III SA/Wr 92/25

III SA/Wr 92/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /sprawozdawca/
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Barbara Ciołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2328
art.18 pkt 1
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy  Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Asesor WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2024 r. Nr SKO 4321.91.2024 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. A,B,C,C+E oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 18 grudnia 2024 r. nr SK0.4321.91.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) - na podstawie art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm., dalej ustawa o zmianie) - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia (dalej: organ I instancji) z dnia16 października 2024 r. nr WSO.UP.5430.4362E.2024.AH o skierowaniu K.B. (dalej: skarżący, strona) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. A, B, C, C+E prawa jazdy.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu 26 sierpnia 2024 r. do Prezydenta Wrocławia wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu (dalej: Komendant), który działając na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie, wniósł o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy do kierowania pojazdem w zakresie posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy. Komendant we wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji poinformował, że kierowca otrzymał łącznie 30 punktów w okresie od 3 sierpnia 2023 r. do 4 stycznia 2024 r. za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W związku z otrzymanym wnioskiem organ I instancji w dniu 5 września 2024 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne.
W konsekwencji decyzją z dnia 16 października 2023 r. organ I instancji powołując się na art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie oraz art. 99 ust. 1 pkt 1, art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622 ze zm.) i art. 104 k.p.a. orzekł o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii A, B, C i C+E prawa jazdy. Podstawą przedmiotowego rozstrzygnięcia było przekroczenie przez skarżącego limitu punktów karnych (tj. liczby 24).
Po rozpatrzeniu odwołania, w którym skarżący zarzucił, że nie popełnił drugiego wykroczenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołało art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie, zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Kolegium wskazało, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji jest sporządzony na podstawie ostatecznych wpisów, to organ administracji, podejmując decyzję nie jest uprawniony do badania prawidłowości orzeczeń, na podstawie których dokonano w ewidencji takich wpisów, gdyż kwestie te należą do wyłącznej kompetencji organów prowadzących ewidencję. Organ II instancji wskazał również, że Prezydent (Starosta) nie jest również uprawniony do weryfikowania, czy wpisy ostateczne na dzień sporządzenia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji nadal są ujęte w ewidencji, czy też w okresie po skierowaniu wniosku nastąpiło ich wykreślenie. Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowi obligatoryjną, administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. SKO wyjaśniło, że wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa w art 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, kwestie te podlegają wobec tego odrębnej kontroli sądowej.
Organ II instancji podkreślił, że Prezydenta oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze wiąże wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w zakresie stwierdzonych w nim faktów.
Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się o poddanie strony kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Podstawę wydania wniosku stanowiło uzyskanie przez stronę liczby 30 punktów za dwa naruszenia przepisów ruchu drogowego w dniu 3 sierpnia 2023 r. 15 punktów za niezastosowanie się do sygnałów świetlnych oraz w dniu 4 stycznia 2024 r. 15 punktów za naruszenie zakazu wjeżdżania na przejeździe kolejowym za sygnalizator przy sygnale czerwonym, czerwonym migającym lub dwóch na przemian migających sygnałach czerwonych, lub za inne urządzenie nadające te sygnały.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uwzględnienia. Wyjaśnił, że 4 stycznia 2024 r. to nie on jechał samochodem, lecz któryś z jego wnuków. Zapłacił mandat bo myślał, że to on jechał samochodem. Odnośnie mandatu napisał wyjaśnienia do Głównego Inspektora Drogowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, wbrew twierdzeniom strony, nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi skarżący uczynił decyzję Kolegium utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta orzekającą o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie, zgodnie z którym do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
Zgodnie z art. 23 pkt 3 ustawy o zmianie, art. 18 tej ustawy wszedł w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia. Ogłoszenie ustawy nastąpiło w Dzienniku Ustaw z dnia 16 grudnia 2021 r., a zatem przepis art. 18 uzyskał moc obowiązującą od dnia 17 września 2022 r. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy o zmianie do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Jak dotąd nie został ogłoszony komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych.
Zaznaczenia wymaga, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji wydane zostały po 17 września 2022 r, a zatem już pod rządami obowiązującego art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie, nakładającego na starostę - w przypadku wpłynięcia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji - bezwzględny obowiązek skierowania osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia przez tę osobę 24 punktów.
Wyraźnie należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił prawidłowo zastosowany przez organy art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie i zbędnym było dodatkowo przywołanie się przez organ I instancji na art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. oraz art. 49 ust. 1 pkt 1 u.k.p. Pozostaje to jednak bez wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że organ odwoławczy w kontrolowanej decyzji prawidłowo przywołał w materialnoprawnej podstawie decyzji wyłącznie art. 18 ww. ustawy o zmianie i wyjaśnił jego zastosowanie w uzasadnieniu decyzji.
Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w powołanym przepisie. Inaczej mówiąc, starosta zobligowany jest skierować kierowcę, który przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, bowiem kategoryczna redakcja tego przepisu wyklucza jakąkolwiek dowolność w podjęciu przez organ decyzji w tym przedmiocie.
Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem Kolegium, że organy w kontrolowanej sprawie związane były informacją, co do liczby punktów karnych podanych przez Komendanta i wpisanych w ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy nie miały kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Tylko komendant wojewódzki policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy nie może być rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia. Również w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na ww. decyzję Sąd nie dokonuje kontroli prawidłowości takich wpisów.
Przyjęcie poglądu, że organ administracji (starosta) jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to ten organ, a nie właściwy organ Policji, ustalałby ilość przypisanych danemu kierowcy punktów karnych (por. wyrok NSA z 6 luty 2018 r., sygn. akt I OSK 1811/17, wyrok NSA z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1931/17, wyrok NSA z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13; wyrok NSA z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 474/22).
Wobec powyższego osoba, która naruszyła przepisy ruchu drogowego może podejmować próbę zakwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów w ewidencji w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje prawo wniesienia skargi na tę czynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji, lecz następuje to w odrębnym w stosunku do obecnego postępowaniu. Inny organ administracyjny w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i, jak już wspomniano, jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2011 r., sygn. I OSK 1013/10).
W konsekwencji, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy nie mogły weryfikować liczby punktów karnych wskazanych przez Komendanta. Nie mogły zatem dokonywać ustaleń, czy to skarżący popełnił wykroczenie 4 stycznia 2024 r. Zarówno ani Prezydent ani SKO, prowadząc postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy, ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Prezydent rozpatrujący wniosek organu Policji jest bowiem związany danymi zawartymi w ewidencji.
Skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nastąpiło na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w którym Komendant wskazał, że skarżący otrzymał 30 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z wniosku wynikało, że skarżący dwukrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego to jest 3 sierpnia 2023 r. i 4 stycznia 2024 r.
W związku z powyższym organ zobligowany był uwzględnić wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, a następnie, po wszczęciu postępowania, orzec na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie, o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Wobec powyższego zarzuty i argumentacja skargi, które zmierzały do podważenia prawidłowości wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego należy uznać za chybione. Kwestia ta nie może być przedmiotem badania w postępowaniu o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdu.
Sąd nie stwierdził ponadto w niniejszej sprawie takiego naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jak również naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.