Orzeczenie · 2023-10-04

III SA/Wr 728/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2023-10-04

NSAAdministracyjneWysokawsa

zamówienia publiczneśrodki unijnekorekta finansowazmiana umowyRPO WDEFRRnieprawidłowośćzasady konkurencjiochrona budżetu UE

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Gminy S. na decyzję Zarządu Województwa Dolnośląskiego (ZWD) dotyczącą określenia kwoty środków przypadających do zwrotu z tytułu dofinansowania projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020. Zaskarżona decyzja nakładała na Gminę obowiązek zwrotu kwoty 695.706,01 zł wraz z odsetkami, uznając, że doszło do naruszenia przepisów Prawa zamówień publicznych (PZP) przy realizacji zamówienia na budowę statku pasażerskiego. Centralnym punktem sporu była zmiana warunków płatności wprowadzona aneksem nr 1 do umowy z wykonawcą. Pierwotnie umowa przewidywała płatność w czterech częściach, z czego 30% miało być wypłacone po końcowym odbiorze statku. Aneks nr 1, zawarty na wniosek wykonawcy i uzasadniony brakiem dostępności silników spełniających nowe normy emisyjne (Stage V), zmienił warunki płatności na 114 mniejszych etapów, z możliwością płatności po odbiorze każdego etapu. ZWD uznał tę zmianę za istotną i naruszającą zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu przepisów unijnych i uzasadniało nałożenie korekty finansowej. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji ZWD, zgodził się z organem co do nieprawidłowości zmiany warunków płatności. Podkreślił, że taka zmiana, wprowadzona po wyborze wykonawcy i nieprzewidziana w dokumentacji przetargowej, naruszyła zasady PZP, w szczególności art. 7 ust. 1 oraz art. 144 ust. 1 i 1e. Sąd uznał, że zmiana ta naruszyła równowagę ekonomiczną umowy na korzyść wykonawcy i mogła wpłynąć na konkurencję, potencjalnie prowadząc do wyboru mniej korzystnej oferty lub wyższych cen. Sąd zakwestionował również argumentację Gminy o sile wyższej w postaci braku silników, wskazując, że nowe normy emisyjne były znane z wyprzedzeniem, a Gmina jako zamawiający powinna była przewidzieć takie ryzyko. Jednocześnie Sąd uznał za nieprawidłowe stanowisko ZWD co do akceptacji zmiany terminu wykonania umowy. Sąd stwierdził, że brak dostępności silników nie spełniał przesłanek określonych w umowie jako podstawy do zmiany terminu (np. przedłużające się procedury administracyjne). Ponadto, zmiana terminu również mogła mieć wpływ na konkurencję. W związku z tym, że w sprawie stwierdzono dwie nieprawidłowości (zmiana warunków płatności i zmiana terminu), Sąd uznał, że nałożona przez organ korekta finansowa w wysokości 25% jest adekwatna i proporcjonalna, zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie korekt finansowych. Sąd oddalił skargę Gminy jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zmian w umowach o zamówienia publiczne finansowanych ze środków UE, zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, skutki naruszenia przepisów PZP w kontekście funduszy unijnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany warunków płatności i terminu wykonania umowy w kontekście zamówień publicznych finansowanych ze środków UE. Konieczność analizy konkretnych zapisów umowy i dokumentacji przetargowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy istotna zmiana warunków płatności w umowie o zamówienie publiczne, wprowadzona aneksem po wyborze wykonawcy i nieprzewidziana w dokumentacji przetargowej, stanowi naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych i uzasadnia nałożenie korekty finansowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istotna zmiana warunków płatności, która narusza równowagę ekonomiczną umowy na korzyść wykonawcy i nie była przewidziana w dokumentacji przetargowej, stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co jest nieprawidłowością w rozumieniu przepisów unijnych i uzasadnia nałożenie korekty finansowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana warunków płatności z czterech części na 114 mniejszych etapów, z płatnościami realizowanymi w miesięcznych odstępach, była istotną zmianą umowy, która nie była przewidziana w dokumentacji przetargowej. Taka zmiana naruszyła zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, stawiając wykonawcę w uprzywilejowanej pozycji i potencjalnie wpływając na wynik postępowania przetargowego. W związku z tym stwierdzono nieprawidłowość, która mogła mieć szkodliwy wpływ na budżet UE.

Czy zmiana terminu wykonania umowy o zamówienie publiczne, uzasadniona brakiem dostępności silników spełniających nowe normy emisyjne, stanowiła uzasadnioną zmianę umowy w świetle przepisów PZP i postanowień umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana terminu wykonania umowy z powodu braku dostępności silników, które były wymagane przez normy znane z wyprzedzeniem, nie była uzasadniona w świetle przepisów PZP i postanowień umowy, ponieważ zamawiający powinien był przewidzieć to ryzyko i uwzględnić je w dokumentacji przetargowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak dostępności silników spełniających nowe normy emisyjne, które weszły w życie wkrótce po ogłoszeniu przetargu, nie stanowił okoliczności niezależnych od zamawiającego, których nie mógł przewidzieć. Zamawiający powinien był zbadać rynek i potencjalne ryzyka związane z dostępnością komponentów. Zmiana terminu wykonania umowy z tego powodu była istotna i naruszała zasady PZP.

Czy naruszenie przepisów PZP dotyczących zmian w umowie o zamówienie publiczne, które mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet UE, uzasadnia nałożenie korekty finansowej, nawet jeśli projekt został zrealizowany?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów PZP, które mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet UE, uzasadnia nałożenie korekty finansowej, niezależnie od faktycznego zrealizowania projektu.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące ochrony interesów finansowych UE i zapobiegania nieprawidłowościom wymagają nałożenia korekty finansowej w przypadku naruszeń, które mogły mieć szkodliwy wpływ na budżet UE. Samo potencjalne ryzyko szkody jest wystarczające do nałożenia korekty, a faktyczne zrealizowanie projektu nie wyklucza obowiązku jej nałożenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę Gminy S. na decyzję Zarządu Województwa Dolnośląskiego w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu z tytułu dofinansowania projektu.

Przepisy (43)

Główne

ustawa PZP art. 144 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

ustawa PZP art. 144 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

ustawa PZP art. 144 § ust. 1e pkt 2 lit a) i b)

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

ustawa PZP art. 144 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

ustawa PZP art. 144 § ust. 1e

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

ustawa PZP art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

Pomocnicze

ustawa wdrożeniowa art. 9 § ust. 1 pkt 2) w związku z art. 9 ust. 2 pkt 9) lit. a)

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

ustawa wdrożeniowa art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

ustawa wdrożeniowa art. 24 § ust. 9

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

u.f.p. art. 207 § ust. 9 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2)

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 8

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 9 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 184 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 96a

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa PZP art. 144 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

ustawa o COVID-19 art. 15r § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa wprowadzająca art. 91 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie nr 1303/2013 art. 122 § ust. 2