III SA/Wr 1002/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-12-15
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia zdrowotneopieka transgranicznazwrot kosztówNFZNiemcyustawa o świadczeniachdyrektywa UE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę pacjentki na decyzję Prezesa NFZ dotyczącą zwrotu kosztów leczenia transgranicznego, uznając prawidłowość zastosowanych przez organ zasad rozliczeń.

Skarga dotyczyła decyzji Prezesa NFZ odmawiającej pełnego zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w Niemczech. Pacjentka domagała się zwrotu pełnej kwoty faktury, argumentując, że każde świadczenie powinno być rozliczone odrębnie. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o świadczeniach oraz dyrektywy UE, uznał, że organ prawidłowo zastosował zasady rozliczania świadczeń, refundując je według najwyżej wycenianej grupy zabiegów (L30) i odmawiając zwrotu kosztów transportu sanitarnego z powodu niespełnienia wymogów ustawowych.

Przedmiotem sprawy była skarga T.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z dnia 4 października 2021 r., która ustaliła kwotę należnego zwrotu poniesionych przez skarżącą kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w Niemczech w wysokości 985,20 zł. Skarżąca domagała się zwrotu pełnej kwoty 2.213,60 zł, wskazując na fakturę obejmującą poradę specjalistyczną, leczenie zachowawcze zaburzeń, transport sanitarny oraz inne koszty. Organ NFZ, opierając się na przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz zarządzeniach Prezesa NFZ, dokonał zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej najwyżej wycenianej grupie zabiegów (L30) w ramach leczenia szpitalnego, a także zwrócił koszt porady specjalistycznej. Odmówiono zwrotu kosztów transportu sanitarnego z powodu niespełnienia wymogów ustawowych. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że każde świadczenie powinno być rozliczone odrębnie i w pełnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, kontrolując legalność decyzji, uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy implementujące dyrektywę UE dotyczącą transgranicznej opieki zdrowotnej. Sąd podkreślił, że zwrot kosztów następuje w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach krajowych, a w przypadku gdy kilka świadczeń jest rozliczanych w ramach jednej grupy, podstawą zwrotu jest świadczenie najwyżej wyceniane. Sąd stwierdził również, że nie wykazano przesłanek do zwrotu kosztów transportu sanitarnego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w innym państwie członkowskim UE jest ograniczony do kwoty finansowania tych świadczeń w kraju ubezpieczenia, zgodnie z zasadami rozliczeń między NFZ a świadczeniodawcami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o świadczeniach oraz dyrektywy UE implementowanej do polskiego prawa, nakazują zwrot kosztów w wysokości odpowiadającej krajowym zasadom finansowania świadczeń. W przypadku kilku świadczeń rozliczanych w ramach jednej grupy, podstawą zwrotu jest świadczenie najwyżej wyceniane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami.

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadku gdy wniosek o zwrot kosztów dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie.

u.ś.o.z. art. 42b § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG.

Pomocnicze

Zarządzenie Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ art. 26 § pkt 1

W przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup.

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania do władzy publicznej.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie przez organ przepisów ustawy o świadczeniach i zarządzeń Prezesa NFZ dotyczących rozliczania świadczeń transgranicznych. Zwrot kosztów świadczeń powinien być ograniczony do kwoty finansowania tych świadczeń w kraju ubezpieczenia, według najwyżej wycenianej grupy zabiegów. Niespełnienie przez skarżącą przesłanek ustawowych do zwrotu kosztów transportu sanitarnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o konieczności zwrotu pełnej kwoty faktury za każde świadczenie odrębnie. Zarzut naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

zwrot kosztów następuje w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie [najwyżej wyceniane] nie wykazano przesłanek do uznania, że wnioskodawczyni należy się zwrot w zakresie transportu sanitarnego

Skład orzekający

Kamila Paszowska-Wojnar

przewodniczący

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

sprawozdawca

Andrzej Nikiforów

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad zwrotu kosztów leczenia transgranicznego w kontekście krajowych zasad rozliczeń świadczeń medycznych oraz warunków zwrotu kosztów transportu sanitarnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o świadczeniach i zarządzeń NFZ, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla obywateli korzystających z opieki medycznej za granicą, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Jak odzyskać pieniądze za leczenie za granicą? Sąd wyjaśnia zasady zwrotu kosztów przez NFZ.

Dane finansowe

WPS: 2213,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 1002/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1285
art. 42c, art. 42b
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Asesor WSA Andrzej Nikiforów, Anna Kuczyńska-Szczytkowska, (sprawozdawca), Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2021 r. Nr 2082/2021/DT w przedmiocie ustalenia kwoty należnego zwrotu poniesionych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim UE oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T.S. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ, organ) z dnia 4 października 2021 r., nr 2082/2021/DT ustalająca kwotę należnego zwrotu poniesionych przez stronę kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielnych w dniu 8 lipca 2021 r. w innym państwie członkowskim UE – Niemcy w wysokości 985,20 zł.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 42d ust. 1 w związku z art. 42c ust. 3 oraz art. 42b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1285, ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a.").
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych jej w dniu 8 lipca 2021 r. na terytorium Niemiec – na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach. Do wniosku dołączyła m.in:
1) oryginał faktury na kwotę 2.213,60 zł, wystawionej 8 lipca 2021 r. przez lek. M.C. z placówki [...], G., Niemcy, w języku niemieckim i polskim, za następujące usługi: porada specjalistyczna [...] (kwota 30,60 zł), JGP M19 Leczenie zachowawcze zaburzeń [...] (kwota 923 zł), transport sanitarny "daleki" na odległość (tam i z powrotem) 121-400 km (kwota 210 zł), [...] (kwota 1.050 PLN),
2) potwierdzenie wykonania przelewu na kwotę 2.213,60 zł, stanowiącego płatność za wystawioną fakturę;
3) kartę informacyjną leczenia z 8 lipca 2021 r.,
4) umowę cesji wierzytelności przyszłej, którą strona zawarła z M.C.. Przedmiotem umowy jest wierzytelność przyszła, jaką Cedent otrzyma od Dolnośląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ;
5) skierowanie do szpitala na oddział urologii wystawione w języku polskim w dniu 8 lipca 2021 r. przez lek. M.C., ze wskazanym rozpoznaniem: [...].;
6) skierowanie do poradni specjalistycznej urologicznej wystawione w dniu 8 lipca 2021 r. przez lek. M.C. ze wskazanym rozpoznaniem: Nietrzymanie moczu wysiłkowe, kod ICD-10: N39.3.;
7) zlecenie na transport sanitarny.
Odnosząc się do żądania zwrotu kosztów za udzielone świadczenie zdrowotne organ przywołał treść art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 1 pkt 1 i 42c ust. 3 ustawy o świadczeniach. Dalej podał, że zasady rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej między Funduszem a świadczeniodawcami reguluje zarządzenie nr 55/2021/DSOZ z dnia 31 marca 2021 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne. Organ zauważył, że zabiegi: leczenie zachowawcze [...] oraz [...] - małe zabiegi [...], znajdują się w obrębie tego samego katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a do zarządzenia Prezesa NFZ z 31 marca 2021 r., nr 55/2021/DSOZ. W konsekwencji ze względu na treść art. 42c ust. 1 pkt 1 oraz art. 42c ust. 3 ustawy o świadczeniach w zw. z zarządzeniem nr 55/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r., za podstawę zwrotu kosztów dla świadczeń objętych grupami M19 i L30 organ przyjął grupę zabiegów najwyżej wycenianą przez NFZ, czyli grupę L30 – małe zabiegi [...]. Natomiast w zakresie porady specjalistycznej [...] stwierdził, że stanowi ono świadczenie opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna i objęte jest innym katalogiem grup. Organ stwierdził, że nie jest należny wnioskowany zwrot kosztów transportu sanitarnego, ponieważ nie zostały spełnione zasady realizacji transportu sanitarnego, tzw. "dalekiego", uregulowane w zarządzeniu nr 177/2019/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna.
