III SA/Wr 986/22

III SA/Wr 986/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dominik Dymitruk /sprawozdawca/
Katarzyna Borońska
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 25 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 października 2022 r., nr 430300/71/2022-RED/E-189 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G. K. (dalej jako: skarżąca, strona, zobowiązana) jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: wierzyciel, organ, ZUS) z dnia 4 października 2022 r. (nr 430300/71/2022-RED/E-189) utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu z dnia 4 sierpnia 2022 r. (nr 430300/71/2022-RED/E-163) o oddaleniu zgłoszonego przez stronę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Jak wynika z akt sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu skierował na drogę postępowania egzekucyjnego należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od września do grudnia 2021 r.
Wierzyciel wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego w dniu 9 maja 2022 r. tytułu wykonawczego o numerze [...], obejmującego zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek za wskazany wyżej okres. Dnia 11 maja 2022 r. dokonał z kolei zajęcia rachunku bankowego strony w Banku S. w J. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanej w dniu 26 maja 2022 r.
Pismem z dnia 2 czerwca 2022 r. skarżąca złożyła zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie wskazanego wyżej tytułu wykonawczego, wskazując na wadliwość wszystkich czynności egzekucji administracyjnej jako dotyczących osoby niebędącej stroną wszczętej egzekucji, jak również nie będącej osobą ubezpieczoną oraz płatnikiem składek z jakiegokolwiek tytułu od dnia [...] r. Zobowiązana argumentowała, że od wskazanej daty posiada status emeryta niepodlegającego z mocy prawa obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu, nie ma więc przymiotu osoby zobowiązanej, ubezpieczonej i osoby będącej płatnikiem składek z jakiegokolwiek tytułu. Ponadto wskazała, że nigdy do ZUS nie składała deklaracji za okres od września do grudnia 0221 r. W związku z powyższym podniosła, że nie istnieje wobec niej obowiązek zapłaty za podane miesiące w sprawie składek zdrowotnych z mocy prawa.
Skarżąca zarzuciła następnie określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu - deklaracji, o której w art. 3a § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm., dalej jako: u.p.e.a.). Stwierdziła, że po dniu [...] r. nie złożyła żadnej deklaracji, co wskazuje na sfałszowanie tego dokumentu przez pracownika wierzyciela. W dalszej części uzasadnienia zarzuciła brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia i wskazała, że to wierzyciel musi udowodnić, iż w tym dniu było ono skutecznie doręczone adresatowi.
Ponadto, skarżąca zarzuciła wygaśnięcie obowiązku w całości od dnia [...] r. oraz podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku opierając go na stwierdzeniu, że nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego od [...] r., a zatem i za okres od września do grudnia 2021 r.
W będącym podstawą skargi postanowieniu ZUS z dnia 4 października 2022 r., wskazując na podstawy zarzutu określone w art. 33 § 2 pkt 1, 2 lit. b, 4, 5 i 6 lit. c u.p.e.a., wierzyciel utrzymał w mocy swoje poprzednio wydane postanowienie w sprawie oddalenia zarzutu skarżącej.
W uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśniono, że podstawą, z której wynika obowiązek poddany egzekucji, są deklaracje rozliczeniowe sporządzone przez ZUS za skarżącą, jako płatnika składek, zwolnionego z obowiązku ich składania. Wymienione dokumenty rozliczeniowe mają moc zrównaną z mocą dokumentów rozliczeniowych złożonych przez płatnika składek. Dokumenty rozliczeniowe za miesiące wrzesień, październik, listopad i grudzień 2021 r. zostały sporządzone przez ZUS odpowiednio w dniach 11 października, 10 listopada, 10 grudnia 2021 r. oraz 10 stycznia 2022 r. Nie ma więc podstaw do określenia obowiązku niezgodnego z treścią wynikającą z dokumentu - deklaracji za okres od września 2021 r. do grudnia 2021 r. Okresy objęte tytułem wykonawczym odpowiadają okresom zawartym w upomnieniu. Zatem obowiązek wynikający ze sporządzonych przez organ dokumentów rozliczeniowych jest bezsporny i stał się wymagalny w terminie płatności poszczególnych składek. Deklaracja rozliczeniowa sporządzona zgodnie z przepisami zawiera pouczenie, że w przypadku niewpłacenia w obowiązującym terminie należnej kwoty składek lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości, stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z przepisami u.p.e.a.
Organ podał, że deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty miesięczne sporządzone przez ZUS za płatników składek zwolnionych z obowiązku ich składania mają moc zrównaną z mocą dokumentów rozliczeniowych złożonych przez płatnika składek. Na podstawie dokumentów rozliczeniowych sporządzonych przez organ w okresie od 18 września 2021 r. nie było konieczności wydawania decyzji o wysokości zadłużenia w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W dalszej kolejności ZUS argumentował, że upomnienie z dnia 7 kwietnia 2022 r. (nr [...]) zostało doręczone 6 kwietnia 2022 r. dorosłemu domownikowi (mężowi skarżącej), o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Z tej przyczyny nie był uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
Odnosząc się do z kolei do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości, ZUS wskazał, że osoba prowadząca działalność gospodarczą, niezależnie od jej rodzaju, podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności do dnia zakończenia prowadzenia tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone. Z zebranego materiału dowodowego wynikało, że skarżąca posiada aktualny wpis w Centralnej Ewidencji i Informacje o Działalności Gospodarczej oraz figuruje w bazie REGON, stąd według ZUS prowadzenie działalności nie budzi wątpliwości.
W zakresie zarzutu braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b., organ zauważył, że powyższy zarzut dotyczy sytuacji, w której dany obowiązek nie podlega egzekucji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie zobowiązania wynikają z nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z treścią art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej, podlegają egzekucji administracyjnej. Należności z tytułu składek należą do tej grupy, dlatego egzekucja administracyjna jest zasadna.
ZUS wskazał również, że w związku z nabyciem przez skarżącą prawa do emerytury od 28 lutego 2015 r., nie ustał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej - składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaca osoba prowadząca działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych.
W skardze do tutejszego Sądu strona zaskarżyła postanowienie wierzyciela w całości i wniosła o jego uchylenie w całości oraz umorzenie w całości czynności egzekucyjnych. W treści skargi wskazała, że:
1) przepisy art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 47 ust. 1 pkt 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm.), dalej jako: u.s.u.s., nie mają do niej zastosowania po osiągnięciu wieku emerytalnego. W tym zakresie wyjaśniła, że po dniu [...] r., czyli po osiągnięciu wieku emerytalnego, wygasły obowiązki polegające na składaniu deklaracji rozliczeniowych i opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Wskazała przy tym, że nie posiada przymiotu osoby zobowiązanej jako emeryt nie podlegający z mocy prawa obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 9 ust. 5 u.s.u.s. oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561 z późn. zm.), dalej jako: ustawa zdrowotna. Niezasadnie zatem ZUS wystawił względem niej deklaracje rozliczeniowe z urzędu, do czego nie był uprawniony;
2) nie składała wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniom w oparciu o art. 7 u.s.u.s., a tym samym nie powstał obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu;
3) nie miał zastosowania także art. 47 ust. 2h i 2i u.s.u.s. do osoby po osiągnięciu wieku emerytalnego, ponieważ przepisy te dotyczą osób będących czynnymi płatnikami składek społecznych i zdrowotnych, jak również art. 6 i art. 8 u.s.u.s. w związku z przepisami Prawa przedsiębiorców;
4) brak było podstaw do wystawienia upomnienia wzywającego do zapłaty zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne, ponieważ zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne musi być ściśle związane z zaległościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, których skarżąca nie posiada;
5) ZUS przekroczył ustawowy termin na wydanie postanowienia w sprawie;
6) błędnie wskazano, iż tytuł wykonawczy został wydany na podstawie upomnienia z dnia 7 kwietnia 2022 r., podczas gdy w pkt 4 tytułu wykonawczego wskazano na podstawę prawną obowiązku wynikającą z deklaracji złożonej przez płatnika składek. W tym zakresie skarżąca podniosła, że każdorazowo podstawą wystawienia tytułu wykonawczego może być jedynie prawomocna decyzja, orzeczenie sądowe lub z mocy prawa. Wyjaśniła także, że nie składała deklaracji rozliczeniowych;
7) zaskarżone postanowienie zostało doręczone w kopercie, na której wpisano odręcznie inny numer postanowienia niż ten, którym było oznaczone postanowienie ZUS. Na tej podstawie argumentowała, że w sprawie wydane w istocie dwa postanowienia, jednakże jedynie jedno z nich zostało doręczone. Wyjaśniła także, że w sprawie nie zastosowano art. 83 ust. 7 u.s.u.s. wskutek nie przekazania zaskarżonego postanowienia do sądu w terminie 30 dni wraz z zażaleniem skarżącej, jak również błędnie zastosowano art. 83 ust. 4 u.s..u.s., ponieważ zarzuty zawsze winien rozpoznać wierzyciel;
8) nigdy nie został jej oraz jej pełnomocnikowi doręczony wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 11 czerwca 2019 r., powołany w treści postanowienia, lecz wyrok z tego samego dnia, jednakże o innej sygnaturze, który był wadliwy na skutek braku podpisu przewodniczącego posiedzenia;
9) bezprawnie nadano numer rachunku bankowego, na który miały być przekazane składki, skoro skarżąca nie była płatnikiem tych składek.
W odpowiedzi na skargę ZUS, wnosząc o jej oddalenie w całości, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023, poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a ).
Przedmiotem skargi jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Przypomnienia wymaga, że w niniejszej sprawie organem egzekucyjnym - stosownie do art. 19 § 4 u.p.e.a. - jest Dyrektor oddziału ZUS, a wierzycielem - ZUS, którego kompetencje wykonuje w tym zakresie Dyrektor oddziału ZUS.
Zasadniczo nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji wskazanych w art. 19 u.p.e.a. (art. 23 § 1 u.p.e.a ), a w przypadku ich braku - nadzór taki sprawuje dyrektor izby administracji skarbowej (§ 2) albo samorządowe kolegium odwoławcze (§ 3). Organy nadzoru są jednocześnie m.in. organami odwoławczymi
od postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne (§ 4 pkt 1).
Ze względu jednak na lex specialis, wynikające z art. 83c ust. 1a i 2 u.s.u.s.,
do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez ZUS jako wierzyciela na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83 ust. 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia
zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień ZUS w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed nieuzasadnionym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Zarzut można składać tylko z przyczyn ściśle wskazanych w ww. art. 33 § 2 u.p.e.a.
Według art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia
egzekucji administracyjnej należności pieniężnych może być:
1. nieistnienie obowiązku;
2. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3. błąd co do zobowiązanego;
4. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6. brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia w szczególności dokonywanej przez pryzmat zgłoszonych zarzutów, Sąd wskazuje, że skarżąca wskazała na niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego, podnosząc, iż tytuł wykonawczy nie powinien zostać wystawiony, ponieważ nie podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba, która osiągnęła wiek emerytalny, jak również nie składała deklaracji rozliczeniowych za okres od września do grudnia 2021 r., zaś organ nie miał podstawy do sporządzenia tej deklaracji za płatnika – przedsiębiorcę.
Dodatkowo skarżąca zarzuciła, że skierowany do egzekucji tytuł wykonawczy zawiera błędne wskazanie podstawy prowadzonego postępowania, tj. deklaracji złożonej przez płatnika składek, nie zaś prawomocnej decyzji, orzeczenia sądowego lub z mocy prawa, a zatem nie mógł stanowić podstawy prowadzenia wobec niej czynności egzekucyjnych.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zasadniczego problemu zaakcentowanego przez skarżącą, a mianowicie braku przymiotu płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne, wskazać należy, że krąg osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym określony został w art. 66 ust. 1 ustawy zdrowotnej. W pkt 1 lit. c powołanego przepisu ustawodawca przewidział, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników.
Co jednak najistotniejsze w kontekście stanowiska skarżącej, w przypadku uzależnienia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu od spełniania warunków do objęcia ubezpieczeniem społecznym z określonego tytułu składka na ubezpieczenie zdrowotne jest odprowadzana zarówno wówczas, gdy ubezpieczenie społeczne z danego tytułu jest obowiązkowe, jak i wówczas, gdy określona osoba spełnia jedynie warunki do podlegania z danego tytułu dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu. Istotny jest bowiem sam fakt spełniania warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi z danego tytułu, tj. wypełnienie ustawowych warunków do skorzystania z tego ubezpieczenia (niezależnie od tego, czy ubezpieczenie jest w tej sytuacji obowiązkowe, czy dobrowolne, i niezależnie od tego, czy dana osoba złożyła wniosek o objęcie jej z danego tytułu dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym) (por. A. Sidorko [w:] Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, wyd. IV, red. A. Pietraszewska-Macheta, Warszawa 2023, s. 663).
Do osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym ustawodawca zaliczył zatem także osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.
W warunkach sprawy skarżąca, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność w rozumieniu art. 8 ust. 6 u.s.u.s., mająca jednocześnie ustalone prawo do emerytury, podlega dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art. 9 ust. 5 u.s.u.s.). Powołany przepis nie wpływa jednak – co słusznie akcentował organ – na kwestię podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, albowiem w tym przypadku wynikający z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy zdrowotnej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego pozostaje niezależny od podstawy podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Jak wskazano już zresztą, sam fakt objęcia skarżącej dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na gruncie ustawy zdrowotnej. Nie sposób więc podzielić argumentacji skarżącej, że osiągnięcie wieku emerytalnego zwalnia z obowiązku uiszczania składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Nie ma także znaczenia brak wniosku strony o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym czy podnoszony w skardze brak składania deklaracji rozliczeniowych na to ubezpieczenie.
Jak wynika z art. 24 ust. 2 u.s.u.s., składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie podlegają potrąceniu ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.
W niniejszej sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym jest w istocie ten sam organ - Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Organ ten został też wskazany w tytułach wykonawczych jako wierzyciel (zob. art. 83c ust. 1a u.s.u.s.). Jest on państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną (art. 66 ust. 1 u.s.u.s.). Siedzibą Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa, ale w terenie Zakład działa poprzez swoje jednostki organizacyjne - oddziały (art. 67 ust. 1 i art. 122 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s.). Właściwość oddziału wyznacza miejsce zamieszkania płatnika składek. Do zakresu działania Zakładu (a zatem także i jego terenowej jednostki organizacyjnej, w tym wypadku Oddziału Zakładu w Lublinie) należy m.in. wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jak też prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł (art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c) i d) u.s.u.s.) oraz kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych (art. 68 ust. 1 pkt 6 u.s.u.s.), a wreszcie - zgodnie z cytowanym już art. 24 u.s.u.s. - inicjowanie postępowania zmierzającego do przymusowego wykonania tych obowiązków.
Jak wskazał organ, egzekucja wszczęta została po wygenerowaniu z urzędu przez organ deklaracji za miesiące od września do grudnia 2021 r., których nie złożyła sama skarżąca. Organ słusznie podkreślił, że jako przedsiębiorca, także pod rządami u.s.u.s. w brzmieniu właściwym dla sprawy (z uwzględnieniem zmian dokonanych ustawą z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2021 r. poz. 1621), skarżąca była zwolniona z obowiązku comiesięcznego składania deklaracji (art. 47 ust. 2h i 2i u.s.u.s.), zaś ZUS był uprawniony do sporządzenia deklaracji za nią, a dokument ten ma moc zrównaną z mocą dokumentów rozliczeniowych składanych przez płatnika.
Sąd podkreśla, że zwolnienie z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność opłacających składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, wynikało z art. 47 ust. 2a, 2b i 2g u.s.u.s., zaś przepisy te zostały uchylone dopiero z dniem 1 stycznia 2022 r.
Poza sporem w sprawie było zatem, że skarżąca, będąca przedsiębiorcą, nie złożyła we wskazanym okresie deklaracji, a - podlegając od dłuższego czasu ubezpieczeniu w ZUS - była zwolniona z tego obowiązku. Nie jest też kwestionowany fakt braku zapłaty składek za wskazany okres 2021 r., bowiem skarżąca podnosiła w sprawie, że ten obowiązek ze wskazywanych przez nią przyczyn na niej nie ciążył. Brak jest również podstawy do stwierdzenia - jak chce tego skarżąca - że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego może być wyłącznie decyzja organu rentowego, orzeczenie sądu, albo wyraźna podstawa prawna w przepisach ustawowych.
Stosownie do treści art. 3a § 1 pkt 1 i § 2 u.p.e.a. (w związku z art. 1a pkt 11 tej ustawy) wykazane w deklaracji składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają egzekucji administracyjnej pod warunkiem zawarcia w deklaracji pouczenia, że stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego oraz przesłania zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.
Skoro, jak stanowi art. 47 ust. 2i u.s.u.s., deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty miesięczne sporządzone przez ZUS za płatników składek zwolnionych z obowiązku ich składania mają moc zrównaną z mocą dokumentów rozliczeniowych złożonych przez płatnika składek, tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony w oparciu o deklaracje sporządzone przez ZUS z urzędu, a których nie złożyła sama skarżąca. Nie było zatem, w ocenie Sądu, uzasadnienia dla podania innej niż wskazana w treści tytułów wykonawczych podstawy prawnej obowiązku.
W niniejszej sprawie nie budzi także wątpliwości, że tytuł wykonawczy wystawiony zostały po wystosowaniu przez organ upomnienia zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. Ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że został one nadany na adres skarżącej, a doręczony dorosłemu domownikowi w dniu 26 kwietnia 2022 r., będącego małżonkiem skarżącej.
Skarżąca, podnosząc zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku, kwestionuje w istocie zasadność objęcia jej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, argumentując, że wobec osiągnięcia wieku emerytalnego, a także braku wniosku o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym, takowy obowiązek nie wystąpił. Argumentacja ta nie okazała się jednak uzasadniona, ponieważ obarczona jest błędnym przeświadczeniem o ścisłym związku ubezpieczenia społecznego z ubezpieczeniem zdrowotnym. Taki związek nie wynika natomiast z zestawienia przepisów ustawy zdrowotnej z u.s.u.s., co w warunkach sprawy prowadzi do wniosku, że podleganie ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowego jako dobrowolnemu nie niweczy obowiązku w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego, które w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, niezależnie od ustalonego prawa do emerytury, ma charakter przymusowy.
W ocenie Sądu, prawidłowo zatem organ rozpatrzył wniesiony przez skarżącą zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, uznając, że nie zachodzą podstawy określone w art. 33 § 2 pkt 1, 2 lit. b, 4, 5 i 6 lit. c u.p.e.a.
Końcowo Sąd wskazuje, że podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organ terminu załatwienia sprawy, czy podania błędnego numeru zaskarżonego postanowienia na kopercie przesyłki pocztowej nie mają jakiegokolwiek wpływu na wydane przez ZUS postanowienia, a tym samym nie okazały się usprawiedliwione. Podobnie należy ocenić zarzut polegający na braku doręczenia wyroku sądu powszechnego, którego treść nie miała wpływu na sposób rozpatrzenia sprawy.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zaś sformułowane w treści skargi zarzuty nie okazały się uzasadnione.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak wyroku.