II SAB/Sz 7/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-03-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytprzewlekłość postępowaniaWojewodaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o cudzoziemcachsądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził rażącą przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni.

Skarżący O. O. złożył skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Zachodniopomorskiego w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Mimo upływu wielu miesięcy od złożenia wniosku, organ nie podjął znaczących działań, nie informował o przyczynach zwłoki ani nie wyznaczył terminu wglądu do akt. Sąd uznał, że organ dopuścił się rażącej przewlekłości postępowania, zobowiązał go do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni i zasądził koszty postępowania.

Skarga została wniesiona przez O. O. przeciwko Wojewodzie Zachodniopomorskiemu z powodu przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw oraz brak informacji o przyczynach zwłoki. Wniosek został złożony 21 marca 2022 r., a do dnia sporządzenia skargi (styczeń 2023 r.) organ nie podjął znaczących czynności, ignorując pisma pełnomocnika skarżącego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że wniosek zawierał braki formalne, które nie zostały uzupełnione, a sprawa wymaga dodatkowych ustaleń z innymi organami. Sąd uznał jednak, że organ dopuścił się rażącej przewlekłości postępowania, wskazując na długi okres od złożenia wniosku do podjęcia pierwszych czynności (9 miesięcy). Sąd podkreślił, że organ powinien niezwłocznie wezwać do uzupełnienia braków lub do osobistego stawiennictwa. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, stwierdził rażącą przewlekłość postępowania i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie kwoty 2500 zł zadośćuczynienia za przewlekłość został oddalony z uwagi na brak wykazania negatywnych skutków dla skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało charakter rażący.

Uzasadnienie

Organ nie podjął znaczących czynności przez 9 miesięcy od złożenia wniosku, ignorując pisma strony i nie informując o przyczynach zwłoki, co narusza zasady szybkości i efektywności postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_przewlekłość_postępowania

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1 i 3, par. 1a, par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza przewlekłość postępowania, zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku w terminie i może zasądzić kwotę pieniężną.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 12 § par. 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości i prostoty postępowania.

k.p.a. art. 35 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania o przyczynach zwłoki.

u.c. art. 112a § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Terminy wydawania decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

u.c. art. 109

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Informacje wymagane od innych organów.

u.c. art. 105 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Wezwanie do osobistego stawiennictwa.

u.c. art. 114 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Wymagane dokumenty do wniosku.

u.c. art. 429 § ust. 1 pkt. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Rejestrowanie wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długi okres od złożenia wniosku do podjęcia pierwszych czynności przez organ (9 miesięcy). Brak działań organu, ignorowanie pism strony. Naruszenie zasady szybkości postępowania administracyjnego. Brak informacji o przyczynach zwłoki.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o skomplikowanym charakterze sprawy i konieczności oczekiwania na stanowiska innych organów. Argumentacja organu o brakach formalnych wniosku, które nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

przewlekłość miała charakter rażący organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy nie jest jasne z jakiego względu organ skierował do skarżącego wezwania w dwóch odrębnych pismach i w dwóch różnych datach sytuacja, w której strona czeka na rozstrzygnięcie organu, który nie wykazuje zainteresowania sprawą i ignoruje zupełnie istnienie prawem przewidzianych terminów nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa

Skład orzekający

Katarzyna Sokołowska

sprawozdawca

Krzysztof Szydłowski

członek

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że długotrwałe milczenie organu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy może być uznane za rażącą przewlekłość postępowania, nawet jeśli wniosek zawierał braki formalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i interpretacji przepisów k.p.a. oraz ustawy o cudzoziemcach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje frustrację obywatela z powodu opieszałości urzędu w kluczowej kwestii legalizacji pobytu, co jest częstym problemem. Pokazuje też, jak sąd reaguje na takie sytuacje.

Dziewięć miesięcy ciszy urzędu: Sąd ukarał Wojewodę za przewlekłość w sprawie zezwolenia na pobyt.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Sz 7/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, par. 1a, par. 2, art. 200, art. 119 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 12 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2354
art. 112a ust. 1 i 2, art. 109
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi O. O. na przewlekłość postępowania Wojewody Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy I. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, II. stwierdza, że przewlekłość miała charakter rażący, III. zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącego O. O. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
O. O., dalej jako "skarżący", reprezentowany przez adwokata, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Zachodniopomorskiego, postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy w rozumieniu przepisów ustawy o cudzoziemcach.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 12 w związku z art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "k.p.a."., poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadto niepoinformowanie skarżącego o przyczynie zwłoki i terminie zakończenia postępowania.
Skarżący w konsekwencji zarzucanych uchybień wniósł o:
zobowiązanie Wojewody Zachodniopomorskiego do wydania decyzji
w przedmiocie wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy, w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi;
2) stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości postępowania, nadto,
iż miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) zasądzenia od Wojewody na rzecz skarżącego kwoty 2 500 złotych, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.
4) zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych oraz kwoty 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że wnioskiem złożonym dnia 21 marca 2022 r. zwrócił się do Wojewody Zachodniopomorskiego o wydanie zezwolenia na pobyt cudzoziemca na terenie RP. Dodał, że na dzień sporządzenia skargi skarżący nie uzyskał nawet informacji o stanie sprawy i nie zna jej sygnatury. Z kolei pismem z dnia 10 listopada 2022 r. pełnomocnik strony wnosił o podanie informacji o stanie sprawy, podanie sygnatury sprawy i przesłał swoje pełnomocnictwo. Z uwagi na przekroczenie terminu do załatwienia sprawy skarżący skierował w dniu 10 listopada 2022 r. także ponaglenie do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Do dnia sporządzenia skargi, skarżący nie uzyskał żadnej wiadomości zwrotnej ze strony organu.
Z uwagi na, dostrzegany przez skarżącego, brak działań ze strony organu,
w szczególności zignorowanie jego pism, skarżący w dniu 7 grudnia 2022 r. ponownie przesłał pełnomocnictwo i wniósł o wyznaczenie terminu wglądu w akta sprawy, który do dziś nie został wyznaczony. Skarżący podkreślił, że niedopuszczalne jest, aby organ przez dziewięć miesięcy nie podjął żadnych czynności w sprawie. Co więcej, nie odpowiedział na żadne pismo jego pełnomocnika.
W ocenie skarżącego, opisane w części sprawozdawczej skargi procedowanie Wojewody w sprawie z wniosku skarżącego nastąpiło z naruszeniem art. 12 w związku z art. 35 oraz art. 36 k.p.a. i wypełniło znamiona przewlekłości postępowania. Jednocześnie z uwagi na znaczny upływ czasu oraz brak jakiejkolwiek aktywności ze strony organu zmierzającej do załatwienia sprawy, zdaniem skarżącego, przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący podkreślił, że ma świadomość obowiązków w zakresie postępowania dowodowego, nałożonych na organ administracji publicznej przepisami ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Jednakże także w tym wypadku procedowanie organu miało miejsce z przekroczeniem terminów przewidzianych przepisami. Od złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt, do chwili sporządzenia niniejszej skargi upłynęło wiele miesięcy. Nawet w wypadku sprawy szczególnie skomplikowanej, jest to okres dwukrotnie przekraczający przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. oraz w art. 112 a ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 ze zm.), dalej jako "u.c.", termin załatwienia sprawy.
Skarżący zwrócił również uwagę, na zaniechanie organu w zakresie udzielenia skarżącemu informacji o niezałatwieniu sprawy w terminie. Organ administracji publicznej, nie tylko nie załatwił sprawy w terminie przewidzianym ustawą, przejawiając bierną względem złożonego wniosku postawę, lecz także nie wypełnił obowiązku informacyjnego, przewidzianego normą art. 36 k.p.a.
Skarżący wskazał także, iż organ administracji publicznej naruszył jednocześnie zasadę szybkości postępowania wynikającą z art. 12 k.p.a., która skonkretyzowana została w przepisach art. 35 oraz 37 § 1 k.p.a.
Z kolei uzasadniając wniosek o przyznanie od Wojewody na rzecz skarżącego kwoty 2 500 złotych, skarżący wskazał na rażącą przewlekłość prowadzenia postępowania, a także wynikające z niej negatywne skutki dla skarżącego. Pomimo zainicjowania przewidzianej prawem procedury legalizacji pobytu, po upływie kolejnych miesięcy nie uzyskał on decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego przyznanie wnioskowanej kwoty, odniesie zamierzony przez ustawodawcę skutek przymuszający względem organu, a także będzie stanowiło należytą rekompensatę dla skarżącego. Skarżący wzmocnił argumentację poglądami prawnymi sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski, działając przez radcę prawnego, wniósł o jej odrzucenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika.
Ponadto organ administracji wniósł o:
- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy O. O., a w szczególności wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, pełnomocnictwa z dnia 4 listopada 2022 roku dla adwokata [...], ponaglenia z dnia 10 listopada 2022 roku wniesionego do Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w S., wniosku o udostępnienie akt z dnia 12 grudnia 2022 roku, wezwania skarżącego do wezwania do osobistego stawiennictwa z dnia 28 grudnia 2022 roku, wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę z dnia 3 stycznia 2023 roku – w celu dowiedzenia niezaistnienia stanu bezczynności organu;
- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - wydruku z systemu informatycznego "Pobyt" Urzędu do Spraw Cudzoziemców w W. – w celu dowiedzenia niezaistnienia stanu przewlekłości organu.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w dniu 21 marca 2022 roku do Wojewody Zachodniopomorskiego wpłynął wniosek skarżącego o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wniosek zawierał szereg braków formalnych, których skarżący nie uzupełnił do dnia sporządzenia odpowiedzi na jego skargę. Nie uczynił również tego profesjonalny pełnomocnik skarżącego, który sporządził skargę. Nie wskazał w niej, że do wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jego klient – skarżący, nie załączył kompletu wymaganych ustawą dokumentów, zarówno w dniu wniesienia ponaglenia jak i skargi.
Odnosząc się do zarzutów organ administracji wskazał, że przedmiotowy wniosek został wpisany do rejestru wniosków o udzielenie pozwolenia na pobyt czasowy (zgodnie z art. 429 ust. 1 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach) jako wniosek:
- o skomplikowanym charakterze, ponieważ wymaga szeregu: dodatkowych ustaleń z innymi organami, służbami oraz dokumentów, od których przeprowadzenia, sporządzenia i istnienia uzależniona jest sytuacja prawna wnioskującego co wprost rzutuje na sposób, czas rozpatrzenia wniosku i przerwy w biegu terminów do wydania zezwolenia;
- obarczony brakami formalnymi - nie zostały do niego załączone dokumenty wymagane ustawą o cudzoziemcach niezbędne do jego rozpatrzenia i nie został
w całości wypełniony.
Organ administracji wyjaśnił, że większość wniosków cudzoziemców wnoszona jest za pośrednictwem operatorów pocztowych, co skutkuje obowiązkiem organu wzywania cudzoziemców do osobistego stawiennictwa oraz zawiera liczne braki formalne (brak dokumentów wymienionych w art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Takie postępowanie cudzoziemców wpływa na czas rozpatrywania ich wniosków. Braki formalne nie są uzupełniane również przez ustanawianych w sprawach pełnomocników (tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie). Pomimo wiedzy i świadomości o skutkach prawnych istnienia braków formalnych.
Wojewoda zwrócił uwagę, że w każdej sprawie toczącej się przed tutejszym organem, w której występuje pełnomocnik reprezentujący skarżącego, występują
te same braki formalne (wnioskodawca składa tylko wniosek), które nie są uzupełniane przez tego pełnomocnika również w dniu składania ponaglenia czy skargi na bezczynność organu.
Organ administracji nadmienił, że w dniach 28 grudnia 2022 r. i 3 stycznia 2023 r., organ wypełniając postanowienia art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w dniu 23 stycznia 2023 r. niezbędnego do rozpatrzenia jego wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy oraz uzupełnienia braków formalnych wniosku o pozwolenie na pobyt czasowy i pracę. Do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę do organu nie wpłynęła informacja z systemu informatycznego "Pobyt" Urzędu do Spraw Cudzoziemców Departamentu Legalizacji Pobytu w W. o stanie sprawy.
Wojewoda zaznaczył, że do dnia sporządzenia niniejszego stanowiska Urząd nie wydał postanowienia. Po jego wpływie lub pojawieniu się jego treści w systemie informacyjnym Pobyt, organ załączy to postanowienie do akt sprawy.
Według organu administracji nie doszło do bezczynności w postępowaniu
o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy z wniosku skarżącego, a skarga
na bezczynność organu jest przedwczesna.
Zdaniem Wojewody skargę można wnieść dopiero wtedy kiedy organ nie wykona, w zakreślonym w postanowieniu Urzędu do Spraw Cudzoziemców
w W. terminie, czynności wymienionych w tym postanowieniu. Takiego jednak postanowienia o wystąpieniu bezczynności organu Urząd do Spraw Cudzoziemców w W. nie wydał, co w ocenie organu administracji narusza art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i czyni skargę co najmniej przedwczesną, a to w myśl art. 58 § 1 pkt. 6 cyt. ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:
Sprawa niniejsza, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest przewlekłość Wojewody w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wniosek został nadany w urzędzie pocztowym i wpłynął do Wojewody Zachodniopomorskiego w dniu 21 marca 2021 r.
W sprawie jest bezspornym, iż mimo wystąpienia przez skarżącego z ponagleniem pismem z dnia 10 listopada 2022 r. (data wpływu do organu 17 listopada 2022 r.), do dnia wniesienia skargi tj. do 24 stycznia 2022 r., powyższy wniosek nie został rozpatrzony.
Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że pojęcie "przewlekłości" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a."). Przewlekłość ma miejsce, gdy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy".
Z "przewlekłym prowadzeniem postępowania" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe prowadzenie postępowania" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania, jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. Jako najczęstszy przypadek przewlekłego prowadzenia postępowania podaje się przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Zatem zachowanie organu z puntu widzenia ewentualnej przewlekłości jest już ocenne, podobnie jak ocenna jest waga stwierdzonej przewlekłości (rażąca albo nie).
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie.
W badanej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy o cudzoziemcach, które w art. 112a określają terminy do załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zgodnie z ust. 1 przywołanego przepisu decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Na podstawie art. 112a ust. 2 u.c. termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:
1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub
2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub
3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.
Takie określenie terminów do załatwienia sprawy nie zwalnia jednak organu z obowiązku działania w sposób efektywny i skuteczny, w szczególności nie usprawiedliwia takiego sposobu procedowania, w którym pierwsza podjęta w sprawie czynność następuje po wielu miesiącach od jego złożenia.
Z akt sprawy wynika, że pierwsza czynność w badanej sprawie miała miejsce w dniu 28 grudnia 2022 r. – organ wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w Urzędzie Wojewódzkim w S., w dniu 23 stycznia 2023 r. Następnie, pismem z dnia 3 stycznia 2023 r. organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku najpóźniej do wyznaczonego uprzednio terminu stawiennictwa.
W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, iż z uwagi na wniesienie wniosku drogą pocztową nie zostały odebrane od skarżącego odciski linii papilarnych. Powyższe nie jest możliwe bez osobistego stawiennictwa w urzędzie. Usunięcie takiego braku wymagało działania organu administracji w postaci wezwania wnioskodawcy do osobistego stawiennictwa w urzędzie w wyznaczonym przez organ terminie. Stwierdzenie, iż wniosek jest obarczony innymi brakami wymagało od organu aktywności – wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych wniosku. Takie działania w realiach badanej sprawy nastąpiły po 9 miesiącach od dnia złożenia wniosku. Przy czym nie jest jasne z jakiego względu organ skierował do skarżącego wezwania w dwóch odrębnych pismach i w dwóch różnych datach.
Nie jest też zrozumiałe z jakich przyczyn organ w powyższym okresie nie występował do innych organów, skoro jak sam zauważa powyższe działania mają istotne znacznie dla weryfikacji czy wjazd i pobyt strony na terytorium RP może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie miało charakter przewlekły, a przewlekłość ta miała charakter rażący. Przesądza o tym, w ocenie Sądu, długość okresu pomiędzy złożeniem wniosku, a podjęciem przez organ pierwszych czynności w sprawie.
Nie stanowi usprawiedliwienia dla takiego sposobu procedowania podnoszona przez organ okoliczność, iż wniosek skarżącego nie był kompletny. Obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest niezwłoczne wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku, bądź – w razie potrzeby osobistego stawiennictwa, celem wykonania czynności przy których udział wnioskodawcy jest niezbędny.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawodawca nie wykluczył możliwości złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy za pośrednictwem poczty, czy też środków komunikacji elektronicznej. Skoro tak, to oczywistym jest, że w takiej sytuacji, wnioskodawca musi zostać wezwany celem złożenia odcisków linii papilarnych, a czynność wyznaczenia terminu stawiennictwa w urzędzie powinna zostać podjęta bez zbędnej zwłoki.
Sąd nie podzielił argumentacji organu, z której wynika, że rozpatrywana sprawa ma skomplikowany charakter, sposób rozstrzygnięcia uzależniony jest od stanowiska innych organów, a oczekiwanie na wskazane stanowiska wymusza przerwy w postępowaniu. Wbrew wywodom organu sprawy, o których mowa nie mają skomplikowanego charakteru, a rola organu sprowadza się do przeanalizowania wniosku, ewentualnego wezwania wnioskodawcy do jego uzupełnienia i pozyskania przewidzianych w art. 109 u.c. informacji. Nie są to czynności skomplikowane, a załatwienie sprawy zależy głównie od sprawności działania organów. Jeżeli czynności w sprawie podejmowane są po tak długim okresie od złożenia wniosku to brak jest podstaw do szukania usprawiedliwienia dla własnej opieszałości w skomplikowanym charakterze sprawy. Argument o potrzebie oczekiwania na stanowiska innych organów i wydłużeniu postępowania miałby w niniejszej sprawie uzasadnienie, gdyby organ o takie informacje wystąpił, a analiza akt postępowania wskazuje, że do dnia złożenia skargi nie zwrócono się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
W ocenie Sądu sytuacja, w której strona czeka na rozstrzygnięcie organu, który nie wykazuje zainteresowania sprawą i ignoruje zupełnie istnienie prawem przewidzianych terminów nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa.
Z powyższych względów Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. uznał, ze Wojewoda Zachodniopomorski dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała – jak już wyżej wspomniano charakter rażący. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Skarżący nie wskazał bowiem, aby przewlekłość organu spowodowała po jego stronie wystąpienie negatywnych skutków, które wymagałyby przyznania swego rodzaju zadośćuczynienia od organu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt VI sentencji wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI