III SA/Wr 844/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na uchwałę Zarządu Powiatu dotyczącą opinii o zaliczeniu drogi do kategorii gminnej, uznając brak interesu prawnego skarżącej.
Skarżąca E. L. wniosła skargę na uchwałę Zarządu Powiatu Zgorzeleckiego wyrażającą pozytywną opinię o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych. Zarzucała naruszenie jej interesu prawnego poprzez potencjalne pozbawienie dostępu do drogi publicznej. Sąd uznał jednak, że uchwała Zarządu Powiatu ma charakter jedynie niewiążącej opinii i nie narusza bezpośrednio interesu prawnego skarżącej, co skutkowało odrzuceniem skargi z powodu braku legitymacji procesowej.
Sprawa dotyczyła skargi E. L. na uchwałę Zarządu Powiatu Zgorzeleckiego z dnia 21 września 2021 r., nr 385/2021, w przedmiocie wyrażenia opinii dotyczącej propozycji zaliczenia drogi położonej na działce nr [...]/[...] do kategorii dróg gminnych. Skarżąca podnosiła szereg zarzutów, w tym dotyczących braku tytułu własności gminy, niespełniania warunków bezpieczeństwa, braku prawomocnego rozstrzygnięcia o własności działki oraz naruszenia jej interesu prawnego w dostępie do drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił odrzucić skargę. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, skarga może być wniesiona tylko przez osobę, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, aby zaskarżona uchwała, będąca jedynie niewiążącą opinią, naruszyła jej indywidualny i aktualny interes prawny. Uchwała Zarządu Powiatu nie przesądza ostatecznie o kategorii drogi, a jedynie stanowi opinię poprzedzającą uchwałę Rady Gminy. Brak jest zatem bezpośredniego wpływu tej opinii na sytuację prawną skarżącej, co skutkuje brakiem legitymacji procesowej do jej zaskarżenia. Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą skarga wniesiona przez podmiot nieposiadający legitymacji procesowej podlega odrzuceniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Zarządu Powiatu, będąca jedynie niewiążącą opinią, nie narusza bezpośrednio interesu prawnego skarżącej, ponieważ nie kształtuje jej sytuacji prawnej i nie przesądza ostatecznie o kategorii drogi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała Zarządu Powiatu ma charakter opinii i nie wywołuje skutków prawnych, które mogłyby naruszyć indywidualny interes prawny skarżącej. Legitymacja skargowa wymaga wykazania bezpośredniego naruszenia interesu prawnego, co w tym przypadku nie nastąpiło.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
u.s.p. art. 87 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 87 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.p. art. 32 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
u.d.p. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 7a § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 10 § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Ustawa z dnia 25 marca 1985 r. o drogach publicznych art. 2a § 2
Ustawa z dnia 25 marca 1985 r. o drogach publicznych art. 7 § 1
prawo budowlane art. 5 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Prawo budowlane
u.p.z.p. art. 2 § 12
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.g.n. art. 4 § 3a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Zarządu Powiatu ma charakter niewiążącej opinii i nie narusza bezpośrednio interesu prawnego skarżącej. Skarżąca nie wykazała naruszenia swojego indywidualnego i aktualnego interesu prawnego. Brak legitymacji procesowej skarżącej.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej poprzez potencjalne pozbawienie dostępu do drogi publicznej. Naruszenie przepisów dotyczących własności działki, bezpieczeństwa ruchu, planowania przestrzennego i dostępu do drogi publicznej.
Godne uwagi sformułowania
uchwała ta stanowi podjęty w sprawach z zakresu administracji publicznej akt organu jednostki samorządu terytorialnego inny niż akt prawa miejscowego nie jest to skarga powszechna (actio popularis) służąca każdemu, kto zarzuca wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale musi być realne i aktualne zaskarżona uchwała jako opinia nie wprowadziła bowiem żadnych zmian w zakresie kategorii spornej drogi opinia ta nie ma wiążącego charakteru Zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu, jako niewiążąca opinia, nie przesądza o treści przyszłej uchwały Rady Gminy w sprawie zaliczenia/pozbawienia kategorii dróg gminnych.
Skład orzekający
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi w sprawach administracyjnych, w szczególności w kontekście uchwał organów samorządowych o charakterze opinii. Podkreślenie wymogu wykazania interesu prawnego i legitymacji procesowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Zarządu Powiatu o charakterze opinii w sprawie dróg publicznych. Interpretacja interesu prawnego może być szersza w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z legitymacją procesową i interesem prawnym w kontekście uchwał samorządowych. Jest to typowa sprawa dla prawników procesualistów, ale mniej interesująca dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 844/21 - Postanowienie WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-04-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anna Kuczyńska-Szczytkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych 6392 Skargi na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 87 i 88 ustawy o samorządzie powiatowym) Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane II GSK 1205/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-28 Skarżony organ Zarząd Powiatu Treść wyniku *Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 58 par. 1 pkt 5a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. L. na uchwałę Zarządu Powiatu Zgorzeleckiego z dnia 21 września 2021 r., nr 385/2021 w przedmiocie wyrażenia opinii dotyczącej propozycji zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych postanawia: odrzucić skargę. Uzasadnienie Zarząd Powiatu Zgorzeleckiego (dalej także: Zarząd Powiatu, organ) w dniu 21 września 2021 r. podjął uchwałę nr 385/2021 w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej propozycji zaliczenia drogi położonej na działce o numerze ewidencyjnym [...]/[...], [...]-[...], obrąb [...]_[...], [...]; jednostka ewidencyjna: Miasto Zgorzelec, do kategorii dróg gminnych. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 2 ustawy dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm.). W § 1 uchwały wskazano, że opiniuje się pozytywnie propozycję zaliczenia do kategorii dróg gminnych drogę położoną w Zgorzelcu, na działce ewidencyjnej nr [...]/[...], [...]-[...], obręb [...]_[...], [...]; jednostka ewidencyjna: Miasto Zgorzelec. Pismem z 14 października 2021 r. E. L. (dalej także: skarżąca, strona skarżaca) powołując się na art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, złożyła skargę na opisaną wyżej uchwałę. Wskazała, że uchwała ta narusza jej interes prawny oraz przysługujące uprawnienie do prawnego i realnego zagwarantowania dostępu do "[...]" drogą publiczną, przez wydanie pozytywnej opinii zaliczenia do drogi gminnej, terenu na działce nr [...]/[...], podczas gdy: a) wykluczone było uznanie drogi na w/w działce nr [...]/[...] za drogę gminną, gdyż Gmina Miejska Zgorzelec na dzień podjęcia uchwały nie posiadała tytułu własności do działki drogowej i wzniesionej na niej budowli drogowej (zaskarżona uchwała narusza art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 25 marca 1985 r. o drogach publicznych); b) wykluczone było uznanie drogi na w/w działce nr [...]/[...] za drogę gminną, gdyż droga ta nie spełnia wymaganych warunków bezpieczeństwa dla pieszych i ruchu kołowego, w szczególności dla pojazdów osobowych, a jej teren stanowi faktycznie plac manewrowy dla Tirów, które wobec braku faktycznego, skutecznego wydzielenia oraz prawidłowego oznakowania krawędzi drogi wjeżdżają poprzecznie na jej teren na całej jej długości z obu stron - co powoduje szczególne zagrożenie dla innych pojazdów oraz pieszych; c) wykluczone było uznanie drogi na w/w działce nr [...]/[...] za drogę gminną, gdyż w chwili podejmowania przez Zarząd Powiatu zaskarżonej uchwały (21 września 2021 r.) brak było prawomocnego rozstrzygnięcia przed Sądem Rejonowym w Zgorzelcu (Wydz. Ksiąg Wieczystych) co do własności działki drogowej [...]/[...] ([...] Obr.[...]) Decyzja podziałowa nieruchomości nr [...]/[...] Burmistrza Miasta Zgorzelec z dnia 1 marca 2005 r. mówiąca o wydzieleniu w/w działki nie przenosiła sama z siebie tytułu własności na Gminę Miejską Zgorzelec. Gmina Zgorzelec po jej uprawomocnieniu nie wniosła zastrzeżenia do księgi wieczystej tej nieruchomości. Skutkiem prawnym (braku tej czynności sądowej) była sprzedaż gruntu przez właściciela (na którego wniosek m.in działka drogowa [...]/[...] została wydzielona) na rzecz prywatnego podmiotu. W akcie notarialnym zbywający oświadczył, że nieruchomość jest wolna od wszelkich obciążeń i roszczeń, czyli nie poinformował nabywcy o istnieniu decyzji podziałowej i obciążeniu wynikającym z art. 98 ugn; d) wykluczone było uznanie drogi na w/w działce nr [...]/[...] za drogę gminną, gdyż "została ona wybudowana przez inwestora bez tytułu prawnego, ani bez wiedzy i zgody Gminy Miejskiej Zgorzelec" (tak stwierdził Burmistrz Zgorzelca w piśmie z dnia 5 lipca 2021 r. - str. 2 pisma w załączeniu) do Wojewody Dolnośląskiego w prowadzonej przez Wojewodę sprawie nr [...]; e) wniosek o wydanie zaskarżonej opinii złożył Burmistrz Zgorzelca, który będąc stroną postępowania - w którym Starosta Zgorzelecki decyzją nr 293 z dnia 25 sierpnia 2017 r. zatwierdził projekt zabudowy działki nr [...]/[...] i wydał pozwolenie na budowę stacji paliw firmie C. Sp. z o.o.- zrzekł się prawa wnoszenia jakichkolwiek uwag, będąc świadomy, że daje prawo i przyzwolenie na naruszenie prawa miejscowego (pismo - w załączeniu); Ponadto skarżąca wskazała, że zaskarżona uchwała narusza art. 7 ust. 1 w/w ustawy o drogach publicznych - przez zaniechanie przez Zarząd Powiatu Zgorzeleckiego, przed podjęciem zaskarżonej uchwały, wyjaśnienia i wzięcia pod uwagę wszystkich, wymienionych pod lit. "a" - "e", okoliczności mających istotny wpływ na treść podejmowanej uchwały, które to okoliczności wykluczały zaliczenie budowli drogowej na działce nr [...]/[...] do kategorii drogi gminnej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały lub stwierdzenie jej nieważności oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie z umożliwieniem jej wzięcia w niej udziału. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i orzeczenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Podkreślił, że wskazany w treści skargi interes skarżącej jest co najwyżej interesem faktycznym. Organ zauważył, że skarżąca jako podstawę skargi podaje szkody materialne związane z jej działalnością gospodarczą na skutek ruchu pojazdów ciężarowych. W piśmie procesowym z 17 stycznia 2022 r. skarżąca podtrzymała wniesioną skargę, wnioski w niej zawarte i argumentację. Dodała, że zaprzecza wszelkim twierdzeniom, zarzutom i wnioskom organu przedstawionym w odpowiedzi na skargę. Podkreśliła, że jej interes prawny wynika z szeregu norm prawnych (np. art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowalnego, art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 1 oraz art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych, art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 140 k.c. i art. 20, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP). Podkreśliła, że każda sprawa dotycząca skomunikowania "[...]" w sytuacji pozbawienia jej dostępu do drogi publicznej, jest sprawą w której posiada interes prawny. Wskazała, że uchwała nr 385/2021 Zarządu Powiatu Zgorzeleckiego z dnia 21 września 2021 r. zawierająca opinię dotyczącą działki nr [...]/[...] wiąże się ze skomunikowaniem "[...]". Dotyczy jej praw i dlatego zupełnie bezpodstawne i niezrozumiałe byłoby wykluczenie zaskarżenia przez nią tej uchwały. Podkreśliła, że okoliczność, że o zaliczeniu drogi decyduje Rada Gminy nie uwalnia Zarządu Powiatu od sprawdzenia, czy droga taka spełnia wszystkie warunki bycia drogą gminną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej: p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tj. inne niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W sprawie przedmiotem skargi była uchwała Zarządu Powiatu Zgorzeleckiego z dnia 21 września 2021 r. (nr 385/2021) w przedmiocie wyrażenia opinii dotyczącej propozycji zaliczenia drogi położonej na działce o numerze ewidencyjnym [...]/[...], [...]-[...], obrąb [...]_[...], [...]; jednostka ewidencyjna: Miasto Zgorzelec, do kategorii dróg gminnych. Uchwała ta stanowi podjęty w sprawach z zakresu administracji publicznej akt organu jednostki samorządu terytorialnego inny niż akt prawa miejscowego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 29 lipca 2009 r., sygn. akt. II SA/Gl 296/09, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 2 listopada 2015 r., sygn. akt. III SA/Kr 1823/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 528, dalej: u.s.p.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie przywołanego przepisu, umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje wtedy, gdy skarżący wykaże, że posiada interes prawny w zaskarżeniu aktu, a dalej, że jego interes prawny został naruszony postanowieniami zaskarżonej uchwały. Ze sformułowania przepisu art. 87 ust. 1 u.s.p. wynika, że nie jest to skarga powszechna (actio popularis) służąca każdemu, kto zarzuca wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Skarżąc uchwałę organu powiatu na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym strona skarżąca musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, pozbawia jej na przykład pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Skoro uprawnienie wynikające z art. 87 ust. 1 u.s.p. nie ma charakteru actio popularis to nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawem chronionego interesu lub uprawnienia. Podkreślić przy tym należy, że dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę organu otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale musi być realne i aktualne. W przeciwieństwie do postępowania sądowoadministracyjnego, toczącego się w następstwie skargi na rozstrzygnięcie podejmowane w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym na podstawie art. 87 ust. 1 u.s.p. wnoszący skargę musi wykazać się nie tylko własnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale i jednoczesnym jego naruszeniem. Dopiero to naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę organu otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania. Powtórzyć można za jednolitą i ugruntowaną linią orzeczniczą, że skarga wnoszona na podstawie art. 87 ust. 1 u.s.p. nie może być wnoszona w interesie publicznym. Ochrona interesu publicznego realizowana jest w trybie postępowania nadzorczego przez organ nadzoru (wyroki z dnia 13 lutego 2014 r., II SA/Sz 1380/13, z dnia 13 września 2012 r., II SA/Go 54/12, CBOSA). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 września 2012 r., II OSK 1446/12, interes prawny może mieć podstawy zarówno w przepisach prawa materialnego, przepisach prawa procesowego oraz przepisach prawa ustrojowego. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest wykazanie istniejącego już naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej. Wykazanie takie musi się wiązać ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa, którego naruszenie doprowadziło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 12 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2439/13, CBOSA). Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba podnieść, że to skarżąca powinna wykazać, że zaskarżoną uchwałą został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie, przy czym naruszenie to musi mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Trzeba bowiem jeszcze raz przypomnieć, że dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi natomiast do wniosku, że wnoszący skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały. Stroną w postępowaniu toczącym się ze skargi na uchwałę samorządową w trybie art. 87 ust. 1 u.s.p. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone już obecnie, a nie w przyszłości, co spowodowało następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie wykazała, że zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu w przedmiocie wyrażenia opinii dotyczącej propozycji zaliczenia drogi położonej na działce o numerze ewidencyjnym [...]/[...] do kategorii dróg gminnych narusza jej własny, indywidualny i aktualny interes prawny. Skarżąca nie wykazała bowiem związku między zaskarżoną uchwałą, a jej własną indywidualną sytuacją prawną, powodującego następstwo w postaci aktualnego ograniczenia lub pozbawienia skarżącej konkretnych uprawnień lub nałożenia na nią obowiązków, które już nastąpiło. Zdaniem skarżącej, każda sprawa dotycząca skomunikowania "[...]" w sytuacji pozbawienia jej dostępu do drogi publicznej, jest sprawą w której ona posiada interes prawny. Wskazała, że uchwała nr 385/2021 Zarządu Powiatu Zgorzeleckiego z dnia 21 września 2021 r. zawierająca opinię dotyczącą działki nr [...]/[...] wiąże się ze skomunikowaniem "[...]" i dostępem do drogi publicznej. Skarżąca – w ocenie Sądu – wskazała jednak na potencjalne i tylko ewentualne zagrożenia w zakresie dostępu do drogi publicznej, nie wykazała, że do takiego ograniczenia jej praw już doszło. Zaskarżona uchwała jako opinia nie wprowadziła bowiem żadnych zmian w zakresie kategorii spornej drogi. W ocenie Sądu, analiza zarzutów skarżącej zawartych tak w skardze, jak i piśmie z 17 stycznia 2022 r., a także analiza charakteru zaskarżonej uchwały, prowadzi do wniosku, że naruszenia interesu prawnego skarżącej nie można wywodzić z powołanych przez nią przepisów - art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowalnego, art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 1 oraz art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych, art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 140 k.c. i art. 20, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, przede wszystkim z racji tego, że zaskarżona uchwała ma charakter niewiążącej opinii. Zauważyć należy, że jak tego wymaga art. 7 ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r, poz. 1376 ze zm., dalej: u.d.p.) zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Niezłożenie opinii w przewidzianym terminie uznaje się za akceptację propozycji (art. 7a ust. 2 u.d.p.). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.p., organem właściwym do pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii jest organ właściwy do zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii. Stosownie zaś do art. 10 ust. 2 u.d.p. pozbawienia drogi jej kategorii dokonuje się w trybie właściwym do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii. Z powołanych uregulowań wynika zatem, że drogi gminne uzyskują swój status poprzez uchwałę rady gminy, która podejmowana jest po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Wskazać przy tym należy, że opinia ta nie ma wiążącego charakteru, co oznacza, że negatywna opinia nie stoi na przeszkodzie zaliczeniu lub pozbawieniu uchwałą rady gminy drogi do kategorii drogi gminnej (por. wyrok WSA w Białymstoku z 1 października 2009 r., II SA/Bk 297/09, CBOSA). W sprawie Zarząd Powiatu wydał opinię dotyczącą propozycji zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych na wniosek Burmistrza Miasta Zgorzelca. Zasięgnięcie takiej opinii było niezbędnym warunkiem formalnym do zaliczenia drogi do określonej kategorii (stosownie do treści art. 10 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 2 u.d.p.). Podkreślić przy tym należy, że do cech istotnych opinii odróżniających ją od innych form działania należy między innymi: jednostronność (w stosunku do adresata), brak rozstrzygnięcia zawierającego nakazy bądź zakazy określonego zachowania, cel nakierowany na wywołanie skutków faktycznych, a nie bezpośrednich skutków prawnych (polegających na spowodowaniu powstania, zmiany, ograniczenia bądź ustania czyjegoś prawa, uprawnienia lub obowiązku), opisowość zawartej w niej wypowiedzi - oświadczenia wiedzy zawierającego ocenę określonej sytuacji, stanu rzeczy bądź przedstawiającego opis jakiegoś zdarzenia, z określonego punktu widzenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z 25 stycznia 2006 r., I SA/Wa 318/05, CBOSA). Uzyskanie przy tym opinii właściwego zarządu powiatu nie jest niezbędne do podjęcia uchwały w sprawie zaliczenia lub pozbawienia kategorii drogi gminnej. Koniecznym warunkiem jest jedynie zwrócenie się przez organ o wydanie takiej opinii, przy czym zgodnie art. 7a ust. 2 u.d.p., niezłożenie opinii w przewidzianym terminie uznaje się za akceptację propozycji. Zaskarżona uchwała w żaden sposób nie wpływa zatem na interes prawny skarżącej, gdyż stanowi jedynie niewiążącą opinię w zakresie wniosku złożonego przez Burmistrza Miasta Zgorzelec, co potwierdza również sama skarżąca wskazując, że kompetencje do zmiany dotychczasowej kategorii drogi ma Rada Gminy. Zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu nie wywołuje żadnych skutków prawnych, nie jest ona wiążąca dla Rady Gminy, ma wyłącznie walor hipotetyczny, który nie kreuje aktualnej legitymacji skargowej po stronie skarżącej. Interes prawny nie może być bowiem uzależniony od wyniku ewentualnego, przyszłego postępowania administracyjnego. Zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu, jako niewiążąca opinia, nie przesądza o treści przyszłej uchwały Rady Gminy w sprawie zaliczenia/pozbawienia kategorii dróg gminnych. Nie kształtuje ona sytuacji prawnej podmiotów spoza systemu administracji publicznej, w tym właścicieli nieruchomości na terenie objętym tą uchwałą, nie narusza ich interesu prawnego (nie wpływa na chwilę obecną na ich prawo własności, wolność prowadzenia działalności gospodarczej, nie ogranicza dostępu do drogi publicznej), co mogłoby stanowić podstawę do wniesienia skargi w trybie art. 87 ust. 1 u.s.p. Podkreślić trzeba, że dopiero postanowienia uchwały organu gminy w przedmiocie pozbawienia kategorii drogi gminnej lub zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych, mogą kształtować sposób wykonywania prawa własności i tym samym ewentualnie naruszać interes prawny właścicieli nieruchomości na terenie objętym taką uchwałą, co jednak zawsze będzie wymagało indywidualnej oceny. W tym stanie rzeczy skarga, jako wniesiona przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej, nie mogła zostać przez Sąd rozpatrzona. Wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub § 2 p.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej wniesienia, stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, której brak skutkuje odrzuceniem skargi (por. wyrok NSA z 4 lutego 1998 r., sygn. SA/Bk 947/96, LEX nr 31892, postanowienie NSA z 19 maja 1998 r., I SA/Łd 78/98, LEX 36198). W postanowieniu z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. II FSK 1337/06 (LEX nr 384145) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odrzucenie skargi uznać należy tylko wtedy za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, np. skargę wniosła osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym przypadku tej legitymacji. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie po stronie skarżącej występuje oczywisty brak interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Zarządu Powiatu. Z uwagi na stwierdzony brak legitymacji skarżącej do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, Sąd odrzucił skargę, jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a Przedstawione w sprawie stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem zaprezentowanym w postanowieniu WSA w Łodzi z 20 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 813/20 (CBOSA), które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI