III SAB/Łd 151/22

III SAB/Łd 151/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2354
art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
Dz.U. 2022 poz 91
art. 1 pkt 13, art. 13 ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8 par. 1, art. 12, art. 35 par. 1-5, art. 36 par. 1 i 2, art. 37 par. 1 pkt 1 i 2, art. 61 par. 2-3a, art. 64 par. 2, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par. 1 pkt 8, art. 52 par. 1 i 2, art. 53 par. 2b, art. 119 pkt 4, art. 149 par. 1, 1a i 2, art. 151, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 23 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi V. N. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpoznania wniosku V. N. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego V. N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
V. H. N., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając organowi naruszenie:
1. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez działanie wbrew przepisom prawa;
2. art. 12 k.p.a. poprzez bezczynność organu administracyjnego;
3. art. 35 k.p.a. w zw. z art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.) – dalej: "u.o.c" poprzez niestosowanie się przez organ do terminów określonych w ustawie, co skutkuje bezczynnością organu administracyjnego w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego;
4. art. 36 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, brak podania przyczyn zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o: wyznaczenie organowi 30 dniowego terminu do wydania decyzji, nałożenie na Wojewodę Łódzkiego kary w postaci nawiązki w wysokości 3.000 zł oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
W motywach skargi skarżący wskazał, że złożył do Wojewody Łódzkiego wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. 22 czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł ponaglenie w celu rozpoznania wniosku i wezwania do złożenia braków formalnych w postaci pobrania odcisków linii papilarnych, a 9 września 2022 r. wniosek o przyśpieszenie rozpatrywania złożonego w połowie 2021 r. wniosku.
Skarżący podniósł, iż od 480 dni czeka na rozpoczęcie postępowania w swojej sprawie, a pomimo iż pełnomocnik skarżącego 22 czerwca 2022 r. wniósł ponaglenie w sprawie, do dnia wniesienia skargi Wojewoda Łódzki nie wezwał strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku, ani nie powiadomił go o przyczynach zwłoki oraz nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, co wiąże się z naruszeniem art. 36 k.p.a. oraz art. 35 k.p.a. w zw. z art. 112a u.o.c. Brak odpowiedzi oraz rozpatrzenia wniosków strony, w szczególności wniosku z 12 lipca 2021 r. przez okres 480 dni, jak i brak odpowiedzi na ponaglenie oraz wiążące się z tym naruszenia przepisów prawa, w ocenie skarżącego mają charakter rażącego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że 9 grudnia 2021 r. N. V. H. wpłynął do Wojewody Łódzkiego, za pośrednictwem pełnomocnika, wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Cudzoziemiec jako przesłankę pobytu wskazał wykonywanie pracy w firmie T, na stanowisku "kucharz". Cudzoziemiec do przedmiotowego wniosku na pobyt czasowy dołączył: pełnomocnictwo dla adwokata wraz z opłatą, potwierdzone za zgodność z oryginałem zezwolenie na pracę typu A, jak również kopie: paszportu i wizy wnioskodawcy oraz załączył wydruk z CEiloDG.
Dalej organ wskazał, iż 22 czerwca 2022 r. pełnomocnik cudzoziemca za pośrednictwem poczty, złożył ponaglenie na działanie organu I instancji, zarzucając Wojewodzie Łódzkiemu dopuszczenie się niezałatwienia sprawy w terminie. 9 września 2022 r. wpłynął do organu za pośrednictwem platformy e-PUAP wniosek o przyspieszenie rozpatrzenia sprawy. 15 września 2022 r. wniosek strony skarżącej został zarejestrowany w Systemie Informatycznym. Pismem z 4 listopada 2022 r. (które wpłynęło 9 listopada 2022 r.) N. V. H., za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność organu w sprawie wniosku na pobyt czasowy.
Z uwagi na braki formalne złożonego wniosku, to jest: brak opłaty za złożony wniosek w wysokości 440 zł., brak fotografii zgodnych z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17 kwietnia 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 779), uzupełnienia korekty wniosku w części A,B,C,D oraz brak danych w części II wniosku dot. członków rodziny cudzoziemca, którzy zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz konieczność okazania do wglądu ważnego dokumentu podróży (paszportu) wraz z wizą, Wojewoda Łódzki 15 września 2022 r. wezwał stronę skarżącą, za pośrednictwem pełnomocnika, do uzupełnienia w/w braków formalnych wniosku, wyznaczając jej termin na dzień 16 listopada 2022 r.
16 listopada 2022 r., po uzupełnieniu braków formalnych, cudzoziemiec otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a przewidywany termin zakończenia sprawy wyznaczono na dzień 16 lutego 2023 r.
21 listopada 2022 r. sprawę przekazano do weryfikacji przez służby ABW, KWP, KNOSG zgodnie z art. 109 ust. 1 u.o.c.
Organ podniósł, iż w momencie złożenia przez cudzoziemca przedmiotowego wniosku na pobyt czasowy Wojewoda Łódzki procedował już ponad 20190 postępowań administracyjnych w sprawie wniosków o udzielenie zezwoleń na pobyt czasowy i pracę (ww. dane ustalono na podstawie danych zawartych na stronie internetowej prowadzonej pod domeną ahd.obcy.gov.pl), co przełożyło się również na wyznaczenie ww. terminu. Zaznaczono przy tym, że organ zobligowany jest do procedowania złożonych wniosków zgodnie z kolejnością wpływu do czego zobowiązują go zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, m.in. wynikające z treści art. 8 k.p.a.
Odnosząc do zarzutów - podniesionego przez pełnomocnika procesowego strony skarżącej – działania przez Wojewodę Łódzkiego z rażącym naruszeniem prawa, organ odwołując się do wybranego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wyjaśnił, że przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy nie daje podstaw do uznania, że Wojewoda Łódzki w toku prowadzonych czynności działał z rażącym naruszeniem prawa. Termin załatwienia sprawy nie wynika ze złej woli organu oraz z lekceważenia skarżącego, a jest skutkiem ilości procedowanych spraw.
Wojewoda Łódzki wskazał także, że w dniu 15 kwietnia 2022 r. wszedł w życie przepis art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz.U. 2022 r., poz. 583), który stanowi, że: "W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących (...) udzielenia cudzoziemcowi (...) zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". Nadto wojewoda podniósł, iż w szczególności należy zwrócić uwagę na 100c ust. 3 ww. ustawy, który stanowi, że: "W okresie, o którym mowa w ust. 1 (...) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się".
Odnosząc się do przedstawionego w treści skargi uzasadnienia, Wojewoda Łódzki stanął na stanowisku, że ocena "szybkości postępowania" powinna zostać dokonana w sposób indywidualny, uwzględniając ilość okoliczności stanowiących przeszkodę w wydaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia w sprawie, uwzględniając również okres czasu konieczny na ich usunięcie. Powyższe czynności stanowią obowiązek organu wynikający z treści art. 7 k.p.a. Zdaniem organu stanowisko takie znajduje potwierdzenie w poglądach orzecznictwa. W sprawie wystąpiły ponadto zależne od strony okoliczności mające istotny wpływ na wydłużenie prowadzonych przez organ czynności w sprawie, tj.: niedołączenie do akt sprawy wymaganej prawem opłaty skarbowej, nieprzedłożenie zdjęć wizerunku twarzy, niekompletnie wypełniony załącznik nr 1 oraz niekompletnie wypełniony wniosek. W kontekście wyliczonych wyżej zależnych od cudzoziemca braków formalnych wniosku organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 35 § 5 k.p.a.: "do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu". Z uwagi na powyższe, przytoczone przez stronę skarżącą naruszenie art. 6, art. 12, art. 35 i art. 36 k.p.a. organ uznał za bezzasadne.
Odnosząc się do przedstawionych przez cudzoziemca roszczeń pieniężnych, w ocenie Wojewody Łódzkiego są one bezzasadne. Skarżący bowiem w żaden sposób nie uzasadnił tego roszczenia. Cudzoziemiec legitymuje się ważną do dnia 31 października 2022 r. kartą pobytu czasowego z dostępem do rynku pracy, wydaną w dniu 8 marca 2021 r., przez Wojewodę Mazowieckiego. Organ w toku postępowania zrealizował wszystkie niezbędne czynności, których celem jest danie możliwości cudzoziemcowi uzupełnienia wszystkich braków formalnych, stanowiących istotną przeszkodę w dalszym procedowaniu przedmiotowej sprawy, w szczególności tych, których uzupełnienie jest zależne wyłącznie od strony, dbając przy tym o zachowanie ekonomiki postępowania oraz uwzględniając konieczny czas jaki potrzebuje Strona na uzupełnienie dokumentacji wniosku. W odniesieniu do roszczenia skarżącego organ przywołał także treść art. 100c ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, który stanowi, że w okresie, o którym mowa w ust. 1 (...) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
Decyzją z 27 grudnia 2022 r. Wojewoda Łódzki udzielił wnioskodawcy zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 31 grudnia 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.
Wniesienie skargi na bezczynność jest dopuszczalne wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi wniosła do organu ponaglenie wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. np. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK 2654/13; z dnia 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18).
Strona skarżąca przed wniesieniem skargi dopełniła wskazanego powyżej tego wymogu formalnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że wyczerpała ona środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji zawartej w art. 53 § 2b ustawy p.p.s.a., tj. skarga do sądu administracyjnego została złożona po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Pismem z 22 czerwca 2022 r. strona skarżąca wniosła ponaglenie na niezałatwienie jej wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, zaś skarga na bezczynność została złożona do sądu administracyjnego pismem z 4 listopada 2022 r., które 9 listopada 2022 r. wpłynęło do organu administracji. Wyczerpany zatem został tryb postępowania określony w art. 53 § 2b p.p.s.a.
Odnotować również należy, iż terminy do wniesienia skargi, ustalone w art. 53 p.p.s.a., nie mają zastosowania do skargi na bezczynność organu (por. np. postanowienia NSA: z dnia 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z dnia 26 maja 2011 r., I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga taka może być skutecznie wniesiona do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. np. wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; z dnia 21 czerwca 2017 r., II OSK 853/17; z dnia 10 maja 2018 r., II OSK 895/18; z dnia 3 lipca 2018 r., II OSK 3036/17; z dnia 24 stycznia 2019 r., I GSK 3149/18; z dnia 5 czerwca 2019 r., II OSK 3747/18; z dnia 15 września 2020 r., II OSK 1271/20; z dnia 19 lutego 2021 r., II OSK 2346/20; z dnia 17 marca 2021 r., II OSK 2616/19; uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 i z dnia 7 marca 2022 r., II OPS 1/21; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r. IV SAB/Wa 41/16; a także: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 7 wyd., Warszawa 2021 r., Nb 11 do art. 149). Na gruncie niniejszej sprawy stan taki nie miał jednak miejsca, albowiem z akt sprawy wynika, że w momencie wniesienia skargi nie zostało jeszcze zakończone postępowanie administracyjne przed Wojewodą Łódzkim.
Wobec powyższego sąd stwierdził, że skarga była dopuszczalna, gdyż zarzucana bezczynność dotyczy braku rozpoznania przez Wojewodę Łódzkiego wniosku strony skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę i wyczerpane zostały środki zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W niniejszym postępowaniu obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność organu administracji rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.
Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do władzy publicznej, w tym do działań organów administracji publicznej (art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP) oraz elementem prawa do dobrej administracji (por. np. P. Żuradzki, Prawo do dobrej administracji w polskim porządku prawnym na tle Europejskiego kodeksu dobrej administracji, [w:] M. Kępa. M. Marszał (red.), Duch praw w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, Wrocław 2016 r., s. 59 - 60). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Istotne jest również, zwłaszcza z perspektywy niniejszej sprawy, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne niż wymienione w k.p.a. terminy rozpoznania spraw przez właściwe organy administracji publicznej.
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. wyroki NSA: z 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11, Lex/el nr 818629; czy też z 24 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 3021/17, Lex/el nr 2547323). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W Kodeksie postępowania administracyjnego bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1), a przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 kpa).
Na gruncie art. 149 p.p.s.a. z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. np. wyroki NSA: z dnia 24 maja 2018 r., II OSK 349/18; z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18; a także: J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 7 wyd., Warszawa 2021 r., Nb 80 do art. 3). Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest jej załatwienie "niezwłoczne", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca.
Przenosząc powyższe uwagi, natury ogólnej, na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do jej załatwienia i z przekroczeniem określonych w przepisach prawa terminów.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub – w sytuacji, gdy żądanie strony jest wniesione drogą elektroniczną - dzień wystawienia dowodu otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (art. 61 § 3a k.p.a.). Ten moment należy traktować jako początek biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13; a także wyroki NSA: z dnia 13 listopada 1998 r., IV SAB 124/98; z dnia 30 czerwca 1999 r., I SA/Ka 2422/97, "Serwis Podatkowy" 2001 r., nr 7, s. 63; z dnia 12 grudnia 2001 r., SA/Rz 1438/01; z dnia 10 kwietnia 2015 r., II OSK 2518/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 września 2008 r., II SAB/Ol 24/08, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 kwietnia 2015 r., II SAB/Go 5/15; a także: P. Przybysz, K.p.a. Komentarz, Lex/el, 2021 r., Komentarz do art. 61; M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra (red.), K.p.a. Komentarz do art. 61-126. Tom II, Wyd. UW-M 2020 r.; oraz H. Knysiak-Sudyka (red.), K.p.a. Komentarz, WKP 2019 r., Komentarz do art. 61). W szczególności należy zwrócić uwagę na wskazaną powyżej uchwałę NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, w uzasadnieniu której NSA szczegółowo odniósł się do zagadnienia momentu wszczęcia postępowania w przypadku postępowań inicjowanych wnioskami. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości zgadza się z poglądami wyrażonymi w tym orzeczeniu i nie znajduje podstaw do zastosowania art. 269 § 1 p.p.s.a. i odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego. Zatem, posiłkując się argumentacją zawartą w tejże uchwale, należy podkreślić, że z art. 61 § 1, 3 i 3a k.p.a. wynika, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej lub dzień wystawienia dowodu otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Zatem, skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 - 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, czy samo pozostawienie podania bez rozpoznania) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Pomimo obowiązków ciążących na stronie postępowania, a dotyczących spełnienia wszystkich wymogów formalnych i materialnoprawnych – w tym wymogów dotyczących podania (wniosku), określonych w art. 63 § 2 k.p.a., a także w stosownych przepisach ustawy o cudzoziemcach – wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z dniem doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże nie można uznać, że niekompletny wniosek nie powoduje zawisłości sprawy przed organem administracji publicznej. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Powyższe oznacza, że nawet jeśli podanie nie spełnia warunków formalnych określonych prawem, to i tak należy uznać, że postępowanie zostało wszczęte. Podanie niespełniające wymogów formalnych wszczyna postępowanie, ponieważ dzięki temu strona ma świadomość, że tej sprawie nadano bieg, a sama sprawa zakończy się jej rozstrzygnięciem. Ponadto wykładnia systemowa skłania do wniosku, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, w rozdziale dotyczącym wszczęcia postępowania (Dział II, Rozdział 1), może mieć zastosowanie, gdy postępowanie już się toczy. Odwrotne rozumowanie doprowadziłoby do niedopuszczalnego stanu rzeczy, w którym w toku postępowania administracyjnego nie można byłoby wezwać strony do uzupełnienia braków formalnych, a to skazywałoby stronę postępowania na niekorzystne dla niej zakończenie sprawy administracyjnej (por. np. wyroki WSA w Poznaniu: z 13 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 25/21 i z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 222/21, opubl. w CBOSA).
W kontekście powyższych rozważań sąd stwierdza, że skoro momentem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia podania organowi, to w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte 9 grudnia 2021 r. (data wpływu do Wojewody Łódzkiego wniosku strony skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę). Od tego dnia na Wojewodzie Łódzkim ciążył już więc obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku. Sąd dostrzega, iż złożony przez stronę skarżącą wniosek był niekompletny, nie zmienia to jednak faktu, iż skoro organ dokonał rejestracji tego wniosku, to niewątpliwie dostrzegł uchybienia i wezwanie do ich usunięcia powinno nastąpić niezwłocznie, a więc w takim terminie, aby możliwe było zakończenie postępowania i wydanie decyzji w rozsądnym terminie. Tymczasem wynikającemu wprost z art. 64 § 2 k.p.a. wymogowi organ nie uczynił zadość, nie wezwał bowiem niezwłocznie skarżącej do uzupełnienia braków wniosku.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne, którego dotyczy zarzucana bezczynność zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, który wpłynął do organu administracji 9 grudnia 2021 r. i jak wynika z akt sprawy wniosek ów nie został załatwiony mimo złożenia przez stronę skarżącą: ponaglenia (22 czerwca 2022 r.), wniosku o przyspieszenie załatwienia sprawy (9 września 2022 r.) a finalnie skargi do sądu administracyjnego (która wpłynęła do organu 9 listopada 2022 r.). Co więcej dopiero po złożeniu wniosku o przyspieszenie załatwienia sprawy organ wezwał stronę skarżącą do uzupełniania braków formalnych wniosku. A następnie, już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, tj. 27 grudnia 2022 r. organ wydał w sprawie decyzję administracyjną – czyniąc tym samym zadość wnioskowi strony skarżącej. Zatem od wszczęcia postępowania do wydania decyzji upłynęło ponad 12 miesięcy. Tym samym więc w ocenie sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy niewątpliwie mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji. Organ administracji dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem strony skarżącej, gdyż we wskazanym okresie, jak wynika z akt sprawy oraz wyjaśnień organu, nie podjął w sprawie w istocie żadnych czynności.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91) – dalej: "u.zm.u.c.". Ustawa ta wprowadza istotne zmiany w zakresie długości oraz rozpoczęcia biegu terminów załatwiania spraw udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, udzielenia zezwolenia na pobyt stały oraz udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.
Zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.) – dalej: "u.c." – który został dodany przez art. 1 pkt 13 u.zm.u.c. - decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:
1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub
2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub
3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.
Dopiero wystąpienie ostatniego ze wskazanych powyżej zdarzeń powoduje, że rozpoczyna bieg termin dla wojewody na załatwienie sprawy.
Przy czym na mocy art. 13 ust. 1 u.zm.u.c. cytowane powyżej regulacje mają zastosowanie do postępowań pozostających w toku w dniu wejścia w życie tej ustawy (tj. u.zm.u.c.). Odnotować jednak należy, iż zgodnie z art. 13 ust. 3 u.zm.u.c., jeżeli termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 112a u.c. rozpoczął swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegnie on od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne, którego dotyczy zarzucana bezczynność zostało zainicjowane wnioskiem, który wpłynął do organu administracji 9 grudnia 2021 r., a więc przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 17 grudnia 2021 r. Z akt sprawy wynika, że pismem z 16 listopada 2022 r. Wojewoda Łódzki zawiadomił stronę skarżącą o wszczęciu postępowania w dniu 9 grudnia 2021 r. i poinformował ją o przewidywanym terminie jej zakończenia – który wyznaczono na 16 lutego 2023 r.
W ocenie sądu, w świetle powyższego, tj. nawet wobec treści art. 13 ust. 3 u.zm.u.c., który to przepis spowodował wydłużenie terminu załatwienia sprawy, organ administracji pozostawał bezczynny. Fakt, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte 9 grudnia 2021 r., a więc przed wejściem w życie u.zm.u.c. (przypomnieć należy, że u.zm.u.c. weszła w życie 29 stycznia 2022 r.) oznacza, że organ zobligowany był załatwić sprawę – wydać decyzję administracyjną w terminie określonym w przywoływanych już przepisach k.p.a. Organ tego jednak nie uczynił – w dniu wejścia w życie u.zm.u.c. nie wydano bowiem w sprawie decyzji. Z kolei zgodnie z wolą ustawodawcy fakt wejścia w życie u.zm.u.c. spowodował, że mimo, iż termin załatwienia tej sprawy rozpoczął swój bieg przed tą datą (tj. przed 29 stycznia 2022 r.) to zaczął biec na nowo – i jest liczony od dnia jej wejścia w życie. Tym samym więc począwszy od 29 stycznia 2022 r. na nowo rozpoczął swój bieg termin na załatwienie sprawy – a zatem organ administracji miał, określony przez ustawodawcę, dodatkowy termin na załatwienie sprawy, który zresztą również przekroczył – gdyż decyzja została wydana już po wniesieniu skargi do sądu w dniu 27 grudnia 2022 r., a doręczona dopiero 9 stycznia 2023 r. (w aktach sprawy przesłana do sądu decyzja z 27 grudnia 2022 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem jej odbioru). W świetle powyższego nie może być wątpliwości, że organ administracji niejako dwukrotnie przekroczył zakreślony przez ustawodawcę terminy na załatwienie sprawy, tj. przekroczył zarówno termin wynikający z przepisów k.p.a., jak również dodatkowy termin, który wynikał z rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę w treści art. 13 ust. 3 u.zm.u.c.
Wobec powyższego mając na uwadze zarówno przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące terminy załatwiania spraw, jak również przepisy u.zm.u.c. w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, na dzień złożenia skargi do sądu, organ pozostawał bezczynny. Niemniej jednak po złożeniu skargi do sądu administracyjnego organ wydał w sprawie decyzję, a co za tym idzie należało umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpoznania wniosku strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skoro organ administracji udzielił stronie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, to tym samym - na skutek takiego stanu rzeczy - sąd nie może zobowiązać organu administracji do załatwienia wniosku i dlatego należało postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie umorzyć, jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).
W ocenie sądu stwierdzona w sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ustawodawca nie zdefiniował wprawdzie, kiedy taka sytuacja zachodzi, jednak sąd podziela pogląd, zgodnie z którym prawo takiej kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości zostało również pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to cechuje w tym przypadku brak sztywnych ram wartościowania i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2424/16, CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, Lex/el nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna wtedy, gdy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są oczywiste i nie dają się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Za taką oceną może przemawiać m.in. zbyt długi czas prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2234/15, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo).
W rozstrzyganej sprawie sąd uznał, że badana na dzień wniesienia skargi bezczynność organu nie była znacząca, choć nie była też uzasadniona np. stopniem skomplikowania sprawy. Sąd dostrzegł ponadto dodatkowe okoliczności przemawiające za niekwalifikowaniem wyżej wskazanej wadliwości w kategoriach naruszenia rażącego. Sąd miał na uwadze, że na trudność w terminowym załatwianiu sprawy w przeważającej mierze wpłynął znaczący wzrost liczby spraw dotyczących legalizacji pobytu załatwianych przez organ oraz niewystarczająca obsada kadrowa urzędu. Samo w sobie nie zawsze musi to jednak stanowić okoliczność łagodzącą stopień naruszenia, którego dopuścił się organ, wszak jego rolą jest taka organizacja pracy podległego mu aparatu urzędniczego, aby rozpoznawanie spraw należących do jego normalnych kompetencji odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów. Na organach państwa ciąży przecież obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji, a konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie powinny obciążać stron postępowania. Sąd miał jednak na uwadze, że tok rozpoznawanej sprawy zbiegł się z dodatkowymi, nadzwyczajnymi okolicznościami w postaci wybuchu 24 lutego 2022 r. wojny w Ukrainie i związanym z tym napływem migrantów z tego kraju, oraz będącą tego konsekwencją dynamiką zmian prawnych, które wprowadził ustawodawca. Bezczynność organu nie wynikała ze złej woli czy arogancji wobec skarżącej. Zatem mimo, iż sąd stwierdził że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności, to jednak uznał, iż nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku).
W rozpoznawanej sprawie brak przymiotu rażącego naruszenia prawa stwierdzonej bezczynności wyklucza orzeczenie o nałożeniu grzywny lub przyznaniu od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. W postanowieniu z 19 lipca 2016 r., sygn. akt I OZ 705/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu". W związku z tym nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do określonego uszczerbku (o charakterze majątkowym lub niemajątkowym) wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana, w istotnej mierze, wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Ograniczając się w tym zakresie do procesowego aspektu tego zagadnienia, należy stwierdzić, że sąd rozpoznający skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1313/16; z 16 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2934/16; z 7 września 2017 r., sygn. akt I OSK 798/17; z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17, CBOSA).
W świetle okoliczności niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że stan niepewności prawnej niewątpliwie jest dyskomfortowy, jednakże strona skarżąca nie wykazała żadnych konkretnych i wymiernych szkód oraz krzywd, które spowodowała stwierdzona bezczynność. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w pozostałej części oddalił (pkt 4 sentencji wyroku).
W kontekście powyższej sprawy dodać jeszcze należy, że w odpowiedzi na skargę organ powołuje się na treść art. 100c ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa dodanego przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 830) zmieniającej wskazaną powyżej ustawę z dniem 15 kwietnia 2022 r. Zgodnie z tym przepisem w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jednocześnie zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w powyżej wskazanych sprawach lub ich dokonywanie z opóźnieniem, we wskazanym wyżej terminie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Rzecz w tym, że wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 powołanej wcześniej ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa zakresu przedmiotowego i podmiotowego tego aktu, przepisy te nie mają zastosowania do kontrolowanego przez sąd postępowania. W myśl wskazanej regulacji, wymieniona powyżej ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie pod pojęciem obywatela Ukrainy należy rozumieć także nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W analizowanym przypadku strona skarżąca nie jest osobą, która mieści się w zakresie podmiotowym opisanym powołanym przepisem – jest ona bowiem obywatelem Wietnamu. Organ administracji nie ma zatem podstaw w sposób woluntarystyczny rozciągać stosowania przepisów ustawy z 12 marca 2022 r. na wszystkie postępowania o wydanie zezwoleń pobytowych, gdyż przepisy te odnoszą się wyłącznie do spraw, których przedmiotowo i podmiotowo ta ustawa dotyczy.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zasądzona kwota obejmuje uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (pkt 3 sentencji wyroku).
a.l.