III SA/Wr 698/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy J. S. na decyzję Inspektora Sanitarnego, uznając Gminę za odpowiedzialną za jakość wody w lokalnym wodociągu, mimo braku formalnego statusu właściciela.
Gmina J. S. skarżyła decyzję Inspektora Sanitarnego obciążającą ją opłatą za badania wody z lokalnego wodociągu, która nie spełniała norm mikrobiologicznych. Gmina argumentowała, że nie jest właścicielem wodociągu ani studni, a korzystający z niej mieszkańcy ponoszą odpowiedzialność. Sąd uznał jednak, że zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym i ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, gmina ma obowiązek zapewnić mieszkańcom dostęp do wody o odpowiedniej jakości, niezależnie od statusu własnościowego urządzeń.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy J. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu, która obciążyła Gminę opłatą za badania wody z lokalnego wodociągu w miejscowości Czernica, wykazujące przekroczenie norm mikrobiologicznych. Gmina podnosiła, że nie jest właścicielem wodociągu ani studni, z której czerpana jest woda, a która znajduje się na terenie Lasów Państwowych. Argumentowała, że mieszkańcy korzystający z wodociągu ponoszą odpowiedzialność za jego utrzymanie i jakość wody. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając Gminę za podmiot odpowiedzialny za zapewnienie mieszkańcom dostępu do wody spełniającej wymogi sanitarne. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym zapewnienie zaopatrzenia w wodę, jest zadaniem własnym i obowiązkowym gminy. Odpowiedzialność ta istnieje niezależnie od formalnego statusu własnościowego urządzeń wodociągowych, a gmina powinna podejmować działania faktyczne i prawne zmierzające do poprawy stanu sanitarnego wody, nawet jeśli nie jest formalnym właścicielem ujęcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, gmina może być obciążona opłatą, ponieważ ma ustawowy obowiązek zapewnienia mieszkańcom dostępu do wody o odpowiedniej jakości, niezależnie od statusu własnościowego urządzeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapewnienie zbiorowego zaopatrzenia w wodę jest zadaniem własnym i obowiązkowym gminy, wynikającym z ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Odpowiedzialność ta istnieje niezależnie od tego, czy gmina jest formalnym właścicielem wodociągu, a gmina powinna podejmować działania w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.s.g. art. 7 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w tym sprawy z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę.
u.s.g. art. 7 § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Szczególne ustawy określają, które z zadań własnych gminy mają charakter obowiązkowy.
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków art. 3 § ust. 1
Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 36 § ust. 1
Za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez organy PIS pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi
Określa normy mikrobiologiczne dla wody przeznaczonej do spożycia.
Ustawa o gospodarce komunalnej art. 1 § ust. 2
Gospodarka komunalna obejmuje zadania o charakterze użyteczności publicznej, w tym bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności.
Ustawa o gospodarce komunalnej art. 3
Jednostki samorządu terytorialnego mogą powierzać wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej innym osobom i jednostkom organizacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina ma ustawowy obowiązek zapewnienia mieszkańcom dostępu do wody o odpowiedniej jakości, niezależnie od statusu własnościowego urządzeń. Korzystanie z wodociągu przez 44 rodziny stanowi zbiorowe zaopatrzenie w wodę.
Odrzucone argumenty
Gmina nie jest właścicielem wodociągu ani studni, więc nie ponosi odpowiedzialności za jakość wody. Wodociąg nie jest wykorzystywany jako urządzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Mieszkańcy korzystający z wodociągu ponoszą odpowiedzialność za jakość wody.
Godne uwagi sformułowania
zbiorowe potrzeby wspólnoty zadanie własne gminy zbiorowe zaopatrzenie w wodę obowiązek czynienia starań odnośnie zachowania odpowiedniego stanu sanitarnego wody
Skład orzekający
Józef Kremis
przewodniczący
Bogumiła Kalinowska
sprawozdawca
Anetta Chołuj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności gminy za jakość wody w wodociągach lokalnych, nawet w sytuacji nieuregulowanych stosunków własnościowych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy gmina nie posiada formalnego statusu właściciela wodociągu, ale korzystają z niego mieszkańcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny temat odpowiedzialności samorządu za podstawowe potrzeby mieszkańców, jakim jest dostęp do czystej wody, nawet w skomplikowanych sytuacjach prawnych i własnościowych.
“Gmina odpowiedzialna za wodę, mimo że nie jest jej właścicielem? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 698/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Chołuj Bogumiła Kalinowska /sprawozdawca/ Józef Kremis /przewodniczący/ Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane II OSK 1085/06 - Wyrok NSA z 2007-07-26 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 art. 7 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn. Sentencja Sygnatura akt: III SA/Wr 698/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant: Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy J. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za przeprowadzone badania wody oddala skargę. Uzasadnienie Sygnatura akt: III SA/Wr 698/04 Uzasadnienie W dniu 29 czerwca 2004 r. przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. G. przeprowadził kontrolę sanitarną oraz pobrał z budynku Nr [...] w miejscowości Cz. próbkę wody do badań laboratoryjnych. Na podstawie uzyskanego wyniku badania stwierdzono naruszenie wymagań higieniczno-sanitarnych polegających na przekroczeniu dopuszczalnych norm mikrobiologicznych wody w stosunku do wymogów określonych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia. 19 listopada 2002 r. (Dz. U. Nr 203, poz. 1718) w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. G. wydał decyzję z dnia [...] znak [...] obciążającą Urząd Gminy w J. S. opłatą w kwocie [...] za przeprowadzone badania wody z sieci wodociągu lokalnego z Cz. [...] - zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.). Decyzją Nr [...] z dnia [...] - po rozpatrzeniu wniesionego przez Gminę odwołania - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wywodząc, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w szczególności do zadań tych należą sprawy z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, stąd gmina, a nie inne podmioty, jest stroną w postępowaniu. W rozumieniu art. 3 pkt l ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) - zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. W świetle powyższych ustaw formułowany w odwołaniu zarzut, iż studnia, z której woda służy do zaopatrzenia mieszkańców Cz. w wodę przeznaczoną do spożycia, nie jest własnością gminy - został przez ten organ uznany za chybiony. Jak dalej w motywach decyzji odwoławczej argumentowano - Gmina bowiem mając obowiązek zapewnienia mieszkańcom wody spełniającej wymagania sanitarne powinna uczynić wszystko, aby przejąć ujęcie stanowiące wodociąg lokalny. W przeciwnym razie woda do spożycia o odpowiedniej jakości powinna być dowożona mieszkańcom beczkowozami. Ponadto przedstawiciel delegowany przez Urząd Gminy w J. S. uczestniczył w kontroli stanu sanitarno-higienicznego ujęcia wody - studni zbiorczej w Cz. (stanowiącej źródło wody dla wodociągu lokalnego w Cz.) oraz w pobieraniu próbki 2 Sygnatura akt: III SA/Wr 698/04 wody z sieci wodociągu lokalnego z Cz. [...]. Próbka wody, pobrana w dniu kontroli, z wskazanego punktu wykazała w zakresie składu mikrobiologicznego jakość odbiegającą od wymagań stawianych dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, określonych w cytowanym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 r. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że protokół pobrania próbek wody do badań laboratoryjnych w dniu 29 czerwca 2004 r. Nr [...] został podpisany przez przedstawiciela Urzędu bez zastrzeżeń, w odniesieniu do sposobu pobrania próbek jak i treści protokołu, w którym Urząd Gminy w J. S. był wskazany jako jednostka zobowiązana do płacenia rachunku. Także dokumenty sporządzone podczas kontroli studni zbiorczej w Cz. - protokół kontroli Nr [...] z dnia 29 czerwca 2004 r. i załącznik do wymienionego protokołu wraz z kartą wodociągu - zostały potwierdzone podpisem przedstawiciela Urzędu Gminy – A. R. Do protokołu z kontroli przedstawiciel Urzędu Gminy nie wniósł żadnych uwag. W dokumentach wodociąg lokalny w Cz. był oznaczony jako należący do Urzędu Gminy w J. S. Zaskarżona decyzja została oparta na ustaleniach dokonanych z udziałem przedstawiciela Urzędu Gminy oraz na nie kwestionowanych w toku postępowania przez stronę faktach, które uznano za udowodnione. Zgodnie z art. 2 pkt 16 wskazanej wyżej ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. przedmiotowa studnia oraz sieć wodociągowa jest urządzeniem wodociągowym i w omawianym przypadku służy do zaopatrzenia w wodę do spożycia mieszkańców Cz. Stąd według Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. odpowiedzialność za jakość wody z wodociągu lokalnego w Czernicy leży po stronie Urzędu Gminy w J. S. Decyzja ostateczna stał się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której Gmina J. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji celem umorzenia postępowania. Na poparcie skargi strona skarżąca wyjaśniła, iż wodociąg nie ma właściciela, zaś niektórzy mieszkańcy Cz. korzystają z wody spływającej grawitacyjnie tym wodociągiem z gór. Gmina nie jest właścicielem wodociągu, który przebiega przez prywatne nieruchomości, a miejsce poboru wody znajduje się na terenie Lasów Państwowych. Istniejąca sytuacja prawna jest znana organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej, gdyż w 2003 roku również pobierano wodę do badania i ustalano wówczas, kto jest właścicielem studni w lesie. W ocenie strony skarżącej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. utrzymując w mocy decyzję oparł się na domniemaniu, ze Gmina zajmuje się zbiorowym zaopatrzeniem w wodę, a także uznał podpis urzędnika na protokole za potwierdzenie własności wodociągu. Nie godząc się z takim stanowiskiem skarżąca zarzuciła, że wodociąg istniejący w Cz. nie jest wykorzystywany jako urządzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, bowiem 3 Sygnatura akt: III SA/Wr 698/04 nigdy takiego statusu nie uzyskał i nigdy nie był eksploatowany przez Gminę. Z wodociągu korzystają mieszkańcy, tak jak z prywatnych studni i w sposób świadomy ponoszą pełną odpowiedzialność za jakość spożywanej wody, utrzymując rurociągi i okresowo czyszcząc studnie we własnym zakresie. Gmina zaś nie może przejąć wodociągu bez uzyskania prawa własności gruntu, na którym znajduje się studnia. Dotychczasowe starania o przejęcie własności gruntu, na którym mógłby być zbudowane ujęcie wody spotykają się z brakiem zrozumienia ze strony Lasów Państwowych, które uchylają się od przeniesienia własności gruntu. Gmina nie będąc właścicielem gruntu nie może ponieść kosztów obiektu wielkiej wartości, który miałby zaopatrywać w wodę dobrej jakości wszystkich mieszkańców wsi Czernica. Konkludując powyższe rozważania strona skarżąca podniosła, że tylko za wodę z ujęcia odpowiadającego wymaganiom technicznym i sanitarnym Gmina może ponosić odpowiedzialność. Studnia znajdująca się w lesie, z której korzystają niektórzy mieszkańcy Cz. nie jest ujęciem wody zgodnie z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywoływanej w dalszych wywodach - skrótowo -jako "p.p.s.a.", sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). W ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co czyni skargę niezasadną. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że organy administracji prawidłowo ustaliły okoliczności stanu faktycznego konieczne do podjęcia 4 Sygnatura akt: III SA/Wr 698/04 zgodnego z prawem rozstrzygnięcia i dokonały prawidłowej wykładni przepisów stanowiących normatywną podstawę wydanych orzeczeń. Prawną podstawą obciążenia na mocy zaskarżonej decyzji Gminy J. Sudecki opłatą za przeprowadzone badania laboratoryjne wody pobranej ze spornego wodociągu stanowi przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (j.t. Dz. U. Nr 90 z 1998r. poz. 575 ze zm.) w brzmieniu następującym:" Za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust.2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych". Jak wynika z akt sprawy, okoliczności dotyczące naruszenia określonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. Nr 203, poz. 1718) - wymogów mikrobiologicznych, wobec bezsprzecznej zawartości w przedmiotowym ujęciu wody bakterii z grupy coli oraz paciorkowców kałowych, nie budzą wątpliwości, istotą sporu jest zatem rozstrzygnięcie, czy Gminę J. S. można uznać za podmiot obowiązany w rozumieniu przytoczonego wyżej przepisu art. 36 ust. 1 do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych wody, z której korzysta część mieszkańców tej Gminy, w miejscowości Cz. - dostarczanej lokalnym wodociągiem, zaopatrywanym ze studni zbiorczej, usytuowanej na terenie lasu stanowiącego własność Skarbu Państwa, pozostającego w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, tj. Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we W., Nadleśnictwo L. Ś. Trzeba zaznaczyć, iż unormowania cytowanej ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie określają bliżej kręgu podmiotów obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, a wobec tego należy odwołać się do pozostałych ustawowych regulacji prawnych, właściwych w omawianej materii dla określenia zasad i warunków zbiorowego zaopatrzenia w wodę tym bardziej, iż wskazane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez łudzi zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (w art. 13), a z ustalonego w sprawie przez organy stanu faktycznego wynika, że z przedmiotowego wodociągu korzystają w sposób stały i nieprzerwany od lat - 44 rodziny zamieszkałe w Czernicy w Gminie J. S. Ta ostatnia okoliczność stoi zresztą w sprzeczności z twierdzeniami strony skarżącej utrzymującej, jakoby istniejący wodociąg nie był faktycznie wykorzystywany jako urządzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Sam fakt korzystania z jednego ujęcia wody, tudzież z jednego urządzenia wodociągowego jakim jest przedmiotowy 5 Sygnatura akt: III SA/Wr 698/04 wodociąg, przez tak określoną grupę mieszkańców Gminy, już z istoty rzeczy musi być oceniany jako odnoszący się do pewnej zbiorowości, a nie jako przypadek indywidualnego działania na własny użytek, jak przedstawia to strona skarżąca. Trafnie przy tym wskazały organy Inspekcji Sanitarnej - na tle art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. (j.t. Dz. U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1591 ze zm.) o samorządzie gminnym, zwanej dalej "u.s.g." - iż na gminie jako wspólnocie samorządowej (wspólnocie mieszkańców - art. 1 ust.l u.s.g.) spoczywa ustawowy obowiązek zaspakajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, co należy do zadań własnych gminy. Z racji zaś odesłania zawartego w ust. 2 art. 7 u.s.g. wskazać należy, iż z woli ustawodawcy ustawy szczególne określają, które z zadań własnych gminy mają charakter obowiązkowy. Samemu podziałowi zadań gminy na fakultatywne i obowiązkowe wynikającemu z redakcji art. 7 ust. 2 należy przypisać pewną doniosłość prawną, gdyż nie sposób przyjąć, iż wykonywania zadań obligatoryjnych - służących zaspakajaniu niezbędnych potrzeb wspólnoty lokalnej - gmina mogłaby zaniechać bez żadnych konsekwencji prawnych. Z tego tytułu gmina ponosi odpowiedzialność za ich realizację. Z art. 3 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wywieść należy, iż zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy, zatem jest jej zadaniem obowiązkowym skoro powinność w tej mierze wynika wprost z treści normy prawnej. Wskazując zresztą na obligatoryjne zadania gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, nie można również pominąć ogólniejszych motywów, które legły u podstaw zawartych w niej rozwiązań normatywnych, mających na celu dostosowanie rodzimych unormowań do standardów prawa wspólnotowego, a zwłaszcza do Dyrektywy Rady 80/778/EWG z dnia 15 lipca 1980 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE Nr L 229 z dnia 30 sierpnia 1980 r.) oraz do Dyrektywy Rady 91/271 /EWG z dnia 21 maja 1991 r. w sprawie ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE Nr L 135 z dnia 30 maja 199Ir.) - akcentując w przywołanym wyżej art. 3 zdecydowanie odpowiedzialność podstawowej jednostki samorządu terytorialnego za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Odpowiedzialność gminy w tej sferze działalności publicznej potwierdzają chociażby takie ustawowe obowiązki, jak ustalanie kierunków rozwoju sieci w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miejscowym planie "zagospodarowania przestrzennego (art. 3 ust. 3), informowania mieszkańców (przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (art. 12 ust. 5), wydawanie zezwoleń na prowadzenie działalności polegającej na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (art. 16 ust. 1), uchwalanie regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków (art. 19 ust. 1), uchwalanie planów rozwoju i modernizacji urządzeń kanalizacyjnych będących w posiadaniu Sygnatura akt: III SA/Wr 698/04 przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych (art. 21 ust. 5), zatwierdzanie taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (art. 24 ust. 1), wymierzanie i ustalanie kar pieniężnych (art. 29 ust. 2 i 6). Wypada przy tym zaznaczyć, iż odpowiedzialność gminy w zakresie obowiązku zbiorowego zaopatrzenia w wodę nie jest zależna od tego, czy gmina realizuje te zadania własnymi środkami, czy też powierza ich wykonanie innym podmiotom na podstawie art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 z późn. zm.). Zgodnie zatem z wprowadzonymi zasadami zbiorowego zaopatrzenia w wodę, na gruncie omawianej ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r., generalnie jego bezpośrednie wykonywanie odbywa się w ramach działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, pojmowane według art. 2 pkt 4) jako nie tylko przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, ale również jako gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. Z kolei zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków jest niewątpliwie prowadzeniem gospodarki komunalnej w zakresie użyteczności publicznej. Ustawa z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997r. Nr 9, poz.43 ze zm.) wskazuje bowiem w art. 1 ust. 2, że gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspakajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Według zaś art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej gospodarka ta może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach: zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Nadto - w myśl art. 3 powołanej ustawy - wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej jednostki samorządu terytorialnego mogą powierzać wskazanym w ust. 1 tego artykułu osobom i jednostkom organizacyjnym, przy czym to do jednostek samorządu terytorialnego należy wybór sposobu prowadzenia i formy gospodarki komunalnej (art.4). Z przytoczonych przepisów wywieść zdaniem sądu należy, że skoro obowiązanym do zapewnienia należytej jakości dostarczanej wody jest przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne a przedsiębiorstwo takie nie istnieje z uwagi na to, że gmina nie utworzyła tego typu zakładu budżetowego, spółki prawa handlowego czy też nie powierzyła wykonywania zadania zbiorowego zaopatrzenia w wodę innym osobom fizycznym, prawnym lub jednostkom nieposiadającym osobowości prawnej, nie ma też gminnej jednostki organizacyjnej, nieposiadającej osobowości prawnej, a prowadzącej tego rodzaju działalność (w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę) - to za zobowiązaną do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych wody uznać należy wprost gminę. 7 Sygnatura akt: III SA/Wr 698/04 Statusu natomiast przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego nie można przypisać żadną miarą Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe sprawującemu w imieniu Skarbu Państwa zarząd nad lasem, na terenie którego znajduje się ujęcie spornego wodociągu. Gospodarka leśna związana jest bowiem wprawdzie z ochroną wód - powierzchniowych i głębinowych (art. 7 ust.l pkt 4 i art. 40 ust.l pkt 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach; j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 56, poz. 679 ze zm.) - jednakże nie na cele zbiorowego zaopatrzenia w wodę. W powyższym kontekście, jeśli dodatkowo uwzględnić jednoczesne zdefiniowanie w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. ( art. 2 pkt 21) pojęcia "zbiorowego zaopatrzenia w wodę" jako działalności polegającej również na uzdatnianiu wody, poza jej ujmowaniem i dostarczaniem, trzeba przyjąć, że skoro na gminie ciąży generalny ustawowy obowiązek zaopatrzenia ludności w wodę, tym bardziej uznać należy jej odpowiedzialność za dochowanie oznaczonych wymagań higieniczno-zdrowotnych wody, z której mieszkańcy wspólnoty korzystają w sposób zbiorowy. Na tak pojmowaną odpowiedzialność, w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy, nie może mieć jednak wpływu nieuregulowanie dotąd stosunków własnościowych, co zarzuca strona skarżąca w skardze. Należy bowiem rozgraniczyć sferę zagadnień natury cywilnoprawnej od realizacji zadań o charakterze publicznoprawnym z zakresu stosunków administracyjno-prawnych. Z faktu zaniechania podjęcia formalnych czynności prawnych związanych z przejęciem na własność studni zbiorczej służącej do ujmowania wody w przedmiotowym wodociągu, etc, gmina nie może zwolnić się od realizacji zadań nałożonych na nią ustawowo. Zachodzi natomiast brak podstaw prawnych by taką odpowiedzialnością obarczać członków lokalnej społeczności skoro wodociąg, jak wskazano na wstępie, bezsprzecznie jest wykorzystywany na cele zbiorowe, a jak podniosła strona przeciwna w odpowiedzi na skargę, mieszkańcy Czernicy nie są w stanie we własnym zakresie zapewnić właściwego stanu sanitarnego doprowadzanej nim wody. Zaakcentować trzeba, że niezależnie od nadzoru sanitarnego nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, sprawowanego przez organy Inspekcji Sanitarnej, o czym mowa w art. 12 ust.l ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (...) wójt jest obowiązany do regularnego informowania mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (art. 12 ust. 5), co należy wiązać w szczególności z zakresem przedmiotowym przytoczonego wyżej art. 3 ust. 1 oraz art. 2 pkt 21 tej ustawy. W ramach wskazanych regulacji ustawowych niezrozumiałe pozostaje więc przekonanie strony skarżącej, że gmina ponosić może odpowiedzialność wyłącznie za ujęcie wody spełniające wymagania techniczne i sanitarne. Należałoby raczej zauważyć, iż ze strony gminy winny być podejmowane czynności faktyczne i prawne zmierzające do poprawy warunków funkcjonowania istniejących na jej terenie urządzeń wodociągowych. Stanowisko strony skarżącej nie odpowiada celowi przyjętych rozwiązań 8 Sygnatura akt: III SA/Wr 698/04 prawnych odnośnie istnienia gminy między innymi jako struktury powołanej do zaspakajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, wyrażonych w ustawie o samorządzie gminnym, a doprecyzowanych - w omawianej materii - w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Nie sposób przecież przyjmować by tak szeroko określone zadania obligatoryjne gminy nie obejmowały obowiązku czynienia starań odnośnie zachowania odpowiedniego stanu sanitarnego wody w wodociągach położonych na terenie gminy (bez względu na status prawny tych urządzeń) a umożliwiających zbiorowe z nich korzystanie własne. Gmina dysponuje bowiem przyznanymi jej ustawowo instrumentami władczymi, które umożliwiają jej - jako podstawowej jednostce samorządu terytorialnego - realizację tego obowiązku na obszarze swojej właściwości. Budowa wodociągów gminnych, czy też przejmowanie takich urządzeń przez gminę - n ie są okolicznościami zwalniającymi gminę z obowiązku dbałości o stan sanitarny wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a pobieranej przez mieszkańców z położonych na obszarze gminy urządzeń umożliwiających zbiorowe korzystanie z wody. W przedstawionym świetle słusznie zatem organy Inspekcji Sanitarnej uznały spełnienie przesłanek z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wobec Gminy J. S. jako obowiązanej do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych wody ze studni zbiorczej w Cz. [...]. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się uchybienia norm proceduralnych w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca nie kwestionuje, że pracownik Urzędu Gminy był obecny przy pobieraniu próbek wody do badań laboratoryjnych, wpisanie z kolei nazwiska pracownicy Urzędu Gminy zajmującej się sprawami wodociągu do protokołu nie oznaczało potwierdzenia jej uczestnictwa podczas tej czynności, lecz jak wynika z treści protokołu - było wyrazem wskazania jedynie osoby odpowiedzialnej za stwierdzony stan rzeczy. Z powyższych względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI