III SA/Wr 804/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była seria postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w tym zarzutu przedawnienia należności. Po wcześniejszych uchyleniach przez WSA postanowień ZUS i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczących przedawnienia, ZUS ponownie wydał postanowienia oddalające zarzuty. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania i brak podstaw prawnych do wydania kolejnych postanowień. Organ egzekucyjny (ZUS) w odpowiedzi na skargę uchylił własne postanowienia z lipca i czerwca 2022 r., powołując się na przepisy dotyczące rozpatrywania odwołań (art. 83 ust. 6 u.s.u.s.) oraz błędne zastosowanie przepisów proceduralnych dotyczących nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienia ZUS, stwierdzając wadliwe zastosowanie przez organ przepisów o autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że organ nie może jedynie uchylić postanowienia w trybie autokontroli, ale musi rozstrzygnąć sprawę co do istoty lub umorzyć postępowanie. Ponadto, sąd wskazał na błędne zastosowanie przepisów proceduralnych przez ZUS w zakresie rozpatrywania zarzutów przedawnienia, zwłaszcza w kontekście postępowania toczącego się od 2019 r. i przepisów obowiązujących do 29 lipca 2020 r. Sąd uchylił również postanowienia z czerwca i lipca 2022 r., wskazując na konieczność stosowania właściwych przepisów prawnych i właściwej drogi zaskarżenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o autokontroli organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a. przez organ egzekucyjny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny może jedynie uchylić postanowienie w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., czy musi rozstrzygnąć sprawę co do istoty lub umorzyć postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ egzekucyjny nie może jedynie uchylić postanowienia w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Musi on rozstrzygnąć sprawę co do istoty lub umorzyć postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 54 § 3 p.p.s.a. wymaga od organu uwzględniającego skargę w całości, aby uchylił zaskarżoną decyzję i wydał nową decyzję lub uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy, albo umorzył postępowanie. Samo uchylenie postanowienia bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania jest wadliwe.
Czy organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepisy proceduralne dotyczące rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności w kontekście nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny błędnie zastosował przepisy proceduralne, w tym dotyczące właściwości organu do rozpatrzenia środka zaskarżenia oraz stosowania przepisów obowiązujących do określonej daty.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ błędnie przyjął właściwość organu do rozpatrzenia zarzutów i środka zaskarżenia, a także nieprawidłowo zastosował przepisy prawne obowiązujące przed nowelizacją z 30 lipca 2020 r., mimo że postępowanie egzekucyjne toczyło się od 2019 r. Konieczne było stosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. i właściwej drogi zaskarżenia.
Przepisy (6)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. powinny być stosowane do rozstrzygnięcia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym przed tą datą.
p.p.s.a. art. 54 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący autokontroli organu, który może uwzględnić skargę w całości, ale musi rozstrzygnąć sprawę co do istoty lub umorzyć postępowanie, a nie tylko uchylić postanowienie.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów służyło prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowień organu pierwszej instancji.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 6
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący terminu na zmianę lub uchylenie decyzji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przypadku uznania odwołania za słuszne; zastosowany błędnie przez organ w kontekście skargi do WSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe zastosowanie przez organ przepisów o autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.). • Błędne zastosowanie przepisów proceduralnych dotyczących rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym (nie były rozpatrywane przez sąd z uwagi na inne podstawy uchylenia).
Godne uwagi sformułowania
Organ nie może jedynie uchylić postanowienia w trybie autokontroli. • Postanowienie takie oznaczałoby otwarcie nowego toku instancji w sprawie. • Efektem skorzystania z kompetencji autokontrolnej musi być uwzględnienie skargi w całości.
Skład orzekający
Anetta Chołuj
sprawozdawca
Anetta Makowska-Hrycyk
przewodniczący
Barbara Ciołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o autokontroli organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a. przez organ egzekucyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z autokontrolową organów administracji i prawidłowym stosowaniem przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Organ egzekucyjny nie może tylko uchylać postanowień – WSA wyjaśnia granice autokontroli.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.