III SA/Wr 873/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-02-08
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
opieka zdrowotnaubezpieczenie zdrowotneNFZzwrot kosztówleczenie transgranicznetransport sanitarnyprawo pacjentaUE

WSA we Wrocławiu oddalił skargę pacjenta na decyzję Prezesa NFZ dotyczącą zwrotu kosztów leczenia transgranicznego, uznając prawidłowość wyliczenia kwoty zwrotu i odmowy zwrotu kosztów transportu.

Skarga dotyczyła decyzji Prezesa NFZ ustalającej zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w innym państwie UE na kwotę 985,20 zł. Pacjent domagał się zwrotu pełnej kwoty 1.940,60 zł, zarzucając organowi błędną wykładnię przepisów dotyczących rozliczania świadczeń i transportu. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o świadczeniach oraz zarządzenia Prezesa NFZ, w tym zasadę rozliczania świadczeń szpitalnych według najwyżej wycenianej grupy (L30) i odmowy zwrotu kosztów transportu z powodu niespełnienia warunków.

Przedmiotem skargi była decyzja Prezesa NFZ ustalająca zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych pacjentowi w N. w wysokości 985,20 zł. Pacjent domagał się zwrotu pełnej kwoty 1.940,60 zł, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. W skardze podniesiono, że świadczenia nie stanowią jednego świadczenia rozliczanego przez NFZ i powinny być rozliczane odrębnie w pełnej wysokości, a także że organ arbitralnie odmówił zwrotu kosztów transportu sanitarnego. Sąd, kontrolując legalność decyzji, odwołał się do przepisów dyrektywy 2011/24/UE oraz ustawy o świadczeniach, implementującej przepisy dotyczące transgranicznej opieki zdrowotnej. Sąd uznał, że zwrot kosztów powinien być dokonywany w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między NFZ a świadczeniodawcami. W przypadku świadczeń szpitalnych, zgodnie z zarządzeniem nr 55/2021/DSOZ, do rozliczenia należy wykazywać jedną grupę z katalogu grup, określoną w załączniku nr 1a, według najwyższej wyceny (L30). Sąd uznał również za uzasadnioną odmowę zwrotu kosztów transportu sanitarnego, wskazując, że pacjent nie wykazał, iż placówka w N. była najbliższa jego miejscu zamieszkania, co jest warunkiem zwrotu kosztów transportu "dalekiego" zgodnie z zarządzeniem nr 177/2019/DSOZ. Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a ocena organu znajduje umocowanie w przepisach prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zwrot kosztów świadczeń udzielonych w ramach jednego pobytu w szpitalu, wskazanych w załączniku nr 1a do rozporządzenia nr 55/2021/DSOZ, należy rozliczyć według świadczenia o najwyższej wycenie (JGP L30).

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy dyrektywy 2011/24/UE oraz ustawy o świadczeniach, wskazując, że zwrot kosztów dokonywany jest w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między NFZ a świadczeniodawcami. Zarządzenie nr 55/2021/DSOZ stanowi, że w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup, określoną w załączniku nr 1a, według najwyższej wyceny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami.

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadku gdy wniosek o zwrot kosztów dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie.

u.ś.o.z. art. 42b § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG.

Pomocnicze

Zarządzenie nr 55/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r. § § 26 pkt 1

W przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a do zarządzenia.

Zarządzenie nr 177/2019/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 grudnia 2019 r. § § 28 ust. 2 pkt 3

Transport sanitarny "daleki" w POZ obejmuje przewozy w celu zapewnienia ciągłości sprawowanej opieki specjalistycznej realizowane z miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy do najbliższego, właściwego świadczeniodawcy i z powrotem, gdy odległość przekracza 120 km tam i z powrotem, pod warunkiem spełnienia określonych warunków medycznych i odległościowych.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ, poprzez uznanie, że skarżącej nie jest należny zwrot kosztów świadczeń w pełnej wysokości i osobno za każde wykonane świadczenie. Zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym (art. 8 k.p.a.) przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do władzy publicznej z uwagi na arbitralne zastosowanie przepisów i przyjęcie niekorzystnej dla strony interpretacji. Zarzut dotyczący zwrotu kosztów transportu sanitarnego, że organ bezzasadnie pominął te koszty.

