III SA/Wr 812/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę pacjenta na decyzję Prezesa NFZ dotyczącą zwrotu kosztów leczenia transgranicznego, uznając prawidłowość zastosowanych przez organ zasad rozliczeń.
Sprawa dotyczyła skargi pacjenta R. W. na decyzję Prezesa NFZ ustalającą zwrot kosztów leczenia i transportu medycznego poniesionych w Niemczech. Pacjent domagał się zwrotu pełnej kwoty 2 213,60 zł, argumentując, że każde świadczenie powinno być rozliczane odrębnie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że zwrot kosztów powinien być obliczony zgodnie z krajowymi zasadami rozliczeń, uwzględniając najwyżej wyceniane świadczenie w ramach pobytu szpitalnego oraz odrzucając roszczenie o zwrot kosztów transportu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Przedmiotem skargi była decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) ustalająca kwotę zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych pacjentowi R. W. w Niemczech w wysokości 985,20 zł. Pacjent domagał się zwrotu pełnej kwoty 2 213,60 zł, twierdząc, że organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące rozliczania świadczeń transgranicznych, w szczególności art. 42c ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach. Zarzucił, że świadczenia (leczenie zachowawcze, uretrocystoskopia, porada urologiczna) nie stanowią jednego świadczenia i powinny być rozliczane odrębnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że zwrot kosztów świadczeń transgranicznych powinien być dokonywany zgodnie z krajowymi zasadami rozliczeń między NFZ a świadczeniodawcami. W przypadku świadczeń szpitalnych, zgodnie z § 26 pkt 1 zarządzenia Prezesa NFZ, rozlicza się je według najwyżej wycenianej grupy (tutaj L30). Porada specjalistyczna została prawidłowo wyceniona jako świadczenie ambulatoryjne. Sąd odrzucił również roszczenie o zwrot kosztów transportu sanitarnego, wskazując, że nie spełniono wymogów formalnych określonych w przepisach, w szczególności dotyczących transportu "dalekiego" w ramach POZ, a pacjent nie wykazał, że lecznica była najbliższa jego miejscu zamieszkania i właściwa ze względu na zakres usług. Sąd uznał, że postępowanie było prawidłowe, a decyzja organu zgodna z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zwrot kosztów świadczeń transgranicznych powinien być dokonywany zgodnie z krajowymi zasadami rozliczeń, w tym poprzez zastosowanie zasady rozliczania według świadczenia o najwyższej wycenie w przypadku świadczeń udzielonych w ramach jednego pobytu w szpitalu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o świadczeniach oraz dyrektywy 2011/24/UE, wskazując, że zwrot kosztów jest dokonywany w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między NFZ a świadczeniodawcami. W przypadku świadczeń szpitalnych, zgodnie z przepisami wykonawczymi, rozlicza się je według najwyżej wycenianej grupy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.ś.o.z. art. 42c § ust. 3
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
W przypadku gdy wniosek o zwrot kosztów dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie.
u.ś.o.z. art. 42c § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami.
u.ś.o.z. art. 42b § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG.
Zarządzenie Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ art. 26 § pkt 1
W przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 42b § ust. 3
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Warunkiem otrzymania zwrotu kosztów jest uzyskanie przez świadczeniobiorcę, przed skorzystaniem ze świadczenia, odpowiedniego skierowania lub zlecenia.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.o.z. art. 42d § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 42d § ust. 5
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Zarządzenie Prezesa NFZ nr 177/2019/DSOZ art. 28 § ust. 2 pkt 3
Określa warunki dotyczące transportu sanitarnego "dalekiego" w POZ, w tym przewozy w celu zapewnienia ciągłości sprawowanej opieki specjalistycznej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnych (art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach, § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ) przez uznanie, że skarżącej nie należy się zwrot kosztów w pełnej wysokości za każde świadczenie osobno. Naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym (art. 8 k.p.a.) poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do władzy publicznej.
Godne uwagi sformułowania
zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych skarżącej w dniu (...) maja 2021 r. na terenie Niemiec wyliczył na łączną kwotę 985,20 zł, jako sumę świadczenia najwyżej wycenionego udzielonego w trakcie pobytu w szpitalu wszystkie świadczenia wykonane (...) maja 2021 r. zawarte są w załączniku nr 1a do rozporządzenia i podlegają rozliczeniu wg zasady obowiązującej pomiędzy NFZ i świadczeniodawcami (§ 26 pkt 1 zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne), tj. wyłącznie za jedną grupę w czasie pobytu w szpitalu. transport sanitarny nie jest świadczeniem zdrowotnym, natomiast stanowi świadczenie opieki zdrowotnej gwarantowane, czyli finansowane ze środków publicznych w różnym stopniu.
Skład orzekający
Katarzyna Borońska
przewodniczący
Kamila Paszowska-Wojnar
sprawozdawca
Andrzej Nikiforów
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad zwrotu kosztów leczenia transgranicznego w kontekście krajowych przepisów o rozliczaniu świadczeń medycznych, w szczególności zasady rozliczania świadczeń szpitalnych według najwyżej wycenianej grupy oraz warunków zwrotu kosztów transportu sanitarnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów krajowych implementujących dyrektywę UE i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych zmian legislacyjnych lub orzecznictwa TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie medycznym i ubezpieczeniach zdrowotnych, ponieważ wyjaśnia zasady zwrotu kosztów leczenia transgranicznego, co jest ważnym zagadnieniem dla obywateli UE.
“Jak odzyskać pieniądze za leczenie za granicą? WSA wyjaśnia zasady zwrotu kosztów przez NFZ.”
Dane finansowe
WPS: 2213,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 812/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-12-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Nikiforów Kamila Paszowska-Wojnar /sprawozdawca/ Katarzyna Borońska /przewodniczący/ Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Ubezpieczenia Skarżony organ Inne Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1285 art. 42c ust. 3 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Protokolant: specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 sierpnia 2021 r. nr 380/01/2021/DT w przedmiocie ustalenia kwoty należnego zwrotu poniesionych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim UE oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi R. W. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ, organ) z dnia 2 sierpnia 2021 r. nr (...) ustalająca kwotę należnego zwrotu poniesionych przez stronę kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielnych w dniu (...) maja 2021 r. w innym państwie członkowskim UE – Niemcy w wysokości 985,20 zł. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 42d ust. 1 w związku z art. 42b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1398, ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a."). W uzasadnieniu organ wskazał, że strona zwróciła się o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonej na terytorium państwa UE na podstawie art. 42d ust. 5 ustawy o świadczeniach i zwrot kosztów transportu w związku z wykonanym zabiegiem. Ustalił, że dnia (...) maja 2021 r. na terenie Niemiec w klinice U. w G. udzielone zostały stronie świadczenia zdrowotne w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie: 1) uretrocystoskopia i rozciągnięcie (dystensja) pęcherza bez biopsji 2) porada specjalistyczna urologiczna;3) leczenie zachowawcze zaburzeń statystyki narządu rodnego;; 4) transport sanitarny "daleki" na odległość ( tam i z powrotem) 121-400 km. Wymienione zabiegi (leczenie zachowawcze statyki narządu rodnego – M19 oraz małe zabiegi pęcherza moczowego L30, znajdują się w obrębie tego samego katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a zarządzenia nr 184/2019/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 grudnia 2019 r. Ze względu na art. 42c ust. 1 pkt 1 oraz art. 42 c ust. 3 ustawy o świadczeniach w zw. z zarządzeniem nr 184/2019/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 grudnia 2019 r. za podstawę zwrotu kosztów dla świadczeń objętych grupami M19 oraz L30 organ przyjął grupę zabiegów najwyżej wycenianą przez NFZ, czyli grupę L30 – małe zabiegi pęcherza moczowego oraz grupę W 11 – świadczenia specjalistyczne 1 –go typu. W skardze strona zarzuciła organowi naruszenie: I. przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z ich treścią i prawidłową wykładnią, a to z uwagi na treść art. 42 b ust. 1, art. 42 c ust. 3 oraz art. 42 c ust. 4 ustawy o świadczeniach oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne, poprzez uznanie że skarżącej nie jest należny zwrot kosztów świadczeń w pełnej wysokości i osobno za każde wykonane świadczenie, osobno za każdy z trzech zabiegów (świadczeń) wskazanych szczegółowo w fakturze nr (...) z dnia (...) maja 2021 r. na kwotę łączną 2 213,60 zł ( w tym koszty transportu), gdy tymczasem prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że wskazane świadczenia jako, że nie stanowią jednego świadczenia rozliczanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia (art. 42 c ust. 3 oraz art. 42 c ust. 4 ustawy) podlegają rozliczeniu każde w pełnej wysokości i odrębnie. Wskazany jako podstawa prawna "redukcji" zwrotu za świadczenie medyczne art. 42c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określania warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne - zdaniem strony skarżącej - nie prowadzi do ustalenia zaniżonej kwoty 985,20 zł jak przyjęto w zaskarżonej decyzji, a z treści uzasadnienia decyzji nie wynika podstawa i sposób ustalenia tej właśnie kwoty, która została wskazana w sposób arbitralny (dowolny - 8 K.p.a.) i co najmniej nieczytelny; II. przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na błędną wykładnie i zastosowanie przepisów art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określania warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne i przyjęcie niekorzystnej dla strony - obywatela jego interpretacji - wykładni, tymczasem przepisy te nie wskazują przesłanek, na podstawie których organy NFZ powinny odmówić zwrotu kosztów świadczeń w pełnej wysokości za każde z nich udzielonych w ramach transgranicznej opieki zdrowotnej na rzecz pacjenta w związku z zabiegiem wykonanym poza granicami kraju przez szpital zagraniczny, którego nie wiąże umowa w NFZ. Wskazując na te zarzuty strona o uchylenie zaskarżonej decyzji albo jej zmianę poprzez zasądzenie na rzecz strony kwoty łącznej 2 213, 60 zł Wniosła też o orzeczenie o kosztach postepowania oraz kosztach zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w przepisach prawa materialnego. W sprawie bezsporne jest, że skarżąca w dniu (...) maja 2021 r. uzyskała skierowanie do poradni specjalistycznej w G. – Niemcy. W tej dacie i w tej samej placówce medycznej zostało też wystawione skierowanie do szpitala na oddział urologii z rozpoznaniem: nietrzymanie moczu wysiłkowe (kod ICD 10) N 39.3. Również w dniu (...) maja 2021 r. i w wyżej wskazanej placówce medycznej w Niemczech zostały udzielone stronie świadczenia zdrowotne w warunkach szpitalnych (świadczenie udzielone w trybie oddziału dziennego urologii), co wynika z dołączonej przez skarżącą karty informacyjnej leczenia (sporządzonej w języku polskim i niemieckim). Z karty tej wynikało także, że świadczenia te obejmowały 1) rozpoznanie według kodu ICD10 Nietrzymanie moczu wysiłkowe N 39.3 2) zastosowane postępowanie: wg kodu ICD9CM - leczenie zachowawcze zaburzeń statyki narządu rodnego, N39 Nietrzymanie moczu wysiłkowe JGP M19; uretrocystoskopia i rozciągnięcie (dystensja) pęcherza bez biopsji JGP L30 ICD9 57.451 zabieg wykonany techniką endoskopową 00.94; porada specjalistyczna urologiczna JGP W 11 typ 1; hospitalizacja jednego dnia w pozostałych przypadkach (5.08.05.0000176) JGP Hd6. Wszystkie wymienione świadczenia oraz koszty transportu sanitarnego zostały ujęte w fakturze wystawionej przez klinikę w Niemczech na rzecz skarżącej na łączną kwotę 2 213, 60 zł. Spór w sprawie dotyczy zwrotu kosztów za udzielone stronie świadczenia zdrowotne. Organ powołując się na zasady rozliczania transgranicznych świadczeń zdrowotnych wskazane w art. 42b i art. 43c ustawy o świadczeniach oraz obowiązujące na terytorium RP krajowe zasady rozliczania świadczeń zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych skarżącej w dniu (...) maja 2021 r. na terenie Niemiec wyliczył na łączną kwotę 985,20 zł, jako sumę świadczenia najwyżej wycenionego udzielonego w trakcie pobytu w szpitalu (zakres świadczeń: urologia - zespół chirurgii jednego dnia, produkt jednostkowy L30 - małe zabiegi pęcherza moczowego - 954,60 zł oraz zakres świadczeń: urologia – świadczenia w zakresie urologii, produkt jednostkowy W11 świadczenie specjalistyczne 1-go typu w kwocie 30,60 zł). Organ stwierdził, że wszystkie świadczenia wykonane (...) maja 2021 r. zawarte są w załączniku nr 1a do rozporządzenia i podlegają rozliczeniu wg zasady obowiązującej pomiędzy NFZ i świadczeniodawcami (§ 26 pkt 1 zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne), tj. wyłącznie za jedną grupę w czasie pobytu w szpitalu. Wobec tego organ korzystnie dla strony przyjął grupę najwyżej wycenioną – L30. Natomiast w zakresie porady specjalistycznej - urologia (JGP W 11 Świadczenia specjalistyczne 1-go typu) stwierdził, że stanowi ona świadczenie opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Zdaniem strony, trzy świadczenia udzielone skarżącej, tj. 1) leczenie zachowawcze zaburzeń statystyki narządu rodnego; 2) uretrocystoskopia i rozciągnięcie (dystensja) pęcherza bez biopsji; 3) porada specjalistyczna urologiczna nie stanowią jednego świadczenia rozliczanego przez NFZ (art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 4 ustawy o świadczeniach), lecz podlegają rozliczeniu każde w pełnej wysokości. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności Sąd zauważa, że warunki i zakres przysługujących obywatelom świadczeń określa ustawa o świadczeniach, z którymi korespondują przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2011 r. nr 2011/24/UE w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz.Urz.UE L z 4 kwietnia 2011 r., poz. 88, s. 450, dalej "dyrektywa 2011/24", implementowana do krajowego systemu prawnego ustawą z 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1491). Ustawa implementująca wprowadziła dla świadczeniobiorców możliwość uzyskania zwrotu kosztów (art. 42b ustawy o świadczeniach). W art. 7 ust. 1 dyrektywy 2011/24 wskazano zaś, że państwo członkowskie ubezpieczonego zapewnia zwrot kosztów poniesionych przez ubezpieczonego, który korzysta z transgranicznej opieki zdrowotnej, jeżeli dana opieka zdrowotna mieści się w zakresie świadczeń, do których ubezpieczony jest uprawniony w państwie członkowskim ubezpieczenia. Podkreślić należy, że na podstawie powołanego przepisu ubezpieczony, korzystający ze świadczeń na terenie państwa ubezpieczenia, nie powinien być dyskryminowany w stosunku do pacjenta korzystającego ze świadczeń na terenie innego niż państwo ubezpieczenia państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 2011/24 do państwa członkowskiego ubezpieczenia należy rozstrzygnięcie o pokryciu kosztów i poziomie pokrycia kosztów opieki zdrowotnej, do której ubezpieczony jest uprawniony, czy to na szczeblu lokalnym, regionalnym czy krajowym, niezależnie od tego, gdzie opieka zdrowotna została świadczona. Koszty transgranicznej opieki zdrowotnej są zwracane lub płacone bezpośrednio przez państwo członkowskie ubezpieczenia do poziomu, na którym koszty byłyby pokryte przez państwo członkowskie ubezpieczenia, gdyby ta sama opieka zdrowotna była świadczona na jego terytorium i w takiej wysokości, aby nie przekroczyć rzeczywistego kosztu otrzymanej opieki zdrowotnej (art. 7 ust. 4 dyrektywy 2011/24). W myśl art. 7 ust. 6 dyrektywy 2011/24 do celów przepisów ust. 4 państwa członkowskie muszą mieć przejrzysty mechanizm obliczania kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej, które mają być zwrócone ubezpieczonemu przez państwo członkowskie ubezpieczenia. Mechanizm ten musi być oparty na obiektywnych, niedyskryminacyjnych, znanych z góry kryteriach i stosowany na odpowiednim (lokalnym, regionalnym lub krajowym) poziomie administracyjnym. Zgodnie z art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG, zwanego dalej "zwrotem kosztów". W myśl natomiast art. 42c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach, Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ustęp 3 tego artykułu wskazuje, że w przypadku gdy wniosek o zwrot kosztów dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, o których mowa w art. 42b ust. 1, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie. Zwrot kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej jest zatem dokonywany w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Od 1999 r. obowiązuje bowiem w polskim porządku prawnym dotyczącym ochrony zdrowia zasada rozdzielenia funkcji płatnika i świadczeniodawcy (art. 14, art. 113, art. 114 ust. 1, art. 116, art. 117 ustawy o świadczeniach), a proces zakupu świadczeń zdrowotnych jest oparty na zasadzie kontraktowania świadczeń medycznych przez płatnika - NFZ u świadczeniodawców (art. 132 ustawy o świadczeniach). Zasady zawierania umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych określa ustawa o świadczeniach (Dział IV ustawy o świadczeniach). Wartość świadczenia zdrowotnego zależy od liczby jednostek rozliczeniowych przypisanych świadczeniu (taryfikacja) oraz ich ceny negocjowanej ze świadczeniodawcą (podmiotem leczniczym). W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej stosowana jest głównie opłata za poradę diagnostyczną, zaś leczenie szpitalne jest rozliczane w oparciu o system jednorodnych grup pacjentów (JGP). Taryfikacja należy do kompetencji odrębnego organu - Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Prezesowi NFZ przydana została ustawowa kompetencja określenia szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia świadczeniodawców (art. 146 ustawy o świadczeniach). Świadczenia gwarantowane i procedury medyczne zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 290; dalej: "rozporządzenie z zakresu leczenia szpitalnego"), w rozporządzeniu z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 357 ze zm.; dale: "rozporządzenie AOS") oraz w rozporządzeniu z 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowa opieka zdrowotna (Dz. U. z 2019, poz. 736 ze zm.; dalej: "rozporządzenie POZ"). W czasie realizacji świadczeń zdrowotnych skarżącej obowiązywały: 1. zarządzenie Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ z 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne (dalej: "zarządzenie nr 184/2019/DSOZ"), gdzie zgodnie z § 26 pkt 1) wykazywanie przez świadczeniodawcę świadczeń do rozliczenia odbywa się zgodnie z zasadą, że w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a do zarządzenia; 2. zarządzenie Prezesa NFZ nr 182/2019/DSOZ z 31 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna (dalej: "zarządzenie nr 182/2019/DSOZ"), gdzie pod pojęciem świadczenia specjalistycznego pierwszorazowego rozumie się m.in. podjęcie decyzji diagnostycznej, w tym skierowanie do szpitala (§ 1 pkt 29 lit. a), 3. zarządzenie Prezesa NFZ nr 177/2019/DSOZ z 30 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna (dalej: "zarządzenie nr 177/2019/DSOZ"). Zgodnie z jego § 2 pkt 22), transport sanitarny w POZ oznacza świadczenie gwarantowane, polegające na zapewnieniu świadczeniobiorcom przewozu środkiem transportu sanitarnego do najbliższego świadczeniodawcy, udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem, w przypadkach określonych przepisami art. 41 ust. 1 i 2 ustawy świadczeniach oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia POZ, organizowane na zasadach określonych w odrębnych przepisach i realizowane w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ), na podstawie zlecenia lekarza POZ, od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Z kolei transport sanitarny "daleki" w POZ oznacza transport sanitarny w POZ realizowany wyłącznie w sytuacjach określonych w § 28 ust. 2 (§ 2 pkt 23). Realizowanie transportu sanitarnego określa rozdział 3.5 tego zarządzenia. Na gruncie tej sprawy organ prawidłowo ustalił, że świadczenia transgranicznej opieki zdrowotnej były udzielone stronie zarówno w grupie świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne, jak i w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Organ właściwie ocenił dokumentację i wyjaśnienia strony przedstawione w toku postępowania prowadzonego z wniosku o zwrot kosztów udzielonych świadczeń transgranicznej opieki zdrowotnej. Z przedstawionych przez stronę dokumentów i ustaleń organu jasno wynika, że w dniu (...) maja 2021 r. stronie udzielono porady specjalistycznej w zakresie urologii (lp. 57 – porada specjalistyczna urologii, zał. Nr 1 do rozporządzenia AOS, § 2 pkt 29 oraz załącznik nr 7 - W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu - do zarządzenia nr 182/2019/DSOZ), w wyniku której lekarz specjalista z placówki medycznej w Niemczech podjął decyzję diagnostyczną – wydał skierowanie do szpitala, zgodnie z warunkami rozporządzenia AOS oraz zarządzenia nr 182/2019/DSOZ – czego nie kwestionuje ani organ, ani strona. Wycena tego świadczenia dokonana przez organ jest prawidłowa. Podobnie, właściwe jest rozstrzygniecie organu w zakresie świadczeń – leczenie szpitalne. W świetle przywołanych przepisów dyrektywy 2011/24 oraz ustawy o świadczeniach i szczegółowych zasad rozliczania świadczeń gwarantowanych w kraju ubezpieczenia (RP) organ również prawidłowo i jednocześnie na korzyść strony uznał, że koszty powyższych świadczeń udzielonych w ramach jednego pobytu w szpitalu, wskazanych w załączniku nr 1a do rozporządzenia nr 184/2019/DSOZ, należy rozliczyć według świadczenia o najwyższej wycenie, tj. L30. Zgodnie z art. 42c ust. 6 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy dla danego świadczenia gwarantowanego istnieje na terenie kraju zróżnicowanie wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach między podmiotem zobowiązanym do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych a świadczeniodawcami, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia objętego wnioskiem o zwrot kosztów, o którym mowa w art. 42d ust. 1. Nie może być więc wątpliwości, że skoro wartość punktowa świadczenia L30 jest najwyższa, to i kwota zwrotu jest w tej sytuacji najwyższa. Uzasadniona jest także ocena organu co do braku podstaw zwrotu kosztów transportu sanitarnego. Zgodnie z art. 42b ust. 3 ustawy o świadczeniach, warunkiem otrzymania zwrotu kosztów jest uzyskanie przez świadczeniobiorcę, przed skorzystaniem ze świadczenia, o którym mowa w ust. 1, podlegającego zwrotowi kosztów, odpowiedniego skierowania lub zlecenia na przejazd środkami transportu sanitarnego, zgodnie z art. 32, at. 33 ust. 1, art. 33a ust. 1, art. 41 lub art. 57-59 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 31d. Transport sanitarny reguluje art. 41 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorcy, zgodnie z którym na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego, w tym lotniczego, do najbliższego podmiotu leczniczego, o którym mowa w przepisach o działalności leczniczej, udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem w przypadkach: 1) konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w podmiocie leczniczym; 2) wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia (ust. 1). Podkreślenia wymaga, że transport sanitarny nie jest świadczeniem zdrowotnym, natomiast stanowi świadczenie opieki zdrowotnej gwarantowane, czyli finansowane ze środków publicznych w różnym stopniu. Zgodnie z przyjętą w prawie krajowym formułą finansowania takich świadczeń zasadniczo transport sanitarny jest tzw. świadczeniem towarzyszącym, o którym mowa w art. 5 pkt 38) ustawy o świadczeniach. Wyjątek dotyczy transportu sanitarnego w ramach udzielania świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, co potwierdza treść § 8 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2020 r., poz. 320). Stanowi on, że świadczeniodawca, w przypadkach określonych w ustawie oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 31d ustawy, zapewnia transport sanitarny w ramach kwoty zobowiązania określonej w umowie, z wyjątkiem świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, jeżeli nie zawarli oni odrębnej umowy. W sprawie transport sanitarny został zlecony i wykonany w dniu realizacji wszystkich świadczeń zdrowotnych, tj. (...) maja 2021 r. W treści zlecenia lekarz M. C. z kliniki U. w G. wskazał, że celem transportu sanitarnego skarżącej jest potrzeba kontynuacji leczenia (kontynuowania leczenia w danym zakładzie lub przekazania do leczenia w innym zakładzie). Z faktury wystawionej przez lekarza wynika, że zlecony transport sanitarny to transport sanitarny "daleki" (tam i z powrotem) 121-400 km (kod 01.0010.149.13) Korzystnie dla strony organ stwierdził, że kwalifikację do zwrotu kosztów z tego tytułu należy ocenić w oparciu o treść § 28 ust. 2 pkt 3) zarządzenia nr 177/2019/DSOZ. Transport sanitarny udzielony skarżącej nie spełnia jednak warunków wskazanych w § 28 ust. 2 pkt 3 zarządzenia nr 177/2019/DSOZ. Zgodnie z tym przepisem, przedmiot umowy o udzielanie świadczeń transportu sanitarnego w POZ obejmuje również świadczenia transportu sanitarnego "dalekiego", które obejmują przewozy w celu zapewnienia ciągłości sprawowanej opieki specjalistycznej realizowane z miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy do najbliższego, właściwego ze względu na zakres udzielanych świadczeń, świadczeniodawcy specjalistycznej opieki ambulatoryjnej i z powrotem, w przypadku, gdy z przyczyn uzasadnionych wskazaniami medycznymi, świadczeniobiorca winien pozostawać pod stałą opieką danego świadczeniodawcy i odległość między miejscem zamieszkania świadczeniobiorcy, a tym świadczeniodawcą przekracza łącznie tam i z powrotem 120 km. Organ – przez fakt wystawienia skierowania do poradni specjalistycznej - uznał prawidłowo, że poniesione przez stronę koszty transportu sanitarnego winny być ocenione tak jak rozliczenie transportu sanitarnego "dalekiego" w POZ. Strona nie przedstawiła dowodów, że podmiot leczniczy w Niemczech jest najbliższy jej miejscu zamieszkania oraz właściwy ze względu na zakres świadczonych usług, czemu z kolei przeczy organ. Z tych względów kwota tytułem poniesionego kosztu transportu sanitarnego nie mogła zostać uwzględniona w kwocie zwrotu kosztów leczenia. Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 8 k.p.a. jest bezzasadny. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji umożliwia kontrolę legalności, a postępowanie poprzedzające jej wydanie zostało przeprowadzone w sposób gwarantujący stronie dochowanie praw procesowych. Organ dążył do wyjaśnienia wątpliwości w sprawie, wzywając stronę o uzupełnienie dokumentów i złożenie wyjaśnień. Prawa procesowe strony zostały w sprawie w pełni dochowane. Prezes NFZ, wbrew zarzutowi skargi, zastosował odpowiednie przepisy prawa do ustalonego stanu faktycznego i prawidłowo je zinterpretował. Sąd nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby wpływać na wynik sprawy. Za podstawę wyroku Sąd przyjął stan faktyczny ustalony przez organ. Z tych względów Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI