III SA/WR 756/22

III SA/Wr 756/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący/
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2 pkt 1 i 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 lipca 2022 r. nr 430400.71.2021-RED1-P-462-9778.KK w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz pełnomocnika skarżącego adw. D. W. ustanowionej z urzędu kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy) uwzględniającą podatek VAT w kwocie 110,40 zł (sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
UZASADNEINIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 lipca 2022 r. (nr 430400.71.2021-RED1-P-462-9778.KK) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 30 maja 2022 r. (nr 430400/71/2022-RED1-P/438/9778/UL) o oddaleniu złożonych przez Z. K. (dalej: skarżący) zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr: TW4430422004137, TW4430422004138, TW4430422004139, TW4430422004140, TW4430422004141, TW4430422004142, TW4430422004143, TW443042204144, TW4430422004145, TW4430422004146, TW4430422004147, TW1430422000821. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia ZUS podał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 18, art. 33 § 2 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. dalej: u.p.e.a.) oraz art. 83 ust. 4 w związku z art. 83c ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.).
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w dniu 12 maja 2022 r. ZUS wystawił wobec skarżącego tytuły wykonawcze (o numerach wyżej podanych) obejmujące nieopłacone składki na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2010 r. oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 2008 r. do czerwca 2009 r., powstałe w związku z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej. W dniu 12 maja 2022 r. organ egzekucyjny dokonał również zajęcia świadczenia emerytalno - rentowego na podstawie zawiadomień o zajęciu. Zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalno - rentowego wraz z tytułami wykonawczymi zostały odebrane przez skarżącego w dniu 13 maja 2022r.
Pismem z dnia 18 maja 2022 r. skarżący złożył zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zakwestionował istnienie dochodzonego obowiązku z uwagi na przedawnienie należności. W ocenie skarżącego, wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest przedwczesne, a wystawione tytuły wykonawcze i zajęcia świadczenia emerytalnego są niezgodne z Konstytucją, która daje prawo do sądu i prawo do obrony. Wskazał, że planowane jest wniesienie kasacji od wyroku sądu. Podkreślił, że wobec jego prawa do sądu i obrony, sprawa na tym etapie nie jest zakończona i nie powinna być wszczęta egzekucja administracyjna.
Okoliczności podniesione przez skarżącego w zarzutach zostały zakwalifikowane przez organ jako zarzut nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części, o których mowa w art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2022 r. ZUS oddalił w całości zarzuty.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, ZUS zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący przede wszystkim zarzuca, że postępowanie egzekucyjne zostało przedwcześnie wszczęte, ponieważ proces sądowy w sprawie wydanej przez ZUS decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek nie zakończył się i ma zamiar złożyć skargę kasacyjną. ZUS zauważył, że na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. W dniu 17 września 2018 r. wydana została decyzja nr 2477/A-U/2018 o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na podstawie ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551), doręczona skarżącemu 4 października 2018 r. W dniu 17 grudnia 2021 r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyrok sądu (sygnatura akt VII U 746/18) z 14 listopada 2019 r. oddalający odwołanie skarżącego od tej decyzji. Wyrok jest prawomocny z dniem 25 maja 2020 r. i podlega wykonaniu. Do dnia dzisiejszego do ZUS nie wpłynęła informacja o złożeniu przez skarżącego skargi kasacyjnej w tej sprawie. Organ podkreślił, że wszystkie wydane w sprawie skarżącego decyzje są prawomocne i podlegają wykonaniu.
W dalszej kolejności ZUS odniósł się do podniesionego przez skarżącego zarzutu, zgodnie z którym obowiązek zapłaty składek z tytułu prowadzonej działalności wygasł z uwagi na przedawnienie roszczeń. Podał, że zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) obowiązującej do 31 maja 2004 r. oraz art. 107 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U z 2022r., poz. 690 ze zm.) składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.
Wskazał jakie regulacje prawne dotyczące przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne obowiązywały w poszczególnych okresach. Przytoczył treść art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r. i od dnia 1 stycznia 2012 r. Podkreślił, że w przypadku należności z tytułu składek, dla których bieg terminu rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. stosuje się pięcioletni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej.
Organ nie uznał zasadności zarzutu przedawnienia należności. Wskazał kiedy poszczególne składki stały się wymagalne i podkreślił, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu wskutek:
1. doręczenia w dniu 10 września 2011 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Postępowanie zostało zakończone 16 września 2011 r. wydaniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji (nr OU430400/D/2011-002338/001) określającej okres podlegania ubezpieczeniom społecznym od 1 stycznia 2008 r. do 31 stycznia 2010 r. oraz decyzji z 16 września 2011 r. (nr OU430400/D/2011-002341/001) określającej kwotę należnych składek na Fundusz Pracy. Odwołania od tych decyzji zostały oddalone przez Sąd wyrokiem z dnia 1 marca 2012 r. (sygn. akt VII U 1269/11), który uprawomocnił się 23 marca 2012 r. Bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od 10 września 2011 r. do 23 marca 2012 r. ZUS wskazał, że liczba dni zawieszania biegu terminu przedawnienia - licząc od 1 stycznia 2012 r. – wynosi 83.
