III SAB/Łd 42/24

III SAB/Łd 42/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
658
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par 2 pkt 8, art. 149 par 1 pkt 1, par 1a, art. 200, art. 205 par 1, art. 210 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 17 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Ł. na bezczynność Starosty Zgierskiego w przedmiocie wniosku o udostępnienie numeru księgi wieczystej działki 1) stwierdza bezczynność Starosty Zgierskiego w rozpoznaniu wniosku P. Ł. z dnia 13 sierpnia 2024 roku o udostępnienie numeru księgi wieczystej działki, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązuje Starostę Zgierskiego do rozpoznania wniosku P. Ł. z dnia 13 sierpnia 2024 roku o udostępnienie numeru księgi wieczystej działki w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami sprawy; 3) zasądza od Starosty Zgierskiego na rzecz skarżącego – P. Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
14 września 2024 r. P. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty Zgierskiego w przedmiocie wniosku z 13 sierpnia 2024 r. o udostępnienie numeru księgi wieczystej działki o numerze [...] położonej w A..
Jak wynika z akt sprawy, 13 sierpnia 2024 r. P. Ł. złożył do Starosty Zgierskiego za pośrednictwem platformy ePUAP wniosek o udostępnienie numeru księgi wieczystej dla działki o nr [...] położonej w A.. Podał, że informacja jest potrzebna ze względów procesowych, m.in. w celu weryfikacji oświadczeń złożonych przez inwestora. Wskazał, że nieruchomość związana jest z zaskarżoną do WSA w Łodzi decyzją Wojewody Łódzkiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Zgierskiego w przedmiocie pozwolenia na budowę.
19 sierpnia 2024 r. w nawiązaniu do rozmowy telefonicznej z pracownikiem Starostwa Zgierskiego, P. Ł. przesłał ponownie elektronicznie treść zagubionego wniosku z 13 sierpnia 2024 r.
26 sierpnia 2024 r. złożył za pośrednictwem Starosty Zgierskiego ponaglenie do organu wyższego stopnia. Wniósł o stwierdzenie bezczynności Starosty Zgierskiego, niezwłoczne rozpoznanie wniosku zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, wyjaśnienie przyczyn bezczynności oraz ustalenie i ujawnienie osób winnych zaniedbań.
W piśmie z 27 sierpnia 2024 r. (pismo to opatrzone zostało błędną datą: 27.08.2023 r., co sąd potraktował jako oczywistą omyłkę pisarską), stanowiącym odpowiedź na wniosek z 19 sierpnia 2024 r., Starosta Zgierski odwołując się do treści art. 24 ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. 2024 r., poz. 1151), dalej p.g.i.k. wskazał, że uzyskanie danych, o których mowa w art. 20 ust. 2 p.g.i.k. przez inne podmioty niż wymienione w art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawodawca uzależnia od istnienia interesu prawnego związanego z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Brzmienie tego przepisu nakazuje ograniczenie prawa dostępu do danych dla osób, których prawa i roszczenia mają charakter prawno rzeczowy i jako takie wiążą się z nieruchomością. Nie jest to zatem interes prawny w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k.
Wobec powyższego Starosta Zgierski wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia w terminie 14 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, braków wniosku przez wykazanie interesu prawnego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z 4 września 2024 r. P. Ł. wskazał, że wszystkie informacje przedstawił we wniosku z 13 sierpnia 2024 r. oraz telefonicznie 19 sierpnia 2024 r. Podtrzymał stanowisko, że będąc pełnomocnikiem strony postępowania, czyli osoby mającej interes prawny w uczestniczeniu w postępowania administracyjnosądowym, który uznał Starosta Zgierski, Wojewoda Łódzki i WSA w Łodzi, spełnione zostały przesłanki do ujawnienia przez starostę numeru księgi wieczystej gruntu, na którym planowana jest inwestycja deweloperska i dla której zostało wydane pozwolenie na budowę nr 896/2022. Podał, że informacja jest niezbędna do ustalenia stanu faktycznego i weryfikacji oświadczeń składanych przez dewelopera w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, które nie zostały zweryfikowane przez Starostę Zgierskiego.
14 września 2024 r. P. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty Zgierskiego w przedmiocie wniosku z 13 sierpnia 2024 r. o udostępnienie numeru księgi wieczystej działki o numerze [...] położonej w A., zarzucając naruszenie:
1) art. 35 § 1 i 2 w zw. z art. 12 § 1 i 2 i art. 6 k.p.a. poprzez rażące niedochowanie terminu na załatwienie sprawy,
2) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej,
3) art. 36 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o fakcie niezałatwienia sprawy niezwłocznie czyli w terminie podstawowym wynikającym z art. 35 § 2 oraz niewskazanie stronie przyczyn zwłoki i nowego terminu na załatwienie sprawy,
4) art. 12 § 1 k.p.a. poprzez pozostawanie w bezczynności w sytuacji, gdy organ administracji publicznej winien działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy.
W oparciu o postawione zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia w całości wniosku z 13 sierpnia 2024 r., ujawnienie osób odpowiedzialnych za prowadzenie postępowania bez poszanowania obowiązujących przepisów, zasądzenie kosztów postępowania sądowego i wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5 000 zł w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania, skarżący zwrócił uwagę, że w sprawie dotyczącej inwestycji deweloperskiej na działce o nr [...] w A. Starosta Zgierski działa w recydywie, ponieważ opieszałość i niekompetencja zostały potwierdzone w wyrokach WSA w Łodzi w sprawach o sygn. akt II SAB/Łd 72/22, II SAB/Łd 100/22.
W odpowiedzi na skargę z 14 października 2024 r. Starosta Zgierski odwołując się do treści art. 24 ust. 5 p.g.i.k. wskazał, że w sytuacji, gdy przedmiot żądania wkracza w sferę informacji o konkretny podmiot, to wniosek taki ma charakter przedmiotowo - podmiotowy i podlega regułom ustalonym w art. 24 ust. 5 p.g.i.k. Uzyskanie z ewidencji gruntów numeru księgi wieczystej prowadzi do niczym nieograniczonego dostępu do danych zawartych w księdze wieczystej, obejmującej również dane osobowe właściciela nieruchomości. W tych warunkach, zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k., wnioskodawca powinien wykazać interes prawny w uzyskaniu informacji podmiotowo-przedmiotowej. Zdaniem organu, wnioskodawca został zatem prawidłowo wezwany do przedstawienia interesu prawnego, pozwalającego na uzyskanie danych z ewidencji gruntów i budynków, a tym samym przedmiotowa skarga jest bezzasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi wniosła do organu ponaglenie wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienia NSA z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK 2654/13, LEX nr 1398173; z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18, LEX nr 2520783). W niniejszej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi dopełnił wymogu formalnego, ponaglenie złożył 26 sierpnia 2024 r., natomiast skargę wniósł 14 września 2024 r.
Przed przystąpieniem do oceny zasadności wniesionej skargi wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Tym samym, w przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, a jej celem jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego (por. wyroki NSA z 5 lutego 2020 r., I OSK 1443/19; z 5 lipca 2018 r., I OSK 2936/16; z 21 marca 2019 r., I OSK 1296/17; WSA w Poznaniu z 6 marca 2019 r., III SAB/Po 41/18; WSA we Wrocławiu z 9 grudnia 2019 r., I SAB/Wr 135/19).
Podkreślić również należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie administracyjne, którego dotyczy zarzucana bezczynność zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego o udostępnienie numeru księgi wieczystej dla działki o nr [...] położonej w A., który wpłynął do Starosty Zgierskiego za pośrednictwem platformy ePUAP 13 sierpnia 2024 r. W dniu 19 sierpnia 2024 r. skarżący ponownie przesłał elektronicznie, po telefonicznym uzgodnieniu z pracownikiem organu, zagubiony wniosek z 13 sierpnia 2024 r., a 26 sierpnia 2024 r. złożył za pośrednictwem Starosty Zgierskiego ponaglenie do organu wyższego stopnia.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 27 sierpnia 2024 r. Starosta Zgierski wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku w terminie 14 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, przez wykazanie interesu prawnego, o którym mowa art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z 4 września 2024 r. skarżący podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą we wniosku z 13 sierpnia 2024 r., a 14 września 2024 r. wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Starosty Zgierskiego w przedmiocie wniosku z 13 sierpnia 2024 r. o udostępnienie numeru księgi wieczystej działki.
Jak wynika z akt sprawy, do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie wniosek skarżącego z 13 sierpnia 2024 r. nie został przez Starostę Zgierskiego rozpoznany.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 p.g.i.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
Stosownie do treści art. 24 ust. 4 p.g.i.k., starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie:
1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu;
2) wyrysów z mapy ewidencyjnej;
3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego;
4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych;
5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej.
Każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym (art. 24 ust. 4 p.g.i.k.).
W myśl art. 24 ust. 5 p.g.i.k., starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie:
1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2a) operatorów:
a) sieci, w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 604 i 834),
b) systemu przesyłowego, systemu dystrybucyjnego oraz systemu połączonego, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834 i 859);
3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie.
Ustawa nie określa terminu, w jakim organ ma udostępnić wskazane powyżej dane, co oznacza, że organ związany jest ogólnymi terminami wynikającymi z cyt. powyżej art. 35 k.p.a. Co do zasady, udostępnienie informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, na podstawie art. 24 ust. 3 p.g.i.k. powinno nastąpić niezwłocznie, o ile przedstawione przez stronę dowody, jak też fakty i dowody znane organowi, czy dostępne na podstawie danych, którymi organ rozporządza są wystarczające do załatwienia sprawy. Jeżeli jednak dowody są niewystarczające i konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, wówczas organ jest obowiązany załatwić sprawę w terminie miesiąca od daty wszczęcia postępowania. Ta ostatnia sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych wynika, że w rozpatrywanym przypadku pojawiły się wątpliwości co do tego, czy skarżącemu przysługuje interes prawny do uzyskania wnioskowanych przez niego danych z operatu ewidencyjnego. Wobec powyższego załatwienie niniejszej sprawy powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca od daty wszczęcia postępowania.
Tym samym, skoro wniosek skarżącego o udostępnienie numeru księgi wieczystej działki wpłynął do Starosty Zgierskiego 13 sierpnia 2024 r., to sprawa powinna zostać załatwiona do 12 września 2024 r. Tymczasem do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, pomimo podjętych przez Starostę Zgierskiego czynności wyjaśniających, wniosek skarżącego z 13 sierpnia 2024 r. nie został rozpoznany.
Zgodzić się należy przy tym z organem, iż stosownie do cytowanego wyżej art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k., starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, jedynie wówczas, kiedy mają interes prawny w tym zakresie. Niemniej jednak, wykazanie interesu prawnego (lub jego brak) nie może być w ogóle traktowane jako niezachowanie wymagań formalnych podania. Jego brak powoduje bowiem odmowę wydania wypisów z ewidencji gruntów, a nie pozostawienie podania bez rozpoznania, jak stanowi art. 64 § 2 k.p.a. Kwestia ta podlega natomiast merytorycznej ocenie organu w toku wszczętego postępowania, w granicach zakreślonych w art. 80 k.p.a. (p. wyrok WSA w Kielcach z 25 lutego 2015 roku, sygn. II SA/Ke 105/15). Tym samym, ewentualny interes prawny winien być wskazany już we wniosku zawierającym żądanie wydania wypisów. Wprawdzie nie można wykluczyć działania organu polegającego na zobowiązaniu strony do wykazania interesu prawnego, jednak z całą pewnością nie w trybie uzupełnienia braków formalnych wniosku – jak uczynił to Starosta Zgierski w rozpatrywanej sprawie - pismo GK.6621.6833.2024.VK z 27 sierpnia 2023 roku. Wydanie wyrysu i wypisu z operatu ewidencji gruntów i budynków jest czynnością materialno-techniczną, natomiast odmowa wydania wypisu z ewidencji gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej winna być dokonana w formie kwalifikowanego aktu administracyjnego, jako negatywnego rozstrzygnięcia organu w sprawie. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowano jednolicie, że odmowa wydania wypisu z ewidencji gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej winna być dokonana w formie decyzji administracyjnej (p. m.in. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 422/16, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 26 listopada 2015 r., sygn. II SA/Go 621/15, wyrok WSA w Poznaniu z 7 lipca 2015 r., sygn. II SA/Po 1334/14, postanowienie WSA w Lublinie z 22 grudnia 2021 r., sygn. III SA/Lu 527/21).
Należy w tym miejscu również wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W nauce i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że stroną postępowania administracyjnego jest ten, kto żąda wszczęcia i przeprowadzenia postępowania. Zatem stroną w znaczeniu (procesowym) jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Natomiast odrębną kwestią jest to, czy konkretne żądanie podmiotu z nim występującego odnosi się do realnie istniejących interesów prawnych gwarantowanych przez prawo. Oznacza to, że dopiero organ w trybie procesowym musi (obiektywnie) ustalić, czy te interesy istnieją i stosownie do tego wydać właściwe rozstrzygnięcie.
Z treści art. 61 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Oznacza to, że żądanie złożone w zakresie właściwości danego organu wszczyna postępowanie, które musi być zakończone rozstrzygnięciem merytorycznym lub procesowym. Zatem organ, mając żądanie strony, musi dokonać jego oceny z punktu widzenia materialnych i procesowych przesłanek konstruujących sprawę administracyjną i stosownie do wyników takiej oceny podjąć rozstrzygnięcie. Brak takiego działania jest bezczynnością organu. (p. m.in. wyrok NSA z 6 czerwca 2024 r., II GSK 573/24, Lex nr 3722404).
Wobec powyższego brak załatwienia wniosku skarżącego z dnia 13 sierpnia 2024 r. o udostępnienie numeru księgi wieczystej działki należało zakwalifikować jako bezczynność organu.
Zdaniem sądu stwierdzona w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Wprawdzie długość kontrolowanego postępowania, oceniana na dzień wyrokowania, wynosząca ponad 5 miesięcy jest okresem znaczącym, to jednak nie w stopniu kwalifikowanym. Należy wskazać, że pomimo nierozpatrzenia wniosku skarżącego organ podejmował jednak czynności w sprawie, kierując do strony wezwanie z 27 sierpnia 2024 r. określające stanowisko organu w zakresie wymogów formalnych wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
ds