III SAB/Łd 16/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ZUS, uznając zawieszenie postępowania o umorzenie należności za uzasadnione ze względu na toczące się postępowanie dotyczące ustalenia wysokości zadłużenia.
Skarżący zarzucił Prezesowi ZUS przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek, wskazując na niewykonanie prawomocnego wyroku WSA i skierowanie egzekucji do jego emerytury. Sąd uznał jednak, że zawieszenie postępowania przez ZUS było uzasadnione, ponieważ ustalenie wysokości zadłużenia stanowiło zagadnienie wstępne, zależne od rozstrzygnięcia sądu powszechnego. W związku z tym, że organ nie mógł merytorycznie rozpoznać wniosku o umorzenie do czasu prawomocnego ustalenia wysokości długu, sąd oddalił skargę na przewlekłość.
Sprawa dotyczyła skargi Z. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący zarzucił organowi niewykonanie prawomocnego wyroku WSA z 10 października 2024 r. oraz nierozpoznanie jego wniosku o umorzenie należności, a także skierowanie egzekucji do jego emerytury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że działania ZUS były uzasadnione. Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie umorzenia należności zostało prawidłowo zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, którym była kwestia ustalenia wysokości zadłużenia skarżącego. Dopóki wysokość długu nie zostanie prawomocnie ustalona, organ nie może merytorycznie rozpoznać wniosku o jego umorzenie. Sąd podkreślił, że organ nie pozostawał w bezczynności ani nie prowadził postępowania w sposób przewlekły, gdyż podejmowane przez niego działania były związane z koniecznością oczekiwania na rozstrzygnięcie sądu powszechnego, a wszystkie pisma skarżącego były adresowane. W związku z tym, że organ nie mógł rozpoznać wniosku o umorzenie do czasu prawomocnego ustalenia wysokości zadłużenia, sąd oddalił skargę na przewlekłość postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ zawieszenie postępowania było uzasadnione koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, a organ nie mógł merytorycznie rozpoznać wniosku o umorzenie do czasu prawomocnego ustalenia wysokości długu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania przez ZUS było prawidłowe, gdyż ustalenie wysokości zadłużenia stanowiło zagadnienie wstępne, od którego zależało rozstrzygnięcie sprawy umorzenia należności. Organ nie mógł wydać decyzji o umorzeniu bez uprzedniego prawomocnego ustalenia kwoty długu przez sąd powszechny. W związku z tym, że organ nie mógł rozpoznać wniosku o umorzenie do czasu rozstrzygnięcia kwestii spornej wysokości zadłużenia, nie można mu przypisać bezczynności ani przewlekłości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawieszenie postępowania przez ZUS było uzasadnione, ponieważ ustalenie wysokości zadłużenia stanowiło zagadnienie wstępne, od którego zależało rozstrzygnięcie sprawy umorzenia należności. Organ nie mógł merytorycznie rozpoznać wniosku o umorzenie do czasu prawomocnego ustalenia wysokości długu przez sąd powszechny. Organ nie pozostawał w bezczynności ani nie prowadził postępowania w sposób przewlekły, gdyż podejmowane przez niego działania były związane z koniecznością oczekiwania na rozstrzygnięcie sądu powszechnego.
Odrzucone argumenty
ZUS dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania poprzez niewykonanie prawomocnego wyroku WSA i nierozpoznanie wniosku o umorzenie należności. Egzekucja skierowana do emerytury skarżącego była nieuzasadniona w sytuacji, gdy sprawa o umorzenie należności nie została jeszcze rozstrzygnięta.
Godne uwagi sformułowania
kognicja sądu jest w tym postępowaniu ograniczona do kwestii bezczynności/przewlekłości co wyklucza możliwość oceny poprawności postępowania związanego z wykonywaniem danego obowiązku publicznoprawnego pod innymi względami. zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Organ nie mógł bowiem rozpoznać wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek do czasu prawomocnego rozpoznania przez sąd powszechny sprawy dotyczącej wysokości zadłużenia skarżącego.
Skład orzekający
Katarzyna Ceglarska-Piłat
przewodniczący
Paweł Dańczak
sprawozdawca
Agnieszka Krawczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od ustalenia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zwłaszcza w kontekście spraw dotyczących należności ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ustalenie wysokości zadłużenia jest warunkiem koniecznym do rozpatrzenia wniosku o jego umorzenie, a kwestia ta jest przedmiotem sporu przed sądem powszechnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań administracyjnych, gdy wymagają one rozstrzygnięć prejudycjalnych przez inne organy lub sądy, co może prowadzić do zawieszenia i wydłużenia postępowań.
“ZUS zawiesił postępowanie o umorzenie długu. Czy słusznie?”
Dane finansowe
WPS: 7612,11 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Łd 16/25 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-09-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-06-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Krawczyk Katarzyna Ceglarska-Piłat /przewodniczący/ Paweł Dańczak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw 659 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7, art. 12, art. 35, art. 36, art. 77, art. 97 § 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U.UE.C 2007 nr 303 poz 1 art. 41 Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01). Sentencja Dnia 24 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 22 marca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z 7 lutego 2024 r., którą odmówiono Z.N. (dalej: strona, skarżący) umorzenia należności z tytułu składek. Strona uznała decyzję za niesłuszną i 30 kwietnia 2024 r. wniosła od niej skargę. Decyzją z 18 lipca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił wysokość zadłużenia, na którą strona złożyła skargę do Sądu Okręgowego w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 10 października 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 362/24, uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 22 marca 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z 7 lutego 2024 r. Powyższy wyrok stał się prawomocny od 28 grudnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 11 grudnia 2024 r. zawiesił postępowanie w przedmiocie wniosku strony z 27 listopada 2023 r. o umorzenie należności z tytułu składek. Przyczyną zawieszenia postępowania jest toczące się przed Sądem Okręgowym w Łodzi pod sygn. akt [...] (termin rozprawy został wyznaczony na 30 czerwca 2025 r., pierwotnie wyznaczony termin rozprawy na 14 kwietnia 2025 r. i 28 maja 2025 r. został odwołany ze względu na chorobę strony) oraz postępowanie związane z odwołaniem strony od decyzji z 18 lipca 2024 r., którą określono wysokość zadłużenia strony z tytułu składek w łącznej kwocie 7612,11 zł, w tym: - na ubezpieczenia społeczne za sierpień, listopad–grudzień 2012 r., styczeń–luty 2013 r. i marzec–kwiecień 2014 r. w kwocie 3223,32 zł, odsetki w kwocie 3454 zł, koszty upomnienia w kwocie 11,60 zł i koszty egzekucyjne w kwocie 181,24 zł oraz - na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za sierpień, listopad–grudzień 2012 r., styczeń–luty 2013 r., marzec–kwiecień 2014 r. i lipiec–wrzesień 2015 r. w kwocie 351,15 zł, odsetki w kwocie 340 zł, koszty upomnienia w kwocie 23,20 zł i koszty egzekucyjne w kwocie 27,60 zł. 17 lutego 2025 r. strona wniosła ponaglenie na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Postanowieniem z 14 marca 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał ponaglenie strony za nieuzasadnione. 21 marca 2025 r. strona złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych skargę na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc o wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 października 2025 r., podjęcie zawieszonego 11 grudnia 2024 r. postępowania w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek; wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania decyzji na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 października 2024 r. W odpowiedzi na powyższe pismo Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z 9 kwietnia 2025 r. poinformował stronę o przyczynie zawieszenia postępowania. 29 kwietnia 2025 r. strona złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi skargę na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc o zobowiązanie organu do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 października 2024 r., zawieszenie postępowania egzekucyjnego wszczętego przez organ, który zamiast wykonać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 października 2024 r., skierował egzekucję do jej emerytury do komornika sądowego, załączenie do akt niniejszej sprawy w celach dowodowych akt sprawy prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pod sygn. akt III SA/Łd 362/24. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że działania organu, który lekceważy prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wymagają ponownej ingerencji sądu. Aktualnie od listopada 2024 r. z powodu choroby nowotworowej skarżący jest poddany intensywnemu leczeniu. Ponieważ żadne argumenty nie są brane pod uwagę przez organ, który zamiast wykonać orzeczenie sądu, pozbawił skarżącego środków do życia i leczenie, skarżący zwrócił się do sądu o pomoc i możliwie szybkie rozpoznanie sprawy oraz nieobciążanie kosztami, gdyż nie jest w stanie ich ponieść. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że dla rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek skarżącego konieczne jest ustalenie ich wysokości, a są one sporne pomiędzy organem i skarżącym, ponieważ wniósł on odwołanie od decyzji z 18 lipca 2024 r. określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do art. 149 § 1b p.p.s.a. może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązki, a na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddala natomiast skargę w przypadku stwierdzenia, że na dzień jej wniesienia organ nie pozostawał w bezczynności. Sąd rozpatrując skargę wniesioną na bezczynność i przewlekłość organu administracji publicznej, będąc stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy organowi można przypisać lub nie - stan bezczynności i przewlekłości. Dodać przy tym należy, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność i przewlekłe postępowanie organu, nie jest możliwe badanie innych kwestii aniżeli obiektywny fakt pozostawania organu podatkowego w zwłoce. W konsekwencji kognicja sądu jest w tym postępowaniu ograniczona do kwestii bezczynności/przewlekłości co wyklucza możliwość oceny poprawności postępowania związanego z wykonywaniem danego obowiązku publicznoprawnego pod innymi względami. Strona ma natomiast możliwość kwestionowania postępowania i poprawności rozstrzygnięć w odrębnym postępowaniu. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania pod kątem zarzutu przewlekłości bada, czy podejmowane czynności zmierzały do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są podejmowane, a także czy czynności podejmowane przez organ nie mają charakteru pozornego. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że bezczynność jest kwalifikowaną formą przewlekłości, gdzie "władza milczy" a sprawa nie jest załatwiana. Natomiast przewlekłość postrzegana jest jako: a) niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym przewidzianym dla danego rodzaju sprawy, np. sprawa nie jest załatwiana niezwłocznie; b) nieuzasadnione wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy; c) niepodjęcie czynności niezbędnej do rozpoznania i załatwienia sprawy, np. stwierdzenia swojej niewłaściwość w sprawie i nieprzekazaniu jej organowi właściwemu; d) podjęcie czynności zbędnej, nawet jeżeli ma ona postać postanowienia, np. wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania mimo braku przesłanek; e) niezastosowanie się do wskazań organu odwoławczego w kwestii okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, towarzyszących decyzji kasacyjnej; f) niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela do dobrej administracji, które wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. z 2007 r. nr C 303 s. 1). Jednym z jego fundamentalnych elementów jest prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Natomiast przewlekłe postępowanie ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności, nie zmierzając jednak wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją wyrażoną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), bądź mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10 z przewlekłością postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12). W takiej sytuacji, pomimo niezałatwiania sprawy w terminie, organ formalnie nie pozostaje w bezczynności, jednak nie podejmuje czynności procesowych zgodnie z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania. W badanej sprawie skarżący zarzucił organowi administracji przewlekłe prowadzenie postępowania mające się wyrażać w niewykonaniu prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z 10 października 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 362/24 i nierozpoznania jego sprawy w przedmiocie umorzenia zaległości składkowych w terminie, przy jednoczesnym skierowaniu sprawy do komornika sądowego, który na poczet ww. zaległości zajął świadczenie emerytalne skarżącego. Dokonując oceny dotychczasowego przebiegu postępowania kontrolnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie Sąd doszedł do przekonania, że w świetle wskazanych wcześniej okoliczności faktycznych, znajdujących potwierdzenie w przedłożonych aktach sprawy, brak jest podstaw do stawiania organowi zarzutu zarówno bezczynności jak i przewlekłości postępowania, wobec czego skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przy czym na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania dowodowego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3a k.p.a.). Przy czym przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (art. 35 § 4 k.p.a.). W myśl § 5 tego przepisu, do terminów określonych w § 1-3a nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie zaś z art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Niewątpliwie z przepisów art. 35 i 36 k.p.a. wynika wymóg załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki, lecz nie później niż we wskazanych tam terminach. Niemniej jednak organ ma obowiązek podjęcia wszelkich możliwych działań dla dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), zebrania wyczerpującego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Przy czym, zdaniem Sądu, szybkość postępowania nie może być realizowana kosztem wnikliwości. Okres trwania postępowania administracyjnego nie jest podstawową przesłanką do uznania, że postępowanie to prowadzone jest przez organ w sposób przewlekły. Nie można oceniając pozostawanie organu w zwłoce abstrahować od charakteru sprawy, stopnia jej skomplikowania czy zachowania samego podatnika. Skomplikowany charakter sprawy wymaga od organu przeprowadzenia rozbudowanego postępowania dowodowego. Organ winien tak zorganizować przeprowadzenie kolejnych czynności procesowych, by sprawnie zgromadzić materiał dowodowy niezbędny do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Podjęcie bowiem rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej w oparciu o niepełny materiał dowodowy stanowiłoby naruszenie przez organ powołanych wyżej zasad postępowania administracyjnego. Dodać jednak należy, że organ nie zawsze może przewidzieć, jakie okoliczności wymagały będą wyjaśnienia. W sprawach o wielowątkowym charakterze jest to możliwe w miarę gromadzenia kolejnych dowodów. Nie bez znaczenia jest także współpraca z innymi organami czy sądami, które także potrzebują czasu, na udzielenie wyczerpujących odpowiedzi na pytania postawione przez organ prowadzący postępowanie. Jak wynika z akt sprawy, po doręczeniu organowi prawomocnego wyroku z 10 października 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 362/24, jeszcze przed jego uprawomocnieniem, które nastąpiło 28 grudnia 2024 r., prowadzone w sprawie skarżącego postępowanie administracyjne zostało zawieszone postanowieniem z 11 grudnia 2024 r. (doręczone skarżącemu 23 grudnia 2024 r.) do czasu ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Łodzi skargi strony na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie określenia wysokości zadłużenia. Podstawę prawną zawieszenia postępowania stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne, o którym mowa wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy, stanowiąc przesłankę negatywną prowadzenia postępowania administracyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się, iż zagadnienie wstępne to zagadnienie, które wyłania się w toku postępowania administracyjnego, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1011/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Oznacza to, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego przez ten inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji przez organ, w postępowaniu, przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Zależność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy administracyjnej nie może być utożsamiana z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Z istnieniem kwestii prejudycjalnej mamy do czynienia wówczas, gdy brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2819/18, z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 931/17, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 29/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1643/18; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 71/19). W ocenie Sądu, organ prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie do czasu ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Łodzi, na skutek wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, skargi strony na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 lipca 2024 r. nr [...] określającą wysokość zadłużenia. Organ nie mógł bowiem wydać decyzji w przedmiocie umorzenia należnych składek bez ustalenia ich wysokości. Innymi słowy w pierwszej kolejności organ musi bezspornie ustalić wysokość należnych składek, bo dopiero potem będzie mógł wydać decyzję o ich ewentualnym umorzeniu. Skarżący nie zgadzał się z wysokością swojego zadłużenia ustaloną w ww. decyzji organu za okres 08.2012 r. - 09.2015 r. i skorzystał z przysługujących mu wobec tego rozstrzygnięcia środków zaskarżenia. W konsekwencji tego kwota określona tą decyzją ma charakter sporny, co do czasu prawomocnego orzeczenia w tym zakresie przez sąd powszechny czyni niemożliwym rozstrzygnięcie sprawy umorzenia ciążących na skarżącym zaległości, bowiem – jak już wcześniej wskazano – ich kwota musi zostać ostatecznie określona. Mając powyższe na względzie sąd uznał, że zawieszenie postępowania administracyjnego było prawidłowe, ponieważ rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek zależało od wcześniejszego rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego, którym była kwestia wysokości zadłużenia w tym z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i na Fundusz Pracy za okres od sierpnia 2012 r. do grudnia 2015 r. Dodać należy, że w toku oczekiwania na rozpatrzenie sprawy przez sąd powszechny, w reakcji na składane przez stronę pisma (skargę i ponaglenie), organ informował o realiach sprawy, w tym okolicznościach niezbędnych do podjęcia zawieszonego postępowania i rozpoznania sprawy. Na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie tut. sądowi nie był wiadomy rezultat postępowania przed sądem powszechnym, w tym i to, czy w sprawie zapadł wyrok oraz czy został ewentualnie zaskarżony przez którąś ze stron, a dalej czy organ miał podstawy podjęcia zawieszonego postępowania. Niemniej jednak analiza dotychczasowego przebiegu postępowania i podjętych w jego toku czynności organu nie pozwalają, aby w jej realiach mówić o bezczynności organu lub o przewlekłym prowadzeniu postępowania. Organ nie mógł bowiem rozpoznać wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek do czasu prawomocnego rozpoznania przez sąd powszechny sprawy dotyczącej wysokości zadłużenia skarżącego. W toku postępowania organ nie pozostawił też żadnego pisma skarżącego bez odpowiedzi. Mając powyższe na względzie sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W tym miejscu dodać należy, że sąd nie miał podstaw prawnych do rozstrzygnięcia o zawieszeniu toczącego się wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego, gdyż kwestia ta nie podlega rozpoznaniu w toku badania skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania. d.cz.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI