III SAB/Łd 104/22

III SAB/Łd 104/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski
Symbol z opisem
6051 Dokumenty stwierdzające tożsamość
658
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2019 poz 653
art. 24 ust. 1 i 2, art. 29c, art. 29d, art. 12a ust. 1 i 1a, art. 32
Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Anna Dębowska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Ł. na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wydania nowego dowodu osobistego oddala skargę. [pic]
Uzasadnienie
1 grudnia 2021 r. J.Ł. złożył do Prezydenta Miasta Łodzi wniosek o wydanie dowodu osobistego.
Pismem z 7 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta Łodzi na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał J.Ł. do usunięcia braków formalnych wniosku o wydanie dowodu osobistego poprzez złożenie odcisków palców zgodnie z art. 29c ustawy z 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 816 ze zm.). Wskazał jednocześnie, że nieusunięcie braków formalnych wniosku w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie bez rozpoznania wniosku o wydanie dowodu osobistego. Wezwanie zostało doręczone stronie 14 grudnia 2021 r.
W dwóch pismach z 7 stycznia 2022 r. skierowanych do Prezydenta Miasta Łodzi J.Ł. wystąpił o wydanie potwierdzenia całego wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego, złożonego 1 grudnia 2021 r., w celu umożliwienia zaskarżenia decyzji o odmowie wydania nowego dowodu osobistego oraz wydanie zastępczego dowodu osobistego w związku z niewydaniem dowodu na podstawie złożonego 1 grudnia 2021 r. wniosku.
W piśmie z 14 stycznia 2022 r. w odpowiedzi na powyższe wnioski Prezydent Miasta Łodzi poinformował stronę, że złożony 1 grudnia 2021 r. wniosek o wydanie dowodu osobistego z uwagi na nieusunięcie w terminie 7 dni braków formalnych został 22 grudnia 2021 r. pozostawiony bez rozpoznania. Ponadto organ wyjaśnił, że zastosowanie przepisów k.p.a. w przypadku odmowy złożenia odcisków palców podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego wyklucza wydanie decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego, a obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wydania innego dokumentu, tj. dowodu zastępczego.
W kolejnym piśmie z 21 stycznia 2022 r. skierowanym do Prezydenta Miasta Łodzi J.Ł. wskazał, że nieprawdą jest, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wydania innego dokumentu (tj. dowodu zastępczego) na czas pomiędzy złożeniem wniosku o wydanie dowodu osobistego a wydaniem dokumentu. Podał, że organ powinien sporządzić na powyższą okoliczność zaświadczenie w celu umożliwienia dokonywania na jego podstawie czynności urzędowych, czego w wyniku złożonego 1 grudnia 2021 r. wniosku nie uczynił. W związku z powyższym wniósł o wydanie zaświadczenia do czasu wydania właściwego dowodu osobistego.
W piśmie z 25 stycznia 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi poinformował skarżącego, że zgodnie z art. 29d ustawy o dowodach osobistych, organ gminy wydaje wnioskodawcy potwierdzenie złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego. Wobec odmowy złożenia odcisków palców nie zostały spełnione wymogi formalne wniosku o wydanie dowodu osobistego i brak było możliwości skutecznego przesłania wniosku do produkcji dokumentu, jak również wygenerowania z Rejestru Dowodów Osobistych dokumentu potwierdzającego złożenie wniosku.
W piśmie z 7 lutego 2022 r. skierowanym do Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi J.Ł. wystąpił o wyegzekwowanie wydania zaświadczenia o złożeniu wniosku o wydanie dowodu osobistego, złożonego 1 grudnia 2021 r. do czasu wydania właściwego dowodu osobistego.
W odpowiedzi na powyższe pismo Wojewoda Łódzki w piśmie z 7 marca 2022 r. wyjaśnił, że zgodnie z art. 29c ustawy o dowodach osobistych podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego pobiera się odciski palców od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 12a ust. 1a ustawy. Zgodnie z przepisami ustawy o dowodach osobistych warstwa elektroniczna dowodu osobistego zawiera m.in. dane biometryczne: wizerunek twarzy, odciski palców (art. 12a ust. 1 pkt 1 lit. i cyt. ustawy). W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 października 2021 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz.U. z 2021 r., poz. 1865), od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12 rok życia, pobiera się odciski palców wskazujących obu dłoni za pomocą elektronicznego urządzenia do pobierania odcisków palców. Natomiast, zgodnie z art. 12a ust. 1a cyt. ustawy w warstwie elektronicznej dowodu osobistego nie zamieszcza się odcisków palców wydanego osobie:
1) która nie ukończyła 12. roku życia,
2) od której chwilowo fizycznie nie jest możliwe pobranie odcisków któregokolwiek z palców,
3) od której pobranie odcisków palców jest fizycznie niemożliwe.
Tym samym, jedynie w przypadku prawidłowo złożonego wniosku o wydanie dowodu osobistego, z zachowaniem wszystkich wymogów wynikających z ustawy o dowodach osobistych możliwe jest dalsze jego procedowanie i jedynie wówczas możliwe jest wydanie potwierdzenia złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego zgodnie z art. 29d ustawy o dowodach osobistych, które nie jest zaświadczeniem, w rozumieniu przepisów działu VII k.p.a. Wydawanie zaświadczeń.
18 marca 2022 r. J.Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego.
W odpowiedzi na wezwanie z 15 kwietnia 2022 r. do wykazania w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, że wyczerpał środek zaskarżenia na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi przez złożenie ponaglenia do organu administracji wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.). skarżący w załączeniu do pisma z 25 kwietnia 2022 r. przedłożył pismo z 7 lutego 2022 r. zawierające prośbę "o wyegzekwowanie wydania zaświadczenia o złożeniu wniosku o wydanie dowodu osobistego (...) do czasu wydania właściwego dowodu osobistego".
Zarządzeniem z 5 maja 2022 r. skarżący został wezwany do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji w przedmiocie wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego poprzez wskazanie, czy przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego, czy bezczynność organu administracji w przedmiocie wydania zaświadczenia o złożeniu wniosku o wydanie dowodu osobistego.
W piśmie z 11 maja 2022 r. skarżący poinformował, że przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego.
Postanowieniem z 19 maja 2022 r., sygn. akt III SAB/Łd 75/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J.Ł. na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego wskazując w uzasadnieniu, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący przed wniesieniem skargi złożył ponaglenie do właściwego organu administracji na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego. Zdaniem sądu nadesłany w odpowiedzi na wezwanie dokument z 7 lutego 2022 r. potwierdzający wniesienie ponaglenia do Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, zawierający prośbę "o wyegzekwowanie wydania zaświadczenia o złożeniu wniosku o wydanie dowodu osobistego (...) do czasu wydania właściwego dowodu osobistego." nie stanowi ponaglenia na bezczynność organu administracji w przedmiocie wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego, która jest przedmiotem skargi. W konsekwencji sąd uznał, że nie został spełniony warunek, o którym mowa art. 53 § 2b p.p.s.a. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 24 maja 2022 r.
W piśmie z 25 maja 2022 r. skierowanym do Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi J.Ł. w nawiązaniu do ponaglenia złożonego 7 lutego 2022 r. wniósł o sprostowanie zawartej w nim prośby "wyegzekwowania wydania zaświadczenia o złożeniu wniosku o wydanie dowodu osobistego z 1 grudnia 2021 r." wskazując, że prośba zawarta w ponagleniu w istocie dotyczy wyegzekwowania wydania dowodu osobistego, a nie tylko zaświadczenia o złożeniu wniosku o wydanie dowodu osobistego.
W piśmie z 8 czerwca 2022 r. Wojewoda Łódzki podtrzymał stanowisko przedstawione w piśmie z 7 marca 2022 r. dodatkowo wskazując, że tylko prawidłowy złożony wniosek o wydanie dowodu osobistego umożliwia jego procedowanie, wówczas wydanie dowodu osobistego co do zasady powinno nastąpić nie później, niż w terminie 30 dni od daty złożenia wniosku.
17 czerwca 2022 r. J.Ł. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, w której wniósł o wyegzekwowanie wydania zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o wydanie dowodu osobistego i ostatecznie wydanie nowego dowodu osobistego.
W uzasadnieniu skargi przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania skarżący podniósł, że w żadnym punkcie obowiązującego formularza wniosku o wydanie dowodu osobistego nie ma informacji dotyczącej wymogu składania odcisków palców. Powyższa okoliczność, jak wyjaśnił skarżący była powodem odmowy złożenia odcisków palców.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Łodzi wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niespełnienie wymogu, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. lub jej oddalenie w całości. Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania Prezydent Miasta Łodzi wskazał, że pismo skarżącego z 25 maja 2022 r. nie stanowiło ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a. Za taką kwalifikacją nie przemawia bowiem, zdaniem organu ani oznaczenie pisma (którego brak), ani sposób jego złożenia (bezpośrednio do organu nadzoru), ani tym bardziej sama jego treść, w której skarżący wnosi jedynie "o sprostowanie prośby" zawartej we wcześniejszym piśmie, tj. z 7 lutego 2022 r., jak i reakcja skarżącego na odpowiedź udzieloną przez organ pismem z 8 czerwca 2022 r. W przedmiotowej skardze skarżący kwestionuje bowiem jedynie treść udzielonej odpowiedzi, nie zaś prawidłowość kwalifikacji jego podania, czy też brak uruchomienia postępowania w trybie art. 37 k.p.a.
W związku z powyższym powoływanie się przez skarżącego na obecnym etapie postępowania celem wykazania spełnienia wymogu, o którym mowa art. 53 § 2b p.p.s.a. na pismo z 7 lutego 2022 r., któremu post factum skarżący usiłuje nadać charakter ponaglenia i uzupełnić poprzez "sprostowanie" - jest nieuprawnione. Spełnienie wymogu określonego w art. 53 § 2b p.p.s.a. nie polega na podjęciu wobec organu administracji publicznej jakichkolwiek czynności monitujących, czy też wyrażających niezadowolenie z podejmowanych działań, lecz na skorzystaniu ze środka prawnego uregulowanego w art. 37 k.p.a. i uruchomieniu administracyjnego postępowania wpadkowego w celu zweryfikowania przez organ wyższego stopnia, czy zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości.
Reasumując, zdaniem Prezydenta Miasta Łodzi w rozpatrywanym przypadku nie doszło do wyczerpania trybu, o którym mowa w art. 37 k.p.a. i tym samym skarżący nie dopełnił warunku dopuszczalności skargi przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a.
W przypadku uznania, że tryb, o którym mowa w art. 37 k.p.a. został wyczerpany, Prezydent Miasta Łodzi wniósł o oddalenie skargi wskazując, że wniosek skarżącego z 1 grudnia 2021 r. został pozostawiony bez rozpoznania i powyższa czynność materialno-techniczna zamknęła drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Niedopełnienie przez skarżącego wymogu określonego w art. 29c ustawy o dowodach osobistych, tj. złożenia odcisków palców uniemożliwiało wydania wnioskodawcy potwierdzenia, o którym mowa w art. 29d cyt. ustawy.
Zarządzeniem z 21 października 2022 r. sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania skargi z 17 czerwca 2022 r. przez wskazanie, czy przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wydania nowego dowodu osobistego, czy też bezczynność w sprawie wydania potwierdzenia złożenia wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego.
W pismach procesowych z 27 października 2022 r., stanowiących odpowiedź na powyższe wezwanie skarżący sprecyzował, że przedmiotem niniejszej skargi jest zarówno bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie potwierdzenia złożenia wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego, jak i bezczynność w wydaniu nowego dowodu osobistego. W obszernym uzasadnieniu podtrzymał argumentację przedstawioną w skardze.
Wobec treści pism skarżącego z 27 października 2022 r., zarządzeniem z 9 listopada 2022 r. sąd wyłączył z akt niniejszej sprawy skargę J.Ł. na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wydania potwierdzenia złożenia wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt III SAB/Łd 148/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę, sąd uznał, że skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji zawartej w art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. ponaglenie zostało zawarte w piśmie z 25 maja 2022 r., które wniesione zostało do właściwego organu, natomiast skarga została złożona 17 czerwca 2022 r. W piśmie tym skarżący zwrócił się do organu wyższego stopnia jakim jest Wojewoda Łódzki prostując swoje wcześniejsze pismo z dnia 7 lutego 2022r. w ten sposób, że chodziło mu o wyegzekwowanie wydania mu dowodu osobistego. W wymienionym piśmie J.Ł. wnosił zatem o spowodowanie przez organ odwoławczy aby wydano mu dowód osobisty. Można zatem uznać, że pismo to jest ponagleniem w rozumieniu art.37 K.p.a.
Pojęcie "bezczynności" zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a. Z powyższego wynika, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Pod pojęciem "załatwienie sprawy" należy przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnoprawnego, kończącego postępowanie administracyjne w rozpatrywanej przez organ sprawie.
Wyjaśnić również należy, że w zakresie skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie mają znaczenia przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność lub przewlekłość organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu, czy też spowodowana była przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany.
Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje być w bezczynności.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wniosku skarżącego z 1 grudnia 2021 r. o wydanie nowego dowodu osobistego. Dokonując kontroli zarzucanej przez skarżącego bezczynności w oparciu o wskazane powyżej kryterium sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że 1 grudnia 2021 r. skarżący złożył do Prezydenta Miasta Łodzi wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego. Pismem z 7 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta Łodzi na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku o wydanie dowodu osobistego w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez złożenie odcisków palców, pouczając o treści art. 29c ustawy z 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 816 ze zm.). Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 14 grudnia 2021 r. co oznacza, że termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upływał 21 grudnia 2022 r. We wskazanym terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego wniosku, natomiast w dwóch pismach z 7 stycznia 2022 r. skierowanych do Prezydenta Miasta Łodzi wystąpił o wydanie potwierdzenia całego wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego złożonego 1 grudnia 2021 r. oraz wydanie zastępczego dowodu osobistego w związku z niewydaniem dowodu na podstawie złożonego 1 grudnia 2021 r. wniosku.
W piśmie z 14 stycznia 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi poinformował skarżącego, że złożony 1 grudnia 2021 r. wniosek o wydanie dowodu osobistego z uwagi na nieusunięcie w terminie 7 dni braku formalnego poprzez złożenie odcisków palców został 22 grudnia 2021 r. pozostawiony bez rozpoznania.
W ocenie sądu wobec bezskutecznego upływu terminu do usunięcia wskazanego powyżej braku formalnego Prezydent Miasta Łodzi zasadnie pozostawił wniosek skarżącego z 1 grudnia 2021 r. bez rozpoznania.
Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 cyt. ustawy z 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, tj. 1 grudnia 2021 r., dowód osobisty wydaje się na wniosek. Wniosek o wydanie dowodu osobistego składa się w organie dowolnej gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydanie dowodu osobistego następuje nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin ten może zostać przedłużony, o czym należy zawiadomić osobę ubiegającą się o wydanie dowodu osobistego lub osobę składającą wniosek na jej rzecz, zwaną dalej "wnioskodawcą" (art. 24 ust. 4 ustawy). Stosownie do treści art. 28 ust. 1 cyt. ustawy, wniosek o wydanie dowodu osobistego zawiera:
1) numer PESEL;
2) nazwisko i imię (imiona);
3) nazwisko rodowe;
4) imię ojca;
5) imię i nazwisko rodowe matki;
6) datę i miejsce urodzenia;
7) płeć;
8) obywatelstwo;
9) powód ubiegania się o wydanie dowodu osobistego;
10) adres do korespondencji, opcjonalnie adres poczty elektronicznej lub numer telefonu;
11) własnoręczny czytelny podpis wnioskodawcy albo adnotację pracownika organu gminy o przyczynie braku podpisu, a w przypadku wniosku złożonego na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej - kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty;
11a) własnoręczny podpis osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, albo adnotację pracownika organu gminy o przyczynie braku podpisu;
11b) nazwisko i imię (imiona), rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości rodzica, opiekuna lub kuratora;
12) oświadczenie o prawdziwości danych, o których mowa w pkt 1-9, oraz klauzulę o treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.";
13) informację o wyrażeniu zgody na zamieszczenie w warstwie elektronicznej dowodu osobistego certyfikatu podpisu osobistego;
14) informację o wyrażeniu zgody na przekazanie danych do rejestru danych kontaktowych osób fizycznych;
15) informację o pobraniu odcisków palców.
Zgodnie z art. 29c ustawy, podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego pobiera się odciski palców od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 12a ust. 1a. Organ gminy wydaje wnioskodawcy potwierdzenie złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego (art. 29d cyt. ustawy). Odmawia się wydania dowodu osobistego, w przypadku gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29, lub wnioskodawca składa wniosek o wydanie dowodu osobistego z naruszeniem innych przepisów niniejszej ustawy (art. 32 ust. 1 ustawy).
Stosownie zaś do treści art. 12a ust. 1 ustawy, warstwa elektroniczna dowodu osobistego zawiera:
1) dane dotyczące osoby oraz dane dotyczące dowodu osobistego wraz z danymi je uwierzytelniającymi:
a) nazwisko,
b) imię (imiona),
c) nazwisko rodowe,
d) imiona rodziców,
e) datę i miejsce urodzenia,
f) płeć,
g) numer PESEL,
h) obywatelstwo,
i) dane biometryczne:
– wizerunek twarzy,
– odciski palców,
j) serię i numer dowodu osobistego,
k) datę wydania dowodu osobistego,
l) datę ważności dowodu osobistego,
m) oznaczenie organu wydającego dowód osobisty;
W myśl art. 12 ust. 1a ustawy, w warstwie elektronicznej dowodu osobistego wydanego osobie:
1) która nie ukończyła 12. roku życia,
2) od której chwilowo fizycznie nie jest możliwe pobranie odcisków któregokolwiek z palców,
3) od której pobranie odcisków palców jest fizycznie niemożliwe
- nie zamieszcza się odcisków palców.
Na podstawie art. 54 ustawy o dowodach osobistych
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał 5 października 2021 r. rozporządzenie w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz.U. z 2021 r., poz. 1865), w którym określił m.in. wzór dowodu osobistego; sposób oznaczania w dowodzie osobistym informacji o braku podpisów; sposób pobierania odcisków palców oraz wzór wniosku o wydanie dowodu osobistego. Zgodnie z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, pobiera się odciski palców wskazujących obu dłoni za pomocą elektronicznego urządzenia do pobierania odcisków palców.
Z treści przytoczonych powyżej regulacji prawnych wynika, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia jest złożenie odcisków palców. Wbrew zarzutom zaartym w skardze powyższego obowiązku nie niweluje okoliczność, że w formularzu wniosku nie ma informacji (pouczenia) o wymogu złożenia odcisków palców. Powyższy wymóg wynika wprost z treści cyt. powyżej art. 29c ustawy o dowodach osobistych i § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 października 2021 r., a w formularzu wniosku zawarta jest adnotacja urzędowa, którą wypełnia urzędnik: odciski palców "pobrano odciski palców", i "nie pobrano odcisków palców". Organ, dysponując zatem wnioskiem skarżącego o wydanie nowego dowodu osobistego zawierającym brak formalny, tj. brak wymaganych odcisków palców był zobowiązany do wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku w powyższym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że powyższy brak jest brakiem formalnym wniosku, a nie materialnym i w związku z tym podlegał uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu wnioskowi (pismu) biegu. Skoro bowiem prawodawca określił wyraźnie, jakim warunkom formalnym powinien odpowiadać wniosek o wydanie dowodu osobistego, to brak jest jakichkolwiek podstaw aby przyjąć, że wniosek mógł być rozpoznany bez ich spełnienia.
Zdaniem sądu, w świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych nie można przypisać organowi bezczynności w sytuacji, w której zgodnie z przepisami nie nadał biegu wnioskowi z powodu nieusunięcia braku formalnego w zakreślonym terminie, bowiem tylko prawidłowy formalnie wniosek mógł spowodować wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej i w konsekwencji wykreować obowiązek właściwego organu administracji publicznej do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 104 k.p.a. Skoro skarżący nie wykonał w terminie wezwania do usunięcia braku formalnego wniosku, należało z uwagi na dyspozycję art. 64 § 2 in fine k.p.a., pozostawić wniosek bez rozpoznania. Nieusunięcie braków formalnych wniosku powoduje, że nie jest on zdolny do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania (por. Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2017, s. 400-401). W konsekwencji, organ nie tylko nie jest zobowiązany, ale nawet nie jest uprawniony do prowadzenia czynności postępowania administracyjnego. W efekcie nie można zatem przyjąć, że ma obowiązek załatwienia sprawy. Bezprzedmiotowe jest więc w tym przypadku również rozważanie terminu, w którym sprawa ma być załatwiona (art. 35 § 1-5 k.p.a.). Skuteczne, a więc zgodne z art. 64 § 2 k.p.a., pozostawienie wniosku bez rozpoznania oznacza, że organowi nie można postawić zarzutu bezczynności, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zdaniem sądu organ prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 64 § 2 k.p.a. Ze względu zaś na nieuzupełnienie braku formalnego w wyznaczonym terminie z dniem 22 grudnia 2021 r., pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania, o czym skarżący został poinformowany w piśmie z 14 stycznia 2022 r.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ w świetle obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz aktów prawnych regulujących postępowanie dotyczące wniosku o wydanie dowodu osobistego zastosował formę wezwania do usunięcia braku formalnego powstałego na etapie wstępnej weryfikacji wniosku w przedmiotowej sprawie. Skoro wniosek skarżącego o wydanie nowego dowodu osobistego nie zawierał wszystkich wymaganych danych, o których mowa w art. 29c ustawy o dowodach osobistych i § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 października 2021 r. niezbędnych do wydania decyzji, umożliwiających procedowanie wniosku - to jego nieuzupełnienie (nieusunięcie braku) stanowi o niespełnieniu wymagań formalnych wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego, w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Z uwagi na powyższe organ nie dopuścił się bezczynności prawidłowo stosując art. 64 § 2 k.p.a.
Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
k.ż.