III SAB/Łd 5/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2026-02-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuprzewlekłe prowadzenie postępowaniawniosek nadzorczyniebieska kartaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwłaściwość sąduodrzucenie skargisamorząd gminnykontrola administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w sprawie wniosku nadzorczego dotyczącego procedury 'Niebieskiej Karty', uznając sprawę za niedopuszczalną do rozpoznania przez sąd administracyjny.

Skarżący złożył skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie wniosku nadzorczego dotyczącego procedury 'Niebieskiej Karty'. Wojewoda poinformował o planowanej kontroli i braku podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że postępowanie nadzorcze nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu KPA, a wnioski skarżącego nie dotyczą jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co czyni sprawę niedopuszczalną do rozpoznania przez sąd administracyjny.

Skarżący J.Z. złożył do Wojewody Łódzkiego wniosek nadzorczy dotyczący naruszenia prawa przez lokalne organy samorządowe w toku prowadzenia procedury 'Niebieskiej Karty'. Po otrzymaniu od Wojewody informacji o planowanej kontroli i braku podstaw do wydania decyzji administracyjnej, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że postępowanie nadzorcze nie jest postępowaniem administracyjnym, a przepisy KPA nie miały zastosowania. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska Wojewody i odrzucił skargę, wskazując, że kontrola sądu administracyjnego obejmuje ściśle określone akty i czynności, a postępowanie nadzorcze w tym przypadku nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego. Sąd podkreślił, że wnioski skarżącego nie dotyczą jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sama procedura 'Niebieskiej Karty' nie wymaga stosowania środków z KPA, a prawa skarżącego są chronione przed sądami powszechnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu nadzoru w przedmiocie wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego nie jest dopuszczalna do rozpoznania przez sąd administracyjny, jeśli nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Postępowanie nadzorcze nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu KPA, a wnioski skarżącego nie dotyczą jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Brak reakcji organu nadzoru na wniosek nie jest bezczynnością uzasadniającą dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego, ponieważ sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takiej skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1-4a, pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 85 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 86

Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym

u.p.p.d. art. 7 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 126

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 128 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 130

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 131

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nadzorczy nie wszczyna postępowania administracyjnego. Postępowanie nadzorcze nie dotyczy uprawnień lub obowiązków skarżącego wynikających z przepisów prawa. Skarga na bezczynność organu nadzoru w tym przypadku nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

pisma podmiotów zainteresowanych w podjęciu przez wojewodę określonych działań nie mogą być zatem uznawane za wniosek wszczynający postępowanie administracyjne Brak reakcji organu nadzoru na pismo (wniosek) zawierające żądanie podjęcia działań w trybie nadzoru nie jest bezczynnością organu uzasadniającą dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego sama procedura "Niebieskiej Karty" służy w istocie zmniejszaniu liczby spraw, w których dochodzić może do przemocy w rodzinie, zatem została tak ukształtowana przez ustawodawcę, by nie wymagała stosowania środków, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a.

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków nadzorczych i skarg na bezczynność organów administracji publicznej, zwłaszcza w kontekście procedury 'Niebieskiej Karty'."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wniosek nadzorczy nie jest traktowany jako wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, a skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu administracyjnego i dopuszczalnością skargi. Choć istotna dla prawników procesowych, może być mniej interesująca dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Łd 5/26 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3 oraz 232 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Dnia 26 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w przedmiocie wniosku nadzorczego z dnia 18 grudnia 2025 roku p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego – J.Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 12 stycznia 2026 roku, pod poz. 99. d.cz.
Uzasadnienie
18 grudnia 2025 roku J.Z. skierował do Wojewody Łódzkiego pismo zatytułowane "Wniosek nadzorczy" w sprawie naruszenia prawa przez Radę Miasta i Gminy R., Burmistrza Miasta i Gminy R., Ośrodek Pomocy Społecznej w R., Zespół Interdyscyplinarny oraz grupę diagnostyczno- pomocową. Na podstawie art. 85 ust. 1 oraz art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.), dalej u.s.g., wniósł o przeprowadzenie kontroli legalności działań Rady Miasta i Gminy R., Burmistrza Miasta i Gminy R. i podległego mu Ośrodka Pomocy Społecznej, Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grupy diagnostyczno-pomocowej w R. w związku z łamaniem, jego zdaniem, w toku prowadzenia procedury "Niebieskiej Karty" prawa krajowego, Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W oparciu o postawione we wniosku liczne, szeroko uzasadnione zarzuty, skarżący wniósł m.in. o przeprowadzenie postępowania nadzorczego wobec Burmistrza Miasta i Gminy R. w zakresie legalności działań Ośrodka Pomocy Społecznej i Zespołu Interdyscyplinarnego przy Ośrodku Pomocy Społecznej w R., zbadanie zgodności z prawem użycia przez Zespół sformułowania "stawiennictwo obowiązkowe" wobec osoby objętej procedurą "Niebieskiej Karty", zobowiązanie Burmistrza do wskazania rzeczywistej podstawy prawnej tego zapisu lub jego usunięcia, kontrolę legalności działań Burmistrza w zakresie poruszonym wnioskiem, uznanie nieważności uchwał z 24 kwietnia 2025 r. i 25 września 2025 r. w zakresie go dotyczącym, stwierdzenie rażącego konfliktu interesu w szeregach Zespołu oraz grupy diagnostyczno- pomocowej, stwierdzenia wystąpienia wady prawnej w zakończonej procedurze "Niebieskiej Karty" wobec jego osoby, stwierdzenie dopuszczenia się przez ujęte we wniosku organy stronniczości i stygmatyzacji, naruszenia dóbr osobistych oraz zniesławienia w dokumentach, celowego blokowania drogi odwoławczej, przekroczenia uprawnień, stwierdzenie łamania przez wymienione organy podstawowych praw obywatelskich i praw wynikających z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Wnosił o rozstrzygnięcie wniosku nadzorczego w drodze decyzji administracyjnej, gdyż brak decyzji uniemożliwia mu skorzystanie ze środków zaskarżenia.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, Wojewoda Łódzki w piśmie z 23 grudnia 2025 roku poinformował skarżącego, że pismem z 31 października 2025 roku został powiadomiony o zaplanowanych na I półrocze 2026 r. czynnościach nadzorczych, tj. kontroli problemowej w Gminie R., której przedmiotem będzie tworzenie i organizacja zespołu interdyscyplinarnego, grup diagnostyczno-pomocowych oraz realizacja procedury "Niebieskiej Karty", a wyniki przeprowadzonej kontroli zostaną udokumentowane przez zespół kontrolny w sporządzonym na piśmie protokole kontroli. W kwestii natomiast ewentualnych naruszeń przepisów związanych z przetwarzaniem danych osobowych przez osoby uczestniczące w posiedzeniach zespołu interdyscyplinarnego, czy grup roboczych organem właściwym jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
28 grudnia 2025 roku na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. skarżący złożył do Wojewody Łódzkiego ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku nadzorczego z 18 grudnia 2025 roku w sprawie naruszenia prawa przez Radę Miasta i Gminy R., Burmistrza Miasta i Gminy R., Ośrodek Pomocy Społecznej w R., Zespół Interdyscyplinarny oraz grupę diagnostyczno-pomocową. Wskazał, że pismo Wojewody Łódzkiego z 23 grudnia 2025 roku nie stanowi rozstrzygnięcia wniosku, nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu, jest to wyłącznie pismo informacyjne, które nie odnosi się merytorycznie do żądań zawartych we wniosku nadzorczym z 18 grudnia 2025 roku.
Pismem z 31 grudnia 2025 roku Wojewoda Łódzki wezwał skarżącego do sprecyzowania treści pisma z 28 grudnia 2025 roku.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z 31 grudnia 2025 roku skarżący wyjaśnił, że 18 grudnia 2025 roku złożył wniosek nadzorczy w trybie art. 85 ust. 1 i art. 86 u.s.g., natomiast 28 grudnia 2015 roku złożył ponaglenie na podstawie art. 37 k.p.a.
Pismem z 8 stycznia 2026 roku, nr RPS-I.9452.53.2025 organ nadzoru poinformował skarżącego, że postępowanie nadzorcze, o które wniósł m.in. w piśmie z 18 grudnia 2025 roku nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a skarżący nie jest stroną żadnego postępowania prowadzonego przez Wydział Rodziny i Polityki Społecznej Urzędu Miasta Łodzi. Wyjaśnił również, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w tworzeniu i funkcjonowaniu Zespołu Interdyscyplinarnego, grup diagnostyczno-pomocowych zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1673 ze zm.), która reguluje obowiązki nałożone w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej na poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Podał, że w związku z powyższym złożone przez skarżącego wnioski potraktowane zostały, jako informacje o nieprawidłowości w realizacji zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej i zostały zarejestrowane pod sygnaturą RPS-I.9452.53.2025.
W kolejnym piśmie z 8 stycznia 2026 roku, znak: PNIK-IV.1411.381.2025 Wojewoda Łódzki poinformował skarżącego, że w zakresie swojej właściwości jako organu nadzoru nad działalnością gminną, w kwestiach dotyczących Rady Miejskiej w R., o których mowa w pismach skarżącego z 18 grudnia i 28 grudnia 2025 roku, odpowiedzi udzieli w odrębnym piśmie.
12 stycznia 2026 roku skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w przedmiocie wniosku nadzorczego z 18 grudnia 2025 roku. Podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia: art. 7, art. 77 ust. 2, art. 171 ust. 1 Konstytucji RP, art. 85 ust. 1 i 2 u.s.g., art. 13 EKPC, art. 35 § 3, art. 37 § 1 , art. 66a oraz art. 222 k.p.a. wniósł o stwierdzenie, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Wojewody Łódzkiego do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w terminie 14 dni, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że w sprawie pisma skarżącego z 18 grudnia 2025 roku nie jest wydawana decyzja administracyjna ani postanowienie w postępowaniu administracyjnym. Sprawa nie dotyczy też uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podniesione w skardze z 12 stycznia 2026 roku zarzuty są niezasadne, ponieważ organ nadzoru informował skarżącego o planowanej kontroli, a także o stanowisku w zakresie kwestionowanych uchwał Rady Miejskiej w R. W ramach nadzoru nie jest wydawana decyzja administracyjna i nie stwierdzono też podstaw do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w sprawie kwestionowanych uchwał. Wojewoda Łódzki nie mógł naruszyć art. 35 § 3 oraz 37 § 1 k.p.a., ponieważ przepisy k.p.a. nie miały zastosowania w sprawie wniosku nadzorczego z 18 grudnia 2025 roku. Organ nie naruszył również art. 222 k.p.a., ponieważ nie potraktował wniosku nadzorczego skarżącego, jako skargi wniesionej w trybie k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie w tej sprawie jest niedopuszczalne.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia cyt. powyżej art. 3 § 2 pkt 1 – 4a i pkt 9 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji, gdy przepis prawa przewiduje działanie organu w formie decyzji, postanowienia lub podjęcia stosownej czynności z zakresu administracji publicznej, zaś organ nie załatwia sprawy w formie prawem przewidzianej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do wskazanego wyżej określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej, a jeżeli tak, to czy organ pozostaje w bezczynności.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w przedmiocie wniosku nadzorczego z 18 grudnia 2025 roku, który skarżący złożył na podstawie art. 85 ust. 1 oraz art. 86 u.s.g. domagając się kontroli legalności działań Rady Miasta i Gminy R., Burmistrza Miasta i Gminy R., Ośrodka Pomocy Społecznej w R., Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grupy diagnostyczno-pomocowej, podjętych w toku prowadzenia procedury "Niebieskiej Karty", zarzucając szereg nieprawidłowości.
Na wstępie wskazać należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 85 u.s.g., nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa (art. 86 u.s.g.). W myśl art. 87 u.s.g., organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami.
Z powyższych regulacji wynika, że postępowanie nadzorcze prowadzone jest przez wojewodę z urzędu, a przepisy nie przewidują możliwości skutecznego, z prawnego punktu widzenia, zgłoszenia przez jakikolwiek podmiot żądania podjęcia stosownych czynności nadzorczych. Pisma podmiotów zainteresowanych w podjęciu przez wojewodę określonych działań nie mogą być zatem uznawane za wniosek wszczynający postępowanie administracyjne i zobowiązujący organ nadzoru do podjęcia żądanej aktywności, lecz co najwyżej mogą stanowić źródło informacji dla tego organu do podjęcia czynności z urzędu, jeżeli dodatkowo dotyczyć będą aktu podlegającego jego kognicji (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 10 maja 2016 roku, sygn. akt II SAB/Rz 33/16, dostępne w CBOSA). Tym samym obowiązujące przepisy nie statuują obowiązku po stronie organu nadzoru wszczęcia, czy prowadzenia postępowania nadzorczego na wniosek jakiegokolwiek podmiotu.
Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być jedynie akt nadzoru nad działalnością organu jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli taki zostanie przez organ nadzoru wydany ( art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a.), a nie zaniechanie przez organ podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Brak reakcji organu nadzoru na pismo (wniosek) zawierające żądanie podjęcia działań w trybie nadzoru nie jest bezczynnością organu uzasadniającą dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Warszawie z 18 września 2014 roku, sygn. akt II SAB/Wa 560/14).
Należy wskazać, że z treści wniosku nadzorczego z 18 grudnia 2025 roku, jak i zarzutów sformułowanych w skardze wynika, że w istocie stanowią wyraz niezadowolenia skarżącego z podjętych przez organy czynności w toku prowadzonej procedury "Niebieskiej Karty". Należy w tym miejscu wyjaśnić, że sama procedura "Niebieskiej Karty" służy w istocie zmniejszaniu liczby spraw, w których dochodzić może do przemocy w rodzinie, zatem została tak ukształtowana przez ustawodawcę, by nie wymagała stosowania środków, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie pozbawia to jednak skarżącego prawa do sądu, bowiem jego prawa i obowiązki zostały ukształtowane w ramach postępowań uregulowanych w odrębnych ustawach - przed sądem powszechnym, w tym sądem rodzinnym, a także prokuratorem (art. 207 Kodeksu karnego). W każdym z tych postępowań skarżący może korzystać z prawa do obrony.
W niniejszej sprawie, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej ( tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1673) podjęte zostały działania kontrolne i nadzorcze przez organy państwowe, właściwe w sprawie. Art. 7 ust. 1 ustawy jest przepisem kompetencyjnym, zawierającym otwarty katalog zadań, które należą do wojewody w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w których mieści się nadzór nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie realizowanych przez samorząd gminny, powiatowy i województwa (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy). Zgodnie zaś z art. 7 ust. 2 tej ustawy, do nadzoru i kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, stosuje się odpowiednio przepisy art. 126-133 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy, Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie nadzoru i kontroli nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1165), w którym określił m.in. organizację i tryb przeprowadzania nadzoru i kontroli realizacji zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej. Zgodnie z § 20 ust. 2 rozporządzenia, czynności nadzorcze mogą obejmować w szczególności: analizę i ocenę sposobu pracy z osobami stosującymi przemoc domową (pkt 2), a także rozpatrywanie skarg na działalność jednostki podlegającej kontroli, nad którą wojewoda sprawuje nadzór (pkt 6).
Z przytoczonych regulacji wynika, że relacje pomiędzy wojewodą a samorządem gminnym, w tym z zespołami interdyscyplinarnymi do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie, mają charakter wewnętrzny, ponieważ sprowadzają się do sfery nadzoru i kontroli terenowego organu administracji rządowej nad jednostkami samorządu gminnego. Również z odpowiednio stosowanych do nadzoru wojewody nad samorządem gminnym w sprawach z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie art. 126-133 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1214 ze zm.) wynika wyraźnie, że czynności podejmowane przez wojewodę mają znaczenie jedynie w sferze funkcjonowania aparatu administracyjnego. W ramach tych działań wojewoda może m.in. żądać informacji, dokumentów i danych, niezbędnych do sprawowania nadzoru i kontroli; przeprowadzać oględzin obiektów, składników majątku kontrolowanej jednostki oraz przebiegu określonych czynności objętych obowiązującym standardem, żądać od pracowników kontrolowanej jednostki udzielenia informacji w formie ustnej i pisemnej w zakresie przeprowadzanej kontroli, wzywać i przesłuchiwać świadków (art. 126 pkt 1-5 ustawy o pomocy społecznej). W wyniku powyższych czynności wojewoda może następnie wydać kontrolowanej jednostce zalecenia pokontrolne (art. 128 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). W przypadku zaś nierealizowania zaleceń pokontrolnych wojewoda może w drodze decyzji na daną jednostkę nałożyć karę pieniężną (art. 130-131 ustawy o pomocy społecznej).
Z powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej, które znajdują odpowiednie zastosowanie do nadzoru wojewody nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie realizowanych przez m.in. samorząd gminny wynika, że w stosunku do zespołu interdyscyplinarnego wojewoda występuje w roli jedynie organu nadzoru i kontroli, a stosunki mają charakter wewnętrzny. Nie obejmują bowiem sfery praw i obowiązków obywatela. Tym samym podejmowane przez Wojewodę Łódzkiego ewentualnie czynności nie dotyczą bezpośrednio uprawnień lub obowiązków skarżącego i nie mogą stanowić przedmiotu skargi do sądu administracyjnego.
Z uwagi na brzmienie przytoczonych powyżej przepisów, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w przedmiocie wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego w trybie art. 85 u.s.g. wobec Rady Miasta i Gminy R., Burmistrza Miasta i Gminy R., Ośrodka Pomocy Społecznej w R., Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grupy diagnostyczno-pomocowej z powodu prowadzenia procedury "Niebieskiej Karty" z naruszeniem przepisów prawa. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie leży w kognicji sądu administracyjnego i stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna.
Reasumując, zakres skargi na bezczynność i przewlekłość wyznaczają cyt. powyżej postanowienia art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy p.p.s.a., w świetle których zaskarżenie bezczynności (przewlekłości) jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Rozpoznawana sprawa nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Zatem skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w sprawie, która nie odpowiada wskazanym powyżej wymogom jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
d.cz.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI