III SAB/Łd 60/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-05-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynnośćpolicjawykroczeniesąd administracyjnydopuszczalność skargiodrzucenie skargik.p.a.k.p.w.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Zgierzu, uznając, że czynności wyjaśniające w sprawie wykroczenia nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.

Skarżący R.C. złożył skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Zgierzu w związku z pismem z 31 grudnia 2021 r. dotyczącym niszczenia mienia przez sąsiada. Sąd administracyjny, badając dopuszczalność skargi, stwierdził, że czynności wyjaśniające prowadzone przez Policję w sprawie o wykroczenie nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżący R.C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Zgierzu, zarzucając brak działań w związku z pismem z 31 grudnia 2021 r. dotyczącym niszczenia mienia przez sąsiada. Skarżący podnosił, że Policja nie interweniowała w sprawie zalewania jego działki przez sąsiada. Komendant Powiatowy Policji wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Policja podjęła czynności wyjaśniające w sprawie wykroczenia oraz w ramach postępowania skargowego z Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, badając dopuszczalność skargi, stwierdził, że czynności wyjaśniające prowadzone przez Policję w sprawie o wykroczenie oraz postępowanie skargowe z k.p.a. nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji lub postanowień. Czynności Policji w sprawie wykroczenia nie mieszczą się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. Podobnie ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego z k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uznając ją za niedopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czynności wyjaśniające prowadzone przez Policję w sprawie o wykroczenie oraz postępowanie skargowe z Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Czynności wyjaśniające w sprawach o wykroczenie oraz postępowanie skargowe z k.p.a. nie mieszczą się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych, w szczególności nie dotyczą aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które mogłyby być przedmiotem skargi na bezczynność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

k.p.w. art. 1 § § 1 i 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Pomocnicze

k.p.a. art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 237 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.w. art. 27

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 54

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności wyjaśniające w sprawie o wykroczenie nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Postępowanie skargowe z k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji lub postanowień.

Godne uwagi sformułowania

Nie każde zatem działanie, czynność, bezczynność czy przewlekłość w działaniu organu administracji podlega kontroli sądów administracyjnych. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Skarga na bezczynność organu wnoszona do sądu administracyjnego ma natomiast na celu zdyscyplinowanie organu administracji publicznej do wydania aktu administracyjnego kończącego sprawę.

Skład orzekający

Anna Dębowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących czynności Policji w postępowaniu wykroczeniowym oraz postępowania skargowego z k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości sądu administracyjnego dla określonych czynności Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi do sądu administracyjnego, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Łd 60/23 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 227, art. 237 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 § 2, art. 5, art. 58 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 729
art. 1 § 1 i 2, art. 27, art. 54
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.C. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Zgierzu w przedmiocie braku działań w związku z pismem z 31 grudnia 2021 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. d.j.
Uzasadnienie
R.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Zgierzu polegającą na nieuzasadnionym przedłużaniu sprawy niszczenia mienia. Skarżący podniósł, że sprawa jest już po raz drugi lekceważona, bo 31 grudnia 2021 r. składał skargę na sąsiada pisemnie i Policja nie interweniowała. 2 listopada 2022 r. zaskarżył to w zgłoszeniu na ePUAP.
W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w Zgierzu wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Komendant Powiatowy Policji w Zgierzu wyjaśnił, że 3 stycznia 2021 r. do Komisariatu Policji w A. wpłynęło pismo R.C. zatytułowane "skarga na niszczenie mienia przez sąsiada (...).". W treści pisma wskazane zostało, że A.B. przekierowuje wodę, ze swojej działki o nr [...], za pomocą zastawek. Przelewająca się woda niszczy ogrodzenie oraz przesiąka na sąsiednią działkę o nr [...]. Sąsiad demontuje zastawki przed wizytą urzędników, dlatego też udowodnienie jego procederu jest niemożliwe.
P.o. Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w A. pismo zadekretował na rewir dzielnicowy, gdzie zarejestrowano je pod nr [...]. Dzielnicowa asp. M.M. trzykrotnie 19 stycznia 2022 r., 14 lutego 2022 r. oraz 23 lutego 2022 r., w ramach realizacji czynności służbowych udała się, pod wskazany adres. Dwukrotnie nikogo nie zastała na działkach o nr 96/11 i 96/12. Dopiero 23 lutego 2022 r. przeprowadziła rozmowę z A.B., właścicielem działki nr 96/12, który oświadczył, że od 2020 r. jest skonfliktowany z sąsiadem zarzucającym mu celowe zalewanie jego działki. Z uwagi na ukształtowanie terenu (działka nr 96/12 jest położona wyżej niż działka nr 96/11) oraz wysoki stanu wód gruntowych, jego sąsiad boryka się z zalewaniem terenu. Sąsiad złożył na niego kilka zawiadomień, jednak żadne nie zostało potwierdzone. W chwili obecnej toczy się postępowanie administracyjne z wniosku R.C. odnośnie zalewania jego terenu. Powyższa informacja została potwierdzona w Urzędzie Miasta i Gminy A. w Wydziale Inwestycji Ochrony Środowiska i Rolnictwa. Dzielnicowa ustaliła, że postępowanie wszczęte zostało w 2020 r. i nadal pozostaje w toku. Kontrole przeprowadzone na działce nr 96/12 i 96/11 nie potwierdziły nieprawidłowości w postaci naruszenia stosunków wodnych.
2 listopada 2022 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, do Komendy Powiatowej Policji w Zgierzu wpłynęły dwa pisma R.C. zatytułowane "skarga". W pierwszym z nich skarżący zarzucił policjantom z Komisariatu Policji w A. brak jakichkolwiek działań służbowych w związku z jego pismem z 31 grudnia 2021 r. skierowanym do tamtejszego komisariatu. Wskazał ponadto, że z uwagi na bezczynność Policji ponosi kolejne straty wywołane działalnością sąsiada. Drugie z pism stanowiło zawiadomienie w sprawie niszczenia mienia.
Zgodnie z poleceniem Komendanta Powiatowego Policji w Zgierzu w sprawie z pisma "skarga na brak reakcji" zrealizowane zostało administracyjne postępowanie skargowe 1.dz. T – 0510/132/22/MW, bowiem kwestie podniesione przez skarżącego korespondencji uznano za zagadnienia należące do Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. W trakcie postępowania zebrano niezbędną dokumentację, pozwalającą na odniesienie się do wszystkich kwestii i zarzutów podnoszonych przez zainteresowanego. Postępowanie to zostało zakończone 2 grudnia 2022 r. sporządzeniem i skierowaniem do zainteresowanego zawiadomienia o sposobie rozpatrzenia pisma. W piśmie tym zainteresowany został poinformowany, że skargę uznano za niepotwierdzoną.
Drugie pismo skarżącego zatytułowane "skarga na sąsiada o niszczenie podmurówki i drzewek" przesłane zostało, zgodnie z właściwością miejscową, do Komisariatu Policji w A. celem wykorzystania służbowego. Zgodnie z dekretacją Komendanta Komisariatu Policji w A. pismo zadekretowane zostało na Ogniwo Prewencji. Na jego podstawie wszczęte zostały czynności wyjaśniające w postępowaniu wykroczeniowym. Sprawa została przydzielona do prowadzenia i podjęto w niej stosowne czynności. Funkcjonariusz m.in. dokonał ustaleń w Urzędzie Gminy A. w zakresie czynności kontrolnych przeprowadzonych na działkach nr 96/11 i 96/12. Ustalono, że prowadzone jest obecnie postępowanie administracyjne nr [...], w którym nadal dokonywane są czynności wyjaśniające – termin ich zakończenia przewidywany jest na kwiecień 2023 r.
Skarga została złożona na opieszałe prowadzenie postępowania w sprawie o wykroczenie Rsow 599/22 oraz bezczynność na pismo z 31 grudnia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6).
Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest więc pozostawanie sprawy, której dotyczy skarga, w kognicji sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Kognicję sądów administracyjnych określa art. 3 p.p.s.a. stanowiąc w § 1, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 5 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach: 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej; 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi; 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa; 4) wiz wydawanych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych lub konsulów, z wyjątkiem wiz: a) o których mowa w art. 2 pkt 2-5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) (Dz. Urz. UE L 243 z 15.09.2009, str. 1, z późn. zm.), b) wydawanych cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2021 r. poz. 1697); 5) zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego wydawanych przez konsulów.
Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienia NSA: z 24 stycznia 2012 r., I OZ 544/11; z 17 lipca 2015 r., I OSK 1718/15). Nie każde zatem działanie, czynność, bezczynność czy przewlekłość w działaniu organu administracji podlega kontroli sądów administracyjnych.
W świetle postanowień art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej lub przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1–3 zaskarżenie decyzji oraz postanowień. Oznacza to, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej w procesie podejmowania decyzji administracyjnej, w związku z metodą klauzuli generalnej, na której zostało oparte określenie zakresu dopuszczalności ich zaskarżania, jest ograniczona tylko wyłączeniami właściwości sądów administracyjnych określonymi w art. 5. W odniesieniu do postanowień, oprócz powyższego wyłączenia w art. 5 spraw, w których sądy te nie są właściwe, mamy również do czynienia z zawężeniem wynikającym z postanowień art. 3 § 2 pkt 2-3, który ogranicza dopuszczalność zaskarżenia postanowień do określonych w nim kategorii. W tym samym ograniczonym zakresie dopuszczalna jest skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania związana z procesem podejmowania postanowień. W świetle postanowień art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. dopuszczalna jest natomiast skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących tych "innych aktów lub czynności", co do których w pkt 4 in fine została wyłączona dopuszczalność skargi. W odniesieniu do interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. dopuszcza jedynie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania.
Nie ma przy tym wątpliwości, że aby uznać określone akty lub czynności za te, o których mowa w powyższych regulacjach, powinny one ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków, określonych przepisami prawa administracyjnego. Muszą one wywoływać dla określonego podmiotu skutki prawne, a więc w sposób prawnie wiążący wpływać na jego sytuację prawną przez to, że wywołują określony skutek, jaki przepis prawa powszechnie obowiązującego wiąże z danym aktem lub czynnością (por. postanowienie NSA z 8 września 2017 r., I FSK 314/17).
Przepis art. 3 § 2 pkt 9 został dodany do art. 3 § 2 p.p.s.a. na mocy art. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658, dalej: "ustawa nowelizująca") w związku ze zmianą brzmienia pkt 4 art. 3 § 2 p.p.s.a. i obowiązuje od 15 sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej (druki sejmowe nr 1633 i 2539, VII kadencja) wyjaśniono, że celem zmiany, o której mowa, jest wykluczenie zaskarżania do sądu administracyjnego poszczególnych aktów i czynności podejmowanych w ramach sformalizowanych procedur. Podkreślono, że zmiana ta nawiązuje do stanowiska zajętego w doktrynie, że nadmierne rozszerzenie granic kontroli sądowoadministracyjnej może mieć wpływ na standard ochrony zabiegających o nią podmiotów. Zmiana ta uwzględnia też jedno z podstawowych założeń kontroli sądowoadministracyjnej, którym jest kontrola "efektów" działalności organów administracji publicznej i niewkraczanie – jeśli to nie jest niezbędne – w tok postępowania administracyjnego przed jego zakończeniem.
Z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przede wszystkim jednak wynika, że warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłość jest prowadzenie przez organ postępowania, którego dotyczy zarzucana bezczynność lub przewlekłość.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 września 2017 r., sygn. akt I FSK 314/17, brzmienie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że zarówno bezczynność jak i przewlekłość może nastąpić tylko w przypadku istnienia "postępowania w sprawie". Jest to bezczynność i przewlekłość, która narusza interes prawny jednostki. Interes prawny odnosi się do ściśle określonej działalności administracji publicznej, a pomiędzy sytuacją prawną podmiotu i określoną normą prawną musi istnieć pewny związek. Nie wystarczą w tej mierze powiązania potencjalne lub hipotetyczne.
Jak wynika z akt sprawy na skutek pism skarżącego z 31 grudnia 2021 r. i z 2 listopada 2022 r. dotyczących niszczenia mienia zostały podjęte czynności wyjaśniające w trybie art. 54 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1124 ze zm.), zwanej dalej "k.p.w.", za numerem RsoW 599/22 i w trybie przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Drugie postępowanie zostało zakończone, o czym skarżący został zawiadomiony zawiadomieniem z 2 grudnia 2022 r.
Wobec tego stwierdzić należy, że zarzuca przez skarżącego bezczynność dotyczy w istocie czynności wyjaśniających przeprowadzanych przez Policję w sprawie o wykroczenie mające polegać na niszczeniu mienia. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia postępowanie w sprawach o wykroczenia toczy się według przepisów tej ustawy oraz przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 1 § 1 i 2). Czynności wyjaśniające prowadzone przez Policję oraz niewniesienie wniosku o ukaranie do sądu rejonowego w sprawie wykroczenia nie podlegają w świetle powyżej przytoczonych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi właściwości sądów administracyjnych. Nie należą do żadnych z wymienionych powyżej kategorii aktów. Nie są to czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podobnie nadzór nad czynnościami wyjaśniającymi sprawowany przez organ nadrzędny, postępowanie mandatowe prowadzone przez Policję oraz nadzór nad tym postępowaniem nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Brak jest więc podstawy prawnej do uznania, że postępowanie, którego dotyczy niniejsza skarga, dotyczy sprawy administracyjnej, tj. indywidualnej sprawy z zakresu administracji państwowej. Sprawę administracyjną stanowi bowiem przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji stosunku administracyjnego. Skarga na bezczynność organu wnoszona do sądu administracyjnego ma natomiast na celu zdyscyplinowanie organu administracji publicznej do wydania aktu administracyjnego kończącego sprawę. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia nie przewiduje tymczasem by wydane w tym postępowaniu rozstrzygnięcia były w ogóle zaskarżalne do sądu administracyjnego. Co więcej, z Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia wynika, że pokrzywdzony może samodzielnie wnieść wniosek o ukaranie do właściwego miejscowo sądu rejonowego, o czym stanowi art. 27 tej ustawy, na zasadach określonych w tym przepisie, czyli do sądu powszechnego a nie do sądu administracyjnego.
Wyjaśnić również należy, że przedmiotem skargi wniesionej w trybie przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.). Skarga ta wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania. Ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. Podlega rozpoznaniu w trybie tzw. uproszczonym przez właściwy organ wskazany w art. 229 k.p.a., a o sposobie jej załatwienia zawiadamia się skarżącego (art. 237 § 3 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie Komendant Powiatowy Policji w Zgierzu w piśmie z 2 grudnia 2022 r. zawiadomił skarżącego o sposobie załatwienia jego skargi z 2 listopada 2022 r. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001 r. nr 1 poz. 27; z 3 września 2009 r., I OSK 1064/09). Ten sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z 28 września 2018 r., I OSK 2896/18). Żadne ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania oraz ich braku. W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07; z 11 października 2013 r., I OSK 2372/13 i I OSK 2373/13; z 1 grudnia 2017 r., I OSK 2490/17; z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 582/17; M. Jaśkowska [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VII, dostępny w systemie LEX).
Reasumując sprawa, której dotyczy zarzucana bezczynność nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. W takiej sytuacji nie może być zatem mowy o bezczynności, na którą wskazano w art. 3 § 2 pkt 8 czy pkt 9 p.p.s.a., a to oznacza, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odrzucenie skargi przez sąd jest równoznaczne z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Z uwagi na zawarte w piśmie skarżącego z 20 marca 2023 r. żądanie ustanowienia zabezpieczenia sądowego wyjaśnić nadto należy, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje instytucji zabezpieczenia sądowego. Sąd administracyjny nie może orzec o zakazie budowy ogrodzenia i budowy zbiorników. Z akt sprawy poza tym wynika, że przed właściwym organem administracji toczy się postępowanie w sprawie zmiany stanu wody i szkodliwości tej zmiany dla gruntów sąsiednich.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
d.j.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI