynności.
W konsekwencji, powołując się na art. 149 § 1b p.p.s.a., skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Wejherowa wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z wizytacji amfiteatrów wykonano fotograficzny zapis obrazu, który został utrwalony w formie elektronicznej, a następnie wydrukowany. Na wydrukowanych zdjęciach sporządzono zapiski, które stanowią pewien proces rozważań przy wypracowaniu finalnej koncepcji. Dlatego ze względu na swój roboczy charakter nie może on stanowić dokumentacji merytorycznej podlegającej udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dokumenty te służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Nie są jednak wyrazem stanowiska organu, wobec czego nie stanowią informacji publicznej. Wskazano, że terminem dokumentów wewnętrznych określa się wszelkie dokumenty stanowiące informacje o charakterze roboczym (zapiski, notatki), utrwalone na piśmie lub elektronicznie, które stanowią proces myślowy prowadzący do finalnego stanowiska organu. Jednocześnie dokumenty wewnętrzne służą wymianie poglądów, czy stanowisk, są gromadzeniem materiałów tzw. roboczych, ale same w sobie nie wyrażają ostatecznego stanowiska w jakiejś sprawie.
Organ stanął na stanowisku, ze dopełnił wszelkich ustawowych obowiązków względem skarżącego, udzielając mu odpowiedzi na wniosek z dnia 8 marca 2024 r. i nie pozostawał bezczynny w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.
Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j: Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.".
Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej; 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania; 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, że decyzję administracyjną, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. o odmowie udostępnienia informacji, można wydać jedynie w sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej, lecz z przyczyn określonych w ustawie – takich jak ochrona informacji niejawnych, ochrona prywatności, ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, niewykazanie szczególnie istotnego interesu dla uzyskania informacji publicznej przetworzonej – dana informacja publiczna nie może zostać udostępniona. W sytuacji zatem gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, brak jest wynikających z ustawy u.d.i.p. podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia takiej informacji. Jak wskazano wyżej, właściwą formą działania organu w takich okolicznościach pozostaje powiadomienie wnioskodawcy - zwykłym pismem informacyjnym - o odmowie udostępnienia informacji, ponieważ nie stanowi ona informacji publicznej.
W przedmiotowej sprawie W. J. zarzucił organowi bezczynność w rozpoznania punktu 4 jego wniosku z dnia 8 marca 2024 r. w zakresie, w jakim organ nie udostępnił wydruków zdjęć z naniesionymi odręcznymi notatkami urzędników z przeprowadzonej w 2022 r. wizytacji amfiteatrów. Punkt 4 wniosku obejmował następujące zapytanie "Czy po wizytacji amfiteatrów powstał jakiś raport, czy inna dokumentacja (np. fotograficzna)? Jeśli tak, to proszę o skany tej dokumentacji". Organ pismem informacyjnym z dnia 30 kwietnia 2024 r. poinformował stronę, że w związku z wizytacją amfiteatrów dysponuje jedynie dokumentacją niepodlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. ponieważ ma ona charakter wewnętrzny. Wyjaśniono następnie, że jedyna dokumentacja jaka powstała z wizytacji to wydruki zdjęć z naniesionymi odręcznymi zapiskami urzędników, które nie mogą być uznane za wyraz uzgodnionego i końcowego stanowiska organu w tej sprawie, a są jedynie zapisem pewnego procesu rozważań czynionych dla wypracowania finalnej koncepcji.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Prezydent Miasta Wejherowa jest podmiotem zobowiązywanym do udzielania informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W przedmiotowej sprawie kluczowym pozostawało zatem ustalenie przez Sąd, czy dokumentacja w postaci wydrukowanych i opatrzonych odręcznymi notatkami zdjęć z wyjazdów służbowych dokonanych w celu wizytacji amfiteatrów w innych miastach jest informacją publiczną, czy też nie.
Jeżeli bowiem zapytanie nie dotyczy informacji publicznej, organ może poprzestać na wystosowaniu pisma informującego wnioskodawcę o powyższym fakcie, co powinien uczynić respektując terminy dokonania czynności wynikające z ustawy u.d.i.p.
Jednak gdy żądana informacja stanowi informację publiczną, od zarzutu bezczynności nie uwalnia nie tylko zupełny brak odpowiedzi, ale także terminowa odpowiedź organu podlegająca na wystosowaniu do strony pisma informacyjnego, w którym odmawia się udzielenia informacji błędnie wskazując, że nie ma ona charakteru informacji publicznej.
Zasadniczą dla rozstrzygnięcia sprawy kwestię stanowiła zatem ocena tego jak organ procedował w sprawie.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.i.d.p. Stosownie do art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ww. ustawy, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Co istotne, poza tym, że informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów, to dla jej udzielenia konieczne jest aby istniała w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2023 r. III SAB/Gd 137/23).
Sąd ocenił, że w tej konkretnej sprawie dokumentacja w postaci wydrukowanych i opatrzonych odręcznymi notatkami zdjęć z wyjazdów służbowych dokonanych w celu wizytacji amfiteatrów w innych miastach nie jest informacją publiczną. Stanowisko organu, że wskazany dokument ma charakter roboczy, znajduje potwierdzenie w okolicznościach tej sprawy, utrwalonych w aktach. Z wyjaśnień organu wynika bowiem, że w związku z wyjazdami służbowymi, o które pytał skarżący nie doszło do wytworzenia żadnego oficjalnego raportu, czy innego rodzaju finalnej dokumentacji, która zawierałaby końcowe, uzgodnione i wypracowane stanowisko organu, czy wnioski w tej sprawie. Będące w posiadaniu organu dokumenty mogące dopiero ewentualnie służyć wypracowania tego rodzaju finalnego stanowiska, nie tylko należy uznać za mające charakter wewnętrzny, ale niewątpliwie za informacje nie mające charakteru publicznego.
Sąd podkreśla, że jeżeli dany dokument ma charakter wewnętrzny, to okoliczność ta sama w sobie nie przesądza jeszcze automatycznie o tym, że zawsze nie stanowi on informacji publicznej. Sądowi znane jest również orzecznictwo wskazujące np. na publiczny charakter wewnętrznych aktów zakładowych. Oznacza to, że w przypadku aktów wewnętrznych decydujące znaczenie ma nie tylko ich forma, lecz również treść, co łącznie rozstrzyga o tym, czy dotyczą kwestii wskazanych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., czy też nie.
W tej sprawie znaczenie ma zatem roboczy charakter tak formy, jak i treści dokumentów jakie chciałby uzyskać skarżący. Wyklucza to możliwość udostępnienia ich stronie w trybie dostępu do informacji publicznej. Dokumenty robocze nie mają w ocenie Sądu waloru informacji publicznej.
Sąd podzielił w tym zakresie i przyjął za własne stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 7683/21, gdzie wskazano, że "Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. Prawo do informacji publicznej jest przy tym zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle. W związku z tym dostęp do informacji publicznej obejmuje wszelkie dokumenty zawierające informację publiczną, zarówno urzędowe jak i nieposiadające waloru oficjalności. Udostępnieniu nie podlegają jedynie dokumenty (dokumenty wewnętrzne), które służą gromadzeniu i wymianie informacji oraz uzgadnianiu stanowisk, poglądów, jednak w żadnej mierze nie są wiążące dla organu, ewentualnie mają jedynie charakter organizacyjny i porządkowy."
Reasumując, Sąd ocenił, że odmowa udostępnienia informacji o charakterze wewnętrznym i jednocześnie mających w tej sprawie niewątpliwie charakter dokumentów roboczych (w rozumieniu jak wyżej), nie stanowi ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej.
Organ prawidłowo zatem w formie pisma informacyjnego powiadomił wnioskodawcę o odmowie udostępnienia dokumentów wewnętrznych o charakterze roboczym, jako niestanowiących informacji publicznej.
Wniosek strony w zakresie punktu 4 został jednak rozpoznany z przekroczeniem terminu. Z tego względu Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (punkt 1 sentencji wyroku).
Rozpoznanie wniosku z dnia 8 marca 2024 r., co do zasady powinno nastąpić w terminie 14 dni, czyli do dnia 22 marca 2024 r. Natomiast odpowiedzi, dotyczącej również punktu 4 wniosku, udzielono w dniu 30 kwietnia 2024 r.
Sąd uwzględnił, że w sytuacji gdy żądana przez wnioskodawcę informacja, której dotyczył punkt 4 wniosku nie miała charakteru informacji publicznej przetworzonej, organ nie był w tym zakresie uprawniony do wzywania strony do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego do udostępnienia mu informacji publicznej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tym samym w zakresie punktu 4 wniosku z dnia 8 marca 2024 r. nie było podstaw do wyznaczenia nowego terminu rozpatrzenia wniosku, który w dniu 20 marca 2024 r. organ przedłużył (co do całości wniosku) do dnia 30 kwietnia 2024 r. Jeżeli informacja w ogóle nie podlega udostępnieniu - ponieważ nie ma charakteru informacji publicznej - nie powstaje potrzeba jej przetwarzania i przygotowania dla wnioskodacy. Wniosek z dnia 8 marca 2024 r., w zakresie w jakim organ prawidłowo uznał, że nie dotyczył w ogóle informacji publicznej, należało zatem rozpoznać niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni.
Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. m.in. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17; w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę, że naruszenie prawa rażące oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że bezczynność organu w tej sprawie nie podlega takiej podwyższonej kwalifikacji. W oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził zatem, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku).
Z akt wynika, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o lekceważeniu wniosku strony przez organ. Organ w dniu 30 kwietnia 2024 r. udzielił stronie informacji publicznej w zakresie dotyczącym punktu 1, 2, i 3 wniosku i jednocześnie prawidłowo poinformował stronę o odmowie udostępnienia informacji, których dotyczył punkt 4 wniosku, jako mających charakter roboczy. Omówione wyżej przekroczenie terminu rozpoznania wniosku również nie stanowi, zdaniem Sądu, w tej konkretnej sprawie okresu czasu, który można uznać za rażący.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłość postepowania może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Wskazany przepis wyposaża Sąd w dodatkowe środki, które mają zapobiegać dalszej przewlekłości postępowania. Podkreślić przy tym należy, że ani zasądzenie grzywny, ani przyznanie stronie sumy pieniężnej nie są bezpośrednimi konsekwencjami stwierdzenia bezczynności lecz oba stanowią dyskrecjonalne uprawnienia Sądu. Są to bowiem dodatkowe środki stosowane przez Sąd przede wszystkim w sytuacjach rażącego naruszenia prawa.
Ponieważ Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, realia tej konkretnej sprawy, w ocenie Sądu, nie uzasadniały zastosowania środków w postaci wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącej. W realiach tej sprawy nie istnieje przede wszystkim konieczność dyscyplinowania organu dla rozpoznania wniosku. W zakresie punktu 4 wniosku, co było przedmiotem zarzucanej organowi bezczynności w sprawie, wniosek został rozpoznany w dniu 30 kwietnia 2024 r. poprzez wystosowane do skarżącego pismo informacyjne. Brak udostępnienia informacji z punktu 4 wniosku, jak wyjaśniono wyżej, nie stanowi o bezczynności organu. Uwzględnienie skargi nastąpiło zatem jedynie z przyczyn niewskazanych w skardze, a wynikających z przedłużenia przez organ czasu rozpoznania wniosku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 3 sentencji wyroku).
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).