III SAB/Gd 109/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-07-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejanonimizacja danychochrona prywatnościprotokół kontroliszkołakuratorium oświatyWSAbezczynność organu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na bezczynność dyrektora szkoły w przedmiocie udostępnienia protokołów kontroli, uznając anonimizację części danych za uzasadnioną ochroną prywatności.

Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność dyrektora szkoły w zakresie udostępnienia protokołów kontroli zewnętrznych, zarzucając nadmierną anonimizację danych. Dyrektor szkoły wyjaśnił, że anonimizacja była konieczna w celu ochrony prywatności uczniów i ich rodziców, a także nauczycieli, których dane mogłyby pośrednio zidentyfikować osoby prywatne. Sąd uznał, że anonimizacja była uzasadniona i wystarczająca, a tym samym nie stwierdził bezczynności organu, oddalając skargę.

Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 4 w Rumi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w szczególności kopii protokołów kontroli zewnętrznych. Skarżący zarzucił organowi nadmierną anonimizację danych w udostępnionych protokołach, w tym danych nauczycieli oraz fragmentów dotyczących stanu faktycznego i zaleceń pokontrolnych. Dyrektor szkoły argumentował, że anonimizacja była niezbędna do ochrony prywatności osób fizycznych (uczniów, rodziców) oraz nauczycieli, których dane mogłyby pośrednio doprowadzić do identyfikacji tych osób, zwłaszcza w kontekście specyfiki sprawy będącej przedmiotem kontroli. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał, że Dyrektor Szkoły Podstawowej jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a protokół z kontroli stanowi informację publiczną. Jednakże, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dostęp ten podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Sąd podzielił stanowisko organu, że anonimizacja danych była uzasadniona ochroną prywatności, a forma udostępnienia informacji była wystarczająca w świetle wniosku skarżącego. W związku z tym, że organ nie dopuścił się bezczynności, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, anonimizacja danych w protokole kontroli zewnętrznej, w tym danych nauczycieli, jest uzasadniona, jeśli umożliwia ona ochronę prywatności osób fizycznych (uczniów, rodziców) oraz nauczycieli, których dane mogłyby pośrednio doprowadzić do identyfikacji tych osób.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ochrona prywatności osób fizycznych, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, może uzasadniać ograniczenie dostępu do informacji publicznej, nawet jeśli dane te dotyczą osób pełniących funkcje publiczne lub są zawarte w dokumentach urzędowych. Anonimizacja jest dopuszczalną formą ograniczenia dostępu, pozwalającą na udostępnienie informacji publicznej przy jednoczesnym zabezpieczeniu danych podlegających ochronie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.s.g. art. 7 § pkt 8

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.o. art. 8 § 2 pkt 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 68 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 88 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Anonimizacja danych w protokole kontroli była uzasadniona ochroną prywatności osób fizycznych. Udostępnienie informacji w formie zanonimizowanej nie stanowi bezczynności organu.

Odrzucone argumenty

Dyrektor szkoły dopuścił się bezczynności poprzez nadmierną anonimizację danych. Organ miał obowiązek udostępnić protokół kontroli w całości, bez anonimizacji danych nauczycieli.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że anonimizacja danych była uzasadniona i wystarczająca w świetle żądania skarżącego. Dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom ze względu na prywatność osoby fizycznej. Anonimizacja jest użytecznym instrumentem ograniczenia treści udostępnianej informacji, poprzez wyeliminowanie z niej informacji podlegających ochronie.

Skład orzekający

Bartłomiej Adamczak

sprawozdawca

Jolanta Sudoł

przewodniczący

Paweł Mierzejewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie anonimizacji danych w protokołach kontroli w celu ochrony prywatności oraz brak bezczynności organu w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kontroli kuratoryjnej i ochrony prywatności uczniów i nauczycieli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i ochrony prywatności, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych prawami dostępu do informacji.

Czy anonimizacja danych w protokołach kontroli jest zawsze uzasadniona? WSA w Gdańsku wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gd 109/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Jolanta Sudoł /przewodniczący/
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1 , art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 40
art. 7 pkt 8
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 900
art. 8 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 88 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w J. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 4 im. Janusza Korczaka w Rumi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w J. (zwane dalej "Stowarzyszeniem", "wnioskodawcą" lub "skarżącym") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 4 im. Janusza Korczaka w Rumi, zarzucając naruszenie:
1/ art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2/ art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej powoływanej jako "u.d.i.p."), w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej;
3/ art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w takim zakresie, w jakim zanonimizowano (zamazano i nie udostępniono) informację publiczną w zakresie szerszym niż art. 5 u.d.i.p. na to pozwala.
Mając powyższe na uwadze Stowarzyszenie wniosło o: 1/ zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 13 marca 2023 r. w części, w której nie został on załatwiony; 2/ stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 3/ zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych; 4/ wymierzenie organowi grzywny w razie stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wyjaśniło, że w dniu 13 marca 2023 r. wystąpiło na adres e-mail organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1/ kopii/skanów protokołów kontroli zewnętrznych (tj. w szczególności protokoły kontroli Kuratorium, sanepidu, straży pożarnej i innych instytucji) przeprowadzonych w Szkole w bieżącym roku szkolnym (tj. od 1 września br. do dnia złożenia wniosku) wraz z zaleceniami pokontrolnymi, w formie skanów w formacie PDF;
2/ daty ostatniego posiedzenia Rady Pedagogicznej;
3/ informacji, czy szkoła lub dyrektor posiada kwalifikowany podpis elektroniczny.
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano przesłanie na adres e-mail [...].
Stowarzyszenie wskazało, że w dniu 27 marca 2023 r. organ udostępnił wnioskowane informacje jednakże nie w całości, bowiem w protokole kontroli Kuratorium zanonimizowano (zamazano, nie udostępniono) znaczne fragmenty tekstu (o nieznanej Stowarzyszeniu treści) oraz istotne dla treści protokołu imiona i nazwiska osób pełniących funkcje publiczne: nauczycieli oraz przeprowadzających kontrolę pracowników Kuratorium. Ponadto nie udostępniono całego protokołu, a jedynie jego pierwszą i ostatnią stronę. Tego samego dnia Stowarzyszenie wysłało wiadomość do organu, w której wskazało jakie informacje ustawa o dostępie do informacji publicznej pozwala anonimizować oraz, że w przesłanym protokole zanonimizowane zostały również informacje, których organ nie miał prawa anonimizować. Stowarzyszenie poprosiło o ponowne przesłanie wnioskowanego dokumentu bez nadmiernej anonimizacji do następnego dnia (tj. do końca 14-dniowego terminu realizacji wniosku). W odpowiedzi organ wysłał wnioskodawcy pozostałą część protokołu, jednak w dalszym ciągu wiele informacji pozostało zanonimizowanych (zanonimizowano liczne fragmenty protokołu, w szczególności całe 2 strony ustalonego stanu faktycznego, fragmenty zaleceń oraz imiona nazwiska nauczycieli). Stowarzyszenie ponownie wskazało, że organ nie udostępnił części wnioskowanych informacji i dokonał nadmiernej anonimizacji oraz poprosiło o przesłanie protokołu bez zbędnej anonimizacji (tj. w zakresie danych nauczycieli jako osób pełniących funkcję publiczną oraz elementów protokołu innych niż dane osobowe osób fizycznych, bowiem przepis art. 5 u.d.i.p. pozwala na anonimizowanie tylko danych osobowych osób fizycznych). Dnia 29 marca 2023 r. organ wysłał wiadomość, w której wskazał, że wersja protokołu jaka została udostępniona Stowarzyszeniu jest jedyną, jaka mogła zostać udostępniona.
Wobec powyższego – w ocenie skarżącego - skoro organ odmówił dosłania brakujących informacji, to pozostaje w bezczynności - wniosek nie został bowiem załatwiony, gdyż ani nie udostępniono całości wnioskowanej informacji publicznej, ani nie wydano decyzji o odmowie udostępnienia informacji na podstawie art. 16 u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 4 w Rumi wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Dyrektor wskazał, że w dniu 27 marca 2023 r. Stowarzyszeniu, w odpowiedzi na złożony wniosek, została przekazana informacja zawierająca kopie protokołów dwóch kontroli zewnętrznych, data ostatniej rady oraz informacja, że szkoła posiada podpis elektroniczny (w załączniku).
Przywołując art. 5 ust. 2 u.d.i.p. organ wyjaśnił natomiast, że przed udostępnieniem kopii protokołu z kontroli Kuratorium Oświaty w Gdańsku dokument ten został poddany zabiegowi anonimizacji w odniesieniu do danych osobowych osób fizycznych (uczniów, rodziców uczniów). Sprawa, której dotyczyła kontrola była bowiem znana w środowisku lokalnym, a zatem ujawnienie całej treści protokołu (również w zakresie przebiegu i okoliczności analizowanych podczas kontroli zdarzeń) mogłoby jednoznacznie pozwolić na zidentyfikowanie rodziców i dzieci, których sprawa dotyczyła. Z tego też powodu nie zostały udostępnione m.in. nazwiska wychowawczyń grupy. Protokół zawierał treści wrażliwe z punktu widzenia oceny funkcjonowania rodziny/rodziców i dzieci. W ocenie Dyrektora protokół nie mógł zostać udostępniony w całości i takie samo stanowisko podtrzymał szkolny Inspektor Ochrony Danych Osobowych. Zaznaczono, że istotą kontroli jest treść zaleceń pokontrolnych, a one zostały udostępnione.
Dyrektor szkoły wyjaśnił, że działał mając na uwadze to, iż każda osoba fizyczna, której dane są przetwarzane przez m.in. organy administracji publicznej, korzysta z określonego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczenia w dostępie do informacji publicznej w postaci ochrony prawa do swojej prywatności, o ile z prawa tego wyraźnie nie zrezygnuje. Ponadto, jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, usunięcie personaliów osób prywatnych czy też ich zanonimizowanie, nie wpływa na czytelność dokonanego w ten sposób przekazu. Także zgodnie z art. 23 Kodeksu cywilnego nazwisko pozostaje pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Dla udostępnienia danych osobowych niezbędne jest zatem istnienie ku temu odpowiedniej podstawy prawnej, a pamiętać należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej jest podstawą do udostępnienia jedynie informacji publicznej. Konieczne jest w każdym przypadku uwzględnienie art. 5 u.d.i.p.
Organ zaznaczył, że nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż protokół kontroli kuratorium jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a zasadą jest, że informacja publiczna powinna być udzielana, co oznacza, że dyrektor szkoły, który jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, powinien zawsze dążyć do tego, aby informacji - nawet w ograniczonym zakresie - udzielić. Z uwagi jednak na to, że wnioskodawca żądał udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w dokumencie, w którym część danych objęta jest ochroną prywatności, dyrektor szkoły zanonimizował fragmenty, które w jego ocenie mogłyby pozwolić na zidentyfikowanie rodziny i dzieci, o których była mowa w protokole, dlatego postanowił nie ujawniać także nazwisk nauczycielek. Prowadzą one bowiem jedyną grupę przedszkolną, w której jest rodzeństwo bliźniacze, a jego właśnie dotyczyła skarga złożona przez matkę dziewczynek do Kuratorium. W związku z tym ujawnienie nazwisk nauczycielek byłoby równoznaczne ze wskazaniem, o jakie dzieci chodzi.
Organ podkreślił, że protokół z kontroli przeprowadzonej przez podmioty/organy do tego upoważnione jest informacją publiczną, ale może ona być udostępniona jedynie po zamazaniu danych personalnych lub mogących umożliwić identyfikację osoby prywatnej. Ustawodawca w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wyraźnie ograniczył pojęcie informacji publicznej do spraw publicznych, które są ściśle związane ze wspólnotą publiczną. A contrario nie są sprawami publicznymi sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10). Sprawa publiczna oznacza bowiem przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest też uznanie, że część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że związana jest z jego działalnością, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie niestwierdzenia stanu bezczynności organu, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie Stowarzyszenie [...] z siedzibą w J. uczyniło bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 4 im. Janusza Korczaka w Rumi polegającą na nierozpoznaniu złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej wniosku z dnia 13 marca 2023 r. w zakresie żądania objętego punktem 1. tego wniosku, odnoszącego się do udostępnienia kopii/skanu protokołów kontroli zewnętrznych przeprowadzonych w Szkole w bieżącym roku szkolnym wraz z zaleceniami pokontrolnymi, a ściślej mówiąc udostępnienia skarżącemu "Protokołu kontroli doraźnej", sporządzonego w dniu 2 lutego 2023 r. przez pracowników Kuratorium Oświaty w Gdańsku, w wersji niezanonimizowanej "w zakresie danych nauczycieli jako osób pełniących funkcję publiczną oraz elementów protokołu innych niż dane osobowe osób fizycznych".
Na wstępie należy wskazać, że w przypadku skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej powoływanej jako "u.d.i.p."). Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi (organowi) bezczynność.
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości i jest to okoliczność niekwestionowana w niniejszej sprawie, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 4 w Rumi – czyli placówki będącej publiczną jednostką oświatową, dla której Gmina Miejska Rumia jest organem prowadzącym - jest podmiotem zobowiązanym do podejmowania działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony bowiem został wprost na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym - po myśli pkt 4 - na podmioty wykonujące zadania publiczne i reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 7 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm. – dalej w skrócie "u.s.g.") oraz art. 8 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 900 – dalej jako "u.p.o."), przyjąć należy, że szkoła podstawowa (w tym także – jak w niniejszej sprawie - prowadząca oddziały przedszkolne), której organem prowadzącym jest gmina, jest jednostką organizacyjną samorządu terytorialnego mającą na celu wykonywanie zadań z zakresu edukacji publicznej, natomiast dyrektor takiej szkoły – jako osoba kierująca działalnością szkoły oraz reprezentująca ją na zewnątrz (art. 68 ust. 1 pkt 1 u.p.o.) - jest podmiotem reprezentującym jednostkę, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., który pozostaje zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
Nie jest również sporne w niniejszej sprawie, że objęta wnioskiem informacja, odnosząca się do udostępnienia protokołu z kontroli zewnętrznej wraz z zaleceniami pokontrolnymi, stanowi co do zasady informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej regulacji jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega m.in. informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p.), a także informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ tiret drugi u.d.i.p.). Sporządzony przez kuratorium oświaty w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego protokół z kontroli, stanowi niewątpliwie dokument urzędowy, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., który w swej treści zawiera informacje odnoszące się do funkcjonowania (przynajmniej w zakresie objętym kontrolą) danej placówki oświatowej, przebiegu i efektów przeprowadzonej kontroli oraz zalecenia pokontrolne (zob. art. 55 ust. 4 u.p.o.). Z uwagi jednak na okoliczności przeprowadzania danej kontroli treść protokołu pokontrolnego może zawierać informacje podlegające ograniczeniu w ich udostępnianiu. Dostęp do informacji publicznej nie ma bowiem charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji wskazanych w ust. 1 i ust. 2 (m.in. dotyczących działalności organów oraz osób pełniących funkcje publiczne oraz dostępu do dokumentów) może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności praw i innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Stosownie do art. 5 ust. 2 in principio u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Stwierdzenie, że w danym przypadku podmiot zobowiązany ma do czynienia z prywatnością osoby fizycznej, jest zatem przesłanką ograniczenia korzystania z prawa dostępu do informacji publicznej. Uznaje się, że sferą życia prywatnego objęte są takie okoliczności, w stosunku do których można przyjąć prymat interesu jednostki nad interesem publicznym, domniemanie przewagi prawa jednostki do bycia pozostawioną samej sobie nad interesem publicznym bądź interesem innych podmiotów. W związku z tym zakres ochrony prawa do prywatności danej osoby może – w szczególnych przypadkach – uzasadniać również wyłączenie udostępnienia danych, które z definicji stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu. W ocenie Sądu bowiem na sferę prawem chronionej prywatności danej osoby składają się informacje dotyczące jej w sposób bezpośredni (np. dane osobowe), ale także takie inne informacje, które umożliwiają identyfikację takiej osoby w sposób choćby pośredni (poprzez udostępnienie innych informacji). Wskazuje się, że "w istocie treść, rodzaj lub charakter informacji o różnych osobach finalnie redefiniuje kontekst, w którym oczekuje się lub żąda, aby informacje były ujawnione. Informacje te są zatem adekwatne lub nieadekwatne do ujawnienia w określonym kontekście, podobnie jak i w określonym kontekście informacje należą lub nie należą do sfery prywatności. Współcześnie to właśnie kontekst użycia informacji jest kluczową kategorią definicyjną zarówno dla prywatności, jak i ochrony danych osobowych. W konsekwencji niezależnie od tego, jak szeroko wskazuje się na desygnaty pojęcia prywatności, w każdym przypadku o zakwalifikowaniu informacji do tej kategorii decydują konkretne okoliczności ich pozyskania, utrwalenia, użycia i powiązania z określoną osobą fizyczną o określonej tożsamości i statusie. Tak właśnie rzecz się ma z udostępnianiem informacji o osobie fizycznej w trybie dostępu do informacji publicznej, gdzie na zakres udostępnianej informacji obok jej treści (brzmienia) wpływa kontekst, w tym uwarunkowania podmiotowe i przedmiotowe" (zob. pkt 25 i nast. komentarza do art. 5 u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, WKP 2023).
Mając to na uwadze, w niniejszej sprawie należało podzielić stanowisko Dyrektora, że część informacji i danych zawartych we wnioskowanym do udostępnienia przez skarżącego "Protokole kontroli doraźnej" z dnia 2 lutego 2023 r. objęta była ochroną prywatności w odniesieniu do osób prywatnych, o których była mowa w protokole, w kontekście opisywanych tam szczegółowo zdarzeń. Zagwarantowanie ochrony prywatności tych osób wymagało zatem podjęcia przez organ w ramach udostępnienia informacji publicznej takich działań, które uniemożliwiłyby zidentyfikowanie wymienionych w protokole kontroli konkretnych rodziców i dzieci, będących uczestnikami opisanych w nim zdarzeń, co z kolei – z uwagi na charakter i specyfikę sprawy dotyczącej przeprowadzonej kontroli Kuratorium – wymagało także odmowy przez organ ujawnienia imion i nazwisk konkretnych nauczycieli wraz ze wskazaniem jakiego oddziału wychowania przedszkolnego są oni nauczycielami w kontrolowanej placówce oświatowej, gdyż informacja taka w świetle udostępnionej treści protokołu i opisanej w nim sprawy, umożliwiałaby identyfikację osób prywatnych (nie pełniących funkcji publicznej), objętych prawną ochroną przejawiającą się w ograniczeniu udostępniania o nich informacji ze względu na ich prywatność.
W ocenie Sądu – w okolicznościach niniejszej sprawy – należało także zaaprobować przyjętą przez organ formę realizacji wniosku skarżącego w odniesieniu do żądania udostępnienia kopii/skanu przedmiotowego protokołu wraz z zaleceniami pokontrolnymi, poprzez jego częściowe zanonimizowanie z powodów powyżej wskazanych. W doktrynie przyjmuje się, że "anonimizacja danych zawartych w treści informacji podlegających udostępnieniu w dokumentach stanowi bezdecyzyjną formę ograniczenia dostępu do części danych, którą wykorzystuje się przy realizacji dostępu do informacji publicznej w trybie wnioskowym i w trybach bezwnioskowych. Anonimizacja jest użytecznym instrumentem ograniczenia treści udostępnianej informacji, poprzez wyeliminowanie z niej informacji podlegających ochronie ze względu na prywatność osoby fizycznej lub ochronę danych osobowych, której zastosowanie pozwala udostępnić informacje publiczne przy jednoczesnym zabezpieczeniu przed nieuprawnionym dostępem do tych informacji, które nie mogą być udostępnione. (...) W praktyce anonimizacja oznacza zatem przekształcenie danych osobowych w sposób uniemożliwiający przyporządkowanie poszczególnych informacji do osoby fizycznej o ustalonej tożsamości lub możliwej do zidentyfikowania lub takie przekształcenie danych, aby przyporządkowanie wymagało niewspółmiernych kosztów, czasu lub działań. (...) Anonimizacja informacji publicznych przy ich udostępnianiu jest uzasadniona, ponieważ stanowi sposób ograniczenia praw, o jakich mowa w art. 5 u.d.i.p." (zob. pkt 70 i nast. komentarza do art. 5 u.d.i.p., op.cit.).
W orzecznictwie wyrażony został pogląd, że "w przypadku, gdy występują ograniczenia w dostępie do informacji publicznej określone w art. 5 u.d.i.p. wydanie decyzji odmownej powinno być ostatecznością, stosowaną jedynie wówczas, gdy niemożliwe jest udostępnienie treści dokumentu odpowiednio zanonimizowanego, po usunięciu elementów podlegających ochronie" (zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1195/20). Skoro bowiem "tożsamość osoby fizycznej można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na jeden lub kilka specyficznych czynników określających cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne tej osoby, to odmowa ujawnienia owych czynników choćby poprzez ich anonimizację winna być najczęściej uznana za wystarczający sposób ochrony tożsamości, a przez to prywatności osoby fizycznej" (zob. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 2160/21). W konsekwencji, zaznaczenia także wymaga, że "kluczowe dla oceny, czy organ ma obowiązek anonimizując częściowo daną informację wydać w związku z tym na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tej części, czy też anonimizacja ta nie niesie konieczności wydania takiej decyzji, gdyż nie stanowi odmowy udostępnienia informacji publicznej - jest to, czy anonimizowana informacja jest wprost objęta zakresem żądania wniosku, czy też pojawia się "przy okazji" udostępniania informacji publicznej (np. dane osobowe wymagające anonimizacji znajdują się na żądanym nośniku informacji publicznej, lecz nie są objęte uzewnętrznionym we wniosku zainteresowaniem wnioskodawcy, które odnosi się do fragmentów irrelewantnych z punktu widzenia ochrony danych osobowych). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r., I OSK 2267/12 wskazał, że "Z zestawienia tych dwóch wartości, tj. zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności, tajemnic przedsiębiorcy i danych osobowych osób fizycznych, można wyprowadzić wniosek, że możliwe jest udostępnianie informacji publicznej w sposób nie naruszający wskazanych dóbr chronionych. Służy temu m.in. zastosowana przez organ w rozpatrywanej sprawie tzw. anonimizacja danych wrażliwych. W takim wypadku nie zachodzi jednak potrzeba wydawania oddzielnej decyzji na podstawie art. 16 ustawy (o dostępie do informacji publicznej), gdyż przepis ten może mieć zastosowanie tylko w wypadku odmowy udostępnienia informacji, a nie w przypadku jej udzielenia z zachowaniem zasady ochrony dóbr chronionych. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu, że w każdym wypadku, kiedy zachodzi możliwość ujawnienia "przy okazji" udostępniania informacji publicznej danych podlegających ochronie na podstawie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, należy całkowicie odmówić udzielenia informacji na podstawie przepisu art. 16 (ww.) ustawy, zwłaszcza, gdy strona nie jest sama zainteresowana ujawnieniem takich danych, żądając udzielenia informacji o konkretnych sprawach publicznych. Wydanie decyzji odmownej na podstawie przepisu art. 16 ww. ustawy byłoby konieczne tylko w przypadku, gdyby istota żądanej informacji dotyczyła żądania ujawnienia chronionych prawem danych wskazanych osób lub danych wrażliwych innych podmiotów". Ocenę należy zatem przeprowadzać przez pryzmat złożonego w sprawie wniosku i wskazanego w nim wyraźnie zakresu żądanych informacji (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r.; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1928/15; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 601/14; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1928/15; wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK 537/17; wyrok NSA z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt I OSK 227/17; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2267/12)" (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3149/18).
W pełni aprobując poglądy wyrażone w przywołanych wyrokach, w ocenie Sądu dokonaną przez organ anonimizację, sporządzonego przez Kuratorium Oświaty w Gdańsku "Protokołu kontroli doraźnej" z dnia 2 lutego 2023 r. i udostępnienie skarżącemu w takiej formie żądanej informacji, należało uznać za dopuszczalne i wystarczające w świetle żądania skarżącego zawartego we wniosku z dnia 13 marca 2023 r. Skarżący wnioskował bowiem o przesłanie kopii/skanu protokołów kontroli zewnętrznych przeprowadzonych w Szkole w bieżącym roku szkolnym wraz z zaleceniami pokontrolnymi i w ocenie Sądu taka informacja – po wyważeniu przez organ w odniesieniu do przesłania omawianego protokołu konstytucyjnych zasad jawności życia publicznego oraz prawa do prywatności (i ochrony danych osobowych) – została mu w istocie udostępniona. Brak było zatem podstaw do wydania przez Dyrektora decyzji o odmowie udostępnienia informacji na podstawie art. 16 u.d.i.p. w odniesieniu do części przedmiotowego protokołu, która poddana została anonimizacji.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI