III SA/Wr 959/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące przeważającej działalności gospodarczej.
Sprawa dotyczyła odmowy zwolnienia Fundacji z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za sierpień i wrzesień 2020 r. Organ ZUS oparł się na wpisie w rejestrze REGON, wskazującym na inną przeważającą działalność niż ta, którą Fundacja faktycznie prowadziła (PKD 5510Z - zakwaterowanie). Sąd uznał, że organ powinien zbadać faktycznie prowadzoną działalność, a nie tylko polegać na deklaratoryjnym wpisie w rejestrze, co narusza zasadę równości i cel ustawy COVID-19.
Fundacja złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za sierpień i wrzesień 2020 r., wskazując jako przeważającą działalność PKD 5510Z (zakwaterowanie), która kwalifikowała ją do ulgi przewidzianej w ustawie COVID-19. Organ ZUS odmówił zwolnienia, opierając się na wpisie w rejestrze REGON, który wskazywał inną przeważającą działalność (PKD 9499Z). Fundacja zarzuciła organowi błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że jej faktyczną przeważającą działalnością jest hotelarstwo, co potwierdzają dokumenty KRS i zaświadczenie burmistrza. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przychylił się do stanowiska Fundacji. Sąd uznał, że organ ZUS dokonał błędnej wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, nadając nadmierne znaczenie wpisowi w rejestrze REGON, zamiast zbadać faktycznie prowadzoną działalność. Sąd podkreślił, że wpis do rejestru ma charakter deklaratoryjny, a celem ustawy było realne wsparcie podmiotów dotkniętych skutkami pandemii. Niewłaściwa interpretacja prowadziła do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem faktycznie prowadzonej przez Fundację działalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ ZUS dokonał błędnej wykładni przepisów, nadając nadmierne znaczenie deklaratoryjnemu wpisowi w rejestrze REGON i nie badając faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpis do rejestru REGON ma charakter deklaratoryjny, a celem ustawy COVID-19 było realne wsparcie podmiotów dotkniętych skutkami pandemii. Organ powinien zbadać faktycznie prowadzoną przeważającą działalność, a nie tylko polegać na wpisie w rejestrze, co narusza zasadę równości i cel ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
ustawa COVID-19 art. 31zo § ust. 8
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten zwalnia z obowiązku opłacania składek podmioty prowadzące określone rodzaje przeważającej działalności gospodarczej, pod warunkiem spadku przychodów. Sąd interpretuje go w sposób uwzględniający faktycznie prowadzoną działalność, a nie tylko wpis w rejestrze.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania organu.
ustawa o CEIDG
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy
Reguluje kwestie wpisu do CEIDG, w tym przedmiotu działalności gospodarczej.
ustawa o PKD
Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Polskiej Klasyfikacji Działalności
Określa kody PKD.
u.s.u.s.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje kwestie związane z ubezpieczeniami społecznymi.
rozporządzenie o metodologii
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń
Określa sposób ustalania przeważającej działalności gospodarczej dla celów rejestru REGON.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ZUS błędnie zinterpretował pojęcie przeważającej działalności gospodarczej, opierając się wyłącznie na wpisie w rejestrze REGON. Faktycznie prowadzona działalność gospodarcza Fundacji (PKD 5510Z) kwalifikuje ją do zwolnienia z opłacania składek. Niewłaściwa wykładnia przepisu prowadzi do nierównego traktowania podmiotów i nie realizuje celu ustawy COVID-19. Organ nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego i wydał decyzję przedwcześnie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu ZUS oparta na wpisie w rejestrze REGON jako jedynym kryterium kwalifikującym do zwolnienia.
Godne uwagi sformułowania
wpis do rejestru ma charakter deklaratoryjny organ dokonał nieprawidłowej wykładni treści analizowanego przepisu pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności o charakterze przeważającym naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) nie realizuje ratio legis ustawy o COVID organ tego jednak nie uczynił i przy wydaniu decyzji oparł się wyłącznie na danych uzyskanych z rejestru
Skład orzekający
Magdalena Jankowska - Szostak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Borońska
sędzia
Kamila Paszowska - Wojnar
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przeważającej działalności gospodarczej' na potrzeby ulg w ramach Tarczy Antykryzysowej oraz znaczenie faktycznego stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy COVID-19 i okresu ich obowiązywania. Może mieć znaczenie dla innych ulg lub świadczeń uzależnionych od kodu PKD.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego stanu rzeczy, a nie tylko poleganie na formalnych wpisach w rejestrach, co ma szerokie zastosowanie w prawie administracyjnym i podatkowym.
“Czy wpis w rejestrze REGON może pozbawić Cię ulgi? Sąd wyjaśnia, co liczy się naprawdę!”
Sektor
hotelarstwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 959/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-04-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Kamila Paszowska-Wojnar Katarzyna Borońska Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1842 art. 31 zo ust. 8 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak (sprawozdawca), Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar, Sędziowie Sędzia WSA, Protokolant Referent stażysta Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi F. w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za sierpień 2020 r. i wrzesień 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...]. Uzasadnienie Przedmiotem skargi F. z siedzibą w K. M. (dalej: strona skarżąca) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia (...) stycznia 2021 r. nr (...) odmawiająca zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres sierpień 2020 r. i wrzesień 2020 r. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca złożyła wniosek 27 listopada 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od sierpnia 2020 r. do września 2020 r. W złożonym wniosku w pkt 2 strona skarżąca oświadczyła, w pkt A, że prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 5510Z zgodnie ze zgłoszeniem do KRS lub CEIDG, uprawniającą do zwolnienia z opłacania składek; w pkt B, że przychód z działalności wskazanej w pkt A. uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składam wniosek jest niższy o co najmniej 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Organ zaskarżoną decyzją odmówił zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za sierpień 2020 r. oraz wrzesień 2020 r. W podstawie prawnej wydanej decyzji organ wskazał art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: ustawa COVID-19). W uzasadnieniu decyzji przytoczył art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 i wskazał, że z informacji wskazanej w bazie internetowej REGON wynika, że strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, dla której nie przysługuje zwolnienie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Strona skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących zwalniania z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od sierpnia 2020 roku do września 2020 roku, 2. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że przewarzającą działalnością gospodarczą wnioskodawcy, jest działalność wskazana w zgłoszeniu REGON, a sklasyfikowana pod numerem PKD 9499.Z, która nie podlega zwolnieniu z opłacania składek, gdy z odpisu KRS przedsiębiorców w którym zarejestrowana jest Fundacja w sposób jednoznaczny wynika, że spełnia ona wymagania niezbędne do zwolnienia przedsiębiorcy z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od sierpnia 2020 roku do września 2020 roku. Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez zwolnienie wnioskodawcy z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od sierpnia 2020 roku do września 2020 roku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Dodatkowo strona skarżąca wniosła o: 1. dopuszczenie dowodu z aktualnego wypisu KRS, na okoliczność wykazania faktów wynikających z jego treści, tj. przedmiotu działalności gospodarczej prowadzonej przez Fundację, 2. zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że C. jest Fundacją, która swoje cele statutowe realizuje poprzez organizowanie spotkań i wydarzeń. Celem realizacji swoich celów statutowych Fundacja prowadzi Dom Rekolekcyjny, którego prowadzenie jest główną działalnością gospodarczą prowadzoną przez Fundację. Powyższy stan wynika nie tylko z odpisu KRS i Statutu Fundacji, ale przede wszystkim z zaświadczenia Burmistrza Gminy W., zgodnie z którym prowadzony przez Fundację Dom Rekolekcyjny został wpisany do obiektów świadczących usługi hotelarskie. Nadto wskazała, że zgodnie z danymi zawartymi w KRS Fundacji, zarejestrowanej również jako przedsiębiorca jednoznacznie wynika, że Fundacja prowadzi działalność gospodarczą opisaną w PKD pod nr 55 czyli zakwaterowanie. Fundacja wyjaśniła, że zgodnie z PKD działalność gospodarcza prowadzona przez Fundację należy do Sekcji I tj. działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi. Dział o numerze 55 - zakwaterowanie obejmuje hotele i podobne obiekty zakwaterowania (55.10.Z), obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania (55.20.Z), pola kempingowe (włączając pola dla pojazdów kempingowych) i pola namiotowe (55.90.Z) oraz pozostałe zakwaterowanie (55.90.Z). Strona podkreśliła, że zgodnie natomiast z art. 3Izo ust 8 ustawy o COVID-19, płatnikowi składek prowadzącemu, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 77.39.Z, 79,11.A, 79.90.A, 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, zwalnia się z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za ,który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek, był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Fundacja stwierdziła, że skoro zatem w przedmiocie swojej działalności wskazuje całą grupę działalności opisaną w dziale nr 55 - zakwaterowanie, to podlega on zwolnieniu zgodnie z art. 3Izo ust. 8 ustawy o COVID-19. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z 31 marca 2022 r. strona skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z podsumowania rejestrów podatku VAT za lata 2019, 2020 i 2021 oraz luty 2020 i luty 2021 na okoliczność wykazania następujących faktów: prowadzenia rzez skarżącego działalności gospodarczej pod kodem 55.10 Z – hotele i podobne obiekty zakwaterowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przez organ zwolnienia strony skarżącej z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za sierpień 2020 r. i wrzesień 2020 r. Organ odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek, wskazując, że na dzień wydania decyzji w dziale trzecim KRS strony skarżącej brak jest informacji o przedmiotach prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast w załączonym statucie strony skarżącej w rozdziale V wymieniono przedmioty prowadzonej działalności gospodarczej w liczbie przekraczającej dziesięć pozycji. Zaś działalność usługi hotelarskie i gastronomiczne zamieszczone są w statucie fundacji w dalszej kategorii (podpunkt B). Jednakowo wskazany przedmiot prowadzonej działalności "usługi hotelarskie i gastronomiczne" według PKD traktowane są jako odrębne działalności gospodarcze tj. 56.10 A "restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne" oraz 55.10 Z "hotele i podobne obiekty zakwaterowania". Natomiast w oparciu o wpis zamieszczony w bazie REGON przedmiotem prowadzonej działalności strony skarżącej według PKD jest działalność z kodem numer 94.99 Z "działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana". To właśnie na podstawie wpisu w bazie REGON organ odmówił stronie skarżącej zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. Możliwość skorzystania przez stronę skarżącą ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek za sierpień i wrzesień 2020 r. uzależniona została od spełnienia warunków określonych w będących podstawą kontrolowanego rozstrzygnięcia art. 31 zo ust. 8 ustawy o COVID, zgodnie z którym "Na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 77.39.Z, 79.11.A, 79.90.A, 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Z powyższego przepisu wynika, że przedsiębiorcy, których przeważającą działalnością jest działalność oznaczona jednym z ww. kodów PKD mogą skorzystać z prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za miesiąc okres lipiec 2020 r. - wrzesień 2020 r. jeżeli przychód z tej działalności, a zatem z działalności oznaczonej ww. kodem PKD uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Oznacza to, że w 2019 r. przeważająca działalność skarżącego musiała być zaklasyfikowana pod tym samym numerem PKD, co w 2020 r. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, zasadnicze znaczenie ma kwestia wyjaśnienia pojęcia "przeważającej działalności" na gruncie wskazanych przepisów ustawy COVID-19, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji. Sąd w składzie obecnym podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 614/20 i przyjmuje za własny, ponawiając argumentację poniżej. Tożsame stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. wyrok NSA z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt I GSK 325/21, WSA w Gdańsku z dnia 10 listopada 2021 sygn. akt 1051/21, WSA w Szczecinie z dnia 28 października 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 628/21 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). W sprawie znaczenie ma ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2296 ze zm., dalej ustawa o CEIDG). Przy czym dla ustalenia, co oznacza "przeważająca działalność" ww. ustawa nie jest wystarczająca, ponieważ w ustawie o CEIDG w art. 5 ust. 1 pkt 8 przewidziano jedynie, że wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi do CEIDG podlega przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie podklasy, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności. Jednak sama ustawa o CEIDG nie definiuje pojęcia przeważającej działalności. Jednocześnie wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3), a w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o CEIDG przewidziano, że Integralną częścią wniosku o wpis do CEIDG jest żądanie: 1) wpisu albo zmiany wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON). Należy zatem odwołać się do ustawy o statystyce publicznej, gdzie ustawodawca w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazał, że wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej ustawie o statystyce również nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 46 uosp zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności określa natomiast § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii). Przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy.A § 9 ust. 2 pkt 3 (tego dotyczy sprawa) stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku: 3) osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla: a) działalności wpisanej do CEIDG, b) działalności rolniczej, c) pozostałej działalności, niewymienionej w lit. a i b, prowadzonej na własny rachunek w celu osiągnięcia zysku - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących; A zatem na gruncie przedstawionego uregulowania prawnego, możliwym sposobem odkodowania terminu "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot powinien obowiązkowo podać rejestrując firmę. Tym samym należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do otrzymania ulgi, to płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Po takim odkodowaniu terminu "przeważającej działalności", dalej konieczne jest odniesienie się do charakteru zapisów w CEIDG. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13). W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową. SN stwierdził, że "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powołane wyroki wydane zostały na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób, która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. SN, wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę, stwierdził, że "skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie i wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej.". Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest, zdaniem Sądu, istotne dla właściwego odczytania art. 31zo ust. 8 uCOVID. Dalej wskazać należy, że ustawa o zwalczaniu COVID-19 wraz z ustawami ją nowelizującymi, tj.: z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) i ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r. poz. 569) wchodzą w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1,0, przyjętego przez Sejm RP 28 marca 2020 r. Tarcza Antykryzysowa - ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronowirusa. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym epidemią. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/ tarczaantykryzysowa). Właściwe zdefiniowanie pojęcia "przeważającej działalności" oraz dokonanie wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Jak wynika z przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne - rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii - COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD. W ocenie Sądu przedstawione przez organ rozumienie regulacji stanowiącej podstawę przyznania zwolnienia we wnioskowanym przez skarżącego okresie, jest wadliwe i w nieuzasadniony sposób pomija kwestię faktycznej przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID. W ocenie Sądu, organ dokonał nieprawidłowej wykładni treści analizowanego przepisu, a właściwa wykładnia art. 31zo ust. 8 ustawy o COVlD-19, prowadzi do wniosku, że w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem przeważającej działalności w rejestrze, a faktycznie wykonywaną przez stronę przeważającą działalnością gospodarczą we wskazanej dacie, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności o charakterze przeważającym. Podkreślić należy, że przy takim rozumieniu terminu "przeważającej działalności", jaką przyjął organ, dochodzi do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dany dzień przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu wpisu w rejestrze KRS/REGON w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą na dany dzień jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienioną w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID -19, zostały pozbawione dostępu do ulgi. Dokonana więc przez organ wykładnia art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce KRS/ REGON prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej. Przyjęty przez organ sposób wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19, wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, jak już Sąd wskazywał, wpis w rejestrze, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów/dokumentów. Ponadto wskazać należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm., dalej jako u.s.u.s.), mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie. Stwierdzić zatem należy, że stosownie do wskazanych przepisów, w tym art. 77 § 1 k.p.a., obowiązkiem ZUS było wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie charakteru przeważającej działalności rzeczywiście prowadzonej przez stronę. Organ tego jednak nie uczynił i przy wydaniu decyzji oparł się wyłącznie na danych uzyskanych z rejestru, tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić należy jako wadliwe, gdyż przedwcześnie przyjęto, że skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że skarżący spełnia kryterium przeważającej działalności według PKD. Konsekwencją powyższego było lakoniczne uzasadnienie decyzji, w którym zabrakło ustosunkowania się do kluczowej, z perspektywy rozstrzygnięcia, okoliczności wskazanej we wniosku przez stronę. Wskazane wady stanowią istotne naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie przedstawiono w sposób wyczerpujący i rzetelny toku rozumowania organu stojącego za wydaniem orzeczenia administracyjnego, co stanowi zarazem jawne zaprzeczenie zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Jednocześnie przyjęty przez organ na podstawie ww. regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD - tj. w tej sprawie wpis do rejestru, w rubryce przeważającej działalności - nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o COVID-19. Wobec powyższego, Sąd uznał kontrolowaną decyzję za wadliwą, jako wydaną przedwcześnie i z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ rozpatrując ponownie sprawę zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w uzasadnieniu stanowisko Sądu i jeżeli jest to niezbędne umożliwić stronie wykazanie spełnienia przedmiotowego kryterium na podstawie innych dowodów. Mając na uwadze powyższe, stwierdzając naruszenie wskazanych przepisów postępowania oraz art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów oraz wskazanych w piśmie procesowym strony skarżącej z 31 marca 2022 r. Wskazać należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten Sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać Sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że Sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. W orzecznictwie przyjęty został pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2000 r. sygn. akt FSA 1/00 nie publ.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI