III SAB/Gd 14/11

III SAB/Gd 14/11 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2011-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Jadwiszczok
Felicja Kajut
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
658
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OZ 147/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-14
I OSK 1084/12 - Wyrok NSA z 2012-10-31
I OZ 14/12 - Postanowienie NSA z 2012-01-17
II SA/Wa 1153/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-03-15
I OSK 1440/12 - Wyrok NSA z 2013-01-15
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 130 ust. 2
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
par. 6 ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi T. W. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w przedmiocie usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców oddala skargę.
Uzasadnienie
T. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji polegającą na nieusunięciu z ewidencji punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wbrew zapisom art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W skardze domagał się nakazania organowi usunięcia z ewidencji wszystkich punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W uzasadnieniu podał, że pismem z dnia 12 lipca 2010 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o usunięcie z ewidencji punktów dotyczących jego osoby. W odpowiedzi organ poinformował go, że w ewidencji znajdują się punkty dotyczące naruszeń z 3.11.2008 r., 10.12.2008 r., 18.03.2009 i 29.07.2009 r. - łącznie 26 punktów.
Zdaniem skarżącego Komendant Wojewódzki Policji zaniechał ustawowego obowiązku wynikającego z art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, tj. usunięcia wpisów po upływie roku od dnia przekroczenia przepisów ruchu drogowego, chyba że suma punktów przypisanych na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przekroczy 24. Na dzień 4 listopada 2009 r. suma punktów przypisanych na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć wynosiła 18, bowiem punkty przypisane w związku z naruszeniem z dnia 29 lipca 2009 r. nie były objęte prawomocnym rozstrzygnięciem. Za to wykroczenie skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w K. dopiero w dniu 7 stycznia 2010 r. W tej sytuacji w dniu 4 listopada 2009 r. winny zostać usunięte 4 punkty za przekroczenie przepisów ruchu drogowego jakie miało miejsce w dniu 3.11.2008 r. Kolejne punkty winny zostać usunięte z ewidencji w dniu 11.12.2009 r. - 10 punktów, w dniu 19.03.2010 r. - 4 punkty i w dniu 30.07.2010 r. - 8 punktów. Skarżący podkreślił, że punkty ujawnione na podstawie wpisu tymczasowego nie mogą być doliczane do sumy punktów w dniu, w którym winno dojść do usunięcia punktów z ewidencji. Tym samym wpis tymczasowy dotyczący punktów przypisanych do zdarzenia z dnia 29 lipca 2009 r. nie mógł być podstawą bezczynności Komendanta i nie usunięcia z ewidencji 4 punktów w dniu 4 listopada 2009 r. . Powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1087/05, gdzie wskazano, że punkty wpisane na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia to takie punkty, co do których wystawiono na przykład prawomocne mandaty. Tym samym za punkty wpisane na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć nie mogą być uznane punkty wpisane wpisem tymczasowym.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu 19 kwietnia 2010 r. sporządzono wniosek o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w związku z przekroczonym limitem 24 punktów karnych. Został on sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych dotyczących czterech wyszczególnionych wykroczeń popełnionych w okresie od 3 listopada 2008 r. do 29 lipca 2009 r.
Skarżący twierdzi, że za to ostatnie wykroczenie nie przyjął mandatu karnego, nakładającego 8 punktów , wobec czego sprawa została skierowana do sądu, a orzeczenie w tej sprawie stało się prawomocne 13 lutego 2010 r., czyli po upływie roku od popełnienia pierwszego punktowanego wykroczenia. Jednak z art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym jednoznacznie wynika, że decydujące znaczenie dla prowadzonej ewidencji punktów (w tym dla usunięcia punktów z ewidencji) ma data popełnienia naruszenia drogowego, za które przyznano punkty, niezależnie od tego, kiedy orzeczenie w sprawie nałożenia tych punktów stało się prawomocne. Takie rozumienie przepisów znajduje odzwierciedlenie w § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, który stanowi, że wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone m.in. prawomocnym wyrokiem sądu. Przed wydaniem tego rozstrzygnięcia do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia. Z kolei w myśl § 6 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty. Wykroczenie skarżącego z dnia 29 lipca 2009 r. zostało prawidłowo uwzględnione przy prowadzeniu ewidencji punktów karnych, ponieważ dotyczył go wpis tymczasowy. Po wyroku nakazowym Sądu Rejonowego w K. stał się on wpisem ostatecznym. To z kolei było podstawą do zsumowania tych punktów z punktami dotyczącymi wcześniejszych wykroczeń z 3.11.2008 r., 10.12.2008 r. oraz 18.03.2009 r., ponieważ od dnia 3.11.2008 do 29.07.2009 r. nie minął rok.
Wobec powyższego brak jest podstaw do usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skarżący stał na stanowisku, że organ pozostaje w bezczynności nie dokonując wykreślenia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego punktów za naruszenie przepisów.
Poza sporem pozostawał fakt, że strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się o podjęcie określonego aktu i czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1456/09, baza LEX nr 745029).
Zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów.
Ten ostatni przypadek w niniejszej sprawie nie zachodzi, gdyż nie dotyczy skarżącego, którego obowiązywała norma 24 punktów.
Kwestią sporną była interpretacja treści art. 130 ust. 2 ustawy.
Skarżący twierdził, że zaszły warunki do usunięcia z ewidencji punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, bowiem punkty przypisane mu za wykroczenie z dnia 29 lipca 2009 r. nie były objęte prawomocnym rozstrzygnięciem.
W ocenie Sądu interpretacja dokonana przez skarżącego jest błędna.
Omawiany przepis należy rozumieć w ten sposób, że nie usuwa się z ewidencji punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeżeli w ciągu 1 roku od dnia naruszenia kierowca dopuści się naruszeń, za które przypisana liczba punktów przekroczy 24 punkty, przy czym prawomocność rozstrzygnięć może zostać stwierdzona w późniejszym okresie niż 1 rok od dnia naruszenia ("pierwszego" naruszenia).
W przepisie tym istotna jest data dopuszczenia się naruszenia, które to zdarzenie musi mieć miejsce w okresie 1 roku od dnia naruszenia ( pierwszego ) , a nie data prawomocności rozstrzygnięcia wydanego w sprawie tego naruszenia.
W przypadku skarżącego rok określony w powołanym przepisie nie upłynął, bowiem pierwszego liczonego wykroczenia skarżący dopuścił się w dniu 3 listopada 2008 r., natomiast ostatniego w dniu 29 lipca 2009 r.
Uprawomocnienie się orzeczenia jest warunkiem koniecznym do wystąpienia o sprawdzenie kwalifikacji, ale pozostaje bez wpływu na sposób oceny wynikającej z art. 130 ust. 2 ustawy negatywnej przesłanki, uniemożliwiającej usunięcie punktów karnych z ewidencji, w przypadku dopuszczenia się przez kierowcę przed upływem 1 roku od pierwszego wykroczenia kolejnych wykroczeń, za które przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1013/10, publ. NSA- Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych , dostępna w Internecie).
Warto też zwrócić uwagę na treść § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", zgodnie z którym organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego , jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń , za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty (...).
Powołany przez skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2006 r. I OSK 1087/05 ( publ. NSA- Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) nie wskazuje na słuszność poglądów skarżącego, gdyż dotyczy ono innych zagadnień, a żadne sformułowanie tego uzasadnienia nie wskazuje na inną - niż zaprezentowana powyżej - interpretację art. 130 ust. 2 ustawy.
Interpretacja dokonana w sposób wskazany przez skarżącego prowadziłaby ponadto do odmiennego traktowania kierujących , którzy przed upływem 1 roku od dnia naruszenia dopuścili się naruszeń, za które nalicza się punkty. Gdyby bowiem przed upływem roku ( o jakim mowa w omawianym przepisie) dwaj kierowcy mający taką samą ilość punktów ( np. 18 ) dopuścili się naruszenia , za które przypisuje się także taką samą ilość punktów ( np. 8) , lecz jeden z nich przyjąłby mandat karny bez jego kwestionowania ( i wpis stałby się wpisem ostatecznym) , drugi zaś zakwestionowałby swoją odpowiedzialność i naruszenie zostałoby potwierdzone dopiero wyrokiem sądu, który stałby się prawomocny po upływie roku od naruszenia, to mimo że sytuacja faktyczna obu kierowców byłaby taka sama , kwestionującemu ( niezasadnie) swą odpowiedzialność kierowcy należałoby usunąć punkty z ewidencji.
Skoro "pierwsze" naruszenie przepisów przez skarżącego miało miejsce w dniu 3 listopada 2008 r. ( 4 punkty), następnie za naruszenie z dnia 10 grudnia 2008 r. naliczono 10 punktów i z dnia 18 marca 2009 r.- 4 punkty, to w momencie naliczenia 8 punktów za naruszenie z dnia 29 lipca 2009 r. doszło do sytuacji objętej dyspozycją art. 130 ust. 2 ustawy , czyli do sytuacji , w której nie usuwa się z ewidencji punktów po upływie 1 roku od dnia naruszenia , bowiem skarżący dopuścił się naruszenia , za które przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty w przypadku, gdyby rozstrzygnięcie stało się prawomocne. Nadmienić należy, że rozstrzygnięcie dotyczące ostatniego naruszenia stało się prawomocne.
Poza omawianymi kwestiami skarżący nie powoływał się na inne okoliczności pozwalające na usunięcie punktów z ewidencji – np. na odbycie szkolenia na własny koszt, co uprawniałoby do zmniejszenia liczby punktów, czy też na inne sytuacje określone w § 6 rozporządzenia.
Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu brak było podstaw do usunięcia skarżącemu z ewidencji punktów na podstawie art. 130 ust. 2 ustawy , bowiem zaistniały przeszkody do ich usunięcia określone powyższym przepisem.
Podkreślenia wymaga, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego żądanie usunięcia punktów z ewidencji pismem z dnia 12 sierpnia 2010 r. oraz że w przypadku , gdy brak podstaw do usunięcia punktów z ewidencji , a kierujący się tego domaga, organ nie jest zobligowany przepisami do uzewnętrznienia swego negatywnego stanowiska w jakiejkolwiek formie.
W tej sytuacji nie można uznać, by organ pozostawał w bezczynności.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.