2. doręczenia w dniu 7 grudnia 2012 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Postępowanie zostało zakończone wydaniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji z 30 sierpnia 2013 r. (nr RKS/12/2012) stwierdzającej, że skarżący jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Wyrokiem z 31 marca 2016 r. (sygn. akt III AUa 1783/15) Sąd oddalił apelację. Bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od 7 grudnia 2012 r. do 31 marca 2016 r. ZUS wskazał, że liczba dni zawieszania biegu terminu przedawnienia wynosi 1211.
3. złożenia przez skarżącego w dniu 14 stycznia 2015 r. wniosku o umorzenie należności na podstawie ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Decyzją z dnia 17 września 2018 r. (nr 2477/A-U/2018) ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Odwołanie od tej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu z 14 listopada 2019 r. (sygn. akt VII U 746/18), który uprawomocnił się 25 maja 2020 r. Bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od 14 stycznia 2015 r. do 25 maja 2020 r. ZUS wskazał, że liczba dni zawieszania biegu terminu przedawnienia wynosi 1516 (tj. 1959 minus 443 dni uwzględnione w punkcie 2).
ZUS podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi od 1 stycznia 2012 r. przepisami, bez uwzględniania zawieszenia biegu terminu przedawnienia, składki przedawniłaby się 1 stycznia 2017 r. Z uwzględnieniem okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia (łącznie 2810 dni) składki przedawniłaby się 10 września 2024 r. (zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o u.s.u.s.)
W skardze do Sądu skarżący podkreślił, że dokonana przez ZUS analiza przedawnienia jest bezprzedmiotowa. Zauważył, że organ nie dokonał wnikliwej analizy jego pism procesowych. Podkreślił, że jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego powołał się na trudną sytuację majątkową i zdrowotną skarżącego oraz jego podeszły wiek. Wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.
Zaskarżone postanowienie ZUS jaki i postanowienie z 30 maja 2022 r. zostały wydane w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym wobec skarżącego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na podstawie tytułów wykonawczych z 12 maja 2022 r.
Podkreślić należy, że postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego i w przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów, organy egzekucyjne rozpoznają sprawę w ich granicach (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 czerwca 2017 r., I SA/Gl 424/17 i przywołane tam orzecznictwo, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie: CBOSA). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W sprawie skarżący formułując zarzuty wskazał, że wyroki wydane w jego sprawach są nieważne i czeka na wyznaczenie adwokata, który wniesie kasacje od tych wyroków. Wskazał, że w sprawie doszło do przedawnienia, ponieważ minęło już ponad 20 lat. Organ słusznie zakwalifikował zarzuty skarżącego jako zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) i wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu wygaśnięcia obowiązku wskutek jego przedawnienia, należy wskazać, że zasady przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wynikają z regulacji art. 24 ust. 4 - 6 u.s.u.s. Od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. termin przedawnienia należności z tytułu składek wynosił 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne, przy czym określone ustawowo okoliczności mogły wpłynąć na bieg terminu przedawnienia. Od dnia 1 stycznia 2012 r. weszły w życie przepisy ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378) zmieniające brzmienie art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r.) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (pięcioletni okres przedawnienia), z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Zatem do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (wedle starych zasad z zastosowaniem dziesięcioletniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia, z istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Powołana regulacja oznacza, że wybór odpowiedniego terminu przedawnienia - pięcioletniego (liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r.) lub dziesięcioletniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej i jest korzystniejszy dla zobowiązanego.
Dodać należy, że stosownie do art. 107 ust. 1 obowiązującej od 1 czerwca 2004 r. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 690 ze zm.) składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. W konsekwencji do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, mają zastosowanie terminy przedawnienia odnoszące się do składek na ubezpieczenie społeczne, a zatem w tym zakresie należy odwołać do treści art. 24 ust. 4 u.s.u.s.
W rozpoznawanej sprawie bieg dziesięcioletniego terminu przedawnienia wymagalnych należności objętych tytułami wykonawczymi dotyczącymi składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2010 r. i składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 2008 r. do czerwca 2009 r. niewątpliwie nie zakończył swojego biegu przed 1 stycznia 2012 r. Z tego względu na mocy art. 27 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej z 16 września 2011 r. od 1 stycznia 2012 r. rozpoczął bieg pięcioletni termin przedawnienia, którego ostatni dzień przypadałby 1 stycznia 2017 r. (dziesięcioletni termin przedawnienia rozpoczęty przed dniem 1 stycznia 2012 r. nie nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej niż pięcioletni liczony od dnia 1 stycznia 2012 r.). Jednakże z akt sprawy wynika, że przed upływem tego terminu (przed 1 stycznia 2017 r.) wystąpiły okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia
Zgodnie z art. 24 ust. 5f u.s.u.s. (obowiązującego od 20 lipca 2011 r.) bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.
W sprawie w dniu 10 września 2011 r. doręczono skarżącemu zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Postępowanie zostało zakończone 16 września 2011 r. wydaniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji (nr OU430400/D/2011-002338/001) określającej okres podlegania ubezpieczeniom społecznym od 1 stycznia 2008 r. do 31 stycznia 2010 r. oraz decyzji z 16 września 2011 r. (nr OU430400/D/2011-002341/001) określającej kwotę należnych składek na Fundusz Pracy. Odwołania od tych decyzji zostały oddalone przez Sąd wyrokiem z dnia 1 marca 2012 r. (sygn. akt VII U 1269/11), który uprawomocnił się 23 marca 2012 r. Bieg terminu przedawnienia uległ zatem zawieszeniu od 10 września 2011 r. do 23 marca 2012 r. Liczba dni zawieszania biegu terminu przedawnienia - licząc od 1 stycznia 2012 r. – wynosi, jak słusznie wskazał ZUS, 83 dni.
Ponadto w dniu 7 grudnia 2012 r. doręczono skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Postępowanie zostało zakończone wydaniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji z 30 sierpnia 2013 r. (nr RKS/12/2012) stwierdzającej, że skarżący jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Wyrokiem z 31 marca 2016 r. (sygn. akt III AUa 1783/15) Sąd oddalił apelację. Bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od 7 grudnia 2012 r. do 31 marca 2016 r. Zgodzić należy się z ZUS, że liczba dni zawieszania biegu terminu przedawnienia wynosi w tym przypadku 1211 dni.
Do przerwania biegu terminu przedawnienia doszło także wskutek złożenia przez skarżącego w dniu 14 stycznia 2015 r. wniosku o umorzenie należności na podstawie ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (Dz. U. z 2012 r. poz.1551). Wniosek ten spowodował wszczęcie postępowania w trybie przepisów ustawy z 9 listopada 2012 r. i zawieszenie na podstawie jej art. 1 ust. 15 biegu terminu przedawnienia należności na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13. Decyzją z dnia 17 września 2018 r. (nr 2477/A-U/2018) wydaną na podstawie art. 1 ust. 13 pkt 2 ustawy z 9 listopada 2012 r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Odwołanie od tej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu z 14 listopada 2019 r. (sygn. akt VII U 746/18), który uprawomocnił się 25 maja 2020 r. Bieg terminu przedawnienia uległ zatem zawieszeniu od 14 stycznia 2015 r. do 25 maja 2020 r. Liczba dni zawieszania biegu terminu przedawnienia wynosi 1516 (tj. 1959 minus 443 dni uwzględnione z tytułu zawieszenia w okresie od 7 grudnia 2012 r. do 31 marca 2016 r.)
Reasumując stwierdzić należy, że nie upłynął jeszcze pięcioletni termin przedawnienia należności, o którym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Z uwzględnieniem okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia (łącznie 2810 dni), jak słusznie wskazał ZUS, składki przedawniałyby się 10 września 2024 r.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku należy zauważyć, że w decyzji z 30 sierpnia 2013 r. ZUS stwierdził, że skarżący jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy. Wyrokiem z 31 marca 2016 r. (sygn. akt III AUa 1783/15) Sąd oddalił apelację w sprawie dotyczącej tej decyzji. Dopóki zatem w obrocie prawnym istnieje decyzja z 30 sierpnia 2013 r., to decyzja ta stanowi podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych i prowadzenia na ich podstawie postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie skoro zarówno w dacie wystawienia tytułów wykonawczych, jak i samego wszczęcia w oparciu o nie postępowania egzekucyjnego, egzekwowane należności wynikały z będącej w obrocie prawnym prawomocnej decyzji z 30 sierpnia 2013 r. stwierdzającej, że skarżący jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy, to nie można uznać, że egzekwowany obowiązek nie istnieje. Dodatkowo należy wskazać, że odwołanie od decyzji z dnia 17 września 2018 r. (nr 2477/A-U/2018) wydanej na podstawie art. 1 ust. 13 pkt 2 ustawy z 9 listopada 2012 r. odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek, zostało oddalone wyrokiem Sądu z 14 listopada 2019 r. (sygn. akt VII U 746/18), który uprawomocnił się 25 maja 2020 r.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił (pkt I sentencji wyroku).
W punkcie II sentencji wyroku Sąd przyznał od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnik skarżącego ustanowionego z urzędu kwotę 590,40 zł, uwzględniającą podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18). Z uwagi na wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. SK 66/19, SK 78/21, SK 53/22, SK 85/22 oraz SK 83/19 i orzeczoną nimi niekonstytucyjność stawek opłat określonych w rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu i w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu oraz wskazywaną przez Trybunał konieczność zasądzania na rzecz pełnomocników z urzędu opłat nie niższych niż przewidziane w rozporządzeniach regulujących stawki dla adwokatów i radców prawnych z wyboru, a więc w tym przypadku przy uwzględnieniu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964), Sąd, mając na względzie dyspozycję art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanowił przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie obejmujące opłatę w wysokości określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, w kwocie 480 zł. Minister Sprawiedliwości nie dostosował bowiem dotychczas rozporządzeń o wynagrodzeniach pełnomocników z urzędu do wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Wskazaną powyżej opłatę zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %) tj. o 110,40 złotych. W konsekwencji finalne wynagrodzenie należne pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynosi 590,40 zł.