W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła organowi naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z ich treścią i prawidłową wykładnią, a to z uwagi na treść art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 4 ustawy o świadczeniach oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne, poprzez uznanie że skarżącej nie jest należny zwrot kosztów świadczeń w pełnej wysokości i osobno za każde wykonane świadczenie, osobno za każdy z trzech zabiegów (świadczeń) wskazanych szczegółowo w fakturze, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że wskazane świadczenia jako że nie stanowią jednego świadczenia rozliczanego przez NFZ (art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 4 ustawy) podlegają rozliczeniu każde w pełnej wysokości i odrębnie;
Wskazany jako podstawa prawna "redukcji" zwrotu za świadczenie medyczne art. 42c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ z 31 marca 2021 r. - zdaniem strony skarżącej - nie prowadzą do ustalenia zaniżonej kwoty jak przyjęto w zaskarżonej decyzji, a z treści uzasadnienia decyzji nie wynika podstawa i sposób ustalenia tej właśnie kwoty, która została wskazana w sposób arbitralny (dowolny – art. 8 k.p.a.) i co najmniej nieczytelny, z pominięciem należności za pozostałe z wykonanych zabiegów (świadczeń) w wysokości zgłoszonej we wnioskach i kwoty łącznej – jako sumy za wykonane zabiegi.
II. przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na błędną wykładnię i zastosowanie przepisów art. 42b ust. 1 i art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne i przyjęcie niekorzystnej dla strony - obywatela jego interpretacji - wykładni, tymczasem przepisy te nie wskazują przesłanek, na podstawie których organy NFZ powinny odmówić zwrotu kosztów świadczeń w pełnej wysokości za każde z nich odrębnie, a udzielonych w ramach transgranicznej opieki zdrowotnej na rzecz pacjenta w związku z zabiegiem wykonanym poza granicami kraju przez szpital zagraniczny, którego nie wiąże umowa w NFZ.
Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji albo zmianę poprzez ustalenie i zasądzenie na rzecz strony kwoty stanowiącej sumę za trzy wykonane odrębnie zabiegi (świadczenia), to jest na kwotę łączną 2.213,60 zł oraz o orzeczenie o kosztach postępowania oraz kosztach zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w przepisach prawa materialnego.
W sprawie bezsporne jest, że skarżąca 8 lipca 2021 r. uzyskała skierowanie do poradni specjalistycznej urologicznej wystawione przez lekarza wykonującego zawód w Niemczech w [...] w G. – Niemcy. W tej dacie i w tej samej placówce medycznej zostało też wystawione: 1) skierowanie do szpitala, oddział urologii, rozpoznanie: [...] 2) zlecenie na transport sanitarny skarżącej na trasie [...] ze względu na potrzebę kontynuacji leczenia (kontynuowanie leczenia w danym zakładzie lub przekazania do dalszego leczenia w innym zakładzie) wobec rozpoznania: [...].
Również w dniu 8 lipca 2021 r. i w ww. placówce medycznej w Niemczech zostały udzielone stronie świadczenia zdrowotne w warunkach szpitalnych (świadczenie udzielone w trybie oddziału dziennego urologii), co wynika z dołączonej przez skarżącą karty informacyjnej leczenia (sporządzonej w języku polskim i niemieckim). Z karty tej wynika także, że u skarżącej dokonano rozpoznania według [...] i zastosowano postępowania wg kodu ICD9CM: leczenie zachowawcze zaburzeń [...] i rozciągnięcie [...] JGP L30 ICD9 57.451; zabieg wykonany techniką endoskopową 00.94; porada specjalistyczna urologiczna JPG W11 typ 1; hospitalizacja jednego dnia w pozostałych przypadkach (5.08.05.0000176) JGP Hd6.
W fakturze wystawionej przez klinikę w Niemczech na rzecz skarżącej na łączną kwotę 2.213,60 zł ujęte zostały: 1) porada specjalistyczna urologiczna JPG W11 typ 1, 2) JGP M19 leczenie zachowawcze zaburzeń [...], 3) transport sanitarny "daleki" na odległość (tam i z powrotem) 121-400 km; 4) [...].
Organ, powołując się na zasady rozliczania transgranicznych świadczeń zdrowotnych wskazane w art. 42b i art. 43c ustawy o świadczeniach oraz obowiązujące na terytorium RP krajowe zasady rozliczania świadczeń, zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych skarżącej na terenie Niemiec wyliczył na łączną kwotę 985,20 zł, jako sumę świadczenia najwyżej wycenionego udzielonego w trakcie pobytu w szpitalu (zakres świadczeń: urologia - zespół chirurgii jednego dnia, produkt jednostkowy L30 małe zabiegi pęcherza moczowego) w kwocie 954,60 zł oraz świadczenia – porada specjalistyczna w zakresie urologii (zakres świadczeń – urologia – świadczenia w zakresie urologii, produkt jednostkowy W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu) w kwocie 30,60 zł. Za podstawę zwrotu kosztów organ przyjął grupę zabiegów najwyżej wycenianą przez NFZ, czyli grupę L30 – małe zabiegi pęcherza moczowego. Natomiast w zakresie porady specjalistycznej urologicznej (JGP W11 Świadczenia specjalistyczne 1-go typu) stwierdził, że stanowi ono świadczenie opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna i objęte jest innym katalogiem grup.
Zdaniem strony, należny jest jej zwrot kosztów świadczeń w pełnej wysokości i osobno za każde wykonane świadczenie, a także za transport.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności Sąd zauważa, że warunki i zakres przysługujących obywatelom świadczeń określa ustawa o świadczeniach. Powyższe koresponduje z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2011 r. nr 2011/24/UE w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz.Urz.UE L z 4 kwietnia 2011 r., poz. 88, s. 450, dalej "dyrektywa 2011/24", implementowaną do krajowego systemu prawnego ustawą z 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1491). Ustawa implementująca wprowadziła dla świadczeniobiorców możliwość uzyskania zwrotu kosztów (art. 42b ustawy o świadczeniach). W art. 7 ust. 1 dyrektywy 2011/24 wskazano zaś, że państwo członkowskie ubezpieczonego zapewnia zwrot kosztów poniesionych przez ubezpieczonego, który korzysta z transgranicznej opieki zdrowotnej, jeżeli dana opieka zdrowotna mieści się w zakresie świadczeń, do których ubezpieczony jest uprawniony w państwie członkowskim ubezpieczenia. Podkreślić należy, że na podstawie powołanego przepisu ubezpieczony, korzystający ze świadczeń na terenie państwa ubezpieczenia, nie powinien być dyskryminowany w stosunku do pacjenta korzystającego ze świadczeń na terenie innego niż państwo ubezpieczenia państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jeśli zatem w państwie ubezpieczenia ubezpieczony, aby być uprawnionym do danego rodzaju świadczenia, powinien spełnić określone warunki, to takie same warunki powinien też spełnić ubezpieczony korzystający z transgranicznej opieki zdrowotnej, aby - w następstwie, być uprawnionym do zwrotu kosztów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 161/21). Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 2011/24 do państwa członkowskiego ubezpieczenia należy rozstrzygnięcie o pokryciu kosztów i poziomie pokrycia kosztów opieki zdrowotnej, do której ubezpieczony jest uprawniony, czy to na szczeblu lokalnym, regionalnym czy krajowym, niezależnie od tego, gdzie opieka zdrowotna została świadczona. Koszty transgranicznej opieki zdrowotnej są zwracane lub płacone bezpośrednio przez państwo członkowskie ubezpieczenia do poziomu, na którym koszty byłyby pokryte przez państwo członkowskie ubezpieczenia, gdyby ta sama opieka zdrowotna była świadczona na jego terytorium i w takiej wysokości, aby nie przekroczyć rzeczywistego kosztu otrzymanej opieki zdrowotnej (art. 7 ust. 4 dyrektywy 2011/24). W myśl art. 7 ust. 6 dyrektywy 2011/24 do celów przepisów ust. 4 państwa członkowskie muszą mieć przejrzysty mechanizm obliczania kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej, które mają być zwrócone ubezpieczonemu przez państwo członkowskie ubezpieczenia. Mechanizm ten musi być oparty na obiektywnych, niedyskryminacyjnych, znanych z góry kryteriach i stosowany na odpowiednim (lokalnym, regionalnym lub krajowym) poziomie administracyjnym.
Zgodnie z art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG, zwanego dalej zwrotem kosztów. W myśl natomiast art. 42c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ustęp 3 tego artykułu wskazuje, że w przypadku gdy wniosek o zwrot kosztów dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, o których mowa w art. 42b ust. 1, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie. Zwrot kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej jest zatem dokonywany w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Stosownie do § 26 pkt 1) zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ z 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne (dalej: "zarządzenie nr 55/2021/DSOZ) wykazywanie przez świadczeniodawcę świadczeń do rozliczenia odbywa się zgodnie z zasadą, że w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup, określonego w załączniku do zarządzenia. W zarządzeniu Prezesa NFZ nr 182/2019/DSOZ z 31 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna (dalej: "zarządzenie nr 182/2019/DSOZ"), wskazano, że pod pojęciem świadczenia specjalistycznego pierwszorazowego rozumie się m.in. podjęcie decyzji diagnostycznej, w tym skierowanie do szpitala (§ 2 pkt 29 lit. a). Świadczenia gwarantowane i procedury medyczne zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 290; dalej rozporządzenie z zakresu leczenia szpitalnego), w rozporządzeniu z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 357 ze zm.; dalej rozporządzenie AOS).
W sprawie organ prawidłowo ustalił, że świadczenia transgranicznej opieki zdrowotnej były udzielone stronie zarówno w grupie świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne jak i w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Właściwie ocenił dokumentację i wyjaśnienia strony przedstawione w toku postępowania prowadzonego z wniosku o zwrot kosztów udzielonych świadczeń transgranicznej opieki zdrowotnej.
Z przedstawionych przez stronę dokumentów i ustaleń organu wynika, że w dniu 8 lipca 2021 r. udzielono stronie porady specjalistycznej w zakresie urologii (lp. 57 – porada specjalistyczna urologii, zał. Nr 1 do rozporządzenia AOS, § 2 pkt 29 oraz załącznik - W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu - do zarządzenia nr 182/2019/DSOZ), w wyniku której lekarz specjalista z placówki medycznej w Niemczech podjął decyzję diagnostyczną – wydał skierowanie do szpitala, zgodnie z warunkami rozporządzenia AOS oraz zarządzenia nr 182/2019/DSOZ – czego nie kwestionuje ani organ, ani strona. Wycena tego świadczenia dokonana przez organ jest prawidłowa.
Podobnie, właściwe jest rozstrzygnięcie organu w zakresie świadczeń – leczenie szpitalne. Skarżąca z związku z rozpoznaniem medycznym: N39.3 – Nietrzymanie moczu wysiłkowe, w dniu 8 lipca 2021 r. w klinice na terenie Niemiec została poddana zabiegowi, tj. [...] JGP L30 oraz procedurze oznaczonej JGP M19 Leczenie zachowawcze zaburzeń statyki narządu rodnego. W świetle przywołanych przepisów dyrektywy 2011/24 oraz ustawy o świadczeniach i szczegółowych zasad rozliczania świadczeń gwarantowanych w kraju ubezpieczenia (RP) organ prawidłowo i na korzyść strony orzekł o zwrocie kosztów skarżącej jedynie za świadczenie, które było refundowane w najwyższej wysokości, tj. L30. Wartość tego świadczenia została bowiem określona – w załączniku do zarządzenia nr 55/2021/DSOZ – na 1004 punkty w odniesieniu do "leczenie jednego dnia". Grupa JGP M19 – według zarządzenia nr 55/2021/DSOZ – nie jest możliwa do rozliczenia w trybie "leczenie jednego dnia".
Zgodnie z art. 42c ust. 6 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy dla danego świadczenia gwarantowanego istnieje na terenie kraju zróżnicowanie wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach między podmiotem zobowiązanym do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych a świadczeniodawcami, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia objętego wnioskiem o zwrot kosztów, o którym mowa w art. 42d ust. 1. Nie może być więc wątpliwości, że skoro grupa JGP M19 nie jest w ogóle możliwa do rozliczenia w trybie "leczenie jednego dnia" to tym samym kwotę zwrotu należało ustalić według wartości punktowej świadczenia L30.
W sprawie nie było także podstaw do zwrotu kosztów transportu sanitarnego w wysokości 210 zł. Zgodnie z przyjętą w prawie krajowym formułą zawartą w art. 5 pkt 38 ustawy o świadczeniach, transport sanitarny jest zasadniczo tzw. świadczeniem towarzyszącym udzielanemu świadczeniu gwarantowanemu, jeżeli konieczność jego zapewnienia wynika z warunków określonych dla danego świadczenia gwarantowanego. W myśl art. 41 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorcy, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego, w tym lotniczego, do najbliższego podmiotu leczniczego, o którym mowa w przepisach o działalności leczniczej, udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem, w przypadkach: 1) konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w podmiocie leczniczym; 2) wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia. Ponadto świadczeniobiorcy, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego – w przypadku dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającej korzystanie ze środków transportu publicznego, w celu odbycia leczenia – do najbliższego podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem (art. 41 ust. 2 u.ś.o.z.).
Z załączonych do akt dokumentów nie wynika konieczność podjęcia przez skarżącą natychmiastowego leczenia ani też konieczność wynikająca z potrzeby zachowania ciągłości leczenia. Natomiast praktyka urologiczna w G. z uwagi na zamieszkiwanie strony w R. nie jest najbliższym podmiotem leczniczym udzielającym świadczeń z zakresu objętego wnioskiem. Skarżąca nie wykazała również, aby cierpiała na dysfunkcję narządu ruchu uniemożliwiającą korzystanie ze środków transportu publicznego. Powyższe wskazuje na brak przesłanek do uznania, że wnioskodawczyni należy się zwrot w zakresie transportu sanitarnego.
Z tych względów kwota 210 zł tytułem poniesionego kosztu transportu sanitarnego nie mogła zostać uwzględniona w kwocie zwrotu kosztów leczenia.
Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 8 k.p.a. jest bezzasadny. Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób gwarantujący stronie dochowanie praw procesowych. Trzeba przy tym podkreślić, że postępowanie w sprawie zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej jest postępowaniem wnioskowym, zatem to na stronie spoczywa wykazanie spełnienia warunków takiego zwrotu. Prawa procesowe strony zostały w sprawie w pełni dochowane. Prezes NFZ, wbrew zarzutowi skargi, zastosował odpowiednie przepisy prawa do ustalonego stanu faktycznego i prawidłowo je zinterpretował. Za podstawę wyroku Sąd przyjął stan faktyczny ustalony przez organ.
Przedstawione w sprawie stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem zaprezentowanym w wyrokach: WSA we Wrocławiu z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 295/21, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Go 177/22, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 października 2022 r., II SA/Go 468/22 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Adminstracyjnych)
Z tych względów Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI