III SAB/Łd 123/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2026-01-14
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskaczyste powietrzewfośigwsądy administracyjneprzewlekłość postępowaniadofinansowanieniedopuszczalność skargiprawo cywilneprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez WFOŚiGW w sprawie wniosku o dofinansowanie z programu "Czyste Powietrze", uznając sprawę za cywilnoprawną, a nie administracyjnoprawną.

Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi w sprawie wniosku o dofinansowanie z programu "Czyste Powietrze". Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując jej niedopuszczalność. Sąd podzielił to stanowisko, wskazując, że udzielanie dofinansowania w ramach programu "Czyste Powietrze" ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny, co wyłącza właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania w tej materii. W konsekwencji skarga została odrzucona.

Skarżący M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi w przedmiocie wniosku o dofinansowanie przedsięwzięcia w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze". Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził, że kluczowe dla jej rozstrzygnięcia jest zbadanie dopuszczalności wniesienia skargi. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym nad bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania w określonych przypadkach. Sąd uznał jednak, że przedmiotowa sprawa, dotycząca wniosku o dofinansowanie w ramach programu "Czyste Powietrze", nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego. Wskazał, że udzielanie dofinansowania w ramach tego programu ma charakter cywilnoprawny, oparty na umowie, a nie na władczym rozstrzygnięciu administracyjnym. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd podkreślił, że skoro ustawa Prawo ochrony środowiska stanowi, iż dotacje i pożyczki udzielane są na podstawie umów cywilnoprawnych, to czynności poprzedzające zawarcie umowy nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej. Wobec powyższego, sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka jest niedopuszczalna, ponieważ postępowanie w sprawie wniosku o dofinansowanie w ramach programu "Czyste Powietrze" ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że udzielanie dofinansowania w ramach programu "Czyste Powietrze" odbywa się na podstawie umów cywilnoprawnych, a nie w drodze władczych rozstrzygnięć administracyjnych. W związku z tym, czynności organu w tym zakresie nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej, a tym samym skarga na przewlekłość postępowania w tej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.k.a.s.

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

p.o.ś. art. 411 § 8

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Przepis ten stanowi, że dotacje i pożyczki udzielane są na podstawie umów cywilnoprawnych, co wyklucza podejmowanie decyzji administracyjnych w tym zakresie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie wniosku o dofinansowanie w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze" ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Udzielanie dofinansowania odbywa się na podstawie umów cywilnoprawnych, co wyklucza właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania może być prowadzona tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. Przedmiot skargi nie jest czynnością czy też aktem dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Uprawnienie do otrzymania dofinansowania nie wynika bowiem wprost z przepisów prawa. gospodarowanie środkami publicznymi wyłącznie w sferze cywilnoprawnej udzielenie dopłaty w ramach programu "Czyste Powietrze" nie jest sprawą o charakterze administracyjnoprawnym (...) ale sprawą o charakterze cywilnoprawnym.

Skład orzekający

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprawy dotyczące wniosków o dofinansowanie w ramach programów takich jak \"Czyste Powietrze\", opartych na umowach cywilnoprawnych, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych w zakresie skarg na przewlekłość postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego programu "Czyste Powietrze" i jego cywilnoprawnego charakteru; inne programy mogą mieć inny charakter prawny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego programu "Czyste Powietrze" i wyjaśnia istotną kwestię jurysdykcji sądów administracyjnych w sprawach cywilnoprawnych, co jest ważne dla wielu wnioskodawców i prawników.

Czy skarga na przewlekłość w programie "Czyste Powietrze" trafi do sądu? WSA w Łodzi odpowiada.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Łd 123/25 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-01-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Nadzorcza Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 14 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi M. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi w przedmiocie wniosku o dofinansowanie przedsięwzięcia w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze" postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
M. S. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi w przedmiocie wniosku o dofinansowanie przedsięwzięcia w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze".
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z przytoczonych regulacji wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania może być prowadzona tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. Skarga wniesiona w sprawie, która wykracza poza zakres przedmiotowy, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku skarżącego o dofinansowanie w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze".
W ocenie sądu przedmiot skargi nie jest czynnością czy też aktem dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Uprawnienie do otrzymania dofinansowania nie wynika bowiem wprost z przepisów prawa. Powstaje ono na skutek rozstrzygnięcia WFOŚiGW podjętego po uwzględnieniu przesłanek, o których mowa w regulaminie naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze". Czynności poprzedzające zawarcie umowy nie statuują zobowiązań Funduszu, a nadto nie są rozstrzygnięciem władczym, mają natomiast na celu ustalenie warunków dofinansowania. Biorąc zatem pod uwagę cywilnoprawny charakter działań WFOŚiGW w zakresie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie przedsięwzięć w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze", wynikający z art. 411 ust. 8 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 54), czyli gospodarowanie środkami publicznymi wyłącznie w sferze cywilnoprawnej, wskazać należy, że podejmowane przez organ czynności nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej.
Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w postanowieniu z 12 marca 2021 r., I GSK 149/21, że udzielenie dopłaty w ramach programu "Czyste Powietrze" nie jest sprawą o charakterze administracyjnoprawnym (z zakresu działania administracji publicznej), ale sprawą o charakterze cywilnoprawnym. NSA zaznaczył, że skoro art. 411 ust. 8 Prawa ochrony środowiska stanowi, że dotacji i pożyczek udziela się na podstawie umów cywilnoprawnych, to należy przyjąć, że przepis ten wyklucza podejmowanie decyzji w tym zakresie. Zresztą w całym rozdziale 4 działu II tytułu VII Prawa ochrony środowiska. regulującym sprawy funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w tym Narodowego Funduszu, nie przewidziano wydawania decyzji administracyjnych.
Brak jest więc podstaw do twierdzenia, że sprawa zawarcia umowy między wojewódzkim funduszem a skarżącym, jak i kwestie związane z jej realizacją, ma charakter władczego rozstrzygnięcia organu administracji, czy też szeroko pojętego aktu administracyjnego w tym zakresie. Skoro zatem działanie podmiotu ma charakter umowy cywilnoprawnej, to jej zawarcie i czynności negocjacyjne poprzedzające jej zawarcie nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej.
Sam fakt, że Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wykonuje zadania publiczne wynikające z Prawa ochrony środowiska i dysponuje środkami publicznymi nie przesądza o administracyjnoprawnym charakterze czynności dokonywanych w ramach wykonywania tych zadań. Nie wszystkie bowiem zadania z zakresu tradycyjnie pojmowanej administracji publicznej muszą być wykonywane w formach władczych, gdyż dopuszcza się w tym zakresie także formy cywilnoprawne, jak np. umowa (por.: postanowienie NSA z 5 marca 2010 r., II OSK 390/09). Jeśli więc ustawodawca w akcie prawnym rangi ustawowej wprost wskazuje na umowę jako na formę prawną właściwą dla udzielenia dofinansowania, oznacza to, że właśnie w tej - cywilnoprawnej sferze - pozostawiono sprawy, które w ten sposób uregulowano.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
e.o.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI