III SA/Wr 922/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki I. Sp. z o.o. na decyzję odmawiającą rejestracji pojazdu, uznając, że faktura VAT nie stanowi bezspornego dowodu własności w sytuacji istnienia sporu cywilnoprawnego.
Spółka I. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję odmawiającą rejestracji pojazdu, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Spór dotyczył prawa własności pojazdu, zabezpieczonego zastawem rejestrowym na rzecz C. Spółka Akcyjna Uproszczona, która podniosła, że sprzedaż pojazdu przez R. M. była nieważna z powodu naruszenia zakazu zbywania przedmiotu zastawu. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo odmówiły rejestracji, ponieważ faktura VAT nie stanowiła bezspornego dowodu własności w obliczu istniejącego sporu cywilnoprawnego, a ustalenie prawa własności nie jest kompetencją organów administracji.
Spółka I. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia o odmowie rejestracji pojazdu. Sprawa wywodziła się z pierwotnej decyzji o rejestracji pojazdu wydanej na podstawie faktury VAT, jednakże C. Spółka Akcyjna Uproszczona wniosła o uchylenie tej decyzji, podnosząc, że pojazd był zabezpieczony zastawem rejestrowym na jej rzecz, a jego sprzedaż przez R. M. naruszyła zakaz zbywania przedmiotu zastawu. Organy administracji, po wznowieniu postępowania, uznały, że faktura VAT nie stanowi bezspornego dowodu własności w sytuacji istnienia sporu cywilnoprawnego co do prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że ustalenie prawa własności jest kwestią cywilnoprawną należącą do kompetencji sądów cywilnych, a organy administracji nie są zobowiązane do rozstrzygania takich sporów. W przypadku wątpliwości co do własności, organ jest uprawniony do odmowy rejestracji pojazdu, jeśli przedstawiony dokument (np. faktura) nie stanowi bezspornego dowodu własności. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania i odmowy rejestracji, a zarzut naruszenia przepisów o zawieszeniu postępowania z powodu zagadnienia wstępnego nie znalazł uzasadnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, faktura VAT nie stanowi bezspornego dowodu własności w sytuacji istnienia sporu cywilnoprawnego co do prawa własności pojazdu, a ustalenie tego prawa nie należy do kompetencji organów administracji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły rejestracji pojazdu, ponieważ faktura VAT nie była bezspornym dowodem własności w obliczu sporu cywilnoprawnego dotyczącego zastawu rejestrowego i zakazu zbywania pojazdu. Rozstrzyganie sporów o własność należy do sądów cywilnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.r.d. art. 72 § 1
Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 73 § 1
Prawo o ruchu drogowym
Pomocnicze
p.r.d. art. 73 § 1e
Prawo o ruchu drogowym
Organ wydaje decyzję o odmowie rejestracji pojazdu w przypadku braku pozytywnej weryfikacji dokumentów lub wątpliwości co do własności.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów.
k.p.a. art. 151 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje decyzję uchylającą dotychczasową decyzję i rozstrzygającą o istocie sprawy po wznowieniu postępowania.
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
u.z.r.i.r.z. art. 14
Ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych art. 6 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktura VAT nie stanowi bezspornego dowodu własności w sytuacji istnienia sporu cywilnoprawnego. Ustalenie prawa własności pojazdu nie jest kompetencją organów administracji. Brak obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku sporu cywilnoprawnego dotyczącego własności pojazdu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 K.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania z urzędu pomimo zaistnienia przesłanek ku temu (zagadnienie wstępne). Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 oraz w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 8 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z 23 czerwca 2022 r. pomimo tego, że w sprawie ujawniono zagadnienie wstępne. Naruszenie art. 80 K.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 p.r.d. i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji dokonują rejestracji tylko na podstawie takich dokumentów, które potwierdzają niesporne stany w sferze stosunków własnościowych kwestia ustalenia własności pojazdu nie stanowi warunku koniecznego do wydania decyzji w sprawie jego rejestracji
Skład orzekający
Katarzyna Borońska
przewodniczący sprawozdawca
Anetta Makowska - Hrycyk
sędzia
Aneta Brzezińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spór cywilnoprawny o własność pojazdu uniemożliwia jego rejestrację na podstawie samego dowodu nabycia (np. faktury) i że organy administracji nie są zobowiązane do zawieszania postępowania w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje faktyczny spór cywilnoprawny o własność pojazdu, a nie tylko wątpliwości organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak spory cywilnoprawne mogą wpływać na postępowania administracyjne, szczególnie w kontekście rejestracji pojazdów. Jest to praktyczny przykład dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i cywilnym.
“Spór o zastaw na ciągniku uniemożliwił jego rejestrację – sąd wyjaśnia, kiedy faktura nie wystarczy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 922/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Aneta Brzezińska Anetta Makowska-Hrycyk Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 988 art. 72 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Anetta Makowska - Hrycyk, Aneta Brzezińska, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 15 września 2022 r. nr SKO 4143/106/22 w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę w całości. Uzasadnienie Pismem z 24 października 2022 r. spółka I. sp. z o.o. (spółka, strona skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (Kolegium, SKO, organ odwoławczy) z 15 września 2022 r. nr SKO 4143/106/22, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia (Prezydent, organ I instancji) z 23 czerwca 2022 r. nr WSO-PA.5410.513.2022 o uchyleniu ostatecznej decyzji Prezydenta Wrocławia z 3 lutego 2022 r. nr WSO-RP.5410.15479.2022.AI o rejestracji na wniosek skarżącego pojazdu marki [...] nr VIN: [...] nr rejestracyjny [...] oraz o odmowie zarejestrowania tego pojazdu. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez Prezydenta Wrocławia (organ I instancji) na wniosek z dnia 19 stycznia 2022 r. złożony przez jedynego wspólnika i jednocześnie prezesa zarządu skarżącej spółki R. M.. Do wniosku dołączył dowód rejestracyjny pojazdu (wystawiony na wyżej opisany pojazd zarejestrowany na R. M.) oraz fakturę VAT nr [...], z której wynika, w 15 stycznia 2020 r. strona skarżąca zakupiła wyżej opisany pojazd, a sprzedawcą był Z. z siedzibą w P. o. w B. W związku z powyższym, w tym samym dniu organ wydał decyzję o czasowej rejestracji pojazdu, a 3 lutego 2022 r. decyzję nr WSO-RP.5410.15476.2022.AI o rejestracji pojazdu i wydaniu nowego dowodu rejestracyjnego. 2 lutego 2022 r. na skrzynkę ePUAP Urzędu Miejskiego Wrocławia wpłynął wniosek pełnomocnika spółki C. Spółka Akcyjna Uproszczona o uchylenie decyzji o czasowej rejestracji pojazdu oraz o wydanie decyzji o odmowie rejestracji. 14 kwietnia 2022 r. wpłynął natomiast wniosek — również od C. Spółka Akcyjna Uproszczona — o wznowienie postępowania w sprawie rejestracji pojazdu. W uzasadnieniu obydwu wniosków pełnomocnik podniósł, że w 2016 r. C. Spółka Akcyjna Uproszczona zawarła z R. M. umowę pożyczki na zakup ciągnika rolniczego [...] opisanego wyżej. Umowa ta została zabezpieczona zastawem rejestrowym ustanowionym na ww. pojeździe (postanowienie Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i [...] w Poznaniu z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt PO.VII.Ns-Rej.Za 4763/16/139 o wpisaniu do rejestru zastawów). Na mocy tego postanowienia ww. pojazd został wpisany do rejestru zastawów na rzecz spółki C. Spółka Akcyjna Uproszczona jako zastawnika, przy osobie zastawcy — R. M. (PESEL: [...]). Wpisu dokonano z zastrzeżeniem o zakazie zbywania przedmiotu zastawu do dnia wygaśnięcia zastawu, tj. spłaty wszystkich wierzytelności wynikających z umowy pożyczki. Dalej pełnomocnik podniósł, że z powodu braku spłaty w styczniu 2020 r. spółka C. wypowiedziała R. M. umowę pożyczki i wezwała go do wydania ciągnika rolniczego. Do zwrotu pojazdu jednak nie doszło, a R. M., mimo zastrzeżenia w rejestrze zastawów, sprzedał pojazd. W reakcji na wniosek z 2 lutego 2022 r. otrzymany od C. Spółka Akcyjna Uproszczona, organ I instancji zwrócił się do SKO o rozważenie możliwości wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w trybie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) — dalej: k.p.a. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 3 lutego 2022 r. o rejestracji pojazdu. W odpowiedzi (pismo z dnia 6 kwietnia 2022 r., nr SKO 4143/34/22) SKO wskazało, że w niniejszej sprawie właściwe będzie wznowienie postępowania w sprawie zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż brak jest przesłanek do zastosowania art. 156 k.p.a. Ze względu na powyższe, oraz na wspomniany już wniosek otrzymany 14 kwietnia 2022 r. od C. Spółka Akcyjna Uproszczona, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w dniu 20 kwietnia 2022 r. Prezydent postanowił o wznowieniu postępowania w sprawie rejestracji ww. pojazdu. Podstawę takiego uznania stanowił fakt, że przedstawione we wniosku C. Spółka Akcyjna Uproszczona istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nie były znane organowi. W wyniku przeprowadzonego postępowania, w dniu 23 czerwca 2022 r. organ I instancji wydał decyzję nr WSO-PA.5410.513.2022 o uchyleniu ostatecznej decyzji z 3 lutego 2022 r. (WASO-RP.5410.15479.2022.AI) o rejestracji pojazdu. Jednocześnie postanowił o odmowie jego rejestracji. Jak w uzasadnieniu podnosi organ I instancji, między stroną skarżącą a C. Spółka Akcyjna Uproszczona powstał spór co do prawa własności do wyżej opisanego pojazdu. Z uwagi powyższe, organ I instancji musiał odmówić zarejestrowania pojazdu, gdyż dokonać tego mógłby tylko w oparciu o ustalony niesporny stan własnościowy. Ze względu na to, że ustalenia w zakresie prawa własności nie należą do organu uznał, że dokument przedstawiony przez stronę skarżącą (faktura VAT nr [...] z 15 stycznia 2020 r.) nie ma charakteru dokumentu potwierdzającego niesporny stan w zakresie własności pojazdu. Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła odwołanie. Zarzuciła organowi niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 k.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania z urzędu pomimo zaistnienia przesłanek ku temu — bowiem, według strony skarżącej — rozpatrzenie jej sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia prawa własności przez inny organ lub sąd. Wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z 15 września 2022 r. nr SKO 4143/106/22 SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że art. 72 i następne ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2022 r. poz. 988 ze zm.) — dalej: p.r.d. oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. 2017 r., poz. 2355 ze zm.) — dalej: rozporządzenie, uchylone 4 września 2022 r., ale obowiązujące w dniu wydania decyzji organu I instancji. Dalej organ odwoławczy podniósł, że decyzja Prezydenta z 3 lutego 2022 r. o rejestracji pojazdu została wydana zgodnie z art. 72 ust. 1 p.r.d. — na podstawie przedstawionej przez wnioskodawcę faktury VAT z 15 stycznia 2020 r., zatem na podstawie faktów, które były znane organowi w dniu wydawania decyzji o rejestracji. Jednakże w wyniku powzięcia informacji przekazanych we wniosku z 7 lutego 2022 r. i powtórzonych we wniosku z 20 kwietnia 2022 r. przez spółkę C. Spółka Akcyjna Uproszczona, powstał spór co do własności pojazdu. Dalej SKO podniosło, że w takiej sytuacji okoliczności faktyczne i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazują, że przedstawiona przez stronę skarżącą faktura VAT z 15 stycznia 2020 r. nie może stanowić bezspornego dowodu własności pojazdu. W związku z tym wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją było niewątpliwie uzasadnione. W ocenie organu odwoławczego po uchyleniu decyzji z 3 lutego 2022 r., Prezydent prawidłowo przeprowadził postępowanie, w wyniku którego wydał decyzję o odmowie rejestracji i wskazując na zebrane w sprawie dowody i fakty trafnie przyjął, że zachodziły podstawy do odmowy rejestracji pojazdu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 k.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania z urzędu pomimo zaistnienia przesłanki w postaci zagadnienia wstępnego (ustalenia prawa własności przez inny organ lub sąd), organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów k.p.a. rozumie się tylko takie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie w postępowaniu przed właściwym organem administracji uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, czyli bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w sprawie nie jest możliwe. W rozpatrywanej sprawie brak bezspornego dowodu własności pojazdu nie uniemożliwia rozstrzygnięcia sprawy jego rejestracji. Na powyższą decyzję SKO, pismem z 24 października 2022 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę. Zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 oraz w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 8 k.p.a. — poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z 23 czerwca 2022 r. pomimo tego, że w sprawie ujawniono zagadnienie wstępne; 2. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 p.r.d. i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych — poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i zażądała od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Stwierdziła, że organ I instancji i SKO błędnie uznały, że przedłożona faktura VAT z 15 stycznia 2020 r. potwierdzająca nabycie pojazdu nie stanowi bezspornego dowodu prawa własności pojazdu. Ponadto podtrzymała swoje stanowisko w zakresie niewykonania przez żaden z organów obowiązku zawieszenia postępowania ze względu na zaistniałe w sprawie zagadnienie wstępne w postaci ustalenia prawa własności rejestrowanego pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przytoczył stan faktyczny i prawny sprawy i podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) — dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. Biorąc pod uwagę zakres kontroli, jaką sprawuje wojewódzki sąd administracyjny stwierdzić należy, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły i zastosowały przepisy prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę rozpatrzenia niniejszej skargi stanowią przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym dotyczące rejestracji pojazdów oraz wydane na podstawie tej ustawy rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 p.p.d., rejestracji dokonuje się między innymi na podstawie dowodu własności pojazdu. Z kolei § 6 ust. 1 rozporządzenia określa, co może stanowić taki dowód. Mogą to być: umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dział spadku, umowa o zniesienie współwłasności, faktura potwierdzająca nabycie pojazdu, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności, prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Według art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice rejestracyjne. Natomiast organ rejestrujący wydaje decyzję o odmowie rejestracji pojazdu w przypadku braku pozytywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 p.r.d. W analizowanym przypadku podstawę rejestracji pojazdu stanowiła opisana wyżej faktura VAT nr z 15 stycznia 2020 r., z której wynika, że Z. sprzedał spółce I. Sp. z o.o. pojazd będący przedmiotem wniosku o rejestrację. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 1 pkt 1 p.p.d. i § 6 ust. 1 rozporządzenia za dowód własności uznaje się fakturę potwierdzającą jego nabycie. Jednakże po wydaniu decyzji o rejestracji pojazdu spółka C. Spółka Akcyjna Uproszczona, wniosła o uchylenie decyzji o rejestracji pojazdu i poinformowała organ I instancji, że w 2018 r. zawarła z R. M. umowę pożyczki na zakup pojazdu będącego przedmiotem wniosku o rejestrację. Umowa została zabezpieczona zastawem rejestrowym ustanowionym na ww. pojeździe, pojazd został wpisany do rejestru zastawów na rzecz spółki C. Spółka Akcyjna Uproszczona jako zastawnika, zastawcą zaś jest R. M. Wpis zawiera zastrzeżenie o zakazie zbywania przedmiotu zastawu do dnia wygaśnięcia zastawu, tj. spłaty wszystkich wierzytelności wynikających z umowy pożyczki. Wobec braku spłaty pożyczki w styczniu 2020 r. spółka C. wypowiedziała R. M. umowę pożyczki i wezwała go do wydania ciągnika rolniczego. Do zwrotu pojazdu jednak nie doszło, a R. M. sprzedał pojazd. Jak wskazuje art. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. 2018 r., poz. 2017 ze zm.), w umowie zastawniczej dopuszczalne jest zastrzeżenie, przez które zastawca zobowiązuje się względem zastawnika, że przed wygaśnięciem zastawu rejestrowego nie dokona zbycia lub obciążenia przedmiotu zastawu (ust. 1). Zbycie lub obciążenie przedmiotu zastawu rejestrowego, dokonane wbrew zastrzeżeniu, o którym mowa w ust. 1, jest ważne, jeżeli osoba, na której rzecz zastawca dokonał zbycia lub obciążenia, nie wiedziała i przy zachowaniu należytej staranności nie mogła wiedzieć o tym zastrzeżeniu w chwili zawarcia umowy z zastawcą (ust. 2). W rozpoznawanej sprawie zastawnik, powołując się na charakter lex specialis art. 14 ust. 1 ustawy o zastawie rejestrowym w stosunku do art. 311 k.c. argumentował, że za niewystarczającą należy uznac ochronę wynikającą jedynie ze skuteczności zastawu wobec osób trzecich (art. 306 § 1 k.c. w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy o zastawie rejestrowym), akcentująć, że w rozpoznawanym przypadku nie zachodzą okoliczności wynikające z art. 14 ust. 2 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, bowiem na dzień sprzedaży sprzedający pojazd — prowadzący działalność gospodarczą Z., był jednocześnie prezesem zarządu spółki I. Sp. z o.o. Z powyższego spółka będąca zastawnikiem wywodziła, że umowy przeniesienia własności pojazdu, zawarte pomiędzy R. M. a skarżącą spółką są z mocy prawa nieważne. Kwestia ważności czy skuteczności umowy przenoszącej własność jest zagadnieniem cywilnoprawnym, zaś rozstrzyganie sporów na tym tle należy do kompetencji sądów cywilnych. W przytoczonych okoicznosciach sprawy oraz biorącv pod uwagę sekwencję wydarzeń wskazaną przez C. Spółka Akcyjna Uprooszczona w pismie z 2 lutego 2022 r. organ dokonujący rejestracji miał, zdaniem Sądu, prawo uznać, że pomiędzy ww. podmiotem a skarżacą spółką już w dniu wydania decyzji o rejestracji istaniał spór co do własności przedmiotowego pojazdu. Zatem organy obu instancji słusznie uznały, że faktura VAT z 15 stycznia 2020 r. nie może stanowić bezspornego dowodu własności pojazdu. W tym miejscu podkreślić należy, że przytoczone na wstępie warunki rejestracji pojazdu, w tym dotyczące dokumentów, na podstawie których następuje rejestracja mają służyć temu, by zapisy w dokumencie rejestracyjnym potwierdzały rzeczywisty i nie budzący wątpliwości stan faktyczny. W orzecznictwie sadów administracyjnych wyrażano w związku z tym pogląd, który Sąd orzkajacy w niniejszej sprawie w pełmni podziela, iż organy administracji dokonują rejestracji tylko na podstawie takich dokumentów, które potwierdzają niesporne stany w sferze stosunków własnościowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1998, sygn.. akt II SA 1093/98, wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn.. akt I OSK 4206/18). Nieprzedstawienie przez stronę dokumentu, który bezspornie stanowi dowód własności pojazdu ( przez co należy rozumieć nie tylko dokument rodzajowo wymieniony w § 6 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r., ale musi być to także dokument wiarygodny i jednoznaczny w świetle oceny prawnej) upoważnia zatem organ do odmowy dokonania rejestracji. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na podniesiony spór co do skutków niedochowania zastrzeżenia zastawcy o zakazie sprzedaży pojazdu dla oceny ważności umowy o przeniesieniu własności, organ miał podstawę podważyć przedłożoną fakturę jako bezsporny dowód nabycia przez skarżaca spółkę własnosaci tego pojazdu. W myśl art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi natomiast, że organ zastosuje art. 151 § 1 k.p.a., między innymi wówczas, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W rozpatrywanej sprawie zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy prawidłowo więc uznały, że ze względu na spoór co do własności pojazdu, istniejący już w dacie jego rejestracji, zaistniała konieczność zastosowania art. 151 w zw. z art. 145 k.p.a., czego konsekwencją było wznowienie postępowania, a w wyniku jego przeprowadzenia uchylenie decyzji o rejestracji pojazdu oraz orzeczenie o odmowie rejestracji. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu na podstawie dokumentu budzącego wątpliwości co do własności pojazdu pozostawałoby w sprzeczności z przepisami art. 72 i 73 p.r.d. Powyższe znajduje potwierdzenie w doktrynie oraz orzecznictwie (porównaj: M. Burtowy [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2023, art. 73 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1998 r. sygn. akt II SA/1093/98). W odniesieniu do zarzutu niezastosowania przez organy obu instancji przepisu o zawieszeniu postępowania ze względu na zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym, Sąd pozostaje na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten przewiduje zawieszenie postępowania, w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że "Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd" – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2022 r. II OSK 897/19 (porównaj: A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 97). Zgodnie z powyższym, kwestia ustalenia własności pojazdu nie stanowi warunku koniecznego do wydania decyzji w sprawie jego rejestracji. Rozstrzygnięcie sporu o charakterze cywilnym należy, jak już zauważono, do własciwosci sądu cywilnego, jednak pozostaje w gestii stron tego sporu i nie obliguje organu do poszukiwania tego rzstrzygnięcia, w szczególności poprzez występowanie do sądu cywilnego i zawieszenie postepowania administracyjnego. Organ prowadzący postępowanie z wniosku o rejestrację, w przypadku zaistnienia wątpliwości co do własności pojazdu jest jedynie zobligowany do wydania decyzji o odmowie rejestracji pojazdu (art. 73 ust. 1e pkt 1 p.r.d.) i w rozpoznawanej sprawie organ I instancji to uczynił, a organ odwoławczy utrzymał w mocy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI