III SAB/Gd 104/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę osadzonego na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że organ prawidłowo naliczył opłatę za kserokopię dokumentu.
Osadzony G. K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zadań wydziałów ZK oraz umowy z adwokatem/radcą prawnym. Dyrektor Zakładu Karnego poinformował o opłacie za kserokopię regulaminu organizacyjnego i odmówił udostępnienia umowy, wskazując, że radca prawny jest funkcjonariuszem. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Sąd uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ prawidłowo zastosował procedurę naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej w formie kserokopii, zgodnie z art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarga została wniesiona przez G. K., osadzonego w Zakładzie Karnym, przeciwko Dyrektorowi Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się informacji o zadaniach wydziałów ZK oraz o umowę z adwokatem lub radcą prawnym reprezentującym Dyrektora. Dyrektor ZK odpowiedział, że udostępnienie informacji o zadaniach wydziałów wiąże się z opłatą za kserokopię w wysokości 21 zł, a umowa z radcą prawnym nie istnieje, gdyż jest on funkcjonariuszem Służby Więziennej. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, kwestionując obowiązek uiszczenia opłaty i zarzucając organowi zwłokę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że Dyrektor Zakładu Karnego nie dopuścił się bezczynności, ponieważ prawidłowo zastosował procedurę określoną w art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ poinformował skarżącego o konieczności uiszczenia opłaty za kserokopię dokumentu w ustawowym terminie, a następnie, w związku z brakiem reakcji skarżącego, udostępnił żądaną informację. Sąd podkreślił, że opłata za udostępnienie informacji publicznej na wniosek może być pobierana w wysokości odpowiadającej dodatkowym kosztom, a Dyrektor ZK działał zgodnie z prawem, informując o kosztach i udostępniając dokument.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Dyrektor Zakładu Karnego nie dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Organ prawidłowo zastosował procedurę naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej w formie kserokopii, zgodnie z art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informując wnioskodawcę o kosztach i udostępniając dokument po spełnieniu wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 15 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 15 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
u.s.w. art. 1
Ustawa o Służbie Więziennej
u.s.w. art. 2
Ustawa o Służbie Więziennej
u.s.w. art. 7 § 3
Ustawa o Służbie Więziennej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo zastosował procedurę naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej w formie kserokopii zgodnie z art. 15 u.d.i.p. Organ poinformował wnioskodawcę o konieczności uiszczenia opłaty w ustawowym terminie. Organ udostępnił żądaną informację po spełnieniu wymogów formalnych.
Odrzucone argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Obowiązek uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej jest niezgodny z prawem.
Godne uwagi sformułowania
Ostatecznie to wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, lub też nie podejmuje innej z ww. czynności. Przez owo milczenie należy rozumieć brak aktywności organu w jednej z przedstawionych wyżej form. Przez "dodatkowe koszty" udostępniania informacji na wniosek należy rozumieć rzeczywiste, ustalane każdorazowo przy realizacji danego wniosku, wykraczające poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu udostępniającego informację, dodatkowe koszty rzeczowe lub osobowe poniesione przez ten podmiot w związku z określonym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku.
Skład orzekający
Alina Dominiak
przewodniczący sprawozdawca
Bartłomiej Adamczak
członek
Jolanta Sudoł
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za udostępnianie informacji publicznej na wniosek oraz procedury postępowania w przypadku konieczności poniesienia dodatkowych kosztów przez organ."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie informacji w formie kserokopii dokumentu organizacyjnego, gdzie organ naliczył opłatę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu dostępu do informacji publicznej, w szczególności kwestii opłat za kserokopie dokumentów, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.
“Czy za kserokopię dokumentu urzędowego trzeba płacić? Sąd wyjaśnia zasady dostępu do informacji publicznej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gd 104/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak /przewodniczący sprawozdawca/ Bartłomiej Adamczak Jolanta Sudoł Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Dyrektor Zakładu Karnego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 10, art. 13, art. 14, art. 15, art. 16 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 3 par. 2 pkt 8, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2470 art. 1, art. 2, art. 7 pkt 3 Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 20 lutego 2023 r. (wpływ do organu w dniu 23 lutego 2023 r.) osadzony w Zakładzie Karnym G. K. (dalej również jako "wnioskodawca" "strona" lub "skarżący") wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego: 1. o udzielenie informacji, jakie zadania należą do wydziałów tutejszego ZK: Wydział [...], [...], [...], [...], [...] - z dokładnym opisem tych zadań; 2. o udostępnienie umowy zawartej pomiędzy adwokatem oraz radcą prawnym z Zakładem Karnym, który reprezentuje Dyrektora ZK we wszystkich sprawach. Wnioskodawca podkreślił , że w jego ocenie wszystkie żądane informacje mają charakter informacji publicznej. Dyrektor Zakładu Karnego pismem z dnia 8 marca 2023 r. nr [...] w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek w zakresie pytania nr 1 wskazał, że zgodnie z obowiązującymi w jednostce przepisami w sprawie uzyskania kserokopii żądanych dokumentów należy wpłacić na konto zakładu kwotę 21 zł, tj. 1 zł za każdą stronę. W zakresie pytania nr 2 wskazano, że radca prawny w Zakładzie Karnym jest funkcjonariuszem Służby Więziennej i stron nie wiąże umowa cywilno-prawna. G. K., pismem nadanym w dniu 17 marca 2023 r., wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego. Skarżący wskazując, że skarga dotyczy punktu 1. jego wniosku z dnia 20 lutego 2023 r., zawarł w skardze żądania stwierdzenia przez Sąd, że informacje, o które wystąpił we wniosku stanowią informację publiczną, stwierdzenia przez Sąd, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązania organu do udostępnienia tych informacji oraz wymierzenia organowi "grzywny na moją rzecz w kwocie 3500 zł". Zdaniem skarżącego chociaż organ odpowiedział na jego wniosek, to nie uzasadnia jego bezczynności, gdyż organ dążył do tego , aby nie udostępnić ww. informacji. Skarżący wskazał, że pismem z dnia 20 lutego 2022 r. wystąpił o udzielenie mu informacji publicznej, to jest o dostęp do zarządzeń, które wydał Dyrektor Zakładu Karnego w realizowaniu zadań przez Służbę Więzienną. Zdaniem skarżącego opłata za informację publiczną może być nałożona tylko wtedy, gdy chodzi o informacje przetworzoną oraz gdy organ musi ponieść dodatkowe koszty jej udostępnienia. Koszty udostępnienia żądanej informacji są małe i nie obciążają budżetu Zakładu Karnego na dużą skalę, dlatego też pobranie opłaty jest niezgodne z prawem. Do skargi dołączono pismo Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 28 września 2022 r. nr [...]. Błędnie wniesiona bezpośrednio do sądu skarga została przesłana zgodnie z właściwością do Dyrektora Zakładu Karnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stając na stanowisku, że działając na podstawie art. 15 ustawy o dostępie do informacji pismem z dnia 8 marca 2023 r. skarżący został poinformowany, że zadania poszczególnych działów funkcjonujących w jednostce zawarte są w Zarządzeniu Nr [...] Dyrektora Zakładu karnego z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Zakładu Karnego oraz że informacja może zostać udzielona skarżącemu w formie kserokopii, za którą należy uiścić opłatę w wysokości 21 zł. Opłata została naliczona zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 21 kwietnia 2021 r. w sprawie wysokości opłat za wykonanie kserokopii lub odpisu dokumentów związanych z postępowaniem wykonawczym na wniosek osadzonego lub jego pełnomocnika oraz za udostępnienie dokumentacji medycznej. Przedmiotowe pismo skarżący otrzymał w dniu 17 marca 2023 r. i w tym czasie nie złożył żadnego pisma świadczącego o zmianie żądania zawartego w piśmie z dnia 20 lutego 2023 r. Wobec powyższego pismem z dnia 30 marca 2023 r. organ doręczył skarżącemu kserokopię Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Zakładu karnego z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Zakładu Karnego oraz poinformował o obowiązku uiszczenia kwoty 21 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie. Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w udostępnieniu mu informacji publicznej objętej punktem 1. wniosku z dnia 20 lutego 2023 r. Organ pismem z dnia 8 marca 2023 r. zawiadomił skarżącego, że informacja zostanie mu udostępniona w formie kserokopii po uiszczeniu opłaty, a następnie w związku z brakiem odpowiedzi na ww. pismo, w dniu 30 marca 2023 r. udostępnił skarżącemu kserokopię Zarządzenia Nr [...] w sprawie regulaminu organizacyjnego Zakładu Karnego, które to Zarządzenie reguluje zadania poszczególnych działów tejże jednostki penitencjarnej. Skarżący w skardze z dnia 17 marca 2023 r. zakwestionował obowiązek uiszczenia opłaty za udostępnienie żądanej informacji publicznej oraz zarzucił organowi uchybienie ustawowemu terminowi udostępnienia żądanej informacji publicznej w zakresie dotyczącym punktu 1. jego wniosku z dnia 20 lutego 2023 r. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w tej ustawie. Dyrektor Zakładu Karnego należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu i jest uprawniony do jej udostępnienia. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2470 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.s.w." Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 1 i art. 2 u.s.w.), zaś dyrektor zakładu karnego jest jej organem (art. 7 pkt 3 u.s.w.). Z kolei biorąc pod uwagę, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, a w art. 6 u.d.i.p. zawarte zostało przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, to przyjąć należy, że wszelkie informacje związane z działalnością (funkcjonowaniem) organu władzy publicznej jakim jest Dyrektor Zakładu Karnego, tak w znaczeniu przedmiotowym, odnoszącym się do wykonywania w podległej Dyrektorowi jednostce zadań Służby Więziennej oraz organizacji wykonywanych zadań, jak też w znaczeniu podmiotowym, związanym z informacjami odnoszącymi się do osób pełniących funkcje publiczne i ich kompetencjami, stanowią informację publiczną. Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Z kolei przepis art. 15 u.d.i.p. odnosi się do sytuacji gdy podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Zgodnie z ww. przepisem jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom (ust. 1). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (ust. 2). Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Oznacza to, że osoba zainteresowana uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez wnioskodawcę sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Organ administracji publicznej, lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady może: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem, po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 u.d.i.p.), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, bądź 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, lub też nie podejmuje innej z ww. czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przez owo milczenie należy rozumieć brak aktywności organu w jednej z przedstawionych wyżej form. W realiach rozpoznawanej sprawy Dyrektor Zakładu Karnego, stosując się do trybu przepisanego art. 15 u.d.i.p., w pierwszej kolejności w zakreślonym przez ustawę terminie udzielił skarżącemu informacji o konieczności uiszczenia opłaty za udostępnienie żądanej informacji w formie kserokopii Zarządzenia dotyczącego regulaminu organizacyjnego jednostki. Po doręczeniu organowi wniosku skarżącego w dniu 23 lutego 2023 r. organ bowiem pismem z dnia 8 marca 2023 r. skierował do skarżącego ww. zawiadomienie, które to zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 17 marca 2023 r. Organ następnie, zachowując ustawowy termin, z uwagi na brak odpowiedzi ze strony skarżącego, pismem z dnia 30 marca 2023 r. udzielił odpowiedzi przesyłając skarżącemu kserokopię Zarządzenia Nr [...] w sprawie regulaminu organizacyjnego Zakładu Karnego. Okoliczności powyższych skarżący nie kwestionował zarówno wobec organu, jak i w toku postępowania sądowo-administracyjnego, zainicjowanego jego skargą. Uściślić należy, że skarżący w swym wniosku nie wskazał sposobu lub formy udostępnienia żądanej informacji, wobec czego organ wskazał, że żądana przez niego informacja znajduje się w treści Zarządzenia dotyczącego regulaminu organizacyjnego jednostki, przy czym udostępnienie kserokopii tegoż Zarządzenia wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty. W sytuacji, w której podmiot zobowiązany nie może udostępnić danych w formie wskazanej we wniosku, powinien, zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., powiadomić pisemnie w jaki sposób może on w inny sposób niż wskazany przez wnioskodawcę - udostępnić dane. Organowi nie można zatem zarzucić braku reakcji na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. W doktrynie zasadnie podkreślono, że w przypadku braku reakcji wnioskodawcy na otrzymane powiadomienie o wysokości opłaty podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji nie może odmówić realizacji wniosku, tj. wydać decyzji o odmowie udostępnienia informacji, ani też skorzystać z możliwości wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdyż skorzystanie z ww. sposobów zakończenia postępowania może nastąpić jedynie w ściśle określonych przepisami u.d.i.p. przypadkach. Podmiot zobowiązany nie będzie mógł również w omawianej sytuacji pozostawić wniosku bez rozpoznania, gdyż przepisy u.d.i.p. przewidują jedynie trzy sposoby zakończenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej: wydanie decyzji odmownej lub o umorzeniu postępowania bądź też udostępnienie informacji publicznej (zob. K. Kędzierska, Opłaty związane z dostępem do informacji publicznej (w:) Informacja w Administracji Publicznej, 2016, Nr 2, s. 17). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wskazana zasada bezpłatności dostępu do informacji publicznej odnosi się do korzystania z informacji udostępnionych w BIP, w centralnym repozytorium, czy w ramach wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., i dostępu do materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. W przypadku natomiast udostępnienia informacji publicznej na wniosek, zasadą wynikającą z art. 15 ust. 1 u.d.i.p. jest możliwość pobierania opłaty w wysokości kosztów związanych z udostępnieniem wnioskowanej informacji. Nie oznacza to, że udostępnienie informacji staje się odpłatne, gdyż przepis ten wskazuje jedynie na możliwość zwrotu podmiotowi udostępniającemu kosztów, które poniósł realizując żądanie wniosku (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r., I OSK 662/16). Przez "dodatkowe koszty" udostępniania informacji na wniosek należy rozumieć rzeczywiste, ustalane każdorazowo przy realizacji danego wniosku, wykraczające poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu udostępniającego informację, dodatkowe koszty rzeczowe lub osobowe poniesione przez ten podmiot w związku z określonym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Przekształcanie informacji przez przeniesienie na nośnik papierowy lub elektroniczny generuje dodatkowe koszty, dlatego udostępnianie jej w taki sposób może łączyć się z ponoszeniem opłat. Często również przekształcenie informacji wiąże się z pozbawieniem danych chronionych odrębną ustawą, co z kolei angażuje środki materialne i osobowe podmiotu zobowiązanego do realizowania zadań innych niż te, do których został powołany (por. wyroki NSA: z dnia 20 stycznia 2017 r., I OSK 2436/16; z dnia 6 lipca 2016 r., I OSK 662/16; z dnia 18 grudnia 2014 r., I OSK 266/14). Wyjaśnić należy, że przepis art. 15 ust. 2 u.d.i.p. określa tryb postępowania w sytuacji, gdy podmiot obowiązany do udzielenia informacji będzie musiał ponieść dodatkowe koszty. Podmiot ten jest zobligowany wówczas powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ratio legis omawianego przepisu polega na umożliwieniu wnioskodawcy podjęcia decyzji o pokryciu kosztów udostępnianych informacji. Ze względu na wysokość opłaty, wnioskodawca może bowiem zrezygnować z określonego sposobu lub formy udostępnienia informacji, poprzestając na sposobie, z którym nie wiążą się żadne opłaty (np. wglądu do dokumentów) lub opłata jest znacznie niższa. Takie rozwiązanie gwarantuje prawidłową realizację prawa do informacji publicznej, gdyż nie dopuszcza do sytuacji, w której wysokość kosztów udostępnienia informacji stanowiłaby wyłączną i bezpośrednią przeszkodę w dostępie do informacji publicznych. Ustawodawca pozostawił wnioskodawcy 14 dni, licząc od dnia doręczenia mu powiadomienia, na cofnięcie wniosku lub jego zmianę w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji. Niedokonanie powyższych czynności w tym terminie skutkuje zaktualizowaniem się po stronie organu obowiązku udzielenia bez zbędnej zwłoki informacji w sposób i w formie wskazanych pierwotnie we wniosku i będzie wiązać się z koniecznością opłacenia przez wnioskodawcę kosztów określonych we wcześniejszym zawiadomieniu. Stanowisko organu i sposób załatwienia wniosku skarżącego są prawidłowe. Organi, który zastosował się do ustawowych terminów podejmowanych w trybie art. 15 u.d.i.p. czynności, nie pozostawał w stanie prawnej bezczynności. Sąd stwierdził w konsekwencji, że Dyrektor Zakładu Karnego nie dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku o udostępnienie żądanej przez skarżącego informacji publicznej, gdyż w 14-dniowym terminie biegnącym od dnia doręczenia stronie zawiadomienia o wysokości opłaty za udostepnienie żądanej informacji, udzielił skarżącemu informacji publicznej. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stosownie do art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI