III SA/WR 815/22

III SA/Wr 815/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 743
par. 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności,  oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant: specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr 9001-2022-000699 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na rok 2021 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. Sp. z o.o. w M. (dalej: skarżąca, strona, spółka) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr 9001-2022-000699 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Świdnicy (dalej: Kierownik ARIMR, organ I instancji) z dnia 23 maja 2022 r. nr 0019-2022-000459 w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 (PRSK) na rok 2021.
Kierownik ARiMR decyzją z dnia 23 maja 2022 r. przyznał stronie płatność PRSK w ramach wariantu 7.3.13 w wysokości 43.444,62 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 3.935,38 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. Na mocy ww. decyzji organ ustalił również zwierzęta objęte zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż liczba zwierząt zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności PRSK wynosiła 119 sztuk, a liczba stwierdzonych sztuk zwierząt w ramach Wariantu 7.3.13 Owce rasy merynos polski w starym typie wyniosła 115 szt. Nieprawidłowość dotyczyła 4 sztuk i wynikała z nieterminowego zgłoszenia Kierownikowi ARiMR oświadczenia o zastąpieniu zwierząt. Wyliczona procentowa różnica między liczbą zadeklarowanych sztuk zwierząt, a liczbą zwierząt stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 3,48%. Należna kwota płatności w ramach tego wariantu została pomniejszona o 1.648,82 zł.
Następnie organ I instancji wskazał, że w gospodarstwie strony została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu kontrola w zakresie wzajemnej zgodności. Podstawą kontroli były ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ). Na podstawie wyników kontroli WIOŚ, stwierdzono nieprawidłowość (WPD.1.18.1) polegającą na stwierdzeniu w przypadku czasowego przechowywania obornika, że rolnik zlokalizował pryzmy w zagłębionym terenie lub na terenie o spadku powyżej 3% lub w miejscu piaszczystym lub podmokłym, lub w odległości mniejszej niż 25 m od linii brzegu wód powierzchniowych lub pasa morskiego lub ujęć wód, jeżeli nie ustanowiono strefy ochronnej na podstawie przepisów Prawa wodnego.
Z uwagi na stwierdzone w ramach przeprowadzonej kontroli w zakresie wzajemnej zgodności, nieprawidłowości całkowite kwoty płatności, zostały zmniejszone o 5%. Wynikało to z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. poz. 743 z późn. zm. – dalej rozporządzenie z 13 maja 2015 r.) i art. 39 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm. – dalej rozporządzenie nr 640/2014), w których określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności. I tak zgodnie z art. 97 i 99 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, płatność w ramach wariantu 7.3.13 została zmniejszona o 2.286,56 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania – w którym skarżąca zakwestionowała ustalenia kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ - zaskarżoną decyzją Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ podkreślił, że spór ogniskuje się wokół nałożonych przez organ sankcji za nieprzestrzeganie wymogów w ramach wzajemnej zgodności. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od 9 marca do 8 września 2021 r. w gospodarstwie rolnika stwierdzono uchybienia w przestrzeganiu wymogów wzajemnej zgodności. Kontrola ujawniła, że w gospodarstwie spółki naruszony został wymóg w obszarze I SMR nr 1, o którym mowa w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. W trakcie kontroli stwierdzono niezgodność WPD. 1.18.1. W uwagach do protokołu inspektorzy przeprowadzający kontrolę zawarli informację, że niezgodność została stwierdzona na podstawie wyników kontroli urzędowej przeprowadzonej przez Dolnośląski WIOŚ. Kontrolę WIOŚ przeprowadzono w związku z wnioskiem interwencyjnym na działce nr 814/9. Ustalenia pokontrolne zostały zawarte w protokole kontroli nr DW 21/2021 i wynika z nich, że podczas wizji terenowej działki ustalono, że na jej powierzchni magazynowany jest obornik. Ujawniono odciek z obornika, który grawitacyjnie spływał po polu na polną drogę, miejscami tworząc zastoiska. W dniu rozpoczęcia kontroli dokonano oględzin dwóch pryzm obornika, wokół których widoczne były zastoiska oraz rozlewiska odcieków. WIOŚ przeprowadził analizę nachylenia terenu, na którym magazynowany był obornik, stwierdzając, że nachylenie terenu wynosi więcej niż 3 %. W związku z powyższym uznano, że czasowe miejsce magazynowania obornika nie spełnia wymagań określonych w Programie działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu.
W tym stanie rzeczy, w wyniku inspekcji ARiMR oceniono wagę stwierdzonej niezgodności pod względem zasięgu, dotkliwości i trwałości, zgodnie z tabelą II załącznika nr 1 rozporządzenia z 13 maja 2015 r. i przypisano 3 punkty za zasięg stwierdzonej niezgodności, 5 punktów za dotkliwość oraz 5 punktów za trwałość uchybienia, co w sumie stanowiło 13 punktów. Organ odwoławczy podkreślił, iż wymieniony akt prawny nie pozwala na uznaniowe ustalanie przez organ wagi stwierdzonego uchybienia, bowiem ściśle określa liczbę punktów przypisywanych do każdej stwierdzonej niezgodności, a zatem inspektor stwierdzający daną nieprawidłowość jest zobligowany do zastosowania konkretnej liczby punktów zgodnie z przywołanym rozporządzeniem. Stosownie do § 5 powołanego rozporządzenia, wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności, określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w przypadku sumy 13 punktów wynosi 5%.
W tym miejscu organ zaznaczył, że zgodnie z art. 38 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 stwierdzone przez WIOŚ nieprawidłowości w rozumienie realizacji wymogów wzajemnej zgodności, muszą mieć odzwierciedlenie w raporcie z kontroli ARiMR. Tym samym w sytuacji, gdy ARiMR jako agencja płatnicza pozyskała informacje o nieprawidłowościach wykrytych przez inny organ kontrolny, ma obowiązek uznać je w ramach zasady wzajemnej zgodności. W niniejszym przypadku organ został poinformowany o ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w gospodarstwie rolnym strony, udokumentowanych protokołem kontroli.
Organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca pismem z dnia 29 listopada 2021 r. złożyła zastrzeżenia do wyników z kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności wskazując m. in., że pomiar wykonywany był bez udziału przedstawiciela spółki obok pryzm, a nie na miejscu składowania obornika oraz, że pracownicy WIOŚ błędnie określili nachylenie terenu. W odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego WIOŚ poinformował, że przedstawione przez spółkę argumenty nie zmieniają ustaleń kontroli, zatem zostanie wydana decyzja ustalająca opłatę podwyższoną.
Po zapoznaniu się z zastrzeżeniami i uzyskaniu dodatkowych wyjaśnień od WIOŚ odnośnie odmowy podpisania protokołu, Dyrektor ARiMR pismem z dnia 22 grudnia 2021 r. powiadomił stronę, że nie ma podstaw do usunięcia nieprawidłowości z raportu ARiMR.
Organ ponownie podkreślił, że nie był uprawniony do ponownego badania zasadności ustaleń dokonanych przez WIOŚ, tylko na podstawie art. 38 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, zobowiązany był wyniki kontroli WIOŚ odzwierciedlić w raporcie z kontroli ARiMR.
W skardze do Sądu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postepowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.- dalej k.p.a.) które mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a w szczególności braku zweryfikowania raportu kontroli WIOŚ oraz zastrzeżeń złożonych przez skarżącą;
2. prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 2137 ze zm. – dalej ustawa PROW 2014-2020) poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego w szczególności wyjaśnień skarżącej, która w zastrzeżeniach do raportu z czynności kontrolnych z dnia 29 listopada 2021 r. i 10 grudnia 2021 wskazywała, że kontrola przeprowadzona przez WIOŚ w gospodarstwie rolnym nie została przeprowadzona prawidłowo w konsekwencji sporządzony protokół kontroli zwierał błędy i w rezultacie nie został podpisany.
W uzasadnieniu skargi spółka zarzuca organowi, że nie przeprowadził samodzielnej kontroli w celu zweryfikowania sprzecznych stanowisk skarżącej i WIOŚ. Zarzuca organowi, że nie odniósł się do wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z dnia 29 listopada 2021r. Organ nie sprawdził czy kontrola WIOŚ został przeprowadzona w sposób prawidłowy, przez kompetentne osoby, za pomocą specjalistycznych urządzeń. Skarżąca poddała w wątpliwość prawidłowość wyliczenia przez WIOŚ stopnia nachylenia terenu oraz brak precyzyjności pomiarów przez dokonanie ich obok pryzm a nie w miejscu składowania obornika, pomiar dwóch pryzm a nie każdej z osobna, brak uwzględnienia różnorodności stopnia nachylenia terenu w poszczególnych częściach działki, brak dokonania szczegółowych pomiarów terenu. Ponadto wskazała, że niezgłoszenie w terminie zastąpienia zwierząt dotyczyło tylko 4 sztuk i nie wynikało z winy strony, lecz z winy pracownika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a."), obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd kontroluje legalność zaskarżonej decyzji, a w działaniu organu administracji w niniejszej sprawie nie dopatrzył się ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią powołane w niej i przytoczone przepisy prawa unijnego oraz krajowego, określające zasady i warunki przyznawania płatności rolnikom.
W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do zasadności przyznania płatności na rok 2021 z ich pomniejszeniem ze względu na stwierdzone uchybienia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności.
Zgodnie z art. 74 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20 – dalej rozporządzenie Nr 1306/2013) państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu. Do celów kontroli na miejscu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych lub beneficjentów. Po myśli art. 91 rozporządzenia Nr 1306/2013 w przypadku gdy beneficjent, o którym mowa w art. 92, nie przestrzega przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności, ustanowionych w art. 93, nakłada się na niego karę administracyjną. Z kolei art. 99 tego rozporządzenia stanowi, że karę administracyjną przewidzianą w art. 91 stosuje się w drodze zmniejszenia całkowitej kwoty płatności lub wykluczenia z płatności wymienionych w art. 92, które zostały lub mają zostać przyznane danemu beneficjentowi w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy, które złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowość. W celu obliczenia zmniejszeń i wykluczeń uwzględnia się dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność stwierdzonej niezgodności, jak również kryteria określone w ust. 2, 3 i 4.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, do organu I instancji wpłynął raport z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności. W raporcie, stwierdzono nieprzestrzeganie wymogów: (WPD.1.18.1) w przypadku czasowego przechowywania obornika, że rolnik zlokalizował pryzmy w zagłębionym terenie lub na terenie o spadku powyżej 3% lub w miejscu piaszczystym lub podmokłym, lub w odległości mniejszej niż 25 m od linii brzegu wód powierzchniowych lub pasa morskiego lub ujęć wód, jeżeli nie ustanowiono strefy ochronnej na podstawie przepisów Prawa wodnego.
Dla powyższej wykrytej niezgodności zastosowano w raporcie z czynności kontrolnych następującą ocenę punktową wagi wykrytych naruszeń: WPD.1.18 (WPD.1.18.1) - (według kryterium zasięgu 3 pkt, według kryterium dotkliwości 5 pkt, według kryterium trwałości 5 pkt). Przy czym wskazać należy, że pod pojęciem tych kryteriów należy rozumieć:
- kryterium zasięgu to kryterium oceny stwierdzonej niezgodności uwzględniające w szczególności czy dana niezgodność ma daleko idące konsekwencje, czy też ograniczają się one wyłącznie do danego gospodarstwa;
- kryterium dotkliwości to kryterium oceny stwierdzonej niezgodności pod względem znaczenia jej konsekwencji z uwzględnieniem celów wymogu lub normy, których przedmiotowa niezgodność dotyczy;
- kryterium trwałości to kryterium oceny stwierdzonej niezgodności pod względem długości okresu, w którym występują jej skutki lub możliwość wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków.
Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych zatwierdzonym niezgodnościom, wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności i jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia;
Zgodnie z załącznikiem nr 5: Wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom wynosi dla 13 pkt - 5%
Na podstawie rozporządzenia z dnia 13 maja 2015 r. i art. 39 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 5%.
Kwota pomniejszenia płatności z tytułu nieprzestrzegania norm i wymogów wyniosła 2.286,56 zł.
W ocenie Sądu powyższe rozstrzygnięcie, wbrew zarzutom skargi zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy, który obejmuje dowody istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kluczowe znaczenie mają tu ustalenia dokonane podczas kontroli WIOŚ dokonanej w dniach 9 marca – 2 kwietnia 2021 r., w gospodarstwie rolnym skarżącej, z której sporządzono protokół oraz raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności. W ustaleniach ww. kontroli stwierdzono między innymi, że niezgodność została stwierdzona na podstawie wyników kontroli urzędowej przeprowadzonej przez Dolnośląski WIOŚ. Kontrolę WIOŚ przeprowadzono w związku z wnioskiem interwencyjnym na działce nr 814/9. Na tej działce znajdowały się pryzmy obornika, wokół których powstały zastoiska i rozlewiska odcieków. Odcieki widoczne były w odległości ok. 50 m od magazynowania obornika, co wskazywało na spore nachylenie gruntu. Z uwagi na ściśle określone warunki przechowywania obornika bezpośrednio na gruncie, WIOŚ przeprowadził analizę nachylenia terenu, na którym magazynowany był obornik. W dniu 12 marca 2021 r. w obecności osoby upoważnionej do reprezentowania spółki inspektorzy WIOŚ przeprowadzili oględziny pryzm obornika oraz ustalili współrzędne geograficzne położenia pryzm. Przedmiotowe punkty zostały nałożone na poglądową mapę sytuacyjno-wysokościową. Po uwzględnieniu natomiast odległości pomiędzy wyznaczonymi punktami oraz różnic wysokości ich położenia, ustalili, że nachylenie terenu, na którym usytuowane są pryzmy wynosi więcej niż 3%
W związku z powyższym zasadnie uznano, że czasowe miejsce magazynowania obornika nie spełnia wymagań określonych w Programie działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu."
Zgodnie z art. 38 ust. 5 rozporządzenia nr 640/2014 - niezgodności uznaje się za stwierdzone, jeżeli zostały wykazane w wyniku jakiejkolwiek kontroli przeprowadzonej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub gdy właściwy organ kontrolny lub, w stosownych przypadkach, agencja płatnicza uzyskały informacje o tych niezgodnościach z innych źródeł.
Tym samym w sytuacji gdy ARiMR jako agencja płatnicza uzyska informacje o nieprawidłowościach wykrytych przez inny organ kontrolny, a dotyczących ww. aspektów ma obowiązek uznawać je w ramach zasady wzajemnej zgodności. W niniejszym przypadku organ został poinformowany o ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w gospodarstwie rolnym strony, udokumentowanych protokołem kontroli. W ustaleniach kontroli dokładnie wskazano jakie stwierdzono nieprawidłowości, tym samym na podstawie art. 38 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, organ zobowiązany był wyniki kontroli WIOŚ odzwierciedlić w raporcie z kontroli ARiMR.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji trafnie przeanalizowały całą zgromadzoną dokumentację i prawidłowo, na podstawie przeprowadzonych ww. kontroli ustaliły stan faktyczny i wysokość płatności na rok 2021 uwzględniając fakt, że odnotowano naruszenie norm i wymogów wzajemnej zgodności powodujące 5% zmniejszenie przedmiotowych płatności (art. 97 i 99 rozporządzenia nr 1306/2013, w związku z art. 42 rozporządzenia nr 640/2014).
Wbrew twierdzeniom skargi organy – w związku z zakwestionowaniem przez stronę ustaleń WIOŚ – odniosły się do tych zastrzeżeń. Wskazały bowiem na pouczenie zawarte w raporcie WIOŚ, zgodnie z którym przedsiębiorca mógł odmówić podpisania protokołu kontroli i w terminie 7 dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie, co wynika z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 995 ze zm.). Jednak jak wynika z zebranego materiału dowodowego, prezes zarządu otrzymał protokół w dniu 13 kwietnia 2021 r. zaś pismem z dnia 29 czerwca 2021 r. odmówił podpisania protokołu, zatem nie dochował ustawowego terminu.
Ponadto podczas trwającego postępowania wyjaśniającego z WIOŚ, Dyrektor ARiMR zwrócił się do WIOŚ o przekazanie informacji dotyczącej złożonego przez stronę pisma z dnia 29 listopada 2021 r. W odpowiedzi WIOŚ poinformował Dyrektora ARiMR we Wrocławiu, że przedstawione przez spółkę argumenty nie zmieniają ustaleń kontroli, zatem zostanie wydana decyzja ustalająca opłatę podwyższoną.
W tym miejscu należy wskazać, że jak wynika z pisma skarżącej z dnia 29 listopada 2021 r. poza ogólnie sformułowanymi zarzutami strona nie przedstawiła żadnych konkretnych dowodów, które podważałyby ustalenia WIOŚ. Ponadto skarżąca podnosi, że działka nie ma dużego nachylenia. Należy jednakże zaznaczyć, że fakt dużego nachylenia terenu wprost wynika nie tylko z protokołu WIOŚ ale również z raportu z czynności kontrolnych z wzajemnej zgodności w pozycji "Dane o położeniu ewidencyjnym działek". Raport z czynności kontrolnych ma moc prawną dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a. więc stanowi dowód tego co zostało w nim stwierdzone. Skarżąca poza ogólnym stwierdzeniem, że teren nie ma dużego nachylenia nie zdołała obalić domniemania prawdziwości danych zawartych w protokole i w raporcie.
W tym miejscu przypomnieć należy, że stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. Inspekcja Ochrony Środowiska prowadzi kontrole planowe i pozaplanowe. Do kontroli pozaplanowych zalicza się kontrole przeprowadzane na wniosek organów administracji publicznej lub podmiotów, o ile przepisy szczególne przewidują możliwość występowania z takim wnioskiem oraz interwencyjne (ust. 1b). Przez kontrole interwencyjne rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia (ust. 1c). Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.i.o.ś. z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej. Z kolei przepis art. 17 tej ustawy dotyczy współdziałania Inspekcji z innymi organami kontroli, zgodnie z którym Inspekcja Ochrony Środowiska współdziała w wykonywaniu czynności kontrolnych z innymi organami kontroli, w tym z Państwową Inspekcją Sanitarną, organami administracji państwowej i rządowej, organami samorządu terytorialnego, organami obrony cywilnej oraz organizacjami społecznymi. W ust. 2 pkt 2 wskazano, że współdziałanie to obejmuje w szczególności przekazywanie właściwym organom administracji państwowej i rządowej oraz organom samorządu terytorialnego informacji o wynikach kontroli przeprowadzonych przez Inspekcję Ochrony Środowiska.
W ocenie Sądu, ustalenia kontroli, zawarte w raporcie z czynności kontrolnych są prawidłowe i wyczerpujące. Organ szczegółowo opisał wskazane naruszenia, odwołując się do dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Obecnie wniesiona skarga nie formułuje żadnych nowych zarzutów dotyczących kwestii przyznania płatności lecz, co podkreśliła sama skarżąca, dotyczy kwestionowania przez nią ustaleń dokonanych w trakcie kontroli WIOŚ.
Przy czym, na prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie należy spojrzeć przez pryzmat art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju. To zaś powoduje, że zasady procedowania przez organy ARiMR ulegają istotnej modyfikacji względem ogólnych zasad zawartych w przepisach k.p.a. i skutkują nadaniem tej procedurze szczególnego charakteru. Zasadę prawdy materialnej, wynikającą żart. 7 k.p.a. i rozwiniętą w art. 77 § 1 tego kodeksu, zredukowano do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także obowiązek zebrania materiału dowodowego. W konsekwencji wskazaną zasadę ograniczono jedynie do obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organy w sprawach, jak przedmiotowa, nie mają obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie winny rozpatrzeć, przedłożony przez rolnika wniosek i wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności spełnia warunki do ich otrzymania.
Przyjęta w art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju zasada ciężaru dowodu leżącego po stronie postępowania nie odbiega od reguły dowodzenia przewidzianej w art. 6 Kodeksu cywilnego. W konsekwencji, ustawa wprowadziła do postępowania prowadzonego na podstawie jej przepisów elementy kontradyktoryjności, co oznacza, że to strona ma obowiązek udowodnić prawdziwość swoich twierdzeń. W przeprowadzonym postępowaniu skarżąca nie przedstawiła dowodów, które podważałyby ustalenia organów. Same zaś zarzuty są gołosłowne i abstrahują od materiału dowodowego, który został zgromadzony w przedmiotowym postępowaniu. Na jego podstawie został ustalony w sposób prawidłowy stan faktyczny.
Sąd pragnie podkreślić, że prawidłowe uznanie, że w sprawie doszło do stwierdzonych uchybień zawartych w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności implikowało organy do przyznania płatności na rok 2021 z ich pomniejszeniem ze względu na stwierdzone w raporcie uchybienia. Prawidłowo więc zastosowano sankcje wynikające z art. 97 i 99 rozporządzenia nr 1306/2013. polegające na zmniejszeniu całkowitej kwoty płatności. To zaś pociągnęło za sobą ustalenie, na podstawie § 5 ust 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. i art. 39 ust 1 rozporządzenia nr 640/2014, zmniejszenia w wysokości 5% łącznej kwoty przyznanej płatności.
Zasadnie organ przyjął, że liczba zwierząt zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności PRSK wynosiła 119 sztuk, a liczba stwierdzonych sztuk zwierząt w ramach Wariantu 7.3.13 Owce rasy merynos polski w starym typie wyniosła 115 szt. Nieprawidłowość dotyczyła 4 sztuk i wynikała z nieterminowego zgłoszenia Kierownikowi ARiMR oświadczenia o zastąpieniu zwierząt.
Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 9Dz. U. z 2015 r., poz. 415 z późn. zm. – dalej rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne" w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 zmiana zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach danej rasy lokalnej zwierząt może polegać jedynie na zastąpieniu, zgodnie z art. 30 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem zwierzętami tej samej rasy, jeżeli zwierzęta te spełniają warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Zastąpienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dokonuje się w terminie 40 dni od dnia powzięcia informacji o konieczności zastąpienia zwierzęcia (ust.2). Po myśli § 8 ust. 2 o zastąpieniu, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 2, rolnik informuje kierownika biura powiatowego Agencji w terminie 30 dni od dnia jego dokonania, składając kopię dokumentu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenia:1) rolnika, 2) podmiotu prowadzącego księgi hodowlane - w przypadku klaczy, loch, owiec matek i kóz matek, 3) podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - w przypadku krów, klaczy, owiec matek i kóz matek - zawierające wskazanie zwierząt, jakie zostały zastąpione i jakimi je zastąpiono. Z kolei § 8 ust. 3 w przypadku gdy zastąpienie, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 2, zostało dokonane w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, lecz przed dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o zastąpieniu, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 2, rolnik może poinformować kierownika biura powiatowego Agencji, dołączając do wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej kopię dokumentu, o którym mowa w § 20 ust. 3.
W rozstrzyganej sprawie skarżąca nie kwestionowała, że po terminie złożyła oświadczenia o zastąpieniu zwierząt. Okoliczność ta wynika także z postanowienia organu z dnia 23 maja 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zastąpieniu zwierząt. Zatem należna kwota płatności w ramach tego wariantu prawidłowo została pomniejszona o 1.648,82 zł
W ocenie Sądu organy wypełniły obowiązek wynikający z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawa PROW 2014-2020 i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Wydanie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie zostało poprzedzone zebraniem niezbędnego materiału dowodowego i wyczerpującą jego analizą, nieprzekraczającą granic swobody określonej w art. 80 k.p.a. Wnioski organu są spójne i logiczne.
Mając na uwadze powyższe, uznając że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.