III SAB/Gd 109/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał podmiot leczniczy do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego aborcji, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Fundacja A. zaskarżyła Copernicus Podmiot Leczniczy Sp. z o.o. w Gdańsku za bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej terminacji ciąży, w szczególności pytań o liczbę aborcji ze względu na problemy psychiczne matki i wady płodu oraz o dane lekarzy wykonujących te zabiegi. Sąd uznał, że pytania te dotyczą informacji publicznej, zobowiązał spółkę do ich rozpoznania w terminie 14 dni, ale stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Fundacja A. wniosła skargę na bezczynność Copernicus Podmiot Leczniczy Sp. z o.o. w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga dotyczyła pytań o liczbę przeprowadzonych aborcji ze względu na problemy psychiczne matki i wady płodu (punkt 3 wniosku) oraz o dane lekarzy mających możliwość wykonywania tych świadczeń (punkt 6 wniosku). Spółka odmówiła udzielenia tych informacji, uznając je za niebędące informacją publiczną lub objęte tajemnicą lekarską. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę, uznał, że oba punkty wniosku dotyczą informacji publicznej. Sąd zobowiązał spółkę do rozpoznania tych wniosków w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, wskazując, że spółka udzieliła odpowiedzi na większość pytań, a opóźnienie wynikało z wadliwej oceny charakteru żądanych informacji. Sąd oddalił również wniosek o zasądzenie od spółki na rzecz fundacji kwoty 2000 zł tytułem zadośćuczynienia, uznając go za nieuzasadniony i nie znajdując podstaw do dyscyplinowania spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, informacje te, w kontekście stosowania prawa przez podmiot leczniczy, co do zasady stanowią informację publiczną, nawet jeśli nie są wprost przewidziane w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pytania te dotyczą stosowania przez zakład opieki zdrowotnej przepisów obowiązującego prawa, w tym kwestii związanych z ochroną zdrowia i finansowaniem świadczeń ze środków publicznych, co czyni je informacją publiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (15)
Główne
u.d.i.p. art. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 149 § par. 1, par. 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.r. art. 4a § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Ustawa o działalności leczniczej art. 4 § ust. 1 pkt 2
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacje dotyczące liczby aborcji ze względu na problemy psychiczne matki i wady płodu stanowią informację publiczną. Informacje dotyczące lekarzy wykonujących świadczenia terminacji ciąży stanowią informację publiczną.
Odrzucone argumenty
Informacje dotyczące liczby aborcji ze względu na problemy psychiczne matki i wady płodu nie stanowią informacji publicznej. Informacje dotyczące lekarzy wykonujących świadczenia terminacji ciąży nie stanowią informacji publicznej. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw do stwierdzenia by żądana informacja nie stanowiła informacji publicznej informacja, jak często aborcja z uwagi na chorobę psychiczną matki ma swoje źródło w wadach embriopatologicznych płodu, co do zasady, jest informacją publiczną brak jest podstaw do uznania, że informacja w tym zakresie nie stanowi informacji publicznej brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Janina Guść
przewodniczący sprawozdawca
Alina Dominiak
sędzia
Maja Pietrasik
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu informacji publicznej w kontekście podmiotów leczniczych, zwłaszcza w sprawach dotyczących świadczeń zdrowotnych o wrażliwym charakterze."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wniosku, a ocena charakteru informacji jako publicznej może być zależna od szczegółów wniosku i sposobu jego sformułowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w wrażliwym obszarze medycznym (aborcja), co może budzić zainteresowanie ze względu na społeczne i etyczne aspekty.
“Czy placówki medyczne muszą ujawniać dane o aborcjach? WSA w Gdańsku rozstrzyga.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gd 109/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-07-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-05-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/ Maja Pietrasik Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 2551/24 - Wyrok NSA z 2025-03-19 Skarżony organ Inne Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art 1, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 149 par. 1, par. 1a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji A. z siedzibą w W. na bezczynność Copernicus Podmiot Leczniczy Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Copernicus Podmiot Leczniczy Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku do rozpoznania punktu 3 i 6 wniosku Fundacji A. z siedzibą w W. z dnia 28 lipca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Copernicus Podmiot Leczniczy Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku na rzecz Fundacji A. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Fundacja A. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Copernicus Podmiot Leczniczy Spółki z o.o. z siedzibą w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych: Pismem z dnia 28 lipca 2023 r., które wpłynęło do Copernicus Podmiot Leczniczy Spółki z o.o. w dniu 2 sierpnia 2023 r., Fundacja, powołując się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902) dalej w skrócie jako "u.d.i.p.", wniosła o udzielenie następującej informacji, tj. czy w jego placówce dokonuje się terminacji ciąży w przypadkach określonych w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. 2022 r. poz. 1575 ze zm.), zwanej dalej również jako "ustawa". W przypadku odpowiedzi twierdzącej, Fundacja wniosła ponadto o udzielenie szeregu informacji, w tym w punkcie 3 i 6 następujących informacji: 3) w przypadkach aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki - ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady?, wyszczególnieniem poszczególnym lat; 6) tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę obecnie bądź w przeszłości, mających, ze względu na posiadane kwalifikacje, możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy, z podziałem na wykonujących świadczenia określone w art. 4a ustawy, z wyszczególnieniem ilości, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe. Copernicus Podmiot Leczniczy Spółka z o.o., pismem z dnia 16 sierpnia 2023 r. powiadomiła skarżącą o konieczności wydłużenia terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., termin odpowiedzi wyznaczono najpóźniej do 2 października 2023 r. Odpowiadając na wniosek skarżącej, pismem z dnia 25 września 2023 r., wskazano, - odnośnie pytania 3, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i jako taka nie może zostać udzielona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej; - odnośnie pytania 6 - zwrócono się o doprecyzowanie żądanej informacji poprzez dokładne wskazanie okresu zatrudnienia lekarzy, o których mowa we wniosku; poinformowano, że przerwania ciąży może dokonać specjalista w zakresie położnictwa i ginekologii lub lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne w zakresie położnictwa i ginekologii w obecności i pod kierunkiem lekarza posiadającego specjalizację w zakresie położnictwa i ginekologii; wskazano, że informacja wiążąca dane lekarzy z liczbą i rodzajem oraz czasem wykonania danej procedury medycznej nie stanowi informacji publicznej i jako taka nie może zostać udzielona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Fundacja, zarzucając Spółce bezczynność w zakresie rozpatrzenia pkt 3 i 6 wniosku z dnia 28 lipca 2023 r., wskazała na naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Spółki do udostępnienia wskazanej informacji publiczne, stwierdzenie, że bezczynność Spółki nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od Spółki na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł oraz zwrot kosztów postępowania. Zdaniem Fundacji, wnioskowane informacje, wbrew stanowisku Spółki, stanowią informację publiczną, którą należy udostępnić. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła treść szeregu wyroków sądów administracyjnych, podnosząc, że uzyskała tożsame informacje, jak żądane w pkt 3 oraz 6 wniosku, w bardzo wielu szpitalach, do których kierowała swoje wnioski. Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, wskazując że zgadza się z cytowanym przez skarżącą orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Kr 38/18, iż walor informacji publicznej mają m.in. informacje statystyczne odnoszące się do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego, w tym ilości poszczególnych rodzajów świadczeń i zabiegów przeprowadzonych w tym podmiocie. Dlatego też udzielono skarżącej odpowiedzi na pytania nr 1 i 2., tj. podano liczbę przeprowadzonych aborcji, zgodnie z wnioskiem. Jednak pytanie nr 3 zawarte we wniosku skarżącej jest dalej idące, dotyczy m.in. stanu zdrowia płodu oraz stanu zdrowia kobiety ciężarnej. Takie dane, w ocenie Spółki, są zawarte w dokumentacji medycznej, a zatem nie stanowią informacji publicznej. Jest to bowiem informacja objęta tajemnicą lekarską i zawodową personelu medycznego, wykraczająca poza zakres informacji o działalności podmiotu leczniczego. Odnosząc się natomiast do pkt 6 wniosku Spółka wskazała, że skarżąca w piśmie z dnia 29 września 2023 r. otrzymała informację, iż przerwania ciąży może dokonać specjalista położnictwa i ginekologii lub lekarz w trakcie specjalizacji z położnictwa i ginekologii w obecności i pod kierunkiem lekarza specjalisty położnictwa i ginekologii. W związku z tym, w celu wskazania skarżącej nazwisk lekarzy uprawnionych do wykonania tej procedury zatrudnionych w podmiocie leczniczym, została ona poproszona o sprecyzowanie wniosku co do okresu, za jaki informacja ma być udzielona. Skarżąca wniosku w tym zakresie nie uzupełniła. A zatem nie można było wykonać wniosku ze względu na brak uzupełnienia. Nadto, zdaniem Spółki, informacja, który lekarz wykonywał konkretną procedurę u konkretnej pacjentki, zawarta jest w dokumentacji medycznej i jako taka jest objęta tajemnicą lekarską - nie stanowi zatem informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Problematyka dostępu do informacji publicznej, której dotyczył wniosek, została unormowana w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej powoływanej jako u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia zaś przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11). Zgodnie z art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Podkreślenia wymaga, że u.d.i.p. wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy) bądź też w drodze decyzji administracyjnej, odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy). W przypadku, gdy żądana informacja nie posiada charakteru informacji publicznej, formą załatwienia wniosku jest powiadomienie wnioskodawcy o tych fakcie pismem. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności w zakresie odpowiedzi na dwa punkty złożonego wniosku, w pozostałym zakresie żądana wnioskiem informacja został bowiem skarżącej udostępniona. Miedzy stronami bezspornym było, że Copernicus Podmiot Leczniczy Spółka z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991) i udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jest zatem jednostką dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia. Natomiast kwestią sporną, wymagającą rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy objęte punktem 3 i 6 wniosku z dnia 28 lipca 2023 r. informacje, których udostępnienia żąda skarżąca, stanowią informacje publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Wniosek skarżącej , co do zasady, dotyczył świadczenia terminacji ciąży, które jest jednym z udzielanych przez podmiot świadczeń, finansowanych ze środków publicznych. Dopuszczalność tego zabiegu określa ustawa z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U. z 2022 r. poz. 1575). Ograniczenia ustawowe udzielania tego świadczenia nie zmieniają jego charakteru jako świadczenia zdrowotnego finansowanego ze środków publicznych w oparciu o zasady określone nie w ustawie o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ale w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2561). Jednocześnie chodzi tu o informacje dotyczące przedmiotu działalności podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a także sposobu dysponowania jego majątkiem (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p.). Tożsamy pogląd, wyrażono w wyrokach: WSA w Kielcach z 20 grudnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Ke 111/23, WSA w Lublinie z 26 listopada 2019 r. sygn. akt II SAB/Lu 61/19, WSA w Krakowie z 2 października 2018 r., II SAB/Kr 79/18, WSA w Gdańsku z 13 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Gd 57/17, WSA w Łodzi z dnia 19 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 117/23. W punkcie 3 wniosku skarżąca sformułowała pytanie: w przypadkach aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki - ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady?, wyszczególnieniem poszczególnym lat. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia by żądana informacja nie stanowiła informacji publicznej. Zadane pytane wiąże się ze skutkami orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt K 1/20, w którym stwierdzono, że art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży jest niezgodny z art. 38 w związku z art. 30 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowił, że przerwanie ciąży może być dokonane w przypadku gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu. Stwierdzenie niekonstytucyjności tego unormowania doprowadziło do sytuacji, w której podstawy dokonywania aborcji iw takich sytuacjach poszukiwano w przesłance art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, zgodnie z którym przerwanie ciąży może być dokonane w przypadku gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej. W przypadku, gdy wady embriopatologiczne płodu powodują poważne zagrożenia w sferze psychiki matki, może bowiem zajść przesłanka aborcyjna z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.r. (usunięcie z systemu prawnego przesłanki z pkt 2 w tym przypadku nie wyklucza dokonania aborcji). Przepis art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży dotyczy nie tylko zdrowia fizycznego, ale też psychicznego kobiety ciężarnej. Diagnoza choroby psychicznej (stwierdzenie jednostki chorobowej) matki, powstałej w związku z faktem ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu, może prowadzić do dokonania aborcji. Zadane pytanie, w tym kontekście zmierzało do uzyskania informacji ile razy w przypadku zdiagnozowanych problemów psychiczne matki - stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady. Miało ono na celu uzyskanie informacji czy i jak często doszło do aborcji z w takim przypadku. Spółka nie wskazywała, że nie posiada żądanej informacji, a Sąd nie posiada wiedzy o zakresie posiadanych w tym przedmiocie przez Spółkę informacji. Informacja, jak często aborcja z uwagi na chorobę psychiczną matki ma swoje źródło w wadach embriopatologicznych płodu, co do zasady, jest informacją publiczną. Dotyczy ona bowiem stosowania przez zakład opieki zdrowotnej przepisów obowiązującego prawa. Fakt, że sytuacja ta nie jest wprost przewidziana w ustawie nie wyklucza takiej oceny, stanowi ona bowiem jedną z odmian tej przesłanki, a powoływanie się na nią jest skutkiem usunięcia poprzednio obowiązującej przesłanki legalnej aborcji, jaką były wady embriopatologiczne płodu. Odrębną kwestią jest okoliczność, czy informacja ta ma charakter informacji publicznej prostej czy przetworzonej i czy winna podlegać udostępnieniu z uwagi na ograniczenia zawarte w art. 5 u.d.i.p. Odpowiedź na te pytania jest jednak związana z koniecznością podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonych działań (zobowiązanie do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, wydanie decyzji). Brak tych działań wskazuje na bezczynność organu. W pytaniu 6 wniosku skarżąca domaga się udostępnienia danych dotyczących tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę obecnie bądź w przeszłości, mających, ze względu na posiadane kwalifikacje, możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy, z podziałem na wykonujących świadczenia określone w art. 4a ustawy, z wyszczególnieniem ilości, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe. W odpowiedzi na to pytanie poinformowano, że przerwania ciąży może dokonać specjalista w zakresie położnictwa i ginekologii lub lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne w zakresie położnictwa i ginekologii w obecności i pod kierunkiem lekarza posiadającego specjalizację w zakresie położnictwa i ginekologii. Nadto, zwrócono się o doprecyzowanie żądanej informacji poprzez dokładne wskazanie okresu zatrudnienia lekarzy, o których mowa we wniosku oraz wskazano, że informacja wiążąca dane lekarzy z liczbą i rodzajem oraz czasem wykonania danej procedury medycznej nie stanowi informacji publicznej i jako taka nie może zostać udzielona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwie skarżąca nie uzyskała odpowiedzi na zadane pytanie. Rację ma Spółka, że pytanie nie było zadane w sposób precyzyjny. Pierwszy jego człon dotyczył bowiem hipotetycznych możliwości wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy, a część druga pytania dotyczyła rzeczywiście udzielonych świadczeń. Natomiast brak wskazania czasu, którego dotyczyło pytane nie stanowił przeszkody w udzieleniu odpowiedzi. Określenie "w przeszłości" należało rozumieć co do zasady, jako obejmujące cały czas funkcjonowania placówki. Wskazać także należy, że zwracając się o doprecyzowanie żądanej informacji poprzez dokładne wskazanie okresu zatrudnienia lekarzy, o których mowa we wniosku, Spółka nie określiła ani terminu na wykonanie wezwania ani sankcji na wypadek braku wykonania tego obowiązku i w żaden sposób ostatecznie nie ustosunkowała się do wniosku w tym przedmiocie. Spółka pozostaje zatem w bezczynności w rozpoznaniu wniosku, a fakt wystosowania zobowiązania może mieć wpływ jedynie na ocenę charakteru tej bezczynności. Spółka wskazała, że informacja wiążąca dane lekarzy z liczbą i rodzajem oraz czasem wykonania danej procedury medycznej nie stanowi informacji publicznej. Stanowisko w tym zakresie nie zostało uzasadnione. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że informacja w tym zakresie nie stanowi informacji publicznej. Z punktu widzenia działania zakładu opieki zdrowotnej sposób powierzania wykonywania zabiegów medycznych określonym lekarzom ma charakter informacji publicznej. Do sposobu tego należy także rozdział zabiegów na poszczególne zatrudnione osoby. Nie oznacza to obowiązku udostępnienia informacji. Podobnie jak w przypadku informacji żądanej w punkcie 3, informacja ta może mieć charakter informacji przetworzonej, a ponadto jej udostępnienie może podlegać ograniczeniu na podstawie art. 5 u.d.i.p. W obu tych przypadkach podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej zobligowany jest do podjęcia określonych działań (zobowiązanie do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, wydanie decyzji). Brak tych działań wskazuje na bezczynność organu. Podkreślić należy, że sąd w sprawie ze skargi na bezczynność nie może dokonywać oceny czy żądana informacja publiczna powinna zostać udostępniona ani zobowiązywać organu do wydania konkretnego rozstrzygnięcia. Ocena w tym zakresie dokonywana jest w postępowaniu ze skargi na podjęty przez organ akt. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Copernicus Podmiot Leczniczy Spółkę z o.o. z siedzibą w Gdańsku do rozpoznania punktu 3 i 6 złożonego przez skarżącą wniosku. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dostrzegł uporczywej opieszałości w działaniu organu. Kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Przy ocenie, czy naruszenie prawa miało charakter rażący, nie jest wystarczające, że nastąpiło przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, cechować się lekceważeniem wniosków strony i jawnym brakiem woli do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Organ co do zdecydowanej większości zadanych we wniosku z 28 lipca 2023 r. pytań udzielił skarżącej odpowiedzi, a bezczynność organu w zakresie punkty 3 i 6 wniosku wynikała z wadliwej oceny charakteru żądanej informacji. Sąd nie znalazł także podstaw do przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł. Wniosek skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej w tej wysokości nie został uzasadniony. W stanie faktycznym sprawy nie stwierdzono, aby bezczynność miała charakter rażący, zasądzanie sumy pieniężnej celem dyscyplinowania Spółki nie było celowe, postępowanie Spółki nie miało charakteru unikania załatwienia sprawy i nie istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowej sankcji nie będzie ona respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., obejmują one uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., jako dotycząca bezczynności. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI