III SAB/GD 156/24

III SAB/Gd 156/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Bartłomiej Adamczak
Janina Guść /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6, art. 13 ust. 1, art. 16, art. 17
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi W. J. na bezczynność Fundacji A. z siedzibą w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Fundację A. z siedzibą w G. do rozpoznania punktu 1 i 2 wniosku W. J. z dnia 5 lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność Fundacji A. z siedzibą w G. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Fundacji A. z siedzibą w G. na rzecz W. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W. J. (dalej także jako "wnioskodawca" lub "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Fundacji "A." z siedzibą w G. (dalej w skrócie jako "Fundacja" lub "Fundacja A.") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych:
Wnioskiem z dnia 5 lutego 2024 r. W. J., powołując się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U.
z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie jako "u.d.i.p." wystąpił do Fundacji A. o udostępnienie informacji w zakresie dotyczącym:
1. wszystkich raportów (w postaci elektronicznej) Fundacji A. dotyczących zanieczyszczenia powietrza w W.;
2. wszystkich danych pomiarowych z sieci mierników rozlokowanych w W. od początku pomiarów wykonywanych przez Fundację A. do chwili obecnej;
3. wyjaśnienia przyczyn braku publikacji na stronie Fundacji A. ww. raportów dotyczących zanieczyszczenia powietrza w W.
Fundacja A., odpowiadając na powyższy wniosek, poinformowała skarżącego w piśmie z dnia 1 marca 2024 r., że:
Odp. 1. Fundacja A. zgodnie z zapisami zawartych umów z Miastem W. w latach 2019-2023 przekazała wszystkie raporty miastu, które jest dysponentem wszystkich raportów;
Odp. 2. Fundacja A. prowadziła pomiary przy pomocy mierników niskokosztowych na zlecenie dla Miasta W. Zgodnie z zakresem ww. umów, publikacja danych odbywa się wyłącznie na stronie [...]. Dane z mierników niskokosztowcyh pełnią wyłącznie rolę informacyjno-edukacyjną i nie mogą być używane do sporządzenia ocen jakości powietrza. Mierniki niskokosztowe nie funkcjonują w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska i nie podlegają żadnym przepisom w zakresie ochrony powietrza, w związku z powyższym zakres publikacja danych nie jest unormowany prawnie i może być dowolny;
Odp. 3. Raporty nie są publikowane na stronie, gdyż nie ma tego wymogu w zakresie umowy z Miastem W. Raporty przygotowane dla Miasta W. adresowane są do specjalistów z zakresu ochrony powietrza, stanowią element rozliczenia wykonania umowy przez fundację oraz wsparcia miasta w identyfikacji źródeł niskiej emisji na obszarze miasta W.
W dniu 15 marca 2024 r. wnioskodawca wystosował do Fundacji A. pismo, w którym poprosił o doprecyzowanie otrzymanej informacji o odpowiedź na następujące pytania: "Czy Fundacja A. przekazała raporty do UM w W. i w Fundacji nie zostały oryginały lub kopie - na przykład w postaci elektronicznej ? Czy przekazane raporty były w postaci papierowej czy elektronicznej ? Dlaczego Pani Prezes A. w rozmowie telefonicznej na początku lutego obiecała mi wysłanie w/w raportów ? Z jakiego powodu nastąpiła zmiana decyzji o wysłaniu raportów ?"
W piśmie z dnia 2 kwietnia 2024 r., odpowiadając na pytania skarżącego, Fundacja A. poinformowała wnioskodawcę, że ma w swoim zasobie kopie elektronicznie raportów przesłane do Urzędu Miasta W. Raporty te przekazano w formie elektronicznej. Fundacja wskazała, że podczas rozmowy z wnioskodawcą Prezes Fundacji nie znała dokładnie treści wszystkich umów, a po wnikliwym zapoznaniu się z zapisami umów nastąpiła zmiana decyzji.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W. J. zarzucił Fundacji A. naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji;
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.
W skardze zawarto wniosek o zobowiązanie Fundacji A. przez Sąd do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę skarżący nie zgodził się z twierdzeniem Fundacji, jakoby treść umów zawartych z Gminą W. uniemożliwiła udostępnienie żądanych informacji. W tym zakresie skarżący wskazał, że jedną z fundamentalnych zasad prawa cywilnego jest ta, w myśl której czynność prawna nie może naruszać ustawy. Znajduje to swoje potwierdzenie choćby w art. 58 § 1 oraz art. 353[1] Kodeksu cywilnego, które to przepisy jednoznacznie wskazują, że czynność prawna, w tym umowa, sprzeczna z ustawą lub mająca na celu jej obejście jest nieważna. W konsekwencji nawet gdyby przyjąć, że w umowach zawartych z gminą faktycznie znaleźć by się miały postanowienia uniemożliwiające udostępnienie żądanych informacji, to postanowienia te i tak należałoby uznać za nieważne z mocy prawa i ich zastosowanie byłoby niedopuszczalne. To ustawy, w tym u.d.i.p., mają swój prymat nad umowami cywilnoprawnymi jako akty bezwzględnie i powszechnie obowiązujące. W razie jakiejkolwiek kolizji pomiędzy treścią umowy a obowiązkami wynikającymi z u.d.i.p. zastosowanie znajdują, w ślad za przywołanymi konstrukcjami Kodeksu cywilnego, przepisy u.d.i.p. Skarżący dodał, że Fundacja nie uargumentowała w żaden sposób, z jakiego postanowienia umów wywodzi brak możliwości udostępnienia informacji, co także stanowi naruszenie prawa, gdyż zawiadomienie wnioskodawcy o braku możliwości realizacji wniosku powinno być należycie umotywowane.
Fundacja A. odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie. Zdaniem Fundacji, raporty dotyczące zanieczyszczenia powietrza w W., które Fundacja A. opracowała w wykonaniu umowy cywilnoprawnej zawartej z Gminą Miasta W., nie podlegają udostępnieniu w ramach ustawy o udostępnienie informacji publicznej. Raporty te stanowią bowiem własność Gminy Miasta W. i to Gmina dysponuje prawem ich rozporządzania.
W odniesieniu do danych pomiarowych z sieci mierników jakości powietrza rozlokowanych w W., Fundacja A. wskazała, że aktualne dane dostępne są na stronie [...]. Wyjaśniła przy tym, że dane z mierników niskokosztowych pełnią wyłącznie rolę informacyjno-edukacyjną i nie mogą być używane do sporządzenia ocen jakości powietrza. Mierniki niskokosztowe nie funkcjonują w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska i nie podlegają żadnym przepisom w zakresie ochrony powietrza. Zatem zakres publikacji danych nie jest unormowany prawnie i może być dowolny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący zarzucił bezczynność Fundacji A.
w rozpoznaniu wniosku z dnia 5 lutego 2024 r. o udzielenie informacji publicznej.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Fundacja A. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jej posiadaniu i jest uprawniona do jej udostępnienia.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. oraz pojęcie "zadanie władzy publicznej" użyte w art. 61 Konstytucji RP różnicuje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że obowiązek informacyjny spoczywa nie tylko na władzy publicznej, lecz każdym podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym fundacja jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2022 r. sygn. akt III OSK 4468/21 wywiódł, że normą prawną dającą podstawę do przyjęcia, że fundacje realizują zadania publiczne jest art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 166), który stanowi, że fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami. Ustawa używa wprawdzie ogólnego określenia "zgodne z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej cele społecznie lub gospodarczo użyteczne", jednakże jednocześnie wskazuje przykłady tych celów, jakimi są "ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami". Z art. 1 ustawy o fundacjach wynika zatem, że określa on normatywne zobowiązania fundacji do realizacji wytyczonych celu państwa.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że Fundacja A. została założona przez Gminę G., G.1, S. i T. oraz spółkę N. w roku 1993 r. Organami Fundacji są Rada Nadzorcza Fundacji, zwana dalej "Radą" oraz Zarząd Fundacji, zwany dalej "Zarządem". Rada składa się z 3 do 5 osób. W skład Rady wchodzą przedstawiciele Miast - po jednym reprezentancie z każdego Miasta, wskazany przez właściwy organ Miasta, inne osoby zaproszone przez Radę na okres trwania kadencji. Do Kompetencji Rady należą: 1) wybór Przewodniczącego i jego Zastępcy, 2) wybór Prezesa i Wiceprezesa Zarządu, 3) ustalenie zasad i wysokości wynagradzania członkom Zarządu, 4) zatwierdzanie przedstawianych przez Zarząd planów Fundacji na rok następny - planu działania oraz planu finansowego, 5) ocena realizacji celów i rocznych planów Fundacji, a w szczególności zatwierdzanie rocznych sprawozdań Zarządu z działalności Fundacji oraz rocznych sprawozdań finansowych, 6) decydowanie o przeznaczeniu nadwyżki bilansowej lub źródłach pokrycia straty, 7) udzielenie Zarządowi rocznego absolutorium, 8) wyrażanie zgody na nabywanie i zbywanie nieruchomości, 9) podejmowanie uchwał o połączeniu z inna Fundacją oraz o powoływaniu lub przystępowaniu do innych osób prawnych, 10) przyjmowanie do Rady nowych członków (§ 11 Statutu Fundacji A.). Celami Fundacji A. są m.in.: prowadzenie monitoringu powietrza atmosferycznego w G., G.1 i S., zwanych dalej Miastami; zwiększenie skuteczności działań na rzecz ochrony środowiska poprzez zbieranie, analizowanie oraz udostępnianie danych dotyczących stanu zanieczyszczenia atmosfery i zmian w nich zachodzących; oddziaływanie na rzecz poprawy jakości powietrza atmosferycznego w Miastach (§ 5 Statutu Fundacji A.). Powyższe cele Fundacja A. realizuje w sposób opisany w § 6 Statutu, m.in. poprzez przekazywanie Miastom danych o stanie jakości powietrza atmosferycznego pozyskiwanych i gromadzonych przez Fundację; zorganizowanie i eksploatację automatycznego systemu monitorowania powietrza atmosferycznego pod nazwą "Regionalny Monitoring Atmosfery Aglomeracji G.", stanowiącego wzorcowy przykład możliwości rozwijania działań na rzecz skutecznej poprawy stanu środowiska w zakresie powietrza atmosferycznego.
Mając na uwadze powyższe, należy przyjąć, że Fundacja A. powołana została przez jednostki samorządu terytorialnego w celu monitoringu powietrza atmosferycznego i jest podmiotem realizującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Nadto jest ona podmiotem, w którym jednostki samorządu terytorialnego posiadają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1698), bowiem mają one kontrolę nad Fundacją w rozumieniu art. 4 pkt 4 tej ustawy.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących zadania publiczne.
Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Informacje dotyczące zleconych przez jednostkę samorządu terytorialnego badań dotyczących jakości powietrza na terenie gminy stanowią informację publiczną, niezależnie od tego czy wyniki te pełnią jedynie rolę informacyjną, czy spełniają wymagania przepisów prawa umożliwiające używanie ich do sporządzenia ocen jakości powietrza. Wyniki te dotyczą kwestii publicznej - jakości powietrza na terenie Gminy, ich wykonanie zlecił podmiot publiczny, za pieniądze publiczne. Zatem żądanie udostępnienia informacji wskazanych we wniosku skarżącego z dnia 2 lutego 2024 r. stanowiło żądanie udostępnienia informacji publicznej.
Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej; 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania; 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie, Fundacja A. odpowiadając na wniosek skarżącego odniosła się do pkt 3 wniosku skarżącego, tj. dlaczego na swojej stronie nie udostępnia raportów dotyczących zanieczyszczenia powietrza w W. Natomiast w odniesieniu do raportów (pkt 1 wniosku) i danych pomiarowych z sieci mierników (pkt 2 wniosku) Fundacja A., uchylając się od ich udostępnienia, powołała się na zapisy umowy cywilnoprawnej zawartej z Gminą Miasta W.
Takie działanie nie realizuje wniosku skarżącego w całości. Odstępstwo od zasady, jaką jest udostępnienie informacji publicznej, czyli odmowa jej udostępnienia wymaga bowiem wydania decyzji. Podstawę prawną stanowi w tym zakresie przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z jego brzmieniem odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Art. 16 ust. 2 stanowi, że do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (...). Art. 17 u.d.i.p. stanowi natomiast, że do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio (ust 1). Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (ust. 2). Oznacza to m.in. konieczność uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia, co obejmuje także uzasadnienia zastosowania ochrony i procesu wyważenia pomiędzy wartościami prawnie chronionymi a prawem dostępu do informacji publicznej. Pamiętać przy tym trzeba, że prawo dostępu do informacji publicznej ma umocowanie konstytucje (art. 61 Konstytucji RP). Ustawa zasadnicza w art. 61 ust. 3 przewiduje również, że ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może mieć w tym kontekście charakter wyjątkowy znajdujący uzasadnienie w regulacji rangi ustawowej. Zakres wskazanych w Konstytucji wartości uzasadniających ograniczenie dostępu do informacji publicznej precyzuje ustawodawca zwykły w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wskazując, że ograniczenia takie uzasadnione są ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
Konkludując, ewentualne naruszenie zapisów umowy cywilnoprawnej nie powoduje, że informacja o sprawie publicznej przestaje mieć taki charakter, a skutkować może jedynie ograniczeniami przewidzianymi w art. 5 u.d.i.p. i być podstawą do wydania decyzji odmownej (art. 16 u.d.i.p. w zw. z art. 17 u.d.i.p.). Przy czym zasadność zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. może podlegać weryfikacji dopiero na etapie ewentualnej sądowej kontroli decyzji, w której powołano się na tę przesłankę, nie zaś w trakcie badania skargi na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Odnosząc się w tym miejscu do informacji zawartej w odpowiedzi Fundacji A. w zakresie pkt 2 wniosku skarżącego, że publikacja danych odbywa się na stronie [...], odnotować należy, że dane widniejące na tej stronie obejmują wyłącznie dane aktualne, tj. na dzień sprawdzenia tych danych. Wniosek skarżącego dotyczył zaś wszystkich danych pomiarowych od początku pomiarów wykonywanych przez Fundację A. do chwili "obecnej".
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązał Fundację A. do rozpoznania pkt 1 i 2 wniosku skarżącego z dnia 5 lutego 2024 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku.
Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność Fundacji A. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 31 stycznia 2023 r. II SAB/Łd 199/22, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2024 r. sygn. akt II SAB/Bd 30/24)
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez Fundację A. Bezczynność Fundacji była konsekwencją niewłaściwej interpretacji przepisów u.d.i.p., nie wynikała natomiast z lekceważenia wniosku skarżącego - Fundacja w ustawowym terminie, zakreślony przez art. 13 ust. 1 u.d.i.p., odpowiedziała na wniosek skarżącego. Regulacje u.d.i.p. mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne i wymagają dokonywania ich wykładni. Nie bez znaczenia pozostaje w tym kontekście charakter podmiotu zobowiązanego, który nie jest organem administracji publicznej.
O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Fundacji A. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).