III SAB/Łd 200/23

III SAB/Łd 200/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Paweł Dańczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
658
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120, art. 250 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 12, art. 35, art. 64 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2021
art. 7 ust. 1b
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (. j.)
Sentencja
Dnia 11 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. D. na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi – Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi w sprawie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Łodzi – Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi do rozpoznania wniosku D. D. z 19 czerwca 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz pełnomocnika z urzędu adwokata J. M. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w Ł. przy al. [...] kwotę 493,60 zł (czterysta dziewięćdziesiąt trzy złote sześćdziesiąt groszy) obejmującą podatek VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz wydatków.
Uzasadnienie
W dniu 19 czerwca 2023 r. D.D. złożyła w Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, do którego załączyła kartę lokalu. Strona we wniosku wyjaśniła, że nie zawiera on podpisu zarządcy nieruchomości, ponieważ pomimo prób i wezwania do wypełnienia oraz złożenia podpisów i pieczątek na wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie otrzymała od zarządcy żadnej odpowiedzi. Strona wskazała, że wniosek o wypełnienie dokumentów dotyczącego dodatku mieszkaniowego z 29 maja 2023 r. wysłała zarządcy nieruchomości listem poleconym, który został przez niego odebrany 1 czerwca 2023 r.
Pismem z 29 czerwca 2023 r. Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi wezwało stronę, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, do: uzupełnienia podpisów zarządcy na kserokopii wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z adnotacją, że jest to uzupełnienie wniosku złożonego dnia 19 czerwca 2023 r. (kserokopia wniosku w załączeniu) oraz uzupełnienia miesiąca, którego dotyczą wskazane wydatki na lokal i podpisanie przez zarządcę karty lokalu (kserokopia karty lokalu w załączeniu). Organ wskazał także, że nieuzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie spowoduje, że nie będzie on rozpatrzony.
Odpis wezwania został doręczony stronie 20 lipca 2023 r.
W odpowiedzi na wezwanie, strona w piśmie z 27 lipca 2023 r. złożyła uzupełniony wniosek o wskazanie miesiąca, którego dotyczą wydatki na lokal. W pozostałym zakresie strona wyjaśniła, że wielokrotnie zwracała się do zarządcy o wypełnienie i podpisanie karty lokalu, ale bez skutku. W związku z powyższym stwierdziła, że nie ma ona obowiązku, aby w pozostałym zakresie wykonać wezwanie organu z 29 czerwca 2023 r. i powołując się na orzecznictwo sądowe wskazała, że to organ władny jest samodzielnie dokonać ustaleń w tym zakresie.
W kolejnym piśmie z 7 sierpnia 2023 r. Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi wezwało stronę do uzupełnienia wniosku, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania o: podpis zarządcy na kserokopii wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z adnotacją, że jest to uzupełnienie wniosku złożonego dn. 19 czerwca 2023 r. (kserokopia wniosku w załączeniu) oraz wskazanie miesiąca, którego dotyczą wskazane wydatki na lokal i podpisanie przez zarządcę karty lokalu (kserokopia karty lokalu w załączeniu). Organ wskazał także, że nieuzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie spowoduje, że wniosek nie będzie rozpatrzony. Odpis powyższego wezwania doręczono stronie 30 sierpnia 2023 r.
W dniu 7 wrześnie 2023 r. strona, w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania i bezczynnością organu wniosła do Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Postanowieniem z 19 września 2023 r., numer SKO.4104.59.2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uznało ponaglenie na bezczynność organu za nieuzasadnione.
W dniu 15 września 2023 r. D.D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłość Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi w sprawie rozpatrzenia wniosku strony z 19 czerwca 2023 r., wnosząc m. in. o: 1) zobowiązanie Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi do wydania decyzji w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego; 2) stwierdzenie, że Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi dopuściło się bezczynności i przewlekłości w rozpoznaniu tej sprawy, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 4) przyznanie od Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł.
W odpowiedzi na skargę Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi wniosło o jej oddalenie w całości. W ocenie Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła przewlekłość postępowania czy bezczynność organu, tym bardziej w stopniu rażącym. Z uwagi na brak uzupełnienia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego przez skarżącą jej wniosek został pozostawiony bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi wniosła do organu ponaglenie, wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienia NSA z 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2654/13, Lex nr 1398173; z 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18, Lex nr 2520783). W niniejszej sprawie skarżąca przed wniesieniem skargi spełniła powyższy wymóg formalny.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Istotne jest również, zwłaszcza z perspektywy niniejszej sprawy, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne niż wymienione w k.p.a. terminy rozpoznania spraw przez właściwe organy administracji publicznej.
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. wyroki NSA: z 13 maja 2011 r., I OSK 711/11, LEX nr 818629; z 24 lipca 2018 r., II OSK 3021/17, LEX nr 2547323). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.).
Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne, którego dotyczy zarzucana bezczynność zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego z 19 czerwca 2023 r. Do niniejszego wniosku skarżąca załączyła m.in. kartę lokalu, wyjaśniając jednocześnie, że pomimo prób i wezwań zarządca nieruchomości nie złożył podpisu na składanej do organu dokumentacji. W reakcji na złożony wniosek skarżącej organ wezwał ją pismem z 29 czerwca 2023 r. do uzupełnienia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, podpisów zarządcy na kserokopii wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz uzupełnienie miesiąca, którego dotyczą wskazane wydatki na lokal i podpisanie przez zarządcę nieruchomości karty lokalu, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Pismem z 27 lipca 2023 r. skarżąca uzupełniła wniosek o wskazanie miesiąca, którego dotyczą wydatki na lokal. Wskazała ponadto, że wielokrotnie, lecz bezskutecznie zwracała się do zarządcy o wypełnienie i podpisanie karty lokalu, wobec czego nie ma obowiązku wykonać wezwania w powyższej kwestii i wnosi o samodzielne dokonanie przez organ ustaleń w sprawie i o rozpatrzenie złożonego wniosku. Pismem z 7 sierpnia 2023 r. organ skierował do strony ponowne wezwanie, o treści analogicznej do wezwania z 29 czerwca 2023 r.
W reakcji na powyższe skarżąca złożyła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, załączając do niego m.in. pismo, jakie skierowała do zarządcy nieruchomości, w którym domagała się bezzwłocznego wypełnienia oraz odesłania karty lokalu. W aktach sprawy brak jest kończącej ją decyzji, jednocześnie z odpowiedzi na wniesioną skargę wynika, że organ pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego bez rozpatrzenia.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że niewydanie decyzji w zakreślonym przepisami k.p.a. terminie i pozostawienie przez organ podania bez rozpoznania nie powoduje, że strona nie może domagać się stwierdzenia, iż organ pozostaje w stanie bezczynności. Bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza bowiem, że właściwy w sprawie organ administracji publicznej pozostaje bezczynny i na tę bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela przy tym stanowisko wyrażane w orzecznictwie NSA, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, jako czynność materialno-techniczna, nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania. Jednakże w sytuacji, kiedy skarżący uważa, że jego wniosek spełnił kryterium kompletności, może on złożyć skargę na bezczynność organu. Wówczas wynik tego postępowania przesądzi o tym, czy złożony wniosek spełniał wymogi formalne, a więc czy organ pozostawał w sprawie bezczynny (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2008 r., I GSK 485/07, Lex nr 469747). Jednocześnie sąd miał na uwadze, iż w uchwale z 3 września 2013 r. I OPS 2/13 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl), NSA stwierdził, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu do rozpatrzenia sprawa nie została ona załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. Tym samym, organ który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa – mimo że nie zaszły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a. – pozostaje w bezczynności, ponieważ bezpodstawnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji.
Na marginesie powyższego wypada zauważyć, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o której należy powiadomić wnoszącego podanie na piśmie (por. ww. uchwała NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13). Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby do skarżącej takie zawiadomienie zostało skierowane. O fakcie pozostawienia przez organ jej wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wiadomo jedynie z odpowiedzi na wywiedzioną do tut. sądu skargę.
W związku z powyższym konieczne było ustalenie, czy w niniejszej sprawie należało wydać rozstrzygnięcie, czy też pozostawienie przez organ wniosku skarżącej bez rozpatrzenia było zasadne.
Przypomnieć należy, że powodem pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania, a co za tym idzie, niewydania decyzji administracyjnej kończącej sprawę, było nieuzupełnienie przez stronę, w wyznaczonych przez organ terminach, podania o podpis zarządcy nieruchomości potwierdzający prawdziwość informacji zawartych w złożonym wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Zdaniem sądu, błędny jest prezentowany przez organ pogląd, że wobec niepodpisania przez zarządcę wniosku skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego, mamy do czynienia z brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu w wyznaczonym przez organ terminie, a nieuzupełnienie tego braku prowadzić musi do pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Trzeba bowiem zauważyć, że choć potwierdzenie informacji przez zarządcę nieruchomości albo inną osobę uprawnioną do pobierania należności za lokal mieszkalny, zgodnie z art. 7 ust. 1c pkt 10 ustawy, stanowi element ww. wniosku, to jednak niedostatek podania w tym zakresie nie może być a priori traktowany wyłącznie w charakterze braku formalnego. Wypada bowiem zauważyć, że ten element wniosku pozostaje w bezpośredniej korelacji z art. 7 ust. 1b ustawy, który stanowi, że na żądanie wnioskodawcy zarządca budynku albo inna osoba uprawniona do pobierania należności za lokal mieszkalny potwierdza podpisem prawdziwość informacji we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, o których mowa w ust. 1c pkt 2-5 oraz 7 i 9. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, takie uregulowanie kwestii uzyskania przez wnioskodawcę podpisu zarządcy nieruchomości, tj. w samodzielnej jednostce redakcyjnej ustawy, prowadzi do tego, że uregulowany tym sposobem wymóg ma charakter materialnoprawnej przesłanki przyznania dodatku mieszkaniowego. Oznacza to zatem, że brak podpisu zarządcy na potwierdzenie prawdziwości zawartych we wniosku informacji nie powinien prowadzić do pozostawienia tego dokumentu bez rozpoznania, lecz do ewentualnego nieuwzględnienia przez organ zawartego w nim żądania, a więc do wydania negatywnej dla strony decyzji administracyjnej. Podkreślić wypada dalej, że stwierdzenie przez organ braku we wspomnianym zakresie nie może oczywiście natychmiast prowadzić do wskazanej wyżej konsekwencji. Trzeba bowiem dostrzec, że sporny wymóg wynika z potrzeby ustalenia zasadniczych dla sprawy kwestii dotyczących stanu faktycznego sprawy, m.in. w zakresie danych o lokalu mieszkalnym, na opłacenie którego miałby zostać przyznany aplikowany dodatek. W takiej sytuacji adekwatnym przepisem do wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia dokumentacji sprawy w przedmiotowym zakresie jest art. 79a k.p.a., który w § 1 zd. 1 stanowi, iż w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest zobowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Jednocześnie § 2 ww. przepisu przewiduje, że w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.
Powyższa wykładania przepisów, w przeciwieństwie do prezentowanej przez organ, prowadzi do tego, że choć na stronie spoczywa zasadniczy ciężar dowodu w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego, to jednak organ nie może czuć się całkowicie zwolniony z obowiązku dokonania ustaleń związanych z niespełnieniem przesłanki określonej w art. 7 ust. 1b ustawy, w szczególności wtedy, gdy strona przedstawia oświadczenie i dokumenty, iż nie z jej winy, lecz z uwagi na bierność zarządcy nieruchomości, nie mogła uzyskać wymaganego przepisami prawa potwierdzenia danych zawartych w składanym wniosku. W takim przypadku obowiązkiem organu jest przeprowadzenie niezbędnego postępowania wyjaśniającego, choćby co do prawdziwości twierdzeń strony, że z przyczyn od niej niezależnych nie była w stanie uzyskać podpisu zarządcy. Odnosząc to do realiów sprawy, trzeba więc uznać, że niewłaściwym zachowaniem organu było oczekiwanie na uzyskanie przez skarżącą stosownego podpisu pod wnioskiem, a wobec jego braku – pozostawienie podania bez rozpatrzenia, mimo że skarżąca wyraźnie i konsekwentnie sygnalizowała, że pomimo podejmowanych przez nią kroków, nie może uzyskać podpisu zarządcy. Zdaniem sądu organ powinien był w tej sytuacji podjąć działania bezpośrednio w stosunku do zarządcy, celem uzyskania jego stanowiska odnośnie do twierdzeń strony i treści złożonego przez nią wniosku. Nie czyniąc tego, nie tylko naruszył obowiązki wynikające z wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, ale de facto być może pozbawił stronę należnego jej świadczenia z przyczyn, na które – jak się wydaje – nie miała ona wpływu.
Intencja przepisu art. 7 ust. 1b ustawy jest jasna i zrozumiała, tj. chodzi w nim m.in. o przeciwdziałanie ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy przez osoby niezamieszkujące w danym lokalu, lub zapobieganie sytuacjom, kiedy osoba zamieszkująca lokal próbowałaby uzyskać dodatek w nienależnej kwocie, np. poprzez podanie we wniosku o dodatek nieprawidłowych danych dotyczących danego lokalu. Niemniej jednak nie można tracić z pola widzenia, że powyższe kwestie nie powinny prowadzić do podważenia sensu i istoty instytucji dodatku mieszkaniowego, jako świadczenia pomocowego udzielanego osobom żyjącym w niedostatku, które z uwagi na osiągane dochody lub ich brak nie mogą w pełni samodzielnie pokryć wydatków związanych z zamieszkiwaniem w danym lokalu. Pomimo zatem tego, że art. 7 ust. 1b ustawy wskazuje, iż z żądaniem potwierdzenia podpisem danych zawartych we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego może wystąpić do zarządcy budynku wyłącznie wnioskodawca, w sytuacji wykazania przez niego, że żądanie takie nie odniosło zamierzonego skutku, to na organie powinien wówczas spoczywać obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, np. poprzez wezwanie zarządcy do złożenia wyjaśnień, czy przesłuchanie go w charakterze świadka, zarówno co do okoliczności nieuzyskania ww. potwierdzenia zarządcy przez stronę, jak i danych, które zarządca miał potwierdzić.
Mając powyższe na uwadze, sąd zważył, że w przedmiotowej sprawie nie było przesłanek do uznania, że wniesiony przez skarżącą wniosek zawierał braki formalne. Wzywanie zatem wnioskodawczyni do ich usunięcia, a następnie pozostawienie podania bez rozpoznania były czynnościami bezzasadnymi. To zaś skutkować musiało stwierdzeniem, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie przedmiotowego postępowania administracyjnego i zobowiązaniem go do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie określonym w pkt. 1 sentencji wyroku. Sąd uznał przy tym, że stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie była spowodowana lekceważącą postawą organu oraz jego zamierzoną biernością, lecz wynikła z obiektywnych trudności dotyczących wykładni przepisów będących podstawą procedowania w kontrolowanym postępowaniu.
Sąd, działając jednocześnie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił zawarte w skardze żądanie przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej w kwocie 1000 zł. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie realizacja powyższego żądania byłaby uzasadniona, gdyby stwierdzona bezczynność organu wynikła z jego złej woli i niechęci do terminowego załatwienia sprawy, co jednak nie miało miejsca w rzeczywistości. Trzeba mieć również na względzie, że suma pieniężna, której domagała się skarżąca, jest świadczeniem postrzeganym jako swoiste zadośćuczynienie za krzywdy wynikające z uchylania się przez organ od załatwienia sprawy. W złożonej skardze jej autorka nie podnosi żadnych okoliczności, które wskazywałyby na ewentualny uszczerbek doznany w konsekwencji określonego procedowania przez organ administracji. Analiza akt postępowania nie dostarczyła również żadnych informacji, które uzasadniałyby przyznanie przez sąd z urzędu oczekiwanej przez skarżącą kwoty.
Zdaniem sądu, brak było także podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Grzywna jest bowiem środkiem mającym dyscyplinować organ do jak najszybszego rozpatrzenia sprawy, w sytuacji gdy skrajnie długo nie podejmował on niezbędnych czynności w celu jej załatwienia. W niniejszej sprawie organ aktywnie podejmował określone działania, lecz z uwagi na błędną wykładnię przepisów prawa, procedowanie sprawy nie zmierzało we właściwym kierunku. Biorąc jednocześnie pod uwagę zaprezentowane w niniejszym orzeczeniu stanowisko sądu oraz wskazany w jego sentencji termin załatwienia sprawy przez organ, sąd nie dostrzega potrzeby dodatkowego dyscyplinowania organu poprzez wymierzenie mu grzywny.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.). Jednakże z uwagi na wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. akt SK 66/19, SK 78/21, SK 53/22, SK 85/22 oraz SK 83/19 i orzeczoną nimi niekonstytucyjność stawek opłat określonych w rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu i w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 68 ze zm.) oraz wskazywaną przez Trybunał konieczność zasądzania na rzecz pełnomocników z urzędu opłat nie niższych niż przewidziane w rozporządzeniach regulujących stawki dla adwokatów i radców prawnych z wyboru, a więc przy uwzględnieniu rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) sąd, mając na względzie dyspozycję art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanowił przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie obejmujące opłatę w wysokości określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w kwocie 480 zł. Minister Sprawiedliwości nie dostosował bowiem dotychczas rozporządzeń o wynagrodzeniach pełnomocników z urzędu do wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto sąd powyższą kwotę powiększył o 13,60 zł tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych przez pełnomocnika skarżącej wydatków na korespondencję.
d.cz.