Godne uwagi sformułowania

zwrot kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej jest zatem dokonywany w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a do zarządzenia transport sanitarny nie jest świadczeniem zdrowotnym, natomiast stanowi świadczenie opieki zdrowotnej gwarantowane, czyli finansowane ze środków publicznych w różnym stopniu postępowanie w sprawie zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej jest postępowaniem wnioskowym, zatem to na stronie spoczywa wykazanie spełnienia warunków takiego zwrotu

Skład orzekający

Barbara Ciołek

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

członek

Andrzej Nikiforów

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów leczenia transgranicznego, w szczególności zasady rozliczania świadczeń szpitalnych (JGP) oraz warunków zwrotu kosztów transportu sanitarnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Interpretacja przepisów może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi i orzecznictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla pacjentów korzystających z opieki zdrowotnej w innych krajach UE, a także kwestii zwrotu kosztów transportu medycznego. Choć nie jest to przypadek przełomowy, ma znaczenie dla osób podróżujących i korzystających z usług medycznych za granicą.

Czy NFZ zwróci Ci pełne koszty leczenia za granicą? Sąd wyjaśnia zasady zwrotu i transportu sanitarnego.

Dane finansowe

WPS: 1940,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 873/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1398
art. 42c,  art. 42d
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, sędzia WSA Andrzej Nikiforów, , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 15 września 2021 r., nr 1579/2021/DT w przedmiocie ustalenia kwoty należnego zwrotu poniesionych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim UE oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi C. D. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ, organ) z dnia 15 września 2021 r. nr 1579/2021/DT ustalająca kwotę należnego zwrotu poniesionych przez stronę kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielnych w dniu 8 czerwca 2021 r. w innym państwie członkowskim UE – N. w wysokości 985,20 zł.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 42d ust. w związku z art. 42c ust. 3 oraz art. 42b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1398, ze zm., dalej: ustawa o świadczeniach) oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona zwróciła się o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonej na terytorium państwa UE na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach i zwrot kosztów transportu w związku z wykonanym zabiegiem. Ustalił, że dnia 8 czerwca 2021 r. na terenie N. w klinice U. w G. udzielone zostały stronie świadczenia zdrowotne w rodzaju leczenie w zakresie: 1) choroby [...] – obszar cennika JGP – szpitalne, grupa L46 – choroby [...] 2) zabiegi [...] – obszar cennika JGP – szpitalne grupa L30 małe zabiegi [...]; 3) porada specjalistyczna urologiczna - obszar cennika JGP –ambulatoryjna opieka specjalistyczna (AOS), grupa W11 – świadczenie specjalistyczne 1-go typu. Strona wnioskiem o zwrot kosztów leczenia objęła także świadczenie opieki zdrowotnej, tj. koszt transportu sanitarnego z miejsca zamieszkania do ww. kliniki w N. i z powrotem na podstawie zlecenia lekarskiego (transport sanitarny "daleki" na odległość (tam i z powrotem) 120-400 km).
Ze względu na art. 42c ust. 1 pkt 1 oraz art. 42 c ust. 3 ustawy o świadczeniach w zw. z zarządzeniem nr 55/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r. za podstawę zwrotu kosztów dla świadczeń objętych grupami M19 oraz L30 organ przyjął grupę zabiegów najwyżej wycenianą przez NFZ, czyli grupę L30 – małe zabiegi [...], jako znajdujących się w obrębie jednego katalogu – załącznik nr 1a do ww. zarządzenia. Uwzględnił w ustaleniu kosztów leczenia także wykonaną poradę specjalistyczną w zakresie urologii, którą przypisał do katalogu ambulatoryjnych grup świadczeń specjalistycznych W11. Co do transportu sanitarnego organ stwierdził, że wnioskowany zwrot kosztów transportu sanitarnego nie jest należny, bo nie zostały spełnione zasady realizacji transportu sanitarnego, tzw. "dalekiego", uregulowane w zarządzeniu nr 177/2019/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o świadczenie opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna, przewidziane w § 28 ust. 2 pkt 3. Wskazał organ, że placówka w N. nie była nie była najbliższa ze względu na miejsce zamieszkania strony (najbliższe G(1) są placówki w Nowej Soli, Legnicy i Zielonej Górze), ani właściwa ze względu na tryb udzielanych świadczeń.
W skardze do Sądu strona zarzuciła organowi naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z ich treścią i prawidłową wykładnią, a to z uwagi na treść art. 42 b ust. 1, art. 42 c ust. 3 oraz art. 42 c ust. 4 ustawy o świadczeniach oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne, poprzez uznanie że skarżącej nie jest należny zwrot kosztów świadczeń w pełnej wysokości i osobno za każde wykonane świadczenie, osobno za każdy z trzech zabiegów, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że wskazane świadczenia jako że nie stanowią jednego świadczenia rozliczanego przez Fundusz (art. 42 c ust. 3 oraz art. 42 c ust. 4 ustawy) podlegają rozliczeniu każde w pełnej wysokości i odrębnie;
Wskazany jako podstawa prawna "redukcji" zwrotu za świadczenie medyczne art. 42c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach - zdaniem strony skarżącej - nie prowadzi do ustalenia kwoty jaką przyjęto w zaskarżonej decyzji, a z treści uzasadnienia decyzji nie wynika podstawa i sposób ustalenia tej właśnie kwoty, która została wskazana w sposób arbitralny (dowolny - 8 K.p.a.) i co najmniej nieczytelny, z pominięciem należności za drugi z wykonanych zabiegów;
II. przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na arbitralne zastosowanie przepisów art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 4 ustawy o świadczeniach oraz zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne i przyjęcie niekorzystnej dla strony - obywatela jego interpretacji - wykładni, tymczasem przepisy te nie wskazują przesłanek, na podstawie których organy NFZ powinny odmówić zwrotu kosztów świadczeń w pełnej wysokości za każde z nich udzielonych w ramach transgranicznej opieki zdrowotnej przez szpital zagraniczny, którego nie wiąże umowa z NFZ.
Wskazując na te zarzuty strona o uchylenie zaskarżonej decyzji albo zmianę poprzez zasądzenie na rzecz strony kwoty łącznej 1.940,60 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w N.. Wniosła też o orzeczenie o kosztach postepowania oraz kosztach zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w przepisach prawa materialnego.
W sprawie bezsporne jest, że skarżący w dniu 8 czerwca 2021 r. uzyskał skierowanie do poradni specjalistycznej urologicznej wystawione przez lekarza wykonującego zawód w N. w U. w G. – N. W tej dacie i w tej samej placówce medycznej zostało też wystawione: 1) zlecenie na transport sanitarny skarżącego na trasie G(1)-G.-G(1) ze względu na potrzebę kontynuacji leczenia (kontynuowanie leczenia w danym zakładzie lub przekazania do dalszego leczenia w innym zakładzie) wobec rozpoznania: [...] – N40.0; 2) skierowanie do szpitala, oddział urologii, rozpoznanie: jw.
Również w tym samym dniu w ww. placówce medycznej w N. zostały udzielone stronie świadczenia zdrowotne w warunkach szpitalnych (świadczenie udzielone w trybie oddziału dziennego urologii hospitalizacja jednego dnia), co wynika z dołączonej przez skarżącego karty informacyjnej leczenia (sporządzonej w języku polskim i [...]). Z karty tej wynikało także, że zastosowano postępowanie KOD ICD9CM choroby [...] JGP L46, [...] JGP L30 ICD9 57.451, Zabieg wykonany techniką endoskopową 00.94, Porada specjalistyczna urologiczna JGP W11 typ 1.
Wszystkie wymienione świadczenia oraz transport sanitarny zostały ujęte w fakturze wystawionej przez klinikę w N. na rzecz skarżącej na łączną kwotę 1.940,60 zł.
Spór w sprawie dotyczy zwrotu kosztów za udzielone stronie świadczenia zdrowotne.
Organ powołując się na zasady rozliczania transgranicznych świadczeń zdrowotnych wskazane w art. 42b i art. 43c ustawy o świadczeniach oraz obowiązujące na terytorium RP krajowe zasady rozliczania świadczeń zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych skarżącej na terenie N. wyliczył na łączną kwotę 985,20 zł jako sumę świadczenia najwyżej wycenionego udzielonego w trakcie pobytu w szpitalu (grupa L30 małe zabiegi [...] – 954,00 zł) oraz świadczenia – porada specjalistyczna w zakresie urologii (zakres świadczeń – urologia – świadczenia w zakresie urologii, produkt jednostkowy W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu) w kwocie 30,60 zł. Stwierdził organ, że wykonane świadczenia zawarte są w załączniku nr 1a do rozporządzenia Prezesa NFZ i podlegają rozliczeniu wg zasady obowiązującej pomiędzy NFZ i świadczeniodawcami (§ 26 pkt 1 zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne), tj. wyłącznie za jedną grupę w czasie pobytu w szpitalu. Wobec czego organ przyjął grupę najwyżej wycenioną – L30. Natomiast w zakresie porady specjalistycznej - urologia (JGP W 11 Świadczenia specjalistyczne 1-go typu) stwierdził, że stanowi świadczenie opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Co do transportu sanitarnego tzw. "dalekiego" stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki do jego realizacji uregulowane w zarządzeniu nr 177/2019/DSOZ Prezesa NFZ z 30 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna, wobec czego wydatku tego nie uwzględnił w kwocie zwrotu.
Zdaniem strony, świadczenia udzielone skarżącej nie stanowią jednego świadczenia rozliczanego przez NFZ (art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 4 ustawy o świadczeniach), lecz podlegają rozliczeniu każde w pełnej wysokości. Ponadto bezzasadnie organ pominął koszty transportu sanitarnego w sposób arbitralny uznając, że placówka medyczna w N. nie była właściwa ze względu na tryb udzielanych świadczeń. Wedle skarżącej, przywołane przez organ zarządzenia Prezesa NFZ nie mają zastosowania do transgranicznej opieki zdrowotnej, ta bowiem nie ma charakteru umownego, lecz jej źródłem jest ustawa.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności Sąd zauważa, że warunki i zakres przysługujących obywatelom świadczeń określa ustawa o świadczeniach, z którymi korespondują przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2011 r. nr 2011/24/UE w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz.Urz.UE L z 4 kwietnia 2011 r., poz. 88, s. 450, dalej "dyrektywa 2011/24", implementowana do krajowego systemu prawnego ustawą z 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1491). Ustawa implementująca wprowadziła dla świadczeniobiorców możliwość uzyskania zwrotu kosztów (art. 42b ustawy o świadczeniach). W art. 7 ust. 1 dyrektywy 2011/24 wskazano zaś, że państwo członkowskie ubezpieczonego zapewnia zwrot kosztów poniesionych przez ubezpieczonego, który korzysta z transgranicznej opieki zdrowotnej, jeżeli dana opieka zdrowotna mieści się w zakresie świadczeń, do których ubezpieczony jest uprawniony w państwie członkowskim ubezpieczenia. Podkreślić należy, że na podstawie powołanego przepisu ubezpieczony, korzystający ze świadczeń na terenie państwa ubezpieczenia, nie powinien być dyskryminowany w stosunku do pacjenta korzystającego ze świadczeń na terenie innego niż państwo ubezpieczenia państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 2011/24 do państwa członkowskiego ubezpieczenia należy rozstrzygnięcie o pokryciu kosztów i poziomie pokrycia kosztów opieki zdrowotnej, do której ubezpieczony jest uprawniony, czy to na szczeblu lokalnym, regionalnym czy krajowym, niezależnie od tego, gdzie opieka zdrowotna została świadczona. Koszty transgranicznej opieki zdrowotnej są zwracane lub płacone bezpośrednio przez państwo członkowskie ubezpieczenia do poziomu, na którym koszty byłyby pokryte przez państwo członkowskie ubezpieczenia, gdyby ta sama opieka zdrowotna była świadczona na jego terytorium i w takiej wysokości, aby nie przekroczyć rzeczywistego kosztu otrzymanej opieki zdrowotnej (art. 7 ust. 4 dyrektywy 2011/24). W myśl art. 7 ust. 6 dyrektywy 2011/24 do celów przepisów ust. 4 państwa członkowskie muszą mieć przejrzysty mechanizm obliczania kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej, które mają być zwrócone ubezpieczonemu przez państwo członkowskie ubezpieczenia. Mechanizm ten musi być oparty na obiektywnych, niedyskryminacyjnych, znanych z góry kryteriach i stosowany na odpowiednim (lokalnym, regionalnym lub krajowym) poziomie administracyjnym.
Zgodnie z art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG, zwanego dalej "zwrotem kosztów. W myśl natomiast art. 42c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ustęp 3 tego artykułu wskazuje, że w przypadku gdy wniosek o zwrot kosztów dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, o których mowa w art. 42b ust. 1, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie.
Zwrot kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej jest zatem dokonywany w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Od 1999 r. obowiązuje bowiem w polskim porządku prawnym dotyczącym ochrony zdrowia zasada rozdzielenia funkcji płatnika i świadczeniodawcy (art. 14, art. 113, art. 114 ust. 1, art. 116, art. 117 ustawy o świadczeniach), a proces zakupu świadczeń zdrowotnych jest oparty na zasadzie kontraktowania świadczeń medycznych przez płatnika - NFZ u świadczeniodawców (art. 132 ustawy o świadczeniach). Zasady zawierania umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych określa ustawa o świadczeniach (Dział IV ustawy o świadczeniach). Wartość świadczenia zdrowotnego zależy od liczby jednostek rozliczeniowych przypisanych świadczeniu (taryfikacja) oraz ich ceny negocjowanej ze świadczeniodawcą (podmiotem leczniczym). W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej stosowana jest głównie opłata za poradę diagnostyczną, zaś leczenie szpitalne jest rozliczane w oparciu o system jednorodnych grup pacjentów (JGP). Taryfikacja należy do kompetencji odrębnego organu - Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Prezesowi NFZ przydana została ustawowa kompetencja określenia szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia świadczeniodawców (art. 146 ustawy o świadczeniach).
Świadczenia gwarantowane i procedury medyczne zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 290; dalej: "rozporządzenie z zakresu leczenia szpitalnego"), w rozporządzeniu z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 357 ze zm.; dale: "rozporządzenie AOS") oraz w rozporządzeniu z 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowa opieka zdrowotna (Dz. U. z 2019, poz. 736 ze zm.; dalej: "rozporządzenie POZ"). W czasie realizacji świadczeń zdrowotnych skarżącego obowiązywały m.in.: zarządzenie Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ z 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne (dalej: zarządzenie nr 55/2021/DSOZ), gdzie zgodnie z § 26 pkt 1) wykazywanie przez świadczeniodawcę świadczeń do rozliczenia odbywa się zgodnie z zasadą, że w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a do zarządzenia; zarządzenie Prezesa NFZ nr 177/2019/DSOZ z 30 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna (dalej: "zarządzenie nr 177/2019/DSOZ"). Zgodnie z § 2 pkt 22) transport sanitarny w poz oznacza świadczenie gwarantowane polegające na zapewnieniu świadczeniobiorcom przewozu środkiem transportu sanitarnego do najbliższego świadczeniodawcy, udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem, w przypadkach określonych przepisami art. 41 ust. 1 i 2 ustawy świadczeniach oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia POZ, organizowane na zasadach określonych w odrębnych przepisach i realizowane w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ), na podstawie zlecenia lekarza POZ, od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Z kolei transport sanitarny "daleki" w POZ oznacza transport sanitarny w POZ realizowany wyłącznie w sytuacjach określonych w § 28 ust. 2 (§ 2 pkt 23). Realizowanie transportu sanitarnego określa Oddział 3.5 tego zarządzenia.
Organ prawidłowo ustalił, że świadczenia transgranicznej opieki zdrowotnej były udzielone stronie zarówno w grupie świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne jak i w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Właściwie ocenił dokumentację i wyjaśnienia strony przedstawione w toku postępowania prowadzonego z wniosku o zwrot kosztów udzielonych świadczeń transgranicznej opieki zdrowotnej.
Z przedstawionych przez stronę dokumentów i ustaleń organu wynika, że w dniu 8 czerwca 2021 r. stronie udzielono porady specjalistycznej w zakresie urologii, w wyniku której lekarz specjalista z placówki medycznej w N. podjął decyzję diagnostyczną – wydał skierowanie do szpitala, zgodnie z warunkami rozporządzenia AOS oraz zarządzenia nr 182/2019/DSOZ – czego nie kwestionuje ani organ, ani strona. Wycena tego świadczenia dokonana przez organ jest prawidłowa.
W świetle przywołanych przepisów dyrektywy 2011/24 oraz ustawy o świadczeniach i szczegółowych zasad rozliczania świadczeń gwarantowanych w kraju ubezpieczenia (RP) organ również prawidłowo uznał, że koszty świadczeń udzielonych w ramach jednego pobytu w szpitalu, wskazanych w załączniku nr 1a do rozporządzenia nr 55/2021/DSOZ, należy rozliczyć wg świadczenia o najwyższej wycenie, tj. JGP L30.
Uzasadniona jest także ocena organu co do braku podstaw zwrotu kosztów transportu sanitarnego. Zgodnie z art. 42b ust. 3 ustawy o świadczeniach warunkiem otrzymania zwrotu kosztów jest uzyskanie przez świadczeniobiorcę, przed skorzystaniem ze świadczenia, o którym mowa w ust. 1, podlegającego zwrotowi kosztów, odpowiedniego skierowania lub zlecenia na przejazd środkami transportu sanitarnego, zgodnie z art. 32, at. 33 ust. 1, art. 33a ust. 1, art. 41 lub art. 57-59 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 31d. Transport sanitarny reguluje art. 41 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorcy, zgodnie z którym na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego, w tym lotniczego, do najbliższego podmiotu leczniczego, o którym mowa w przepisach o działalności leczniczej, udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem w przypadkach: 1) konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w podmiocie leczniczym; 2) wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia (ust. 1). Podkreślenia wymaga, że transport sanitarny nie jest świadczeniem zdrowotnym, natomiast stanowi świadczenie opieki zdrowotnej gwarantowane, czyli finansowane ze środków publicznych w różnym stopniu. Zgodnie z przyjętą w prawie krajowym formułą finansowania takich świadczeń zasadniczo transport sanitarny jest tzw. świadczeniem towarzyszącym, o którym mowa w art. 5 pkt 38) ustawy o świadczeniach. Wyjątek dotyczy transportu sanitarnego w ramach udzielania świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, co potwierdza treść § 8 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2020 r., poz. 320). Stanowi on, że świadczeniodawca, w przypadkach określonych w ustawie oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 31d ustawy, zapewnia transport sanitarny w ramach kwoty zobowiązania określonej w umowie, z wyjątkiem świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, jeżeli nie zawarli oni odrębnej umowy.
W sprawie transport sanitarny został zlecony i wykonany w dniu realizacji wszystkich świadczeń zdrowotnych, tj. 8 czerwca 2021 r. W treści zlecenia lekarz wskazał, że celem transportu sanitarnego jest potrzeba kontynuacji leczenia (kontynuowania leczenia w danym zakładzie lub przekazania do leczenia w innym zakładzie). Korzystnie dla strony organ stwierdził, że kwalifikację do zwrotu kosztów z tego tytułu należy ocenić w oparciu o § 28 ust. 2 pkt 3 zarządzenia nr 177/2019/DSOZ. Zgodnie z tym przepisem przedmiot umowy o udzielanie świadczeń transportu sanitarnego w POZ obejmuje również świadczenia transportu sanitarnego "dalekiego" w POZ, które obejmują przewozy w celu zapewnienia ciągłości sprawowanej opieki specjalistycznej realizowane z miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy do najbliższego, właściwego ze względu na zakres udzielanych świadczeń, świadczeniodawcy specjalistycznej opieki ambulatoryjnej i z powrotem, w przypadku, gdy z przyczyn uzasadnionych wskazaniami medycznymi, świadczeniobiorca winien pozostawać pod stałą opieką danego świadczeniodawcy i odległość między miejscem zamieszkania świadczeniobiorcy, a tym świadczeniodawcą przekracza łącznie tam i z powrotem 120 km. Strona nie przedstawiła dowodów, że podmiot leczniczy w N. jest najbliższy jej miejscu zamieszkania, co zakwestionował organ.
Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 8 k.p.a. jest bezzasadny. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji umożliwia kontrolę legalności, a postępowanie poprzedzające jej wydanie zostało przeprowadzone w sposób gwarantujący stronie dochowanie praw procesowych. Trzeba przy tym podkreślić, że postępowanie w sprawie zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej jest postępowaniem wnioskowym, zatem to na stronie spoczywa wykazanie spełnienia warunków takiego zwrotu. Organ dążył do wyjaśnienia wątpliwości w sprawie, wzywając stronę o uzupełnienie dokumentów i złożenie wyjaśnień. Prawa procesowe strony zostały w sprawie w pełni dochowane. Prezes NFZ, wbrew zarzutowi skargi, zastosował odpowiednie przepisy prawa do ustalonego stanu faktycznego i prawidłowo je zinterpretował. Sąd nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby wpływać na wynik sprawy. Za podstawę wyroku Sąd przyjął stan faktyczny ustalony przez organ.
Z tych względów Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI