III SAB/Gd 139/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-09-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejspółka komunalnazadania publicznemajątek publicznytajemnica przedsiębiorcykontrola jakości ściekówbezczynność organuustawa o dostępie do informacji publicznej

WSA w Gdańsku zobowiązał spółkę komunalną do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej jakości ścieków, uznając ją za podmiot zobowiązany mimo komercyjnego charakteru badań.

Skarżący domagał się udostępnienia wyników kontroli jakości ścieków od spółki komunalnej, która odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy i komercyjny charakter badań. Sąd uznał spółkę za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, ponieważ wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym, mimo że badania były zlecone komercyjnie. W konsekwencji sąd zobowiązał spółkę do rozpoznania wniosku w określonym terminie.

Skarżący A. B. zwrócił się do "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wyników kontroli jakości ścieków komunalnych z lat 2012-2022. Spółka odmówiła, twierdząc, że jest laboratorium komercyjnym, a wyniki badań należą do klienta i podlegają tajemnicy przedsiębiorcy. Skarżący argumentował, że spółka, będąca własnością gminy i wykonująca zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że spółka komunalna, będąca w 100% własnością gminy, wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym, co czyni ją podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na mocy art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd stwierdził, że żądana informacja o jakości ścieków jest informacją publiczną, a powoływanie się przez spółkę na Polską Normę nie wyłącza obowiązku wynikającego z ustawy. W związku z bezczynnością spółki, sąd zobowiązał ją do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka komunalna, będąca w 100% własnością gminy, wykonująca zadania publiczne i dysponująca majątkiem publicznym, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, nawet jeśli badania miały charakter komercyjny.

Uzasadnienie

Spółka komunalna wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym, co wynika z jej statusu prawnego i sposobu finansowania. Powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorcy lub normy branżowe nie wyłącza obowiązku udostępnienia informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zobowiązano_do_dokonania_czynności

Przepisy (21)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, są obowiązane do udostępniania informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą, są obowiązane do udostępniania informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do dokonania czynności, w tym do rozpoznania wniosku.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka komunalna jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, ponieważ wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym. Informacja o jakości ścieków komunalnych jest informacją publiczną. Powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorcy lub normy branżowe nie wyłącza obowiązku udostępnienia informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji, ponieważ badania miały charakter komercyjny i należą do klienta. Spółka wykonuje zadania publiczne jedynie na terenie Gminy B[1].

Godne uwagi sformułowania

spółka jest podmiotem, którego jedynym wspólnikiem, posiadającym 100 % udziałów, jest Gmina B[1]. Spółka wykonuje zatem zarówno zadania publiczne, jak i gospodaruje mieniem publicznym. żadna Polska Norma nie może wyłączać przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej stan bezczynności zachodzi wówczas, gdy w terminie przewidzianym prawem organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął innej stosownej czynności.

Skład orzekający

Alina Dominiak

przewodniczący sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

sędzia

Diana Trzcińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym spółek komunalnych, oraz charakteru informacji dotyczących jakości usług komunalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki komunalnej i jej relacji z gminą oraz zleceniodawcami badań. Interpretacja przepisów o tajemnicy przedsiębiorcy może być różna w zależności od kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i pokazuje, jak sądy interpretują zakres podmiotowy ustawy w kontekście spółek komunalnych, co jest istotne dla wielu obywateli i organizacji.

Czy spółka komunalna może ukrywać wyniki kontroli jakości ścieków? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gd 139/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący sprawozdawca/
Diana Trzcińska
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1, art. 2, art. 4, art. 5, art. 14, art. 16, art. 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje "W." Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. do rozpoznania wniosku skarżącego A. B. z dnia 4 stycznia 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na rzecz skarżącego A. B. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 4 stycznia 2023 r. A. B. zwrócił się do "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B[1]. (dalej również jako: "organ", "spółka") o udostępnienie informacji publicznej zawierającej wyniki wszystkich kontroli jakości ścieków komunalnych (tj. mieszaniny ścieków bytowych, przemysłowych i wód opadowych, roztopowych) w latach 2012-2022 pobranych z oczyszczalni znajdującej się w miejscowości B[2].
Pismem z dnia 18 stycznia 2023 r. spółka odmówiła udzielenia informacji objętej wnioskiem wskazując, że laboratorium w okresie prowadzenia działalności badawczej posiadało certyfikat Polskiego Centrum Akredytacji i było zobligowane do przestrzegania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2018-02, zgodnie z którą właścicielem sprawozdania z badań jest klient, a bez zgody klienta żadna informacja dotycząca jego wyników nie może być przekazywana osobom trzecim. Personel laboratorium, mający dostęp do dokumentów zawierających informacje na temat klienta, próbki, przebiegu badania i jego wyniku, zobowiązany jest do zachowania zasad bezstronności i poufności. Ponadto badania wykonywane przez laboratorium odbywały się na zasadach komercyjnych i spółka nie wykonywała ich jako podmiot obowiązany do udostępniania informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) – dalej jako: "u.d.i.p." i zgodnie z art. 5 ww. ustawy spółka jest zobowiązana do zachowania tajemnicy przedsiębiorcy. Podmiotem władającym informacją publiczną w przedmiotowej sprawie jest podmiot publiczny zlecający przeprowadzenie badań.
A. B., w piśmie z dnia 21 lutego 2023 r. , ocenił stanowisko spółki jako błędne. Wskazał, że przedmiotem badania była publicznie dostępna woda, zaś całość środków, jakimi dysponuje spółka, w tym sprzęt laboratoryjny, pochodzi ze środków publicznych. Za pomocą badania gmina wykonuje swoje zadania publiczne. Nie jest to zatem handlowa relacja między klientem a dostawcą usługi, a forma wykonywania zadań publicznych.
"W." Spółka z o. o. z siedzibą w B[1] pismem z dnia 8 marca 2023 r. podtrzymała swe dotychczasowe stanowisko. Spółka wyjaśniła, że wykonuje zadania publiczne przekazane do realizacji przez właściciela, tj. Gminę B[1], natomiast w zakresie żądanej informacji publicznej spółka nie działa jako podmiot publiczny, tylko komercyjne laboratorium świadczące usługi także na rzecz innych podmiotów. Nie został zatem spełniony zakres podmiotowy określony w art. 4 u.d.i.p. Badania próbek, których wyniki objęte są wnioskiem, spółka wykonywała w zakresie działań komercyjnych, a nie w zakresie wykonywania zadań publicznych na rzecz Gminy B[2]. Wyniki badań stanowią własność zlecającego ich wykonanie.
W dniu 5 maja 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B[1] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając spółce naruszenie art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że "W." Spółka z o.o. nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w przypadku, gdy spółka odpłatnie dokonała kontroli jakości ścieków komunalnych pobranych z oczyszczalni ścieków w Gminie B[2], podczas gdy podmiot, do którego o informację się zwrócono, jest podmiotem, w którym 100% udziałów posiada Gmina B[1], zlecone badania dotyczą jakości pracy oczyszczalni ścieków, która jest także własnością podmiotu publicznego, jakim jest Gmina B[2], zaś wynik badania jakości wody i pracy oczyszczalni komunalnej jest sprawą publiczną. Wniósł o zobowiązanie "W." Spółki z o.o. do udzielenia odpowiedzi zgodnie z wnioskiem z dnia 4 stycznia 2023 r. i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że spółka jest podmiotem prowadzącym działalność m.in. w zakresie poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Spółka powstała w wyniku przekształcenia miejskiego przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji w B[1], a jej wyłącznym wspólnikiem jest Gmina B[1]. Spółka ta jest więc podmiotem, za pomocą którego organy samorządowe Województwa wykonują swoje zadania publiczne. Spółka objęta jest regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jako spółka komunalna, gdyż wykonuje ona zadania publiczne oraz dysponuje majątkiem publicznym, a także jako podmiot realizujący zadania publiczne w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych.
Wniosek dotyczył wyników badania jakości wody (ścieków komunalnych) znajdującej się w użytkowaniu publicznym. Badania zostały zlecone przez podmiot publiczny, finansowany ze środków publicznych. Właścicielem spółki jest w całości gmina, także wyposażenie spółki wykorzystywane do badań pochodzi ze środków publicznych i stanowiło przejaw wykonywania zadania publicznego, jakim jest kontrola jakości wody (ścieków komunalnych).
Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.o.d.p. obowiązane do udostępniania informacji są podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy, w tym także spółka, będące w posiadaniu tych informacji. Wynika z tego ogólna zasada, że obowiązek informacyjny organu publicznego nie musi być adekwatny do ustalonego zakresu jego działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania przez organ daną informacją. Błędnie spółka podnosi, że badania nie były wykonywane w zakresie, w jakim wykonuje ona zadania publiczne, gdyż wykonane one zostały na zlecenie innej gminy, niż gmina B[1]. Bez znaczenia pozostaje w tym wypadku względny stosunek zobowiązaniowy łączący spółkę samorządową z organem samorządowym innej gminy. Kwestią istotną jest fakt, że spółka, wykonując badania, działała w celu wykonywania zadań publicznych, bowiem badania dotyczyły kontroli jakości ogólnodostępnego dobra, jakim jest woda. Wynik przeprowadzonych badań dotyczy dobra publicznego, a spółka jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej, gdy ta znajduje się w jej posiadaniu.
W odpowiedzi na skargę "W." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B[1] wniosła o oddalenie skargi. Spółka wyjaśniła, że zadania władzy publicznej, tj. zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, wykonuje jedynie na terenie Gminy B[1]. Ponadto spółka prowadzi laboratorium, w oparciu o Polską Normę, zgodnie z którą wyniki badań wykonanych komercyjnie na zlecenie podmiotu trzeciego stanowią własność zleceniodawcy i w tym zakresie spółka nie jest zobowiązana do udzielania informacji o wynikach badań, lecz zleceniodawca, tj. Gmina B[2]. Spółka nie wpisuje się w katalog podmiotowy określony w art. 4 u.d.i.p., bowiem nie działa w tym zakresie jako podmiot publiczny, tylko komercyjne laboratorium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Skarga, wniesiona przez A. B. na bezczynność "W." Spółki z o.o. z siedzibą w B[1] w udostępnieniu informacji publicznej, jest zasadna.
Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej jako "u.d.i.p." Ustawa ta definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych oraz stanowi , że podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie ( art. 1 ust.1 u.d.i.p. ).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.
Z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Zakres przedmiotowy informacji publicznej wymienia art. 6 u.d.i.p. Przyjmuje się, iż każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz, podmiotów sprawujących funkcje publiczne albo odnosząca się do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu.
Zgodnie z art. 4 pkt 4 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.
Ponadto w myśl art. 4 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są także podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Podmiotami wykonującymi zadania publiczne w rozumieniu u.d.i.p. są podmioty wskazane w otwartym katalogu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. Z treści art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p. wynika, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozumieniu u.d.i.p. dla stwierdzenia, że określony podmiot wykonuje zadania publiczne, a w konsekwencji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, wystarczające jest ustalenie, że podmiot taki jest podmiotem wymienionym w otwartym katalogu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ( por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2022 r. , sygn. akt III OSK 2597/21, LEX nr 3436037 ).
Jak wskazał ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2022 r. , sygn. akt II OSK 1736/21 ( LEX nr 3420043 ), przepis "art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zawiera dwie przesłanki przesądzające o zobowiązaniu podmiotu do udzielenia informacji publicznej. Przy czym przesłanki te nie muszą być spełnione kumulatywnie, o czym świadczy użycie spójnika "lub". Wystarczającym do uznania podmiotu jako zobowiązanego do udzielania informacji publicznej jest wykonywanie zadań publicznych lub dysponowanie majątkiem publicznym. Spełnienie choćby jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek pozwala przyjąć, że dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej".
Przytoczyć w tym miejscu trzeba też stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że podmiot będący "osobą prawną, w której Skarb Państwa (...) ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów" jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu ( wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 559/21 LEX nr 3192906 ).
Pogląd ten, odnoszący się do osoby prawnej , w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą , w ocenie Sądu odnieść należy także do osoby prawnej , której 100% udziałów ma gmina.
Z kolei w wyroku z dnia 23 września 2022 r. III OSK 1972/21 ( LEX nr 3417952 ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "wykonywanie zadań publicznych jako wyznacznik katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej nie jest wyłącznym atrybutem władzy publicznej. Zadania takie mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy, a cechuje je powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie".
Sąd orzekający w niniejszej sprawie powyższe poglądy podziela.
Skarżący A. B. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej do "W." Spółki z o.o. z siedzibą w B[1]. Wniosek dotyczył udostępnienia wyników wszystkich kontroli jakości ścieków komunalnych w latach 2012- 2022, pobranych z oczyszczalni ścieków znajdującej się w miejscowości B[2].
Należy odnieść się w pierwszej kolejności do stanowiska spółki, że nie jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, bowiem zadania władzy publicznej wykonuje jedynie na terenie Gminy B[1]. Nadto - zgodnie z Polską Normą PN-EN ISO/IEC 17025 , na podstawie której spółka prowadzi laboratorium - wyniki badań wykonanych komercyjnie na zlecenie podmiotu trzeciego stanowią własność zleceniodawcy i w tym zakresie spółka nie jest zobowiązana i uprawniona do udzielania informacji.
W ocenie Sądu poglądu spółki w tej mierze nie można podzielić. Spółka jest podmiotem, którego jedynym wspólnikiem, posiadającym 100 % udziałów, jest Gmina B[1]. Spółka wykonuje zatem zarówno zadania publiczne, jak i gospodaruje mieniem publicznym. Gdyby jednak nawet uznać, że spółka wykonuje zadania publiczne jedynie dla Gminy B[1], to i tak spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, bowiem gospodaruje majątkiem publicznym. Kontrola jakości ścieków została wykonana z wykorzystaniem takiego majątku ( mienia komunalnego).
Także żądana informacja jest informacją publiczną, bowiem informacja dotycząca jakości ścieków komunalnych jest informacją o sprawach publicznych, związanych z gospodarowaniem mieniem komunalnym.
Okoliczności tej nie może zmienić powołanie się przez spółkę na Polską Normę. Stosowanie Polskich Norm jest całkowicie dobrowolne, a dostęp do nich jest płatny. W niniejszej sprawie spółka bardzo ogólnikowo przywołała treść Polskiej Normy PN -EN ISO/IEC 17025. Tym niemniej, zdaniem Sądu, żadna Polska Norma nie może wyłączać przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej , szczególnie w kwestii uznania danego podmiotu za podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej czy też uznania danej informacji za informację publiczną.
Zauważyć także należy, że w pismach kierowanych do skarżącego ( z dnia 18 stycznia 2023 r. i z dnia 8 marca 2023 r.) spółka nie powoływała się na żadne okoliczności, z których mogłoby wynikać, że nie jest w posiadaniu całości albo części żądanych informacji.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że "W." Spółka z o.o. z siedzibą w B[1] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Sąd uznał również, że żądana we wniosku informacja jest informacją publiczną.
W niniejszej sprawie obowiązkiem Sądu było dokonanie oceny, czy spółka pozostaje, czy też nie, w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 4 stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Przepisy u.d.i.p. stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Z wyżej powołanych przepisów wynika wprost, że organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21, internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że stan bezczynności zachodzi wówczas, gdy w terminie przewidzianym prawem organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął innej stosownej czynności.
Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 4 stycznia 2023 r. spółka wystosowała do niego dwa pisma – z dnia 18 stycznia 2023 r. i z dnia 8 marca 2023 r. , w których wskazała , że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji.
Skarżąca nie udostępniła zatem żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni, nie wydała decyzji o odmowie jej udostępnienia, nie podjęła też żadnej czynności, zmierzającej do udostępnienia żądanej informacji lub wydania decyzji odmownej, nie wystosowała także do skarżącego pisma, z którego wynikałoby, że żądaną informacją nie dysponuje w całości lub części.
W tej sytuacji uznać należało , że spółka pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego.
Dodać trzeba, że art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. stanowi natomiast, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powyższego wynika, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, nie może zobowiązać organu do wydania aktu, interpretacji albo do dokonania czynności o określonej treści. Nie jest zatem możliwe, jak w skardze wnosi skarżący, zobowiązanie przez Sąd spółki "do udzielenia odpowiedzi zgodnie z wnioskiem".
W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał "W." Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B[1] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 4 stycznia 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku ( pkt 1. sentencji wyroku).
Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 2. sentencji wyroku).
Orzekając w powyższym zakresie Sąd miał na uwadze, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14, CBOSA).
Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Po stronie organu nie można dopatrzyć się ani złej woli ani przyjąć, że bezczynność organu była powodowana lekceważeniem podmiotu wnioskującego. Błędne uznanie spółki, że nie jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji publicznej nie wynikał z celowego działania organu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. ( pkt 3. sentencji wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI