III SA/Wr 980/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na czynność egzekucyjną, uznając, że zarzuty dotyczące istnienia obowiązku i jego przedawnienia nie mogą być badane w trybie skargi na czynność egzekucyjną.
Skarga dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Skarżący podnosił zarzuty przedawnienia obowiązku, jego nieistnienia oraz wadliwości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego. Sąd administracyjny uznał, że skarga na czynność egzekucyjną może dotyczyć jedynie wadliwości samej czynności egzekucyjnej (np. zajęcia rachunku bankowego) pod względem formalnym, a nie merytorycznych kwestii dotyczących istnienia obowiązku czy jego przedawnienia, które powinny być badane w odrębnym postępowaniu dotyczącym zarzutów na prowadzenie egzekucji. W związku z tym skargę oddalono.
Przedmiotem skargi była czynność egzekucyjna w postaci zajęcia rachunku bankowego skarżącego i jego żony, dokonana na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną, podnosząc zarzuty przedawnienia roszczeń, nieistnienia obowiązku oraz wadliwości doręczenia decyzji, która stanowiła podstawę tytułu wykonawczego. Organy obu instancji oddaliły skargę, wskazując, że zarzuty dotyczące istnienia obowiązku i jego przedawnienia nie mogą być badane w trybie skargi na czynność egzekucyjną, a jedynie w postępowaniu dotyczącym zarzutów na prowadzenie egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że skarga na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) ma charakter subsydiarny i służy kontroli prawidłowości samej czynności egzekucyjnej pod względem formalnym, a nie merytorycznych kwestii dotyczących istnienia obowiązku, jego przedawnienia czy prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego. Kwestie te podlegają badaniu w ramach zarzutów na prowadzenie egzekucji. Ponieważ skarżący podnosił zarzuty dotyczące istnienia obowiązku i jego przedawnienia, które nie mogły być przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu, Sąd oddalił skargę. Sąd nie uwzględnił również wniosku dowodowego dotyczącego doręczenia decyzji, uznając, że okoliczność ta nie podlega badaniu w ramach skargi na czynność egzekucyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynność egzekucyjną służy wyłącznie kontroli prawidłowości samej czynności egzekucyjnej pod względem formalnym i nie obejmuje merytorycznych kwestii dotyczących istnienia obowiązku, jego przedawnienia czy prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego.
Uzasadnienie
Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i służy kontroli prawidłowości stosowania środków egzekucyjnych. Kwestie dotyczące istnienia obowiązku, jego przedawnienia czy wadliwości tytułu wykonawczego podlegają badaniu w odrębnym postępowaniu dotyczącym zarzutów na prowadzenie egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (37)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
u.p.e.a. art. 34 § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 54 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej.
u.p.e.a. art. 54 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W sprawie skarg na czynności egzekucyjne postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.
u.p.e.a. art. 54 § 5a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku uwzględnienia skargi organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady.
u.p.e.a. art. 54 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wniesienie skargi nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, jednak organ może wstrzymać postępowanie w uzasadnionych przypadkach.
u.p.e.a. art. 1a § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Czynności egzekucyjne to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 1a § 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Katalog środków egzekucyjnych obejmuje m.in. egzekucję z rachunków bankowych.
u.p.e.a. art. 67 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą zastosowania egzekucji z rachunku bankowego jest zawiadomienie o zajęciu.
u.p.e.a. art. 80 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu.
u.p.e.a. art. 80 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny jednocześnie zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżone orzeczenie w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy podejmują wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy działają w sposób budzący zaufanie obywateli do organów Państwa.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest rozstrzygnąć sprawę na podstawie zebranego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 32
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie pisma powinno nastąpić w sposób zapewniający jego odbioru.
k.p.a. art. 40 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie zastępcze jest dopuszczalne w określonych przypadkach.
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie przez obwieszczenie lub wywieszenie pisma w urzędzie.
k.p.a. art. 110
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja powinna zawierać uzasadnienie.
k.p.a. art. 109
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja powinna zawierać oznaczenie organu, datę wydania, rozstrzygnięcie i pouczenie.
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązany może wnieść zarzuty na prowadzenie egzekucji.
u.p.e.a. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny działa na podstawie przepisów prawa.
u.p.e.a. art. 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny działa na podstawie przepisów prawa.
u.p.e.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja administracyjna może być wszczęta tylko na podstawie tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzuty na prowadzenie egzekucji mogą być wniesione z powodu m.in. nieistnienia obowiązku.
u.p.e.a. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Bieg terminu przedawnienia obowiązku nie może być przerwany.
u.p.e.a. art. 70 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje w przypadkach określonych w ustawie.
u.p.e.a. art. 60 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku wniesienia zarzutów na prowadzenie egzekucji, organ egzekucyjny może wstrzymać postępowanie.
u.p.e.a. art. 26 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Tytuł wykonawczy stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji.
u.p.e.a. art. 80 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu.
Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej
Określa wzory tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące istnienia obowiązku, jego przedawnienia oraz prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego nie mogą być badane w ramach skargi na czynność egzekucyjną, lecz w postępowaniu o zarzuty na prowadzenie egzekucji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania przez organy egzekucyjne obu instancji. Oparcie rozstrzygnięć na niezgodnym z prawem stanowisku wierzyciela. Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Błędne ustalenia faktyczne dotyczące nieistnienia obowiązku z powodu nieskutecznego doręczenia decyzji. Uznanie, że decyzja została skutecznie doręczona i weszła do obrotu prawnego. Uznanie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania. Niezbadanie dopuszczalności egzekucji.
Godne uwagi sformułowania
Skarga na czynności egzekucyjne stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty... W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Wobec tego, w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną nie podlegały badaniu okoliczności podnoszone przez skarżącego na różnych etapach sprawy, dotyczące niedopuszczalności egzekucji, prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego, nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia. Jak zasadnie wskazuje organ, kwestie te mogą bowiem podlegać rozpoznaniu jedynie w postępowaniu dotyczącym zarzutów na postępowanie egzekucyjne, które zresztą skarżący składał.
Skład orzekający
Barbara Ciołek
przewodniczący
Kamila Paszowska-Wojnar
sprawozdawca
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia zakresu kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną, w szczególności wyłączenie badania zarzutów dotyczących istnienia obowiązku, jego przedawnienia czy prawidłowości tytułu wykonawczego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga na czynność egzekucyjną) i może być stosowane w sprawach, gdzie podnoszone są zarzuty merytoryczne, które powinny być rozpatrzone w ramach zarzutów na prowadzenie egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne rozróżnienie między dwoma środkami ochrony prawnej w postępowaniu egzekucyjnym: skargą na czynność egzekucyjną a zarzutami na prowadzenie egzekucji. Jest to kluczowe dla praktyków prawa egzekucyjnego.
“Skarga na czynność egzekucyjną czy zarzuty na prowadzenie egzekucji? Sąd wyjaśnia, gdzie szukać ochrony.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 980/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-10-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anna Kuczyńska-Szczytkowska Barbara Ciołek /przewodniczący/ Kamila Paszowska-Wojnar /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 54 par. 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Asesor WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 4 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. W. przy udziale M. W. i Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 października 2022 r. nr 0201-IEE2.711.146.2022.2.IW w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi A. W. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, DIAS) z dnia 24 października 2022 r. numer 0201-IEE2.711.146.2022.2.IW, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bolesławcu (dalej: organ I instancji) z dnia 31 sierpnia 2022 r. numer 0202-SEE/711/724/Cz.56197242/54/2022 w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Z akt sprawy wynika, że z majątku skarżącego i jego żony M. W. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...], wystawionego przez Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) we Wrocławiu. Odpis tytułu wykonawczego został skarżącemu doręczony w dniu 7 listopada 2019 r. W toku prowadzonego postępowania, w dniu 14 lipca 2021 r. organ egzekucyjny dokonał trzech zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącego i jego żony w S. Bank S.A., P. Bank S.A. i B. bank S.A. Zawiadomieniami Naczelnika z dnia 18 lipca 2022 r. czynności te zostały uchylone. Następnie w dniu 18 lipca 2022 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącego i jego żony w P. S.A. Pismem z dnia 9 sierpnia 2022 r. strona wniosła skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego, w której podniosła zarzut przedawnienia rzekomych roszczeń ARiMR, nieistnienia obowiązku oraz niedochowania procedur i łamanie prawa, wnosząc o umorzenie czynności i postępowań, wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz zwrot ściągniętych środków. Strona wskazała, że w obrocie prawnym brak jest dokumentu potwierdzającego przesłanie decyzji na adres pełnomocnika, a zatem decyzja, jako nie doręczona, nie jest ostateczna i nie może stanowić podstawy wystawienia tytułu wykonawczego. Dalej podniesiono, że tytuł wykonawczy został wystawiony po okresie przedawnienia (tj. po 31.12.2018 r.) i przedstawiono w tej mierze argumentację. Zdaniem strony organ winien wskazać konkretne dowody potwierdzające legalność tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. organ I instancji oddalił skargę na czynność egzekucyjną, stwierdzając brak przesłanek uzasadniających jej uwzględnienie. W szczególności organ ten wskazał, że czynność została dokonana w sposób prawidłowy, a odnośnie zarzutów przedawnienia i nieistnienia obowiązku toczy się odrębne postępowanie. W zażaleniu na to postanowienie skarżący podtrzymał dotychczasowe argumenty, a ponadto podniósł, że organ nie zbadał i nie udowodnił dopuszczalności egzekucji, tj., czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi formalne. W ocenie strony, samo stwierdzenie, że tytuł wykonawczy wystawiony przez ARiMR stanowi prawidłową podstawę do przeprowadzenia egzekucji, nie jest wystarczające. Po rozpatrzeniu zażalenia strony na powyższe postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy rozstrzygnięciem z dnia 24 października 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ ten powołał się m.in. na treść przepisów art. 80, 67 § 2, 54 § 1 i 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.) i stwierdził, że nie zostały one naruszone przez organ I instancji. W szczególności wskazał, że w zaskarżonej czynności nie dopatrzono się uchybień formalnych, ponieważ zawiadomienie o zajęciu odpowiada wymogom określonym dla tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 176) i skarżącemu doręczono powyższe zawiadomienie w dniu 4 sierpnia 2022 r. Wskazano również, że w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną nie podlegają badaniu okoliczności dotyczące niedopuszczalności egzekucji, czy nieistnienia obowiązku (gdyż są one oceniane w postępowaniu w sprawie zarzutów na prowadzenie egzekucji, z którego to środka prawnego strona skorzystała). W skardze tej można podnieść wyłącznie okoliczności w zakresie dokonania danej czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka, a jej celem jest wyeliminowanie uchybień popełnionych podczas realizacji określonej czynności egzekucyjnej. W skardze do tutejszego Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, jak również postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 5 grudnia 2019 r., zawierającego stanowisko wierzyciela. Wniósł także o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 6-8 k.p.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP przez oparcie organów egzekucyjnych obu instancji na niezgodnym z prawem stanowisku wierzyciela, co skutkowało naruszeniem podstawowych zasad prowadzenia postępowania przez organy administracji przewidzianych przepisami k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., a w szczególności art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy działają na podstawie przepisów prawa i oznacza, że działanie organu administracji zostanie zakwalifikowane jako niezgodne z prawem zarówno wówczas, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania; a tym samym zdaniem strony naruszono pozostałe zasady prowadzenia postępowania, w tym zasadę zaufania obywateli do organów Państwa z art. 8 k.p.a. oraz współdziałania organów w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7b k.p.a.), w tym polegających na naruszeniu: - art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, w tym przez wierzyciela w zajętym przez niego stanowisku, a w ślad za tym przez organy egzekucyjne, a polegające na przyjęciu przez wierzyciela z naruszeniem przepisów prawa, a w ślad za tym przez organy egzekucyjne, błędnych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 r. w postaci nieistnienia obowiązku, pomimo, że z należycie przeprowadzonych ustaleń i dowodów znajdujących się w aktach wynika, że obowiązek nie istnieje, gdyż decyzja nie została doręczona skutecznie, bowiem wysłano ją na błędny, nieprawidłowy adres pełnomocnika A. K. - zamiast na prawidłowy, wynikający wyraźnie z dokumentów i pełnomocnictwa złożonego i znajdującego się w aktach sprawy , który znany był organowi i nie uległ zmianie, o czym świadczy fakt, że na ten adres zarówno wcześniej, jak i później organ wysyłał korespondencję pełnomocnikowi, a o czym świadczą liczne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy , co przyznaje w swym stanowisku wierzyciel; - art. 32, art. 40 § 2 i art. 44 k.p.a. w zw. z art. 110 i 109 k.p.a. w zw. z art. 3 § 1 i art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez uznanie, że decyzja Kierownika Powiatowego ARiMR z dnia 5 sierpnia 2013 r. , która została wysłana na nieprawidłowy adres pełnomocnika, została skutecznie doręczona i to w formie doręczenia zastępczego, weszła do obrotu prawnego, wiąże organ i stronę oraz stała się ostateczna i może stanowić podstawę obowiązku podlegającego egzekucji, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało nieuwzględnieniem zarzutów zobowiązanego; - art. 70 § 1 i 4 O.p. w zw. z art. 60 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania, pomimo uchylenia wobec skarżącego skutków związanych z zastosowaniem środków egzekucyjnych w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek umorzenia wcześniejszych postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i wycofania przez wierzyciela tytułu nr [...]; - art. 29 § 1 u.p.e.a. – organ nie zbadał dopuszczalności egzekucji i nie chodzi o badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym; badanie dopuszczalności egzekucji obejmuje jedynie ustalenie, czy tytuł wykonawczy podlega egzekucji administracyjnej, czy spełnia wszystkie wymogi formalne, jakie powinien mieć tytuł. Strona wniosła również o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych dotyczących wydania decyzji z dnia 5 sierpnia 2013 r., wskazanych w skardze, na okoliczność wadliwości i niezgodności z prawem stanowiska wierzyciela stanowiącego podstawę rozstrzygnięć organów egzekucyjnych dotyczących zarzutów, polegającą na przyjęciu, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlega postanowienie DIAS o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Skarżący kwestionował co do samej zasady prawidłowość prowadzenia egzekucji i wystawienia tytułu egzekucyjnego, w tym negował istnienie egzekwowanego obowiązku i podnosił zarzut jego przedawnienia. Odnosząc się do tak zarysowanego sporu, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.). Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14). Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13). Z powyższych względów Sąd podziela pogląd organu w niniejszej sprawie, że w trybie skargi na czynność egzekucyjną przedmiotem rozstrzygnięcia mogą być wyłącznie okoliczności dotyczące prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pod kątem formalnym, tzn. czy tej konkretnej czynności dokonano zgodnie z trybem wskazanym w przepisach ustawy egzekucyjnej i czy procedura dotycząca zajęcia nie jest obarczona żadnymi wadami. Wobec tego, w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną nie podlegały badaniu okoliczności podnoszone przez skarżącego na różnych etapach sprawy, dotyczące niedopuszczalności egzekucji, prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego, nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia. Jak zasadnie wskazuje organ, kwestie te mogą bowiem podlegać rozpoznaniu jedynie w postępowaniu dotyczącym zarzutów na postępowanie egzekucyjne, które zresztą skarżący składał. Kwestie te nie mogły być zatem przez Sąd uwzględnione. Z powyższych przyczyn Sąd nie mógł również uwzględnić wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ze wskazanych w skardze dokumentów dotyczących wydania decyzji ARiMR, stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego. Okoliczność, czy doszło do skutecznego doręczenia tej decyzji, czy też nie (na którą skarżący dowody te składał), nie podlega bowiem w ogóle badaniu w tym postępowaniu. Dalej trzeba wskazać, że przepisy art. 1a pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 54 § 1 u.p.e.a. wskazują, jak należy rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tych unormowań są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). Katalog środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych został określony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Jednym z wymienionych środków egzekucyjnych, jest egzekucja z rachunków bankowych (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.). W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 18 lipca 2022 r. zajął wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego i jego żony w P. S.A. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. W myśl art. 67 § 1a u.p.e.a. zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1. Stosownie do art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu (art. 80 § 2 u.p.e.a.). Natomiast w myśl § 3 tego przepisu ustawy egzekucyjnej, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 86b u.p.e.a., zawiadomienia i wezwania przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Sąd podziela stanowisko DIAS, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego i jego żony, nie naruszył przepisów prawa regulujących kwestię zastosowania tego środka. Należy przy tym zauważyć, że trybu i formy tej konkretnej czynności nie kwestionował w żaden sposób skarżący, koncentrując się na zarzutach dotyczących egzekwowanego obowiązku, w tym prawidłowości jego powstania. Ogólnikowe stwierdzenia zawarte w dotychczasowych pismach oraz w skardze, dotyczące działania organu z naruszeniem prawa, nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku, skoro skarżący odnosi je wyłącznie do kwestii związanych z zarzutami w zakresie egzekwowanego obowiązku. Jak już wcześniej była o tym mowa i jak słusznie podnosi organ, zarzuty te nie mogły stanowić przedmiotu badania w niniejszej sprawie, skoro podlegają rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. Na żadnym etapie sprawy skarżący nie formułował również argumentów odnośnie ewentualnej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że podniesione w skardze zarzuty są nieuzasadnione. W sprawie nie stwierdzono takiego naruszenia przepisów, które powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, w związku z czym skargę oddalono na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI