III SA/WR 879/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga M.S. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oddalające zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. Skarżący kwestionował wymagalność i istnienie obowiązku, wskazując na zbieg tytułów do ubezpieczenia i nieustalone właściwe ustawodawstwo ubezpieczeniowe, zwłaszcza w okresach, gdy wykonywał pracę za granicą. ZUS oddalił zarzuty, opierając się na prawomocnej decyzji określającej zadłużenie i argumentując, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie, uznając jego uzasadnienie za niewystarczające. Sąd podkreślił, że ZUS nie odniósł się w sposób wyczerpujący do argumentacji skarżącego dotyczącej braku ustalenia podlegania polskiemu ustawodawstwu, szczególnie w świetle późniejszych pism ZUS wskazujących na zastosowanie ustawodawstwa zagranicznego w spornych okresach. WSA zwrócił uwagę na konieczność wyjaśnienia wzajemnej relacji między różnymi decyzjami i pismami ZUS oraz zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Rozporządzenie nr 883/2004). Sąd uznał, że kwestia istnienia i wymagalności obowiązku nie została dostatecznie wyjaśniona, co stanowiło podstawę do uchylenia postanowienia ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE, zwłaszcza w kontekście zbiegu tytułów do ubezpieczenia i ustalania właściwego ustawodawstwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, ale wskazuje na ogólne wymogi dotyczące uzasadniania decyzji przez organy egzekucyjne w sprawach składek ubezpieczeniowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny (ZUS) prawidłowo oddalił zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku i braku wymagalności składek ubezpieczeniowych, gdy skarżący podnosił kwestię nieustalonego właściwego ustawodawstwa ubezpieczeniowego z powodu wykonywania pracy za granicą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie wyjaśnił w sposób dostateczny zarzutów zobowiązanego dotyczących nieistnienia obowiązku i braku jego wymagalności, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ZUS nie odniósł się wyczerpująco do argumentacji skarżącego o niepodleganiu polskiemu ustawodawstwu ubezpieczeniowemu, zwłaszcza w kontekście późniejszych pism ZUS wskazujących na zastosowanie ustawodawstwa zagranicznego. Brak było również jasnego wyjaśnienia relacji między różnymi decyzjami i pismami ZUS w tej kwestii.
Czy postanowienie ZUS oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej zawierało wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie było niewystarczające, ponieważ organ ograniczył się do przedstawienia przebiegu sprawy i nie odniósł się do kluczowych argumentów skarżącego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., ponieważ uzasadnienie postanowienia nie zawierało wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów ani przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom, a także nie wyjaśniało podstawy prawnej w odniesieniu do podniesionych przez skarżącego wątpliwości.
Czy należności z tytułu składek ubezpieczeniowych dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym uległy przedawnieniu?
Odpowiedź sądu
Kwestia przedawnienia została przez organ wyjaśniona prawidłowo, jednakże jej rozstrzygnięcie jest wtórne wobec ustalenia istnienia i wymagalności obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo wyjaśnił kwestię przedawnienia, wskazując na czynności zawieszające bieg terminu przedawnienia. Niemniej jednak, przedawnienie może dotyczyć jedynie należności rzeczywiście istniejących, co wymagało wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii istnienia obowiązku.
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może obejmować nieistnienie obowiązku lub brak wymagalności obowiązku.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie postanowienia powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz podstawę prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla postanowienie w razie naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wierzyciel wydaje postanowienie o oddaleniu lub uwzględnieniu zarzutu.
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
u.s.u.s. art. 24 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący przedawnienia należności z tytułu składek.
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący odwołań od decyzji ZUS.
u.s.u.s. art. 6
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 46
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 68
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające uzasadnienie postanowienia ZUS w zakresie wyjaśnienia kwestii podlegania polskiemu ustawodawstwu ubezpieczeniowemu. • Brak odniesienia się przez ZUS do nowych informacji wskazujących na zastosowanie ustawodawstwa zagranicznego w spornych okresach. • Konieczność wyjaśnienia wzajemnej relacji między różnymi decyzjami i pismami ZUS dotyczącymi ustawodawstwa właściwego.
Godne uwagi sformułowania
organ w zasadzie ograniczył się do przedstawienia dotychczasowego przebiegu sprawy i nie odniósł się do argumentacji skarżącego • Wątpliwości zgłaszane przez skarżącego potęguje jeszcze okoliczność wydania w dniu 21 marca 2022 r. przez ZUS pism skierowanych do skarżącego, z których treści wynika m.in., że w okresach od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz od 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. ma do niego zastosowanie ustawodawstwo [...], w związku z wykonywaniem pracy najemnej na terenie N. • Nie ulega jednak wątpliwości, że zasadnicze znaczenie w sprawie ma kwestia istnienia bądź nieistnienia obowiązku w ogóle (i jego wymagalności), a dopiero w razie jej prawidłowego określenia można mówić o ewentualnym przedawnieniu (bądź jego braku).
Skład orzekający
Andrzej Nikiforów
przewodniczący
Kamila Paszowska-Wojnar
sprawozdawca
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE, zwłaszcza w kontekście zbiegu tytułów do ubezpieczenia i ustalania właściwego ustawodawstwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, ale wskazuje na ogólne wymogi dotyczące uzasadniania decyzji przez organy egzekucyjne w sprawach składek ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej sytuacji międzynarodowego zatrudnienia i jego wpływu na obowiązek opłacania składek ubezpieczeniowych, co jest częstym problemem dla osób pracujących za granicą lub mających powiązania z różnymi krajami.
“Praca za granicą a polskie składki ZUS: Sąd uchyla egzekucję z powodu niejasności ustawodawstwa